รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.70.1
नरान्तकं हतं दृष्ट्वा चुक्रुशुर्नैर्ऋतर्षभाः।
देवान्तकस्त्रिमूर्धा च पौलस्त्यश्च महोदरः ॥ ६.७०.१ ॥
เมื่อเห็นนรานตกะถูกสังหาร บรรดาวัวกระทิงในหมู่รากษสก็ร้องโวยวายขึ้น คือเทวานตกะ ตริศิรัส เปาลัสตยะ และมโหทร
6.70.2
आरूढो मेघसंकाशं वारणेन्द्रं महोदरः।
वालिपुत्रं महावीर्यमभिदुद्राव वेगवान् ॥ ६.७०.२ ॥
มโหทรขึ้นขี่ช้างใหญ่ผู้เป็นจอมช้างดุจก้อนเมฆ แล้วพุ่งเข้าใส่บุตรของพาลี ผู้มีกำลังมหาศาล อย่างรวดเร็ว
6.70.3
भ्रातृव्यसनसंतप्तस्तदा देवान्तको बली।
आदाय परिघं घोरमङ्गदं समभिद्रवत् ॥ ६.७०.३ ॥
เทวานตกะผู้ทรงพลัง ถูกความทุกข์จากการพินาศของพี่ชายเผาไหม้ จึงคว้าค้อนเหล็กอันน่าสะพรึงแล้วพุ่งเข้าใส่องคทา
6.70.4
रथमादित्यसंकाशं युक्तं परमवाजिभिः।
आस्थाय त्रिशिरा वीरो वालिपुत्रमथाभ्यगात् ॥ ६.७०.४ ॥
ตริศิรัสวีรบุรุษขึ้นรถที่ดุจดวงอาทิตย์ เทียมด้วยม้าชั้นเลิศ แล้วมุ่งหน้าไปหาบุตรของพาลี
6.70.5
स त्रिभिर्देवदर्पघ्नै राक्षसेन्द्रैरभिद्रुतः।
वृक्षमुत्पाटयामास महाविटपमङ्गदः ॥ ६.७०.५ ॥
องคทาถูกรากษสจอมทั้งสามผู้ทำลายความทระนงของเหล่าเทพรุมโจมตี จึงถอนต้นไม้ที่มีกิ่งก้านใหญ่โต
6.70.6
देवान्तकाय तं वीरश्चिक्षेप सहसाङ्गदः।
महावृक्षं महाशाखं शक्रो दीप्तामिवाशनिम् ॥ ६.७०.६ ॥
องคทาวีรบุรุษจึงปาต้นไม้ใหญ่มีกิ่งใหญ่นั้นใส่เทวานตกะในทันที ดุจพระศักระขว้างสายฟ้าอันลุกโชน
6.70.7
त्रिशिरास्तं प्रचिच्छेद शरैराशीविषोपमैः।
स वृक्षं कृत्तमालोक्य उत्पपात तदाङ्गदः ॥ ६.७०.७ ॥
ตริศิรัสตัดต้นไม้นั้นด้วยลูกศรดุจงูพิษ เมื่อองคทาเห็นต้นไม้ถูกตัดขาด ก็กระโดดขึ้นทันที
6.70.8
स ववर्ष ततो वृक्षान् शिलाश्च कपिकुञ्जरः।
तान् प्रचिच्छेद संक्रुद्धस्त्रिशिरा निशितैः शरैः ॥ ६.७०.८ ॥
จากนั้นวานรผู้เป็นดั่งช้างใหญ่ก็ซัดต้นไม้และก้อนหินลงมาเป็นห่าฝน ตริศิรัสผู้โกรธจัดจึงตัดมันเป็นชิ้น ๆ ด้วยลูกศรคม
6.70.9
परिघाग्रेण तान् वृक्षान् बभञ्ज स महोदरः।
त्रिशिराश्चाङ्गदं वीरमभिदुद्राव सायकैः ॥ ६.७०.९ ॥
มโหทรหักต้นไม้เหล่านั้นด้วยปลายค้อนเหล็ก ส่วนตริศิรัสพุ่งเข้าหาวีรบุรุษองคทาด้วยลูกศร
6.70.10
गजेन समभिद्रुत्य वालिपुत्रं महोदरः।
जघानोरसि संक्रुद्धस्तोमरैर्वज्रसंनिभैः ॥ ६.७०.१० ॥
มโหทรขี่ช้างพุ่งเข้าหาบุตรของพาลี ด้วยความโกรธจัดจึงซัดหอกดุจสายฟ้าใส่อกของเขา
6.70.11
देवान्तकश्च संक्रुद्धः परिघेण तदाङ्गदम्।
उपगम्याभिहत्याशु व्यपचक्राम वेगवान् ॥ ६.७०.११ ॥
เทวานตกะก็โกรธจัด เข้าไปใกล้องคทาแล้วฟาดด้วยค้อนเหล็ก จากนั้นก็ถอยออกไปอย่างรวดเร็ว
6.70.12
स त्रिभिर्नैर्ऋतश्रेष्ठैर्युगपत् समभिद्रुतः।
न विव्यथे महातेजा वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.७०.१२ ॥
รากษสผู้ประเสริฐสามตนรุมโจมตีเขาพร้อมกัน แต่บุตรของพาลีผู้มีรัศมีรุ่งเรืองและอำนาจยิ่งใหญ่ มิได้หวั่นไหวแต่อย่างใด
6.70.13
स वेगवान् महावेगं कृत्वा परमदुर्जयः।
तलेन समभिद्रुत्य जघानास्य महागजम् ॥ ६.७०.१३ ॥
เขาผู้ว่องไว มีพลังอันยิ่งใหญ่ ผู้อันใครมิอาจเอาชนะได้ พุ่งเข้าใส่ด้วยฝ่ามือ แล้วตบช้างใหญ่ตัวนั้น
6.70.14
तस्य तेन प्रहारेण नागराजस्य संयुगे।
पेततुर्नयने तस्य विननाश स कुञ्जरः ॥ ६.७०.१४ ॥
ในการรบนั้น ด้วยการโจมตีของเจ้าแห่งช้างนั้น ดวงตาทั้งสองของมันก็หลุดออกมา และช้างตัวนั้นก็สิ้นชีวิต
6.70.15
विषाणं चास्य निष्कृष्य वालिपुत्रो महाबलः।
देवान्तकमभिद्रुत्य ताडयामास संयुगे ॥ ६.७०.१५ ॥
บุตรของพาลีผู้มีกำลังมหาศาลถอนงาของช้างนั้นออกมา แล้วพุ่งเข้าใส่เทวานตกะและฟาดเขาในการรบ
6.70.16
स विह्वलस्तु तेजस्वी वातोद्धूत इव द्रुमः।
लाक्षारससवर्णं च सुस्राव रुधिरं महत् ॥ ६.७०.१६ ॥
เทวานตกะผู้รุ่งเรืองแม้จะมึนงง ดุจต้นไม้ที่ถูกลมพัดโค่น เลือดจำนวนมากสีดุจน้ำครั่งก็พุ่งออกมา
6.70.17
अथाश्वास्य महातेजाः कृच्छ्राद् देवान्तको बली।
आविध्य परिघं वेगादाजघान तदाङ्गदम् ॥ ६.७०.१७ ॥
จากนั้นเทวานตกะผู้ทรงพลังและรุ่งโรจน์ ค่อย ๆ ฟื้นตัวขึ้นได้อย่างยากลำบาก แล้วเหวี่ยงค้อนเหล็กด้วยแรงแล้วฟาดองคทา
6.70.18
परिघाभिहतश्चापि वानरेन्द्रात्मजस्तदा।
जानुभ्यां पतितो भूमौ पुनरेवोत्पपात ह ॥ ६.७०.१८ ॥
แม้ถูกค้อนเหล็กฟาดเข้า บุตรของเจ้าแห่งวานรก็ทรุดลงคุกเข่าบนพื้น แต่ในทันทีเขาก็กระโดดลุกขึ้นอีก
6.70.19
तमुत्पतन्तं त्रिशिरास्त्रिभिर्बाणैरजिह्मगैः।
घोरैर्हरिपतेः पुत्रं ललाटेऽभिजघान ह ॥ ६.७०.१९ ॥
ขณะที่เขากระโดดขึ้น ตริศิรัสก็ยิงลูกศรที่พุ่งตรงสามดอกใส่หน้าผากของบุตรเจ้าแห่งวานรอย่างน่าสะพรึง
6.70.20
ततोऽङ्गदं परिक्षिप्तं त्रिभिर्नैर्ऋतपुङ्गवैः।
हनूमानथ विज्ञाय नीलश्चापि प्रतस्थतुः ॥ ६.७०.२० ॥
จากนั้นองคทาก็ถูกรากษสผู้ประเสริฐสามตนล้อมไว้ เมื่อหนุมานและนีลเห็นดังนั้น ก็เดินทางออกไปเช่นกัน
6.70.21
ततश्चिक्षेप शैलाग्रं नीलस्त्रिशिरसे तदा।
तद् रावणसुतो धीमान् बिभेद निशितैः शरैः ॥ ६.७०.२१ ॥
จากนั้นนีลขว้างยอดเขาใส่ตริศิรัส บุตรแห่งราวณะผู้ฉลาดก็ใช้ลูกศรคมแหวกมันออกเป็นสองส่วน
6.70.22
तद्बाणशतनिर्भिन्नं विदारितशिलातलम्।
सविस्फुलिङ्गं सज्वालं निपपात गिरेः शिरः ॥ ६.७०.२२ ॥
ยอดเขานั้นถูกลูกศรนับร้อยเจาะทะลุ แผ่นหินของมันแตกกระจาย มันตกลงมาพร้อมประกายไฟและเปลวลุก
6.70.23
स विजृम्भितमालोक्य हर्षाद् देवान्तको बली।
परिघेणाभिदुद्राव मारुतात्मजमाहवे ॥ ६.७०.२३ ॥
เมื่อเห็นหนุมานกระโดดโลดเต้น เทวานตกะผู้ทรงพลังก็เปี่ยมด้วยความปีติ พุ่งเข้าใส่บุตรแห่งวายุในการรบด้วยกระบองเหล็ก
6.70.24
तमापतन्तमुत्पत्य हनूमान् कपिकुञ्जरः।
आजघान तदा मूर्ध्नि वज्रकल्पेन मुष्टिना ॥ ६.७०.२४ ॥
ขณะที่มันพุ่งเข้ามา หนุมาน ช้างแห่งหมู่วานร กระโดดขึ้นแล้วต่อยเข้าที่ศีรษะของมันด้วยหมัดดุจสายฟ้า
6.70.25
शिरसि प्राहरद् वीरस्तदा वायुसुतो बली।
नादेनाकम्पयच्चैव राक्षसान् स महाकपिः ॥ ६.७०.२५ ॥
จากนั้นวีรบุรุษผู้ทรงพลัง บุตรแห่งวายุ ก็ฟาดเข้าที่ศีรษะ และด้วยเสียงคำรามของวานรใหญ่ผู้นั้น ก็ทำให้เหล่ารากษสสั่นสะท้าน
6.70.26
स मुष्टिनिष्पिष्टविभिन्नमूर्धा
निर्वान्तदन्ताक्षिविलम्बिजिह्वः।
देवान्तको राक्षसराजसूनु-
र्गतासुरुर्व्यां सहसा पपात ॥ ६.७०.२६ ॥
ศีรษะของมันถูกหมัดทุบแตกแหลก ดวงตาและฟันหลุดกระเด็น ลิ้นห้อยออกมา เทวานตกะ โอรสของราชารากษส ไร้ลมหายใจ ล้มลงสู่พื้นดินทันที
6.70.27
तस्मिन् हते राक्षसयोधमुख्ये
महाबले संयति देवशत्रौ।
क्रुद्धस्त्रिशीर्षा निशितास्त्रमुग्रं
ववर्ष नीलोरसि बाणवर्षम् ॥ ६.७०.२७ ॥
เมื่อยอดนักรบรากษสผู้มีกำลังมหาศาล ศัตรูของเหล่าเทวดา ถูกสังหารในการรบ ตริศิรัสผู้โกรธจัดก็ระดมลูกศรคมกล้าอันร้ายแรงโปรยลงบนอกของนีลดุจห่าฝน
6.70.28
महोदरस्तु संक्रुद्धः कुञ्जरं पर्वतोपमम्।
भूयः समधिरुह्याशु मन्दरं रश्मिवानिव ॥ ६.७०.२८ ॥
ส่วนมหาทรที่โกรธจัดยิ่งนัก รีบขึ้นขี่ช้างใหญ่ดุจภูเขาอีกครั้ง ดุจดวงอาทิตย์ผู้รุ่งโรจน์ขึ้นขี่เหนือภูเขามนทระ
6.70.29
ततो बाणमयं वर्षं नीलस्योपर्यपातयत्।
गिरौ वर्षं तडिच्चक्रचापवानिव तोयदः ॥ ६.७०.२९ ॥
จากนั้นมันโปรยห่าลูกศรลงบนนีล ดุจเมฆฝนที่หลั่งสายฝนลงบนภูเขา ท่ามกลางสายฟ้าและรุ้งกินน้ำ
6.70.30
ततः शरौघैरभिवृष्यमाणो
विभिन्नगात्रः कपिसैन्यपालः।
नीलो बभूवाथ विसृष्टगात्रो
विष्टम्भितस्तेन महाबलेन ॥ ६.७०.३० ॥
ขณะนั้นนีล ผู้พิทักษ์กองทัพวานร ถูกลูกศรนับหมื่นโปรยใส่ร่างกายจนพรุนไปทั้งตัว และถูกผู้ทรงพลังนั้นกดทับไว้ แขนขาของเขาก็อ่อนแรงลง
6.70.31
ततस्तु नीलः प्रतिलब्धसंज्ञः
शैलं समुत्पाट्य सवृक्षखण्डम्।
ततः समुत्पत्य महोग्रवेगो
महोदरं तेन जघान मूर्ध्नि ॥ ६.७०.३१ ॥
ครั้นนีลได้สติคืนมา เขาก็ถอนภูเขาพร้อมทั้งกอไม้ขึ้นมา จากนั้นกระโดดขึ้นด้วยความเร็วอันรุนแรงมหาศาล แล้วฟาดภูเขานั้นเข้าที่ศีรษะของมหาทร
6.70.32
ततः स शैलाभिनिपातभग्नो
महोदरस्तेन महाद्विपेन।
व्यामोहितो भूमितले गतासुः
पपात वज्राभिहतो यथाद्रिः ॥ ६.७०.३२ ॥
มหาทรถูกภูเขาที่ทับลงมาทำให้ร่างแหลกละเอียด ถูกช้างใหญ่นั้นทำให้มึนงง ก็ล้มลงกับพื้นดินไร้ลมหายใจ ดุจภูเขาที่ถูกสายฟ้าฟาด
6.70.33
पितृव्यं निहतं दृष्ट्वा त्रिशिराश्चापमाददे।
हनूमन्तं च संक्रुद्धो विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.७०.३३ ॥
เมื่อเห็นอาของตนถูกสังหาร ตริศิรัสก็หยิบคันธนูขึ้น และด้วยความโกรธจัด ก็เจาะหนุมานด้วยลูกศรคม
6.70.34
स वायुसूनुः कुपितश्चिक्षेप शिखरं गिरेः।
त्रिशिरास्तच्छरैस्तीक्ष्णैर्बिभेद बहुधा बली ॥ ६.७०.३४ ॥
บุตรแห่งพระวายุผู้โกรธเกรี้ยวขว้างยอดเขาออกไป แต่ตริศิรัสผู้ทรงพลังใช้ลูกศรคมเจาะมันเป็นหลายจุด
6.70.35
तद् व्यर्थं शिखरं दृष्ट्वा द्रुमवर्षं तदा कपिः।
विससर्ज रणे तस्मिन् रावणस्य सुतं प्रति ॥ ६.७०.३५ ॥
เมื่อเห็นยอดเขานั้นไร้ผล วานรจึงโปรยห่าต้นไม้ลงใส่บุตรของราวณะในสนามรบ
6.70.36
तमापतन्तमाकाशे द्रुमवर्षं प्रतापवान्।
त्रिशिरा निशितैर्बाणैश्चिच्छेद च ननाद च ॥ ६.७०.३६ ॥
ตริศิรัสผู้ทรงอานุภาพใช้ลูกศรคมตัดห่าต้นไม้ที่พุ่งลงมาจากฟ้า แล้วคำรามลั่น
6.70.37
हनूमांस्तु समुत्पत्य हयं त्रिशिरसस्तदा।
विददार नखैः क्रुद्धो नागेन्द्रं मृगराडिव ॥ ६.७०.३७ ॥
ส่วนหนุมานกระโดดขึ้นด้วยความโกรธ ใช้เล็บฉีกม้าของตริศิรัสออกเป็นชิ้น ดุจสิงโตฉีกช้างใหญ่
6.70.38
अथ शक्तिं समासाद्य कालरात्रिमिवान्तकः।
चिक्षेपानिलपुत्राय त्रिशिरा रावणात्मजः ॥ ६.७०.३८ ॥
จากนั้นตริศิรัส โอรสของราวณะ คว้าหอกเล่มหนึ่งดุจราตรีแห่งความพินาศหรือยมทูตเอง แล้วขว้างใส่บุตรแห่งวายุ
6.70.39
दिवः क्षिप्तामिवोल्कां तां शक्तिं क्षिप्तामसङ्गताम्।
गृहीत्वा हरिशार्दूलो बभञ्ज च ननाद च ॥ ६.७०.३९ ॥
หนุมาน ผู้เป็นราชสีห์แห่งวานร คว้าหอกที่ไร้การยับยั้งนั้น ซึ่งถูกขว้างมาดุจอุกกาบาตตกจากฟ้า แล้วหักมันและคำรามลั่น
6.70.40
तां दृष्ट्वा घोरसंकाशां शक्तिं भग्नां हनूमता।
प्रहृष्टा वानरगणा विनेदुर्जलदा यथा ॥ ६.७०.४० ॥
เมื่อเห็นหอกอันน่าสะพรึงนั้นถูกหนุมานหักเสียแล้ว หมู่วานรต่างปีติยินดี ส่งเสียงร้องก้องดุจเมฆฝน
6.70.41
ततः खड्गं समुद्यम्य त्रिशिरा राक्षसोत्तमः।
निचखान तदा खड्गं वानरेन्द्रस्य वक्षसि ॥ ६.७०.४१ ॥
จากนั้น ตรีศิรัส ผู้เป็นยอดแห่งรากษส ชูดาบขึ้นแล้วแทงลงที่อกแห่งจอมวานร
6.70.42
खड्गप्रहाराभिहतो हनूमान् मारुतात्मजः।
आजघान त्रिमूर्धानं तलेनोरसि वीर्यवान् ॥ ६.७०.४२ ॥
ถูกดาบฟัน หนุมาน บุตรแห่งวายุ ผู้กล้าหาญและทรงพลัง ตบอกตรีศิรัสด้วยฝ่ามือเปล่า
6.70.43
स तलाभिहतस्तेन स्रस्तहस्तायुधो भुवि।
निपपात महातेजास्त्रिशिरास्त्यक्तचेतनः ॥ ६.७०.४३ ॥
ถูกฝ่ามือตบเข้าที่อก อาวุธหลุดจากมือ ตรีศิรัสผู้รุ่งโรจน์ก็ล้มลงกับพื้น สิ้นสติ
6.70.44
स तस्य पततः खड्गं तमाच्छिद्य महाकपिः।
ननाद गिरिसंकाशस्त्रासयन् सर्वराक्षसान् ॥ ६.७०.४४ ॥
วานรใหญ่ผู้ร่างดุจภูเขาคว้าดาบที่กำลังร่วงลงมาได้ แล้วคำรามก้องจนรากษสทั้งปวงหวาดกลัว
6.70.45
अमृष्यमाणस्तं घोषमुत्पपात निशाचरः।
उत्पत्य च हनूमन्तं ताडयामास मुष्टिना ॥ ६.७०.४५ ॥
ทนเสียงคำรามนั้นไม่ได้ ยักษ์ร่อนผู้เที่ยวไปในราตรีจึงลุกขึ้นพุ่งเข้าหาหนุมานแล้วชกด้วยกำปั้น
6.70.46
तेन मुष्टिप्रहारेण संचुकोप महाकपिः।
कुपितश्च निजग्राह किरीटे राक्षसर्षभम् ॥ ६.७०.४६ ॥
ด้วยแรงกำปั้นนั้น วานรใหญ่โกรธจัด จึงคว้ามงกุฎของรากษสผู้เป็นดั่งวัวจ่าฝูงนั้นไว้
6.70.47
स तस्य शीर्षाण्यसिना शितेन
किरीटजुष्टानि सकुण्डलानि।
क्रुद्धः प्रचिच्छेद सुतोऽनिलस्य
त्वष्टुः सुतस्येव शिरांसि शक्रः ॥ ६.७०.४७ ॥
ในความโกรธ บุตรแห่งวายุใช้ดาบอันคมกริบตัดศีรษะของรากษสนั้น ซึ่งสวมมงกุฎและตุ้มหู ดุจพระอินทร์ตัดศีรษะของบุตรแห่งตวัษฏฤ
6.70.48
तान्यायताक्षाण्यगसंनिभानि
प्रदीप्तवैश्वानरलोचनानि।
पेतुः शिरांसीन्द्ररिपोः पृथिव्यां
ज्योतींषि मुक्तानि यथार्कमार्गात् ॥ ६.७०.४८ ॥
ศีรษะเหล่านั้นมีดวงตาโตดุจไฟลุกโชน ร่างดุจภูเขา ร่วงลงสู่พื้นดิน ดุจแสงดาวที่หลุดจากวิถีของพระอาทิตย์ ศีรษะของศัตรูแห่งเทวดาเหล่านั้น
6.70.49
तस्मिन् हते देवरिपौ त्रिशीर्षे
हनूमता शक्रपराक्रमेण।
नेदुः प्लवंगाः प्रचचाल भूमी
रक्षांस्यथो दुद्रुविरे समन्तात् ॥ ६.७०.४९ ॥
เมื่อตรีศิรัสผู้เป็นศัตรูแห่งเทวดาถูกหนุมานผู้มีพลังดุจพระอินทร์สังหารแล้ว วานรทั้งหลายก็คำราม แผ่นดินสะเทือน และรากษสทั้งหลายก็หนีกระจัดกระจายไปทุกทิศ
6.70.50
हतं त्रिशिरसं दृष्ट्वा तथैव च महोदरम्।
हतौ प्रेक्ष्य दुराधर्षौ देवान्तकनरान्तकौ ॥ ६.७०.५० ॥
เมื่อเห็นตรีศิรัสถูกสังหาร และมหาโอทรก็ถูกสังหารเช่นกัน และเมื่อเห็นเทวานตกะกับนรานตกะ ผู้ข่มได้ยากทั้งสองถูกสังหาร
6.70.51
चुकोप परमामर्षी मत्तो राक्षसपुङ्गवः।
जग्राहार्चिष्मतीं चापि गदां सर्वायसीं तदा ॥ ६.७०.५१ ॥
รากษสผู้เป็นยอดแห่งเหล่ารากษส ผู้โกรธเกรี้ยวอย่างยิ่งและมึนเมา ก็โกรธจัดขึ้น แล้วคว้าคทาเหล็กล้วนที่ลุกโชนขึ้นมา
6.70.52
हेमपट्टपरिक्षिप्तां मांसशोणितफेनिलाम्।
विराजमानां विपुलां शत्रुशोणिततर्पिताम् ॥ ६.७०.५२ ॥
คทานั้นพันด้วยแถบทอง เปื้อนเนื้อและเลือดจนเป็นฟอง สุกสว่าง ใหญ่โต และชุ่มด้วยเลือดของศัตรู
6.70.53
तेजसा सम्प्रदीप्ताग्रां रक्तमाल्यविभूषिताम्।
ऐरावतमहापद्मसार्वभौमभयावहाम् ॥ ६.७०.५३ ॥
ปลายของมันลุกโพลงด้วยรัศมี ประดับด้วยพวงมาลัยสีแดง เป็นที่หวาดกลัวแม้แก่ช้างประจำทิศอย่างไอราวต มหาปัทม์ และสารวภูมะ
6.70.54
गदामादाय संक्रुद्धो मत्तो राक्षसपुङ्गवः।
हरीन् समभिदुद्राव युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ॥ ६.७०.५४ ॥
ยักษ์ผู้เป็นยอดแห่งรากษส โกรธจัดและมึนเมา ถือคทาพุ่งเข้าหาฝูงวานร ลุกโชนดุจไฟแห่งการสิ้นสุดของยุค
6.70.55
अथर्षभः समुत्पत्य वानरो रावणानुजम्।
मत्तानीकमुपागम्य तस्थौ तस्याग्रतो बली ॥ ६.७०.५५ ॥
ฝ่ายวานรผู้กล้าหาญดุจโคจ่าฝูง กระโดดขึ้นแล้วเข้าไปยืนต่อหน้ากองทัพที่มึนเมาของน้องชายท้าวราวณะ
6.70.56
तं पुरस्तात् स्थितं दृष्ट्वा वानरं पर्वतोपमम्।
आजघानोरसि क्रुद्धो गदया वज्रकल्पया ॥ ६.७०.५६ ॥
เมื่อเห็นวานรยืนอยู่ตรงหน้าดุจภูเขา เขาโกรธจัดแล้วฟาดคทาที่เหมือนสายฟ้าลงที่อกของวานรนั้น
6.70.57
स तयाभिहतस्तेन गदया वानरर्षभः।
भिन्नवक्षाः समाधूतः सुस्राव रुधिरं बहु ॥ ६.७०.५७ ॥
ถูกคทานั้นฟาด จ่าฝูงวานรอกแตก สั่นสะท้านรุนแรง เลือดไหลออกมามาก
6.70.58
स सम्प्राप्य चिरात् संज्ञामृषभो वानरेश्वरः।
क्रुद्धो विस्फुरमाणौष्ठो महापार्श्वमुदैक्षत ॥ ६.७०.५८ ॥
หลังจากนานจึงได้สติคืนมา จอมวานรผู้โกรธเกรี้ยว ริมฝีปากสั่นระริก มองไปยังมหาปารศวะ
6.70.59
स वेगवान् वेगवदभ्युपेत्य
तं राक्षसं वानरवीरमुख्यः।
संवर्त्य मुष्टिं सहसा जघान
बाह्वन्तरे शैलनिकाशरूपः ॥ ६.७०.५९ ॥
วานรวีรบุรุษผู้ว่องไวและเป็นผู้นำ รีบพุ่งเข้าหารากษสนั้นด้วยความเร็ว ร่างดุจภูเขา กำหมัดแน่นแล้วชกอย่างฉับพลันเข้าที่ระหว่างแขน
6.70.60
स कृत्तमूलः सहसेव वृक्षः
क्षितौ पपात क्षतजोक्षिताङ्गः।
तां चास्य घोरां यमदण्डकल्पां
गदां प्रगृह्याशु तदा ननाद ॥ ६.७०.६० ॥
ดุจต้นไม้ที่รากขาดถูกตัด รากษสก็ล้มลงกับพื้นทันที ร่างเปื้อนเลือด จากนั้นก็คว้าคทาอันน่าสยดสยองดุจไม้เท้าของพระยม ยกขึ้นอย่างรวดเร็วแล้วคำรามลั่น
6.70.61
मुहूर्तमासीत् स गतासुकल्पः
प्रत्यागतात्मा सहसा सुरारिः।
उत्पत्य संध्याभ्रसमानवर्ण-
स्तं वारिराजात्मजमाजघान ॥ ६.७०.६१ ॥
ครู่หนึ่งเขานอนเหมือนไร้ลมหายใจ แล้วเมื่อสติคืนมา ศัตรูของเหล่าเทพผู้นั้นก็ลุกขึ้นทันที ผิวกายดำคล้ายเมฆยามสนธยา แล้วฟาดเข้าใส่บุตรแห่งเจ้าแห่งสายน้ำ (หนุมาน)
6.70.62
स मूर्च्छितो भूमितले पपात
मुहूर्तमुत्पत्य पुनः ससंज्ञः।
तामेव तस्याद्रिवराद्रिकल्पां
गदां समाविध्य जघान संख्ये ॥ ६.७०.६२ ॥
เขาล้มลงกับพื้นดินด้วยความสลบไสล ครู่หนึ่งเขาก็ลุกขึ้นอีก กลับมีสติ แล้วเหวี่ยงคทาอันเดียวกันนั้น ซึ่งงามสง่าดุจยอดภูเขา ฟาดเข้าใส่ในการรบ
6.70.63
सा तस्य रौद्रा समुपेत्य देहं
रौद्रस्य देवाध्वरविप्रशत्रोः।
बिभेद वक्षः क्षतजं च भूरि
सुस्राव धात्वम्भ इवाद्रिराजः ॥ ६.७०.६३ ॥
คทาอันน่ากลัวนั้นพุ่งเข้าถึงร่างของศัตรูผู้ดุร้ายซึ่งเป็นปรปักษ์ของเหล่าเทพ พิธียัญ และพราหมณ์ แล้วเจาะทะลุหน้าอก เลือดไหลออกมามากมาย ดุจน้ำแร่ไหลออกจากราชาแห่งขุนเขา
6.70.64
अभिदुद्राव वेगेन गदां तस्य महात्मनः।
तां गृहीत्वा गदां भीमामाविध्य च पुनः पुनः ॥ ६.७०.६४ ॥
หนุมานพุ่งเข้าหาคทาของเทพผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้นอย่างรวดเร็ว คว้าคทาอันน่ากลัวนั้นไว้ได้ แล้วเหวี่ยงซ้ำแล้วซ้ำเล่า
6.70.65
मत्तानीकं महात्मा स जघान रणमूर्धनि।
स स्वया गदया भग्नो विशीर्णदशनेक्षणः ॥ ६.७०.६५ ॥
ผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้นสังหารกองทัพที่เมามายแถวหน้าในสนามรบ แต่ตัวเขาเองถูกคทาของตนฟาดจนพ่ายแพ้ ฟันหักและดวงตาแตกละเอียด
6.70.66
निपपात तदा मत्तो वज्राहत इवाचलः।
विशीर्णनयने भूमौ गतसत्त्वे गतायुषि।
पतिते राक्षसे तस्मिन् विद्रुतं राक्षसं बलम् ॥ ६.७०.६६ ॥
ครานั้น ผู้เมามายนั้นล้มลงดุจภูเขาที่ถูกสายฟ้าฟาด ดวงตาแตกละเอียด ลมหายใจและชีวิตดับสิ้น เขาทรุดลงกับพื้นดิน เมื่อยักษ์นั้นล้มลง กองทัพยักษ์ก็แตกพ่ายหนีไป
6.70.67
तस्मिन् हते भ्रातरि रावणस्य
तन्नैर्ऋतानां बलमर्णवाभम्।
त्यक्तायुधं केवलजीवितार्थं
दुद्राव भिन्नार्णवसंनिकाशम् ॥ ६.७०.६७ ॥
เมื่อพี่ชายของราวณะถูกสังหารแล้ว กองทัพของเหล่านิรฤติ ซึ่งกว้างใหญ่ดุจมหาสมุทร ก็ทิ้งอาวุธ มุ่งหวังเพียงจะรักษาชีวิตไว้ แล้วหนีกระจัดกระจายดุจมหาสมุทรที่ถูกเปิดออก