ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.70.1
नरान्तकं हतं दृष्ट्वा चुक्रुशुर्नैर्ऋतर्षभाः।
देवान्तकस्त्रिमूर्धा च पौलस्त्यश्च महोदरः ॥ ६.७०.१ ॥
ନରାନ୍ତକ ହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ — ଦେବାନ୍ତକ, ତ୍ରିମୂର୍ଧା, ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ଓ ମହୋଦର।
6.70.2
आरूढो मेघसंकाशं वारणेन्द्रं महोदरः।
वालिपुत्रं महावीर्यमभिदुद्राव वेगवान् ॥ ६.७०.२ ॥
ମେଘସଦୃଶ ଗଜରାଜ ଉପରେ ଚଢ଼ି ମହୋଦର ବେଗରେ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ବାଳିପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।
6.70.3
भ्रातृव्यसनसंतप्तस्तदा देवान्तको बली।
आदाय परिघं घोरमङ्गदं समभिद्रवत् ॥ ६.७०.३ ॥
ଭାଇଙ୍କ ବିନାଶରେ ସନ୍ତପ୍ତ ବଳବାନ ଦେବାନ୍ତକ ସେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର ପରିଘ ଧରି ଅଙ୍ଗଦ ଉପରେ ଧାଇଁଲା।
6.70.4
रथमादित्यसंकाशं युक्तं परमवाजिभिः।
आस्थाय त्रिशिरा वीरो वालिपुत्रमथाभ्यगात् ॥ ६.७०.४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଚଢ଼ି ବୀର ତ୍ରିଶିରା ବାଳିପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲା।
6.70.5
स त्रिभिर्देवदर्पघ्नै राक्षसेन्द्रैरभिद्रुतः।
वृक्षमुत्पाटयामास महाविटपमङ्गदः ॥ ६.७०.५ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ଗର୍ବ ଚୂର୍ଣ୍ଣକାରୀ ତିନି ରାକ୍ଷସପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅଙ୍ଗଦ ବଡ଼ ଶାଖାବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଗଛ ଉପଡ଼ାଇଲା।
6.70.6
देवान्तकाय तं वीरश्चिक्षेप सहसाङ्गदः।
महावृक्षं महाशाखं शक्रो दीप्तामिवाशनिम् ॥ ६.७०.६ ॥
ବୀର ଅଙ୍ଗଦ ହଠାତ୍ ଦେବାନ୍ତକ ଉପରେ ସେହି ବଡ଼ ଶାଖାବିଶିଷ୍ଟ ମହାବୃକ୍ଷ ଫୋପାଡ଼ିଲା — ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦୀପ୍ତ ବଜ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.70.7
त्रिशिरास्तं प्रचिच्छेद शरैराशीविषोपमैः।
स वृक्षं कृत्तमालोक्य उत्पपात तदाङ्गदः ॥ ६.७०.७ ॥
ତ୍ରିଶିରା ବିଷଧର ସାପ ସଦୃଶ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ଛେଦନ କଲା। ଗଛ କଟା ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଅଙ୍ଗଦ ସେତେବେଳେ ଉପରକୁ ଡେଇଁଲେ।
6.70.8
स ववर्ष ततो वृक्षान् शिलाश्च कपिकुञ्जरः।
तान् प्रचिच्छेद संक्रुद्धस्त्रिशिरा निशितैः शरैः ॥ ६.७०.८ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ କପିକୁଞ୍ଜର ଗଛ ଓ ପଥରର ବର୍ଷା କଲା। କ୍ରୋଧିତ ତ୍ରିଶିରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କଲା।
6.70.9
परिघाग्रेण तान् वृक्षान् बभञ्ज स महोदरः।
त्रिशिराश्चाङ्गदं वीरमभिदुद्राव सायकैः ॥ ६.७०.९ ॥
ମହୋଦର ପରିଘର ଅଗ୍ରଭାଗ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା। ତ୍ରିଶିରା ବାଣ ସହ ବୀର ଅଙ୍ଗଦ ଉପରେ ଧାଇଁଲା।
6.70.10
गजेन समभिद्रुत्य वालिपुत्रं महोदरः।
जघानोरसि संक्रुद्धस्तोमरैर्वज्रसंनिभैः ॥ ६.७०.१० ॥
ହାତୀ ଉପରେ ବାଳିପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁ ମହୋଦର କ୍ରୋଧରେ ବଜ୍ରସମ ତୋମର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲା।
6.70.11
देवान्तकश्च संक्रुद्धः परिघेण तदाङ्गदम्।
उपगम्याभिहत्याशु व्यपचक्राम वेगवान् ॥ ६.७०.११ ॥
ଦେବାନ୍ତକ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ପରିଘ ଧରି ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଆଘାତ କରି ଶୀଘ୍ର ବେଗରେ ପଛକୁ ହଟିଗଲା।
6.70.12
स त्रिभिर्नैर्ऋतश्रेष्ठैर्युगपत् समभिद्रुतः।
न विव्यथे महातेजा वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.७०.१२ ॥
ତିନି ଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ତଥାପି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରତାପୀ ବାଳିପୁତ୍ର ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
6.70.13
स वेगवान् महावेगं कृत्वा परमदुर्जयः।
तलेन समभिद्रुत्य जघानास्य महागजम् ॥ ६.७०.१३ ॥
ସେ ବେଗବାନ, ମହାବେଗରେ, ପରମ ଦୁର୍ଜୟ ହୋଇ, ତଳହାତରେ ଝାସି ସେହି ମହାଗଜକୁ ପ୍ରହାର କଲା।
6.70.14
तस्य तेन प्रहारेण नागराजस्य संयुगे।
पेततुर्नयने तस्य विननाश स कुञ्जरः ॥ ६.७०.१४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ନାଗରାଜର ସେହି ପ୍ରହାରରେ ତାହାର ଦୁଇ ଆଖି ଖସିପଡ଼ିଲା; ସେହି କୁଞ୍ଜର ବିନଷ୍ଟ ହେଲା।
6.70.15
विषाणं चास्य निष्कृष्य वालिपुत्रो महाबलः।
देवान्तकमभिद्रुत्य ताडयामास संयुगे ॥ ६.७०.१५ ॥
ତାହାର ଦାନ୍ତ ଟାଣି, ମହାବଳ ବାଳିପୁତ୍ର ଦେବାନ୍ତକ ଉପରେ ଝାସି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ପ୍ରହାର କଲା।
6.70.16
स विह्वलस्तु तेजस्वी वातोद्धूत इव द्रुमः।
लाक्षारससवर्णं च सुस्राव रुधिरं महत् ॥ ६.७०.१६ ॥
ସେ ତେଜସ୍ୱୀ ବିହ୍ୱଳ ହେଲା, ପବନରେ ଦୋହଲୁଥିବା ଗଛ ପରି; ଲାଖ ରସ ପରି ରଙ୍ଗର ମହା ରକ୍ତ ବହିଲା।
6.70.17
अथाश्वास्य महातेजाः कृच्छ्राद् देवान्तको बली।
आविध्य परिघं वेगादाजघान तदाङ्गदम् ॥ ६.७०.१७ ॥
ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବଳବାନ ଦେବାନ୍ତକ ବହୁ କଷ୍ଟରେ ସୁସ୍ଥ ହୋଇ, ପରିଘ ଘୂରାଇ ବେଗରେ ଅଙ୍ଗଦକୁ ପ୍ରହାର କଲା।
6.70.18
परिघाभिहतश्चापि वानरेन्द्रात्मजस्तदा।
जानुभ्यां पतितो भूमौ पुनरेवोत्पपात ह ॥ ६.७०.१८ ॥
ପରିଘର ପ୍ରହାରରେ ବାନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଆଣ୍ଠୁ ଉପରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ପୁଣି ସାଙ୍ଗେସାଙ୍ଗେ ଉଠି ଡେଇଁଲା।
6.70.19
तमुत्पतन्तं त्रिशिरास्त्रिभिर्बाणैरजिह्मगैः।
घोरैर्हरिपतेः पुत्रं ललाटेऽभिजघान ह ॥ ६.७०.१९ ॥
ଉପରକୁ ଡେଇଁଥିବା ସେହି ହରିପତିଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ତ୍ରିଶିରା ତିନୋଟି ସିଧା ଯାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଲଲାଟରେ ଆଘାତ କଲା।
6.70.20
ततोऽङ्गदं परिक्षिप्तं त्रिभिर्नैर्ऋतपुङ्गवैः।
हनूमानथ विज्ञाय नीलश्चापि प्रतस्थतुः ॥ ६.७०.२० ॥
ତା'ପରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ତିନି ଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ ଘେରିଲେ; ତାହା ଦେଖି ହନୁମାନ ଓ ନୀଳ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.70.21
ततश्चिक्षेप शैलाग्रं नीलस्त्रिशिरसे तदा।
तद् रावणसुतो धीमान् बिभेद निशितैः शरैः ॥ ६.७०.२१ ॥
ତା'ପରେ ନୀଳ ତ୍ରିଶିରା ଉପରକୁ ଏକ ପର୍ବତ ଶିଖର ଫିଙ୍ଗିଲା; ସେଥିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାବଣପୁତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କଲା।
6.70.22
तद्बाणशतनिर्भिन्नं विदारितशिलातलम्।
सविस्फुलिङ्गं सज्वालं निपपात गिरेः शिरः ॥ ६.७०.२२ ॥
ଶହ ଶହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ, ଶିଳାତଳ ବିଦାରିତ ହୋଇ, ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ଓ ଜ୍ୱାଳା ସହ ସେହି ପର୍ବତ ଶିଖର ପଡ଼ିଗଲା।
6.70.23
स विजृम्भितमालोक्य हर्षाद् देवान्तको बली।
परिघेणाभिदुद्राव मारुतात्मजमाहवे ॥ ६.७०.२३ ॥
ଡେଇଁ ଚାଲିଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ବଳବାନ ଦେବାନ୍ତକ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରିଘ ଧରି ପବନପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲା।
6.70.24
तमापतन्तमुत्पत्य हनूमान् कपिकुञ्जरः।
आजघान तदा मूर्ध्नि वज्रकल्पेन मुष्टिना ॥ ६.७०.२४ ॥
ତାଙ୍କ ଉପରକୁ ଆସୁଥିବା ସେହି ଲୋକଙ୍କୁ କପିକୁଞ୍ଜର ହନୁମାନ ଡେଇଁ ବଜ୍ର ସଦୃଶ ମୁଷ୍ଟିରେ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.70.25
शिरसि प्राहरद् वीरस्तदा वायुसुतो बली।
नादेनाकम्पयच्चैव राक्षसान् स महाकपिः ॥ ६.७०.२५ ॥
ସେତେବେଳେ ବୀର, ବାୟୁପୁତ୍ର, ବଳବାନ ସେ ମସ୍ତକରେ ପ୍ରହାର କଲେ; ସେହି ମହାକପି ନିଜ ଗର୍ଜନରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ପାଇଲେ।
6.70.26
स मुष्टिनिष्पिष्टविभिन्नमूर्धा
निर्वान्तदन्ताक्षिविलम्बिजिह्वः।
देवान्तको राक्षसराजसूनु-
र्गतासुरुर्व्यां सहसा पपात ॥ ६.७०.२६ ॥
ମୁଷ୍ଟି ପ୍ରହାରରେ ମସ୍ତକ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ, ଦାନ୍ତ ଓ ଆଖି ବାହାରି, ଜିଭ ଝୁଲି ରହିଲା; ଦେବଗଣଙ୍କ ସଂହାରକ ସେହି ରାକ୍ଷସରାଜପୁତ୍ର ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ସହସା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
6.70.27
तस्मिन् हते राक्षसयोधमुख्ये
महाबले संयति देवशत्रौ।
क्रुद्धस्त्रिशीर्षा निशितास्त्रमुग्रं
ववर्ष नीलोरसि बाणवर्षम् ॥ ६.७०.२७ ॥
ରାକ୍ଷସ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ମହାବଳ, ଦେବଶତ୍ରୁ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେବାରୁ କ୍ରୋଧିତ ତ୍ରିଶିରା ନୀଳଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭୟଙ୍କର ବାଣବର୍ଷଣ କଲା।
6.70.28
महोदरस्तु संक्रुद्धः कुञ्जरं पर्वतोपमम्।
भूयः समधिरुह्याशु मन्दरं रश्मिवानिव ॥ ६.७०.२८ ॥
ମାତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହୋଦର ପର୍ବତ ସମାନ ହାତୀ ଉପରକୁ ପୁଣି ଶୀଘ୍ର ଚଢ଼ିଲା; ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଉପରେ କିରଣବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି।
6.70.29
ततो बाणमयं वर्षं नीलस्योपर्यपातयत्।
गिरौ वर्षं तडिच्चक्रचापवानिव तोयदः ॥ ६.७०.२९ ॥
ତା'ପରେ ସେ ନୀଳ ଉପରେ ବାଣମୟ ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଲା; ପର୍ବତ ଉପରେ ବିଜୁଳି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ସହିତ ମେଘ ବର୍ଷା କଲା ପରି।
6.70.30
ततः शरौघैरभिवृष्यमाणो
विभिन्नगात्रः कपिसैन्यपालः।
नीलो बभूवाथ विसृष्टगात्रो
विष्टम्भितस्तेन महाबलेन ॥ ६.७०.३० ॥
ତା'ପରେ ଶରସମୂହ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷିତ, ଶରୀର ବିଦ୍ଧ, କପିସେନାର ରକ୍ଷକ ନୀଳ ସେହି ମହାବଳ ଦ୍ୱାରା ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହୋଇଗଲେ।
6.70.31
ततस्तु नीलः प्रतिलब्धसंज्ञः
शैलं समुत्पाट्य सवृक्षखण्डम्।
ततः समुत्पत्य महोग्रवेगो
महोदरं तेन जघान मूर्ध्नि ॥ ६.७०.३१ ॥
ଏଥର ଚେତନା ଫେରି ପାଇ ନୀଳ ଗଛ ସହିତ ଏକ ପର୍ବତ ଉପାଡ଼ି, ଅତି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବେଗରେ ଡେଇଁ ତାହାରି ସାହାଯ୍ୟରେ ମହୋଦରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲା।
6.70.32
ततः स शैलाभिनिपातभग्नो
महोदरस्तेन महाद्विपेन।
व्यामोहितो भूमितले गतासुः
पपात वज्राभिहतो यथाद्रिः ॥ ६.७०.३२ ॥
ସେ ପର୍ବତ ପତନରେ ଭଗ୍ନ ମହୋଦର, ସେହି ମହାହାତୀ ପରି ଶିଳାରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ପ୍ରାଣହୀନ ଭାବେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା, ବଜ୍ରାହତ ପର୍ବତ ପରି।
6.70.33
पितृव्यं निहतं दृष्ट्वा त्रिशिराश्चापमाददे।
हनूमन्तं च संक्रुद्धो विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.७०.३३ ॥
ନିଜ ପିତୃବ୍ୟଙ୍କୁ ହତ ଦେଖି ତ୍ରିଶିରା ଧନୁ ଧରିଲା; ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା।
6.70.34
स वायुसूनुः कुपितश्चिक्षेप शिखरं गिरेः।
त्रिशिरास्तच्छरैस्तीक्ष्णैर्बिभेद बहुधा बली ॥ ६.७०.३४ ॥
ବାୟୁପୁତ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପର୍ବତର ଏକ ଶିଖର ଫିଙ୍ଗିଲା; କିନ୍ତୁ ବଳବାନ ତ୍ରିଶିରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାହାକୁ ବହୁଧା ବିଦ୍ଧ କରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲା।
6.70.35
तद् व्यर्थं शिखरं दृष्ट्वा द्रुमवर्षं तदा कपिः।
विससर्ज रणे तस्मिन् रावणस्य सुतं प्रति ॥ ६.७०.३५ ॥
ସେହି ଶିଖର ବ୍ୟର୍ଥ ହେବାର ଦେଖି ସେ ବାନର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣର ସେହି ପୁତ୍ର ଉପରେ ଗଛର ବର୍ଷା ଛାଡ଼ିଲା।
6.70.36
तमापतन्तमाकाशे द्रुमवर्षं प्रतापवान्।
त्रिशिरा निशितैर्बाणैश्चिच्छेद च ननाद च ॥ ६.७०.३६ ॥
ଆକାଶରୁ ତା' ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ସେ ଗଛ ବର୍ଷାକୁ ପ୍ରତାପୀ ତ୍ରିଶିରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କାଟିଦେଲା ଏବଂ ଗର୍ଜନ କଲା।
6.70.37
हनूमांस्तु समुत्पत्य हयं त्रिशिरसस्तदा।
विददार नखैः क्रुद्धो नागेन्द्रं मृगराडिव ॥ ६.७०.३७ ॥
କିନ୍ତୁ ହନୁମାନ ସେତେବେଳେ ଡେଇଁ ପଡ଼ି, କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ନଖରେ ତ୍ରିଶିରାର ଘୋଡ଼ାକୁ ସିଂହ ଗଜରାଜକୁ ଚିରିବା ପରି ଚିରିଦେଲା।
6.70.38
अथ शक्तिं समासाद्य कालरात्रिमिवान्तकः।
चिक्षेपानिलपुत्राय त्रिशिरा रावणात्मजः ॥ ६.७०.३८ ॥
ତା'ପରେ ରାବଣ ପୁତ୍ର ତ୍ରିଶିରା କାଳରାତ୍ରି କିମ୍ବା ଯମ ପରି ଏକ ଶକ୍ତି ଧରି ପବନପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲା।
6.70.39
दिवः क्षिप्तामिवोल्कां तां शक्तिं क्षिप्तामसङ्गताम्।
गृहीत्वा हरिशार्दूलो बभञ्ज च ननाद च ॥ ६.७०.३९ ॥
ଆକାଶରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଉଲ୍କା ପରି ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଇଥିବା ସେହି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଶକ୍ତିକୁ ବାନରଶାର୍ଦୂଳ ହନୁମାନ ଧରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଓ ଗର୍ଜନ କଲେ।
6.70.40
तां दृष्ट्वा घोरसंकाशां शक्तिं भग्नां हनूमता।
प्रहृष्टा वानरगणा विनेदुर्जलदा यथा ॥ ६.७०.४० ॥
ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଗ୍ନ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ବାନରଗଣ ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ।
6.70.41
ततः खड्गं समुद्यम्य त्रिशिरा राक्षसोत्तमः।
निचखान तदा खड्गं वानरेन्द्रस्य वक्षसि ॥ ६.७०.४१ ॥
ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସୋତ୍ତମ ତ୍ରିଶିରା ଖଡ଼୍ଗ ଉଠାଇ ବାନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ତାହା ବିଦ୍ଧ କଲା।
6.70.42
खड्गप्रहाराभिहतो हनूमान् मारुतात्मजः।
आजघान त्रिमूर्धानं तलेनोरसि वीर्यवान् ॥ ६.७०.४२ ॥
ଖଡ଼୍ଗ ଆଘାତରେ ଆହତ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ପରାକ୍ରମରେ ତଳହାତରେ ତ୍ରିଶିରାର ବକ୍ଷରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
6.70.43
स तलाभिहतस्तेन स्रस्तहस्तायुधो भुवि।
निपपात महातेजास्त्रिशिरास्त्यक्तचेतनः ॥ ६.७०.४३ ॥
ତାଙ୍କ ତଳପ୍ରହାରରେ ଆହତ ହୋଇ, ହାତରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଖସି ପଡ଼ିଲା; ମହାତେଜସ୍ୱୀ ତ୍ରିଶିରା ଚେତନା ହରାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
6.70.44
स तस्य पततः खड्गं तमाच्छिद्य महाकपिः।
ननाद गिरिसंकाशस्त्रासयन् सर्वराक्षसान् ॥ ६.७०.४४ ॥
ପଡ଼ୁଥିବା ତାଙ୍କ ସେହି ଖଡ୍ଗକୁ କାଟି, ପର୍ବତସଦୃଶ ମହାକପି ଗର୍ଜନ କରି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲା।
6.70.45
अमृष्यमाणस्तं घोषमुत्पपात निशाचरः।
उत्पत्य च हनूमन्तं ताडयामास मुष्टिना ॥ ६.७०.४५ ॥
ସେହି ଗର୍ଜନ ସହି ନ ପାରି ସେହି ନିଶାଚର ଉଠି, ଲମ୍ଫ ଦେଇ ହନୁମାନଙ୍କୁ ମୁଷ୍ଟିରେ ଆଘାତ କଲା।
6.70.46
तेन मुष्टिप्रहारेण संचुकोप महाकपिः।
कुपितश्च निजग्राह किरीटे राक्षसर्षभम् ॥ ६.७०.४६ ॥
ସେହି ମୁଷ୍ଟି-ପ୍ରହାରରେ ମହାକପି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା, ଏବଂ କୁପିତ ହୋଇ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁକୁଟରେ ଧରିଲା।
6.70.47
स तस्य शीर्षाण्यसिना शितेन
किरीटजुष्टानि सकुण्डलानि।
क्रुद्धः प्रचिच्छेद सुतोऽनिलस्य
त्वष्टुः सुतस्येव शिरांसि शक्रः ॥ ६.७०.४७ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ପବନପୁତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗରେ ତାଙ୍କ ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳଯୁକ୍ତ ମସ୍ତକଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ପୁତ୍ରର ମସ୍ତକ କାଟିଥିଲେ।
6.70.48
तान्यायताक्षाण्यगसंनिभानि
प्रदीप्तवैश्वानरलोचनानि।
पेतुः शिरांसीन्द्ररिपोः पृथिव्यां
ज्योतींषि मुक्तानि यथार्कमार्गात् ॥ ६.७०.४८ ॥
ବିଶାଳ ନୟନ, ପର୍ବତସଦୃଶ, ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ପରି ନୟନବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁଙ୍କ ମସ୍ତକ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟପଥରୁ ଖସି ପଡ଼ିଥିବା ଜ୍ୟୋତିଃ ପରି।
6.70.49
तस्मिन् हते देवरिपौ त्रिशीर्षे
हनूमता शक्रपराक्रमेण।
नेदुः प्लवंगाः प्रचचाल भूमी
रक्षांस्यथो दुद्रुविरे समन्तात् ॥ ६.७०.४९ ॥
ଦେବଶତ୍ରୁ ତ୍ରିଶିରା ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ, ବାନରମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା, ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ପଳାଇଲେ।
6.70.50
हतं त्रिशिरसं दृष्ट्वा तथैव च महोदरम्।
हतौ प्रेक्ष्य दुराधर्षौ देवान्तकनरान्तकौ ॥ ६.७०.५० ॥
ତ୍ରିଶିରା ନିହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ସେହିପରି ମହୋଦରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିହତ ଦେଖି; ଦୁର୍ଜୟ ଦେବାନ୍ତକ ଓ ନରାନ୍ତକ ଉଭୟ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି—
6.70.51
चुकोप परमामर्षी मत्तो राक्षसपुङ्गवः।
जग्राहार्चिष्मतीं चापि गदां सर्वायसीं तदा ॥ ६.७०.५१ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧୀ, ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେତେବେଳେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୌହମୟ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗଦା ହାତରେ ଧରିଲା।
6.70.52
हेमपट्टपरिक्षिप्तां मांसशोणितफेनिलाम्।
विराजमानां विपुलां शत्रुशोणिततर्पिताम् ॥ ६.७०.५२ ॥
ସୁନାର ପଟ୍ଟୀରେ ଆବୃତ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର ଫେଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଝଲମଲ, ବିଶାଳ, ଶତ୍ରୁ ରକ୍ତରେ ତୃପ୍ତ।
6.70.53
तेजसा सम्प्रदीप्ताग्रां रक्तमाल्यविभूषिताम्।
ऐरावतमहापद्मसार्वभौमभयावहाम् ॥ ६.७०.५३ ॥
ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିବା, ଲାଲ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଐରାବତ, ମହାପଦ୍ମ ଓ ସାର୍ବଭୌମ (ଦିଗ୍ଗଜ) ମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା।
6.70.54
गदामादाय संक्रुद्धो मत्तो राक्षसपुङ्गवः।
हरीन् समभिदुद्राव युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ॥ ६.७०.५४ ॥
ଗଦା ଧରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ, ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି ଜଳି ବାନରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲା।
6.70.55
अथर्षभः समुत्पत्य वानरो रावणानुजम्।
मत्तानीकमुपागम्य तस्थौ तस्याग्रतो बली ॥ ६.७०.५५ ॥
ଏତେବେଳେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ବଳବାନ ଲମ୍ଫ ଦେଇ ରାବଣର ଅନୁଜଙ୍କ ମତ୍ତ ସେନା ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲା।
6.70.56
तं पुरस्तात् स्थितं दृष्ट्वा वानरं पर्वतोपमम्।
आजघानोरसि क्रुद्धो गदया वज्रकल्पया ॥ ६.७०.५६ ॥
ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପର୍ବତ ସଦୃଶ ସେହି ବାନରକୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ବଜ୍ର ସମାନ ଗଦାରେ ତାହାର ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲା।
6.70.57
स तयाभिहतस्तेन गदया वानरर्षभः।
भिन्नवक्षाः समाधूतः सुस्राव रुधिरं बहु ॥ ६.७०.५७ ॥
ସେହି ଗଦାର ଆଘାତରେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠର ଛାତି ଫାଟିଗଲା; ସେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କମ୍ପି ଉଠି ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତ ବହାଇଲା।
6.70.58
स सम्प्राप्य चिरात् संज्ञामृषभो वानरेश्वरः।
क्रुद्धो विस्फुरमाणौष्ठो महापार्श्वमुदैक्षत ॥ ६.७०.५८ ॥
ବହୁ ସମୟ ପରେ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ ସେ ବାନରେଶ୍ୱର କ୍ରୋଧରେ ଓଠ କମ୍ପାଇ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁଲା।
6.70.59
स वेगवान् वेगवदभ्युपेत्य
तं राक्षसं वानरवीरमुख्यः।
संवर्त्य मुष्टिं सहसा जघान
बाह्वन्तरे शैलनिकाशरूपः ॥ ६.७०.५९ ॥
ବେଗଶାଳୀ ବାନରବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ, ପର୍ବତ ସଦୃଶ ରୂପବାନ୍ ସେ ଦ୍ରୁତ ସେହି ରାକ୍ଷସ ନିକଟକୁ ଯାଇ ହଠାତ୍ ମୁଷ୍ଟି ବାନ୍ଧି ତାହାର ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ଆଘାତ କଲା।
6.70.60
स कृत्तमूलः सहसेव वृक्षः
क्षितौ पपात क्षतजोक्षिताङ्गः।
तां चास्य घोरां यमदण्डकल्पां
गदां प्रगृह्याशु तदा ननाद ॥ ६.७०.६० ॥
ମୂଳ କଟା ଗଛ ପରି ସେ ହଠାତ୍ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଶରୀରରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତା'ପରେ ଯମଦଣ୍ଡ ସମାନ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଗଦାକୁ ଶୀଘ୍ର ଧରି ସେ ଗର୍ଜନ କଲା।
6.70.61
मुहूर्तमासीत् स गतासुकल्पः
प्रत्यागतात्मा सहसा सुरारिः।
उत्पत्य संध्याभ्रसमानवर्ण-
स्तं वारिराजात्मजमाजघान ॥ ६.७०.६१ ॥
ଏକ କ୍ଷଣ ସେ ମୃତପ୍ରାୟ ହୋଇ ପଡ଼ିରହିଲା; ପରେ ଚେତନା ଫେରିଲେ ସେ ଅସୁରଶତ୍ରୁ ହଠାତ୍ ଉଠି, ସନ୍ଧ୍ୟାମେଘ ପରି ବର୍ଣ୍ଣର ହୋଇ, ସେହି ବାରିରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ (ହନୁମାନଙ୍କୁ) ଆଘାତ କଲା।
6.70.62
स मूर्च्छितो भूमितले पपात
मुहूर्तमुत्पत्य पुनः ससंज्ञः।
तामेव तस्याद्रिवराद्रिकल्पां
गदां समाविध्य जघान संख्ये ॥ ६.७०.६२ ॥
ସେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ଏକ କ୍ଷଣ ପରେ ପୁନର୍ବାର ଉଠି, ଚେତନା ପାଇ, ପର୍ବତଶିଖର ପରି ସେହି ଗଦାକୁ ଭଲଭାବେ ଘୂରାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କଲା।
6.70.63
सा तस्य रौद्रा समुपेत्य देहं
रौद्रस्य देवाध्वरविप्रशत्रोः।
बिभेद वक्षः क्षतजं च भूरि
सुस्राव धात्वम्भ इवाद्रिराजः ॥ ६.७०.६३ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଦେବତା, ଯଜ୍ଞ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ସେହି ରୌଦ୍ରର ଶରୀରକୁ ପହଞ୍ଚି ତାର ଛାତି ବିଦାରଣ କଲା; ପର୍ବତରାଜରୁ ଧାତୁଜଳ ବହିବା ପରି ତାଠାରୁ ବହୁ ରକ୍ତ ବହିଗଲା।
6.70.64
अभिदुद्राव वेगेन गदां तस्य महात्मनः।
तां गृहीत्वा गदां भीमामाविध्य च पुनः पुनः ॥ ६.७०.६४ ॥
ସେ ବେଗରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଗଦା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା; ସେହି ଭୟଙ୍କର ଗଦାକୁ ଧରି ବାରମ୍ବାର ଘୂରାଇବାକୁ ଲାଗିଲା।
6.70.65
मत्तानीकं महात्मा स जघान रणमूर्धनि।
स स्वया गदया भग्नो विशीर्णदशनेक्षणः ॥ ६.७०.६५ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମା ରଣଭୂମିର ସମ୍ମୁଖଭାଗରେ ମତ୍ତ ସେନାକୁ ବଧ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ (ରାକ୍ଷସ) ନିଜ ଗଦାରେ ଆହତ ହୋଇ, ଦାନ୍ତ ଓ ଆଖି ଭାଙ୍ଗି ପରାଜିତ ହେଲା।
6.70.66
निपपात तदा मत्तो वज्राहत इवाचलः।
विशीर्णनयने भूमौ गतसत्त्वे गतायुषि।
पतिते राक्षसे तस्मिन् विद्रुतं राक्षसं बलम् ॥ ६.७०.६६ ॥
ତା'ପରେ ସେ ମତ୍ତ (ରାକ୍ଷସ) ବଜ୍ରାହତ ପର୍ବତ ପରି ପଡ଼ିଗଲା; ଆଖି ଭାଙ୍ଗି, ପ୍ରାଣ ଓ ଆୟୁ ସରି ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା। ସେହି ରାକ୍ଷସ ପଡ଼ିଲେ ରାକ୍ଷସ-ସେନା ପଳାଇଲା।
6.70.67
तस्मिन् हते भ्रातरि रावणस्य
तन्नैर्ऋतानां बलमर्णवाभम्।
त्यक्तायुधं केवलजीवितार्थं
दुद्राव भिन्नार्णवसंनिकाशम् ॥ ६.७०.६७ ॥
ରାବଣଙ୍କ ଭାଇ ନିହତ ହେବା ପରେ, ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ରାକ୍ଷସ ସେନା ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି କେବଳ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଫାଟିଯାଇଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି ବିଖେରି ପଳାଇଲା।