ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.71.1
स्वबलं व्यथितं दृष्ट्वा तुमुलं लोमहर्षणम्।
भ्रातॄंश्च निहतान् दृष्ट्वा शक्रतुल्यपराक्रमान् ॥ ६.७१.१ ॥
ತನ್ನ ಸೇನೆ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡು, ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸುವ ಭೀಕರ ಕೋಲಾಹಲದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಸಹೋದರರು ಹತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು.
6.71.2
पितृव्यौ चापि संदृश्य समरे संनिपातितौ।
युद्धोन्मत्तं च मत्तं च भ्रातरौ राक्षसोत्तमौ ॥ ६.७१.२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಂದಿರನ್ನು ಕಂಡು, ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತರು ಮತ್ತು ಮದೋನ್ಮತ್ತರಾದ ಆ ಉತ್ತಮ ರಾಕ್ಷಸ ಸಹೋದರರನ್ನೂ ಕಂಡು.
6.71.3
चुकोप च महातेजा ब्रह्मदत्तवरो युधि।
अतिकायोऽद्रिसंकाशो देवदानवदर्पहा ॥ ६.७१.३ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ ವರ ಪಡೆದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಅತಿಕಾಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ಅವನು ದೇವದಾನವರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿಯುವವನು.
6.71.4
स भास्करसहस्रस्य संघातमिव भास्वरम्।
रथमारुह्य शक्रारिरभिदुद्राव वानरान् ॥ ६.७१.४ ॥
ಅವನು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರ ರಾಶಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುವಾಗಿ ವಾನರರ ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗಿದನು.
6.71.5
स विस्फार्य तदा चापं किरीटी मृष्टकुण्डलः।
नाम संश्रावयामास ननाद च महास्वनम् ॥ ६.७१.५ ॥
ಆಗ ಕಿರೀಟಧಾರಿಯೂ ಹೊಳೆಯುವ ಕುಂಡಲ ಧರಿಸಿದವನೂ ಆದ ಅವನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಟಂಕಾರಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು.
6.71.6
तेन सिंहप्रणादेन नामविश्रावणेन च।
ज्याशब्देन च भीमेन त्रासयामास वानरान् ॥ ६.७१.६ ॥
ಆ ಸಿಂಹಗರ್ಜನೆಯಿಂದ, ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ, ಭಯಂಕರ ಬಿಲ್ಲಿನ ಟಂಕಾರದಿಂದ ಅವನು ವಾನರರನ್ನು ಬೆದರಿಸಿದನು.
6.71.7
ते दृष्ट्वा देहमाहात्म्यं कुम्भकर्णोऽयमुत्थितः।
भयार्ता वानराः सर्वे संश्रयन्ते परस्परम् ॥ ६.७१.७ ॥
ಅವನ ದೇಹದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೋಡಿ, 'ಇಗೋ ಕುಂಭಕರ್ಣ ಎದ್ದುನಿಂತಿದ್ದಾನೆ' ಎಂದು ಭಯಗೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
6.71.8
ते तस्य रूपमालोक्य यथा विष्णोस्त्रिविक्रमे।
भयाद् वानरयोधास्ते विद्रवन्ति ततस्ततः ॥ ६.७१.८ ॥
ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪದಂತೆ, ಆ ವಾನರ ಯೋಧರು ಭಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡಿದರು.
6.71.9
तेऽतिकायं समासाद्य वानरा मूढचेतसः।
शरण्यं शरणं जग्मुर्लक्ष्मणाग्रजमाहवे ॥ ६.७१.९ ॥
ಅತಿಕಾಯನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದ ಗೊಂದಲಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ವಾನರರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಣ್ಣನೂ ಶರಣು ನೀಡುವವನೂ ಆದ ರಾಮನನ್ನು ಶರಣಾದರು.
6.71.10
ततोऽतिकायं काकुत्स्थो रथस्थं पर्वतोपमम्।
ददर्श धन्विनं दूराद् गर्जन्तं कालमेघवत् ॥ ६.७१.१० ॥
ಆಗ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ವಂಶದ ರಾಮನು, ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ, ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ, ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದಿದ್ದ, ಕಾಲಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅತಿಕಾಯನನ್ನು ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದನು.
6.71.11
स तं दृष्ट्वा महाकायं राघवस्तु सुविस्मितः।
वानरान् सान्त्वयित्वा च विभीषणमुवाच ह ॥ ६.७१.११ ॥
ಆ ಮಹಾಕಾಯನನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಘವ ರಾಮನು ಬಹಳ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡನು. ವಾನರರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.
6.71.12
कोऽसौ पर्वतसंकाशो धनुष्मान् हरिलोचनः।
युक्ते हयसहस्रेण विशाले स्यन्दने स्थितः ॥ ६.७१.१२ ॥
ಪರ್ವತದಂತಿರುವ, ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದಿರುವ, ಕಂದು ಕಣ್ಣಿನ ಇವನು ಯಾರು, ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ವಿಶಾಲ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವವನು?
6.71.13
य एष निशितैः शूलैः सुतीक्ष्णैः प्रासतोमरैः।
अर्चिष्मद्भिर्वृतो भाति भूतैरिव महेश्वरः ॥ ६.७१.१३ ॥
ಹರಿತವಾದ ಶೂಲಗಳು, ಅತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಭೂತಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಹೇಶ್ವರನಂತೆ ಇವನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
6.71.14
कालजिह्वाप्रकाशाभिर्य एषोऽभिविराजते।
आवृतो रथशक्तीभिर्विद्युद्भिरिव तोयदः ॥ ६.७१.१४ ॥
ಕಾಲನ ನಾಲಿಗೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಥಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಇವನು, ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಮೇಘದಂತಿದ್ದಾನೆ.
6.71.15
धनूंषि चास्य सज्जानि हेमपृष्ठानि सर्वशः।
शोभयन्ति रथश्रेष्ठं शक्रचापमिवाम्बरम् ॥ ६.७१.१५ ॥
ಚಿನ್ನದ ಬೆನ್ನಿನ ಸಜ್ಜಾದ ಇವನ ಧನುಸ್ಸುಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು, ಆಕಾಶವನ್ನು ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸು ಅಲಂಕರಿಸುವಂತೆ, ಶೋಭಿಸುತ್ತಿವೆ.
6.71.16
य एष रक्षःशार्दूलो रणभूमिं विराजयन्।
अभ्येति रथिनां श्रेष्ठो रथेनादित्यवर्चसा ॥ ६.७१.१६ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯಂತಿರುವ ಇವನು ರಣಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಇವನು.
6.71.17
ध्वजशृङ्गप्रतिष्ठेन राहुणाभिविराजते।
सूर्यरश्मिप्रभैर्बाणैर्दिशो दश विराजयन् ॥ ६.७१.१७ ॥
ಧ್ವಜದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ ರಾಹುವಿನಂತೆ ಇವನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಸೂರ್ಯಕಿರಣದ ಕಾಂತಿಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
6.71.18
त्रिनतं मेघनिर्ह्रादं हेमपृष्ठमलंकृतम्।
शतक्रतुधनुःप्रख्यं धनुश्चास्य विराजते ॥ ६.७१.१८ ॥
ಮೂರು ಕಡೆ ಬಾಗಿದ, ಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ, ಚಿನ್ನದ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತಿರುವ ಇವನ ಧನುಸ್ಸು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
6.71.19
सध्वजः सपताकश्च सानुकर्षो महारथः।
चतुःसादिसमायुक्तो मेघस्तनितनिःस्वनः ॥ ६.७१.१९ ॥
ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಪತಾಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅನುಕರ್ಷ ಸಹಿತವಾದ ಆ ಮಹಾರಥವು ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಅದರ ಶಬ್ದ ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತಿತ್ತು.
6.71.20
विंशतिर्दश चाष्टौ च तूणास्य रथमास्थिताः।
कार्मुकाणि च भीमानि ज्याश्च काञ्चनपिङ्गलाः ॥ ६.७१.२० ॥
ಆ ರಥದ ಮೇಲೆ ಇಪ್ಪತ್ತು, ಹತ್ತು, ಎಂಟು ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳು ಇದ್ದವು; ಭಯಂಕರ ಬಿಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೆದೆಗಳಿದ್ದವು.
6.71.21
द्वौ च खड्गौ च पार्श्वस्थौ प्रदीप्तौ पार्श्वशोभितौ।
चतुर्हस्तत्सरुयुतौ व्यक्तहस्तदशायतौ ॥ ६.७१.२१ ॥
ಅದರ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಎರಡು ಖಡ್ಗಗಳಿದ್ದವು; ಅವು ಪಕ್ಕಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು; ನಾಲ್ಕು ಮೊಳದ ಕೋಶ-ಹಿಡಿ ಸಹಿತ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹತ್ತು ಮೊಳ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದವು.
6.71.22
रक्तकण्ठगुणो धीरो महापर्वतसंनिभः।
कालः कालमहावक्त्रो मेघस्थ इव भास्करः ॥ ६.७१.२२ ॥
ಕೆಂಪು ಕಂಠ-ದಾರವುಳ್ಳವನು, ಧೀರನು, ಮಹಾಪರ್ವತದಂತೆ; ಕಾಲನಂತಹ ಮಹಾಮುಖವುಳ್ಳವನು; ಮೇಘದ ಮೇಲಿರುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ.
6.71.23
काञ्चनाङ्गदनद्धाभ्यां भुजाभ्यामेष शोभते।
शृङ्गाभ्यामिव तुङ्गाभ्यां हिमवान् पर्वतोत्तमः ॥ ६.७१.२३ ॥
ಬಂಗಾರದ ತೋಳ್ಬಳೆಗಳನ್ನು ಬಿಗಿದ ಎರಡು ಭುಜಗಳಿಂದ ಇವನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ; ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಪರ್ವತೋತ್ತಮ ಹಿಮವಂತನಂತೆ.
6.71.24
कुण्डलाभ्यामुभाभ्यां च भाति वक्त्रं सुभीषणम्।
पुनर्वस्वन्तरगतं परिपूर्णो निशाकरः ॥ ६.७१.२४ ॥
ಎರಡು ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಮುಖ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ; ಪುನರ್ವಸು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಬಂದ ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರನಂತೆ.
6.71.25
आचक्ष्व मे महाबाहो त्वमेनं राक्षसोत्तमम्।
यं दृष्ट्वा वानराः सर्वे भयार्ता विद्रुता दिशः ॥ ६.७१.२५ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸನ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಹೇಳು; ಇವನನ್ನು ಕಂಡು ವಾನರರೆಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ಓಡಿಹೋದರು.
6.71.26
स पृष्टो राजपुत्रेण रामेणामिततेजसा।
आचचक्षे महातेजा राघवाय विभीषणः ॥ ६.७१.२६ ॥
ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಮನು ಕೇಳಲು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಿಭೀಷಣನು ರಾಘವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.71.27
दशग्रीवो महातेजा राजा वैश्रवणानुजः।
भीमकर्मा महात्मा हि रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ६.७१.२७ ॥
ಹತ್ತು ತಲೆಯ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಜ, ವೈಶ್ರವಣನ (ಕುಬೇರನ) ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ಭೀಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮಹಾತ್ಮ, ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ರಾವಣನು ಇವನೇ.
6.71.28
तस्यासीद् वीर्यवान् पुत्रो रावणप्रतिमो बले।
वृद्धसेवी श्रुतिधरः सर्वास्त्रविदुषां वरः ॥ ६.७१.२८ ॥
ಅವನಿಗೆ ಬಲದಲ್ಲಿ ರಾವಣನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಶೂರ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು; ಹಿರಿಯರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವನು, ಶಾಸ್ತ್ರ ಧಾರಕನು, ಸರ್ವಾಸ್ತ್ರ ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
6.71.29
अश्वपृष्ठे नागपृष्ठे खड्गे धनुषि कर्षणे।
भेदे सान्त्वे च दाने च नये मन्त्रे च सम्मतः ॥ ६.७१.२९ ॥
ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ, ಆನೆ ಸವಾರಿ, ಖಡ್ಗ, ಬಿಲ್ಲು, ನಾಣ್ ಎಳೆಯುವಿಕೆ, ಭೇದ, ಸಾಂತ್ವನ, ದಾನ, ನೀತಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
6.71.30
यस्य बाहुं समाश्रित्य लङ्का भवति निर्भया।
तनयं धान्यमालिन्या अतिकायमिमं विदुः ॥ ६.७१.३० ॥
ಯಾರ ತೋಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಲಂಕೆ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ, ಧಾನ್ಯಮಾಲಿನಿಯ ಈ ಪುತ್ರನನ್ನು ಅತಿಕಾಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
6.71.31
एतेनाराधितो ब्रह्मा तपसा भावितात्मना।
अस्त्राणि चाप्यवाप्तानि रिपवश्च पराजिताः ॥ ६.७१.३१ ॥
ಇವನು ಆತ್ಮಸಂಯಮದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದನು; ಇದರಿಂದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು, ಶತ್ರುಗಳು ಸೋತರು.
6.71.32
सुरासुरैरवध्यत्वं दत्तमस्मै स्वयंभुवा।
एतच्च कवचं दिव्यं रथश्च रविभास्वरः ॥ ६.७१.३२ ॥
ಸ್ವಯಂಭುವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಇವನಿಗೆ ದೇವತೆ-ಅಸುರರಿಂದ ಅವಧ್ಯತ್ವದ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಇದು ದಿವ್ಯ ಕವಚ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಥ.
6.71.33
एतेन शतशो देवा दानवाश्च पराजिताः।
रक्षितानि च रक्षांसि यक्षाश्चापि निषूदिताः ॥ ६.७१.३३ ॥
ಇವನಿಂದ ನೂರಾರು ಬಾರಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಸೋತರು; ಇವನು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು, ಯಕ್ಷರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು.
6.71.34
वज्रं विष्टम्भितं येन बाणैरिन्द्रस्य धीमता।
पाशः सलिलराजस्य युद्धे प्रतिहतस्तथा ॥ ६.७१.३४ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರವನ್ನು ತಡೆದನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವರುಣನ ಪಾಶವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ತಡೆದನು.
6.71.35
एषोऽतिकायो बलवान् राक्षसानामथर्षभः।
स रावणसुतो धीमान् देवदानवदर्पहा ॥ ६.७१.३५ ॥
ಈ ಅತಿಕಾಯನು ಬಲಶಾಲಿ, ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಅವನು ರಾವಣನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಗ, ದೇವ-ದಾನವರ ಗರ್ವವನ್ನು ಮುರಿಯುವವನು.
6.71.36
तदस्मिन् क्रियतां यत्नः क्षिप्रं पुरुषपुङ्गव।
पुरा वानरसैन्यानि क्षयं नयति सायकैः ॥ ६.७१.३६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇವನ ವಿರುದ್ಧ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ; ಇವನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮೊದಲೇ.
6.71.37
ततोऽतिकायो बलवान् प्रविश्य हरिवाहिनीम्।
विस्फारयामास धनुर्ननाद च पुनः पुनः ॥ ६.७१.३७ ॥
ಆಗ ಬಲಶಾಲಿ ಅತಿಕಾಯನು ವಾನರಸೇನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಅಗಲಿಸಿ ಪದೇ ಪದೇ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
6.71.38
तं भीमवपुषं दृष्ट्वा रथस्थं रथिनां वरम्।
अभिपेतुर्महात्मानः प्रधाना ये वनौकसः ॥ ६.७१.३८ ॥
ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಭಯಂಕರ ದೇಹದ ಅವನು ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮುಖ್ಯರಾದ ಮಹಾತ್ಮ ವನವಾಸಿ ವಾನರರು ಅವನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು.
6.71.39
कुमुदो द्विविदो मैन्दो नीलः शरभ एव च।
पादपैर्गिरिशृङ्गैश्च युगपत् समभिद्रवन् ॥ ६.७१.३९ ॥
ಕುಮುದ, ದ್ವಿವಿದ, ಮೈಂದ, ನೀಲ ಮತ್ತು ಶರಭ — ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮರಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳೊಡನೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿದರು.
6.71.40
तेषां वृक्षांश्च शैलांश्च शरैः कनकभूषणैः।
अतिकायो महातेजाश्चिच्छेदास्त्रविदां वरः ॥ ६.७१.४० ॥
ಅವರ ಮರಗಳನ್ನೂ ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಅತಿಕಾಯನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು — ಅವನು ಅಸ್ತ್ರವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
6.71.41
तांश्चैव सर्वान् स हरीन् शरैः सर्वायसैर्बली।
विव्याधाभिमुखान् संख्ये भीमकायो निशाचरः ॥ ६.७१.४१ ॥
ಅವನ ಎದುರು ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರನ್ನೂ ಆ ಬಲಶಾಲಿ, ಭಯಂಕರ ದೇಹದ ರಾಕ್ಷಸನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಇರಿದನು.
6.71.42
तेऽर्दिता बाणवर्षेण भिन्नगात्राः पराजिताः।
न शेकुरतिकायस्य प्रतिकर्तुं महाहवे ॥ ६.७१.४२ ॥
ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ದೇಹ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಸೋತ ಅವರು ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿಕಾಯನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹೋರಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
6.71.43
तत् सैन्यं हरिवीराणां त्रासयामास राक्षसः।
मृगयूथमिव क्रुद्धो हरिर्यौवनदर्पितः ॥ ६.७१.४३ ॥
ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ವಾನರ ವೀರರ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಭಯಗೊಳಿಸಿದನು; ಯೌವನದ ಮದದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಸಿಂಹವು ಜಿಂಕೆಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ಬೆದರಿಸುವಂತೆ.
6.71.44
स राक्षसेन्द्रो हरियूथमध्ये
नायुध्यमानं निजघान कंचित्।
उत्पत्य रामं स धनुःकलापी
सगर्वितं वाक्यमिदं बभाषे ॥ ६.७१.४४ ॥
ಆ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನು ವಾನರ ಸಮೂಹದ ನಡುವೆ ಹೋರಾಡದ ಕೆಲವರನ್ನು ಕೊಂದನು; ನಂತರ ಧನುಸ್ಸು-ಬತ್ತಳಿಕೆ ಹಿಡಿದು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಗರ್ವದಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
6.71.45
रथे स्थितोऽहं शरचापपाणि-
र्न प्राकृतं कंचन योधयामि।
यस्यास्ति शक्तिर्व्यवसाययुक्तो
ददातु मे शीघ्रमिहाद्य युद्धम् ॥ ६.७१.४५ ॥
ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಬಾಣ-ಧನುಸ್ಸು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ನಾನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪವುಳ್ಳವನು ಇಂದೇ ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೀಡಲಿ.
6.71.46
तत् तस्य वाक्यं ब्रुवतो निशम्य
चुकोप सौमित्रिरमित्रहन्ता।
अमृष्यमाणश्च समुत्पपात
जग्राह चापं च ततः स्मयित्वा ॥ ६.७१.४६ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶತ್ರುಸಂಹಾರಿ ಸೌಮಿತ್ರಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಸಹಿಸಲಾಗದೆ ಮೇಲೆ ಹಾರಿದನು, ನಂತರ ನಗುತ್ತಾ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
6.71.47
क्रुद्धः सौमित्रिरुत्पत्य तूणादाक्षिप्य सायकम्।
पुरस्तादतिकायस्य विचकर्ष महद्धनुः ॥ ६.७१.४७ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಸೌಮಿತ್ರಿ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ, ಬತ್ತಳಿಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ಬಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅತಿಕಾಯನ ಮುಂದೆ ಮಹಾ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆದನು.
6.71.48
पूरयन् स महीं सर्वामाकाशं सागरं दिशः।
ज्याशब्दो लक्ष्मणस्योग्रस्त्रासयन् रजनीचरान् ॥ ६.७१.४८ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಭಯಂಕರ ಧನುಸ್ಸಿನ ಹಗ್ಗದ ಶಬ್ದವು ಇಡೀ ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ಸಾಗರ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ, ರಾತ್ರಿಚರರನ್ನು ಭಯಗೊಳಿಸಿತು.
6.71.49
सौमित्रेश्चापनिर्घोषं श्रुत्वा प्रतिभयं तदा।
विसिस्मिये महातेजा राक्षसेन्द्रात्मजो बली ॥ ६.७१.४९ ॥
ಆಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಭಯಂಕರ ಟಂಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಬಲಶಾಲಿ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಮಗ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು.
6.71.50
तदातिकायः कुपितो दृष्ट्वा लक्ष्मणमुत्थितम्।
आदाय निशितं बाणमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.७१.५० ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅತಿಕಾಯನು, ಎದ್ದುನಿಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿ, ಹರಿತವಾದ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.71.51
बालस्त्वमसि सौमित्रे विक्रमेष्वविचक्षणः।
गच्छ किं कालसंकाशं मां योधयितुमिच्छसि ॥ ६.७१.५१ ॥
ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಮಗನೇ, ನೀನು ಬಾಲಕ; ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅನನುಭವಿ. ಹೋಗು; ಕಾಲಸದೃಶನಾದ ನನ್ನೊಡನೆ ಏಕೆ ಹೋರಾಡಬಯಸುತ್ತೀ?
6.71.52
नहि मद्बाहुसृष्टानां बाणानां हिमवानपि।
सोढुमुत्सहते वेगमन्तरिक्षमथो मही ॥ ६.७१.५२ ॥
ನನ್ನ ತೋಳುಗಳಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳ ವೇಗವನ್ನು ಹಿಮವಂತನೂ ತಡೆಯಲಾರ; ಆಕಾಶವೂ ಭೂಮಿಯೂ ತಡೆಯಲಾರವು.
6.71.53
सुखप्रसुप्तं कालाग्निं विबोधयितुमिच्छसि।
न्यस्य चापं निवर्तस्व प्राणान्न जहि मद्गतः ॥ ६.७१.५३ ॥
ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗಿರುವ ಕಾಲಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೀ. ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗು; ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ.
6.71.54
अथवा त्वं प्रतिस्तब्धो न निवर्तितुमिच्छसि।
तिष्ठ प्राणान् परित्यज्य गमिष्यसि यमक्षयम् ॥ ६.७१.५४ ॥
ಅಥವಾ ನೀನು ಹಠಮಾರಿಯಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ, ನಿಲ್ಲು; ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆ.
6.71.55
पश्य मे निशितान् बाणान् रिपुदर्पनिषूदनान्।
ईश्वरायुधसंकाशांस्तप्तकाञ्चनभूषणान् ॥ ६.७१.५५ ॥
ನನ್ನ ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ನೋಡು; ಶತ್ರುಗಳ ಗರ್ವವನ್ನು ಅಳಿಸುವವು, ಶಿವನ ಆಯುಧದಂತಿರುವವು, ಕಾದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದವು.
6.71.56
एष ते सर्पसंकाशो बाणः पास्यति शोणितम्।
मृगराज इव क्रुद्धो नागराजस्य शोणितम्।
इत्येवमुक्त्वा संक्रुद्धः शरं धनुषि संदधे ॥ ६.७१.५६ ॥
ಇಗೋ ನಿನಗಾಗಿ ಸರ್ಪದಂತಿರುವ ಬಾಣ; ಸಿಟ್ಟಾದ ಸಿಂಹ ಗಜರಾಜನ ರಕ್ತ ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಇದು ನಿನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅತಿ ಕುಪಿತನಾಗಿ ಅವನು ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿದನು.
6.71.57
श्रुत्वातिकायस्य वचः सरोषं
सगर्वितं संयति राजपुत्रः।
स संचुकोपातिबलो मनस्वी
उवाच वाक्यं च ततो महार्थम् ॥ ६.७१.५७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿಕಾಯನ ಸಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಗರ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅತಿಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ವಿಯಾದ ಆ ರಾಜಕುಮಾರ ಕುಪಿತನಾದನು; ನಂತರ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
6.71.58
न वाक्यमात्रेण भवान् प्रधानो
न कत्थनात् सत्पुरुषा भवन्ति।
मयि स्थिते धन्विनि बाणपाणौ
निदर्शयस्वात्मबलं दुरात्मन् ॥ ६.७१.५८ ॥
ಬರಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಡಂಬಾಚಾರದಿಂದ ಸತ್ಪುರುಷರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಿಲ್ಲು ಕೈಯಲ್ಲಿ, ಬಾಣ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಂತಿರುವಾಗ, ದುರಾತ್ಮನೇ, ನಿನ್ನ ಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸು.
6.71.59
कर्मणा सूचयात्मानं न विकत्थितुमर्हसि।
पौरुषेण तु यो युक्तः स तु शूर इति स्मृतः ॥ ६.७१.५९ ॥
ನೀನು ಕರ್ಮದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು; ಡಂಬಾಚಾರ ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ. ಪೌರುಷದಿಂದ ಕೂಡಿದವನೇ ಶೂರನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
6.71.60
सर्वायुधसमायुक्तो धन्वी त्वं रथमास्थितः।
शरैर्वा यदि वाप्यस्त्रैर्दर्शयस्व पराक्रमम् ॥ ६.७१.६० ॥
ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಾಗಿ ನೀನು ರಥವೇರಿರುವೆ; ಬಾಣಗಳಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದಲೋ ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸು.
6.71.61
ततः शिरस्ते निशितैः पातयिष्याम्यहं शरैः।
मारुतः कालसम्पक्वं वृन्तात् तालफलं यथा ॥ ६.७१.६१ ॥
ಆಗ ನಾನು ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಉರುಳಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಣ್ಣಾದ ತಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಗಾಳಿ ಗೊಂಚಲಿನಿಂದ ಉದುರಿಸುವಂತೆ.
6.71.62
अद्य ते मामका बाणास्तप्तकाञ्चनभूषणाः।
पास्यन्ति रुधिरं गात्राद् बाणशल्यान्तरोत्थितम् ॥ ६.७१.६२ ॥
ಇಂದು ನನ್ನ ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರದ ಬಾಣಗಳು ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಬಾಣದ ಗಾಯಗಳ ನಡುವಿನಿಂದ ಚಿಮ್ಮುವ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ.
6.71.63
बालोऽयमिति विज्ञाय न चावज्ञातुमर्हसि।
बालो वा यदि वा वृद्धो मृत्युं जानीहि संयुगे ॥ ६.७१.६३ ॥
ಇವನು ಬಾಲಕ ಎಂದು ತಿಳಿದು ನೀನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಾರದು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕನಾಗಲಿ ವೃದ್ಧನಾಗಲಿ, ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ತಿಳಿ.
6.71.64
बालेन विष्णुना लोकास्त्रयः क्रान्तास्त्रिविक्रमैः।
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा हेतुमत् परमार्थवत्।
अतिकायः प्रचुक्रोध बाणं चोत्तममाददे ॥ ६.७१.६४ ॥
ಬಾಲಕ ವಿಷ್ಣುವು ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಳೆದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಆ ಕಾರಣಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅತಿಕಾಯನು ಬಹಳ ಕುಪಿತನಾಗಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಬಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.
6.71.65
ततो विद्याधरा भूता देवा दैत्या महर्षयः।
गुह्यकाश्च महात्मानस्तद् युद्धं द्रष्टुमागमन् ॥ ६.७१.६५ ॥
ಆಗ ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಭೂತಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಗುಹ್ಯಕರು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರು ಆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದರು.
6.71.66
ततोऽतिकायः कुपितश्चापमारोप्य सायकम्।
लक्ष्मणाय प्रचिक्षेप संक्षिपन्निव चाम्बरम् ॥ ६.७१.६६ ॥
ಆಗ ಕುಪಿತನಾದ ಅತಿಕಾಯನು ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿ, ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಕುಗ್ಗಿಸುವಂತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನತ್ತ ಎಸೆದನು.
6.71.67
तमापतन्तं निशितं शरमाशीविषोपमम्।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ६.७१.६७ ॥
ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ವಿಷಸರ್ಪದಂತೆ ತನ್ನತ್ತ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದ ಆ ಹರಿತ ಬಾಣವನ್ನು ಅರ್ಧಚಂದ್ರಬಾಣದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.71.68
तं निकृत्तं शरं दृष्ट्वा कृत्तभोगमिवोरगम्।
अतिकायो भृशं क्रुद्धः पञ्च बाणान् समादधे ॥ ६.७१.६८ ॥
ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ನೋಡಿ, ಸುರುಳಿ ತುಂಡಾದ ಹಾವಿನಂತೆ ಅತಿಕಾಯನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಐದು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೂಡಿದನು.
6.71.69
तान् शरान् सम्प्रचिक्षेप लक्ष्मणाय निशाचरः।
तानप्राप्तान् शितैर्बाणैश्चिच्छेद भरतानुजः ॥ ६.७१.६९ ॥
ಆ ನಿಶಾಚರನು ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನತ್ತ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಭರತನ ತಮ್ಮನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅವು ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ತನ್ನ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.71.70
स तान् छित्त्वा शितैर्बाणैर्लक्ष्मणः परवीरहा।
आददे निशितं बाणं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ ६.७१.७० ॥
ಅವುಗಳನ್ನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುವ ಹರಿತ ಬಾಣವೊಂದನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡನು.
6.71.71
तमादाय धनुःश्रेष्ठे योजयामास लक्ष्मणः।
विचकर्ष च वेगेन विससर्ज च सायकम् ॥ ६.७१.७१ ॥
ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೂಡಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಸೆಳೆದು ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.71.72
पूर्णायतविसृष्टेन शरेण नतपर्वणा।
ललाटे राक्षसश्रेष्ठमाजघान स वीर्यवान् ॥ ६.७१.७२ ॥
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೆಳೆದು ಬಿಟ್ಟ, ಬಾಗಿದ ಗಂಟುಗಳುಳ್ಳ ಬಾಣದಿಂದ ಆ ವೀರನು ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನ ಹಣೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.71.73
स ललाटे शरो मग्नस्तस्य भीमस्य रक्षसः।
ददृशे शोणितेनाक्तः पन्नगेन्द्र इवाचले ॥ ६.७१.७३ ॥
ಆ ಭೀಕರ ರಾಕ್ಷಸನ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟ ಬಾಣವು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದು ಕಾಣಿಸಿತು, ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಮಹಾಸರ್ಪದಂತೆ.
6.71.74
राक्षसः प्रचकम्पेऽथ लक्ष्मणेषु प्रपीडितः।
रुद्रबाणहतं घोरं यथा त्रिपुरगोपुरम् ॥ ६.७१.७४ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ನಡುಗಿದನು, ರುದ್ರನ ಬಾಣದಿಂದ ಹತವಾದ ತ್ರಿಪುರದ ಭೀಕರ ಗೋಪುರದಂತೆ.
6.71.75
चिन्तयामास चाश्वास्य विमृश्य च महाबलः।
साधु बाणनिपातेन श्लाघनीयोऽसि मे रिपुः ॥ ६.७१.७५ ॥
ಮಹಾಬಲನಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಯೋಚಿಸಿದನು, ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದನು—"ಸಾಧು! ಬಾಣದ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ನೀನು ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹ ಶತ್ರು."
6.71.76
विधायैवं विदार्यास्यं नियम्य च महाभुजौ।
स रथोपस्थमास्थाय रथेन प्रचचार ह ॥ ६.७१.७६ ॥
ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಬಾಯಿ ತೆರೆದು, ಮಹಾಬಾಹುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ರಥದ ಆಸನವನ್ನು ಏರಿ ಅವನು ರಥದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
6.71.77
एवं त्रीन् पञ्च सप्तेति सायकान् राक्षसर्षभः।
आददे संदधे चापि विचकर्षोत्ससर्ज च ॥ ६.७१.७७ ॥
ಹೀಗೆ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಮೂರು, ಐದು, ಏಳು ಬಾಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೂಡಿ, ಎಳೆದು ಬಿಟ್ಟನು.
6.71.78
ते बाणाः कालसंकाशा राक्षसेन्द्रधनुश्च्युताः।
हेमपुङ्खा रविप्रख्याश्चक्रुर्दीप्तमिवाम्बरम् ॥ ६.७१.७८ ॥
ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಆ ಬಾಣಗಳು ಕಾಲನಂತಿದ್ದವು; ಚಿನ್ನದ ಗರಿಗಳುಳ್ಳವು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಆಕಾಶವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವಂತಿದ್ದವು.
6.71.79
ततस्तान् राक्षसोत्सृष्टान् शरौघान् राघवानुजः।
असम्भ्रान्तः प्रचिच्छेद निशितैर्बहुभिः शरैः ॥ ६.७१.७९ ॥
ಆಗ ರಾಘವನ ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ರಾಕ್ಷಸನು ಬಿಟ್ಟ ಆ ಬಾಣಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಕಂಗೆಡದೆ ಅನೇಕ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.71.80
तान् शरान् युधि सम्प्रेक्ष्य निकृत्तान् रावणात्मजः।
चुकोप त्रिदशेन्द्रारिर्जग्राह निशितं शरम् ॥ ६.७१.८० ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಬಾಣಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ದೇವೇಂದ್ರನ ವೈರಿಯಾದ ರಾವಣಪುತ್ರನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಒಂದು ಹರಿತ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
6.71.81
स संधाय महातेजास्तं बाणं सहसोत्सृजत्।
तेन सौमित्रिमायान्तमाजघान स्तनान्तरे ॥ ६.७१.८१ ॥
ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಹೂಡಿ ತಕ್ಷಣ ಬಿಟ್ಟನು; ಅದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಮಿತ್ರಿಯ ಎದೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಹೊಡೆದನು.
6.71.82
अतिकायेन सौमित्रिस्ताडितो युधि वक्षसि।
सुस्राव रुधिरं तीव्रं मदं मत्त इव द्विपः ॥ ६.७१.८२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿಕಾಯನಿಂದ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸೌಮಿತ್ರಿಯಿಂದ, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಯಿಂದ ಮದ ಹರಿಯುವಂತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ರಕ್ತ ಸುರಿಯಿತು.
6.71.83
स चकार तदात्मानं विशल्यं सहसा विभुः।
जग्राह च शरं तीक्ष्णमस्त्रेणापि समाददे ॥ ६.७१.८३ ॥
ಆ ಸಮರ್ಥನು ತಕ್ಷಣ ತನ್ನನ್ನು ಬಾಣದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡನು; ಹರಿತ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದನು.
6.71.84
आग्नेयेन तदास्त्रेण योजयामास सायकम्।
स जज्वाल तदा बाणो धनुष्यस्य महात्मनः ॥ ६.७१.८४ ॥
ಆಗ ಅವನು ಆಗ್ನೇಯ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿದನು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಧನುಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಆ ಬಾಣವು ಆಗ ಉರಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು.
6.71.85
अतिकायोऽतितेजस्वी रौद्रमस्त्रं समाददे।
तेन बाणं भुजङ्गाभं हेमपुङ्खमयोजयत् ॥ ६.७१.८५ ॥
ಅತಿಕಾಯನು, ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿಯು, ಭೀಕರ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಅದರಿಂದ ಹಾವಿನಂತಿರುವ, ಚಿನ್ನದ ಪುಂಖವಿರುವ ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿದನು.
6.71.86
तदस्त्रं ज्वलितं घोरं लक्ष्मणः शरमाहितम्।
अतिकायाय चिक्षेप कालदण्डमिवान्तकः ॥ ६.७१.८६ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಆ ಉರಿಯುವ, ಭೀಕರ ಅಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೂಡಿದ ಬಾಣವನ್ನು ಅತಿಕಾಯನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು; ಅಂತಕನು ಕಾಲದಂಡವನ್ನು ಎಸೆದಂತೆ.
6.71.87
आग्नेयास्त्राभिसंयुक्तं दृष्ट्वा बाणं निशाचरः।
उत्ससर्ज तदा बाणं रौद्रं सूर्यास्त्रयोजितम् ॥ ६.७१.८७ ॥
ಅಗ್ನ್ಯಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬಾಣವನ್ನು ನೋಡಿದ ನಿಶಾಚರನು ಆಗ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೂಡಿದ ಭೀಕರ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.71.88
तावुभावम्बरे बाणावन्योन्यमभिजघ्नतुः।
तेजसा सम्प्रदीप्ताग्रौ क्रुद्धाविव भुजङ्गमौ ॥ ६.७१.८८ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಆ ಎರಡು ಬಾಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡವು; ಹೊಳೆಯುವ ತುದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಎರಡು ಹಾವುಗಳಂತೆ.
6.71.89
तावन्योन्यं विनिर्दह्य पेततुः पृथिवीतले ॥ ६.७१.८९ ॥
ಆ ಎರಡೂ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು.
6.71.90
निरर्चिषौ भस्मकृतौ न भ्राजेते शरोत्तमौ।
तावुभौ दीप्यमानौ स्म न भ्राजेते महीतले ॥ ६.७१.९० ॥
ಜ್ವಾಲೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಬೂದಿಯಾದ ಆ ಎರಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣಗಳು ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ; ಮೊದಲು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಎರಡೂ ಈಗ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಗಲಿಲ್ಲ.
6.71.91
ततोऽतिकायः संक्रुद्धस्त्वाष्ट्रमैषीकमुत्सृजत्।
ततश्चिच्छेद सौमित्रिरस्त्रमैन्द्रेण वीर्यवान् ॥ ६.७१.९१ ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅತಿಕಾಯನು ತ್ವಾಷ್ಟ್ರ ಐಷೀಕ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ಆಗ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಸೌಮಿತ್ರಿಯು ಐಂದ್ರ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.71.92
ऐषीकं निहतं दृष्ट्वा कुमारो रावणात्मजः।
याम्येनास्त्रेण संक्रुद्धो योजयामास सायकम् ॥ ६.७१.९२ ॥
ಐಷೀಕ ಅಸ್ತ್ರವು ನಾಶವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾವಣಪುತ್ರ ಕುಮಾರನು ಕೋಪದಿಂದ ಯಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿದನು.
6.71.93
ततस्तदस्त्रं चिक्षेप लक्ष्मणाय निशाचरः।
वायव्येन तदस्त्रेण निजघान स लक्ष्मणः ॥ ६.७१.९३ ॥
ಆಗ ಆ ನಿಶಾಚರನು ಆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು; ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ವಾಯವ್ಯ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೊಂದನು.
6.71.94
अथैनं शरधाराभिर्धाराभिरिव तोयदः।
अभ्यवर्षत संक्रुद्धो लक्ष्मणो रावणात्मजम् ॥ ६.७१.९४ ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಾವಣಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಮೋಡವು ಮಳೆಧಾರೆಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುವಂತೆ ಬಾಣಗಳ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.
6.71.95
तेऽतिकायं समासाद्य कवचे वज्रभूषिते।
भग्नाग्रशल्याः सहसा पेतुर्बाणा महीतले ॥ ६.७१.९५ ॥
ಆ ಬಾಣಗಳು ಅತಿಕಾಯನನ್ನು ತಲುಪಿ ವಜ್ರಭೂಷಿತ ಕವಚಕ್ಕೆ ತಗುಲಿದವು; ಅವುಗಳ ಮೊನೆಗಳು ಮುರಿದು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು.
6.71.96
तान्मोघानभिसम्प्रेक्ष्य लक्ष्मणः परवीरहा।
अभ्यवर्षत बाणानां सहस्रेण महायशाः ॥ ६.७१.९६ ॥
ಆ ವ್ಯರ್ಥ ಬಾಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಶತ್ರುವೀರರ ಸಂಹಾರಕ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.
6.71.97
स वृष्यमाणो बाणौघैरतिकायो महाबलः।
अवध्यकवचः संख्ये राक्षसो नैव विव्यथे ॥ ६.७१.९७ ॥
ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಸುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅತಿಕಾಯನೆಂಬ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸನು, ಭೇದಿಸಲಾಗದ ಕವಚವುಳ್ಳವನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ನೋವು ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.71.98
शरं चाशीविषाकारं लक्ष्मणाय व्यपासृजत्।
स तेन विद्धः सौमित्रिर्मर्मदेशे शरेण ह ॥ ६.७१.९८ ॥
ಅವನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮೇಲೆ ವಿಷಸರ್ಪದಂತಿರುವ ಬಾಣವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ಆ ಬಾಣದಿಂದ ಸುಮಿತ್ರಾಪುತ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಮರ್ಮಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
6.71.99
मुहूर्तमात्रं निःसंज्ञो ह्यभवच्छत्रुतापनः।
ततः संज्ञामुपालभ्य चतुर्भिः सायकोत्तमैः ॥ ६.७१.९९ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದನು. ಅನಂತರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದು ನಾಲ್ಕು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣಗಳಿಂದ.
6.71.100
निजघान हयान् संख्ये सारथिं च महाबलः।
ध्वजस्योन्मथनं कृत्वा शरवर्षैररिंदमः ॥ ६.७१.१०० ॥
ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠನಾದ ಆ ಶತ್ರುದಮನನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು; ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದನು.
6.71.101
असम्भ्रान्तः स सौमित्रिस्तान् शरानभिलक्षितान्।
मुमोच लक्ष्मणो बाणान् वधार्थं तस्य रक्षसः ॥ ६.७१.१०१ ॥
ಕದಲದ ಸುಮಿತ್ರಾಪುತ್ರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಗುರಿಯಿಟ್ಟ ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.71.102
न शशाक रुजं कर्तुं युधि तस्य नरोत्तमः।
अथैनमभ्युपागम्य वायुर्वाक्यमुवाच ह ॥ ६.७१.१०२ ॥
ನರೋತ್ತಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಗಾಯವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ವಾಯುದೇವನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಈ ಮಾತನ್ನು ನುಡಿದನು.
6.71.103
ब्रह्मदत्तवरो ह्येष अवध्यकवचावृतः।
ब्राह्मेणास्त्रेण भिन्ध्येनमेष वध्यो हि नान्यथा।
अवध्य एष ह्यन्येषामस्त्राणां कवची बली ॥ ६.७१.१०३ ॥
ಇವನು ಬ್ರಹ್ಮನ ವರ ಪಡೆದವನು, ವಧಿಸಲಾಗದ ಕವಚದಿಂದ ಆವೃತನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದಲೇ ಇವನನ್ನು ಚುಚ್ಚಬೇಕು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವನು ಸಾಯನು. ಇತರ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಇವನು ಅವಧ್ಯನು; ಕವಚಧಾರಿ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿ.
6.71.104
ततस्तु वायोर्वचनं निशम्य
सौमित्रिरिन्द्रप्रतिमानवीर्यः।
समादधे बाणमथोग्रवेगं
तद्ब्राह्ममस्त्रं सहसा नियुज्य ॥ ६.७१.१०४ ॥
ಆಗ ವಾಯುವಿನ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಸೌಮಿತ್ರಿ ತಕ್ಷಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೂಡಿ, ಭೀಕರ ವೇಗದ ಬಾಣವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.
6.71.105
तस्मिन् वरास्त्रे तु नियुज्यमाने
सौमित्रिणा बाणवरे शिताग्रे।
दिशश्च चन्द्रार्कमहाग्रहाश्च
नभश्च तत्रास ररास चोर्वी ॥ ६.७१.१०५ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಚೂಪಾದ ತುದಿಯ ಉತ್ತಮ ಬಾಣದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿದಾಗ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರು, ಮಹಾಗ್ರಹಗಳು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ನಡುಗಿ ಘರ್ಜಿಸಿದವು.
6.71.106
तं ब्रह्मणोऽस्त्रेण नियुज्य चापे
शरं सपुङ्खं यमदूतकल्पम्।
सौमित्रिरिन्द्रारिसुतस्य तस्य
ससर्ज बाणं युधि वज्रकल्पम् ॥ ६.७१.१०६ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ, ಯಮದೂತನಂತೆ ರೆಕ್ಕೆಯ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಧನುಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಶತ್ರುವಿನ ಮಗನ ಮೇಲೆ ವಜ್ರದಂತಿರುವ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.71.107
तं लक्ष्मणोत्सृष्टविवृद्धवेगं
समापतन्तं श्वसनोग्रवेगम्।
सुपर्णवज्रोत्तमचित्रपुङ्खं
तदातिकायः समरे ददर्श ॥ ६.७१.१०७ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದ ವೇಗದಿಂದ, ಗಾಳಿಯಂತೆ ಉಗ್ರವೇಗದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ, ಗರುಡ ಮತ್ತು ವಜ್ರದಂತಹ ಉತ್ತಮ ವಿಚಿತ್ರ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಆಗ ಅತಿಕಾಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಂಡನು.
6.71.108
तं प्रेक्षमाणः सहसातिकायो
जघान बाणैर्निशितैरनेकैः।
स सायकस्तस्य सुपर्णवेग-
स्तथातिवेगेन जगाम पार्श्वम् ॥ ६.७१.१०८ ॥
ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಅತಿಕಾಯನು ತಕ್ಷಣ ಹರಿತವಾದ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಗರುಡನ ವೇಗವುಳ್ಳ ಆ ಬಾಣವು ಅಷ್ಟು ವೇಗದಿಂದ ಅವನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು.
6.71.109
तमागतं प्रेक्ष्य तदातिकायो
बाणं प्रदीप्तान्तककालकल्पम्।
जघान शक्त्यृष्टिगदाकुठारैः
शूलैः शरैश्चाप्यविपन्नचेष्टः ॥ ६.७१.१०९ ॥
ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಯಮ ಮತ್ತು ಕಾಲನಂತೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅತಿಕಾಯನು ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ಕುಂದದೆ ಶಕ್ತಿ, ಋಷ್ಟಿ, ಗದೆ, ಕೊಡಲಿ, ಶೂಲ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
6.71.110
तान्यायुधान्यद्भुतविग्रहाणि
मोघानि कृत्वा स शरोऽग्निदीप्तः।
प्रगृह्य तस्यैव किरीटजुष्टं
तदातिकायस्य शिरो जहार ॥ ६.७१.११० ॥
ಆ ಅದ್ಭುತ ರೂಪದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬಾಣವು ಕಿರೀಟಧಾರಿ ಅತಿಕಾಯನ ತಲೆಯನ್ನೇ ಕಡಿದು ಒಯ್ಯಿತು.
6.71.111
तच्छिरः सशिरस्त्राणं लक्ष्मणेषुप्रमर्दितम्।
पपात सहसा भूमौ शृङ्गं हिमवतो यथा ॥ ६.७१.१११ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಬಾಣದಿಂದ ಪುಡಿಯಾದ ಆ ತಲೆಯು, ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ, ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಖರ ಬಿದ್ದಂತೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿತು.
6.71.112
तं भूमौ पतितं दृष्ट्वा विक्षिप्ताम्बरभूषणम्।
बभूवुर्व्यथिताः सर्वे हतशेषा निशाचराः ॥ ६.७१.११२ ॥
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅವನನ್ನು, ಬಟ್ಟೆ ಆಭರಣಗಳು ಚದುರಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಉಳಿದಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರೂ ದುಃಖಿತರಾದರು.
6.71.113
ते विषण्णमुखा दीनाः प्रहारजनितश्रमाः।
विनेदुरुच्चैर्बहवः सहसा विस्वरैः स्वरैः ॥ ६.७१.११३ ॥
ವಿಷಣ್ಣ ಮುಖದವರಾಗಿ, ದೀನರಾಗಿ, ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ದಣಿದ ಆ ಅನೇಕ ರಾಕ್ಷಸರು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಠೋರ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಅಳತೊಡಗಿದರು.
6.71.114
ततस्तत्परितं याता निरपेक्षा निशाचराः।
पुरीमभिमुखा भीता द्रवन्तो नायके हते ॥ ६.७१.११४ ॥
ಆಗ ತಮ್ಮ ನಾಯಕ ಹತನಾದಾಗ, ಭಯಭೀತರಾದ ರಾಕ್ಷಸರು ಯಾವುದನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿಹೋದರು.
6.71.115
प्रहर्षयुक्ता बहवस्तु वानराः
प्रफुल्लपद्मप्रतिमाननास्तदा।
अपूजयँल्लक्ष्मणमिष्टभागिनं
हते रिपौ भीमबले दुरासदे ॥ ६.७१.११५ ॥
ಆಗ ಹರ್ಷತುಂಬಿದ ಅನೇಕ ವಾನರರು, ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತಹ ಮುಖಗಳಿಂದ, ಭಯಂಕರ ಬಲವುಳ್ಳ ದುರ್ಜಯ ಶತ್ರು ಹತನಾದಾಗ, ಪ್ರಿಯಭಾಗಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು.
6.71.116
अतिबलमतिकायमभ्रकल्पं
युधि विनिपात्य स लक्ष्मणः प्रहृष्टः।
त्वरितमथ तदा स रामपार्श्वं
कपिनिवहैश्च सुपूजितो जगाम ॥ ६.७१.११६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿಬಲಶಾಲಿ, ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ, ಮೇಘದಂತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಬೀಳಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಹರ್ಷಿತನಾದನು; ವಾನರ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.