വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.71.1
स्वबलं व्यथितं दृष्ट्वा तुमुलं लोमहर्षणम्।
भ्रातॄंश्च निहतान् दृष्ट्वा शक्रतुल्यपराक्रमान् ॥ ६.७१.१ ॥
തന്റെ സൈന്യം വ്യഥിതമായി, രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്ന ഭയങ്കര കോലാഹലത്തിൽപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതു കണ്ടും, ഇന്ദ്രനു തുല്യ പരാക്രമികളായ സഹോദരന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടതു കണ്ടും.
6.71.2
पितृव्यौ चापि संदृश्य समरे संनिपातितौ।
युद्धोन्मत्तं च मत्तं च भ्रातरौ राक्षसोत्तमौ ॥ ६.७१.२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട തന്റെ രണ്ടു പിതൃവ്യന്മാരെയും, യുദ്ധോന്മത്തരും മദോന്മത്തരുമായ ആ ശ്രേഷ്ഠരായ രാക്ഷസസഹോദരന്മാരെയും കണ്ടും.
6.71.3
चुकोप च महातेजा ब्रह्मदत्तवरो युधि।
अतिकायोऽद्रिसंकाशो देवदानवदर्पहा ॥ ६.७१.३ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരം ലഭിച്ച മഹാതേജസ്വിയായ അതികായൻ യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ചു. പർവതസമാനനായ അവൻ ദേവദാനവരുടെ ഗർവ്വം നശിപ്പിക്കുന്നവനായിരുന്നു.
6.71.4
स भास्करसहस्रस्य संघातमिव भास्वरम्।
रथमारुह्य शक्रारिरभिदुद्राव वानरान् ॥ ६.७१.४ ॥
ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ കൂട്ടം പോലെ തിളങ്ങുന്ന രഥത്തിൽ കയറി, ഇന്ദ്രശത്രുവായ അവൻ വാനരന്മാരുടെ നേരെ പാഞ്ഞു.
6.71.5
स विस्फार्य तदा चापं किरीटी मृष्टकुण्डलः।
नाम संश्रावयामास ननाद च महास्वनम् ॥ ६.७१.५ ॥
അപ്പോൾ കിരീടധാരിയും മിനുത്ത കുണ്ഡലങ്ങളണിഞ്ഞവനുമായ അവൻ വില്ല് വലിച്ചുകുലച്ച് തന്റെ പേര് വിളംബരം ചെയ്യിച്ചു; മഹാ ശബ്ദത്തിൽ ഗർജ്ജിച്ചു.
6.71.6
तेन सिंहप्रणादेन नामविश्रावणेन च।
ज्याशब्देन च भीमेन त्रासयामास वानरान् ॥ ६.७१.६ ॥
ആ സിംഹഗർജ്ജനം കൊണ്ടും തന്റെ പേര് വിളംബരം ചെയ്തതുകൊണ്ടും ഭയങ്കരമായ വില്ലിന്റെ നാണൊലികൊണ്ടും അവൻ വാനരന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി.
6.71.7
ते दृष्ट्वा देहमाहात्म्यं कुम्भकर्णोऽयमुत्थितः।
भयार्ता वानराः सर्वे संश्रयन्ते परस्परम् ॥ ६.७१.७ ॥
അവന്റെ ശരീരമഹിമ കണ്ട്, 'ഇതാ കുംഭകർണൻ എഴുന്നേറ്റിരിക്കുന്നു' എന്ന് ഭയന്ന വാനരന്മാരെല്ലാം പരസ്പരം അഭയം തേടി.
6.71.8
ते तस्य रूपमालोक्य यथा विष्णोस्त्रिविक्रमे।
भयाद् वानरयोधास्ते विद्रवन्ति ततस्ततः ॥ ६.७१.८ ॥
അവന്റെ രൂപം കണ്ട്, ത്രിവിക്രമത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം പോലെ, ആ വാനരയോദ്ധാക്കൾ ഭയത്താൽ അങ്ങുമിങ്ങും ഓടി.
6.71.9
तेऽतिकायं समासाद्य वानरा मूढचेतसः।
शरण्यं शरणं जग्मुर्लक्ष्मणाग्रजमाहवे ॥ ६.७१.९ ॥
അതികായനെ അടുത്തെത്തിയ, മനസ്സ് ഭ്രമിച്ച ആ വാനരന്മാർ, യുദ്ധത്തിൽ ലക്ഷ്മണന്റെ ജ്യേഷ്ഠനും ശരണം നൽകുന്നവനുമായ രാമനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
6.71.10
ततोऽतिकायं काकुत्स्थो रथस्थं पर्वतोपमम्।
ददर्श धन्विनं दूराद् गर्जन्तं कालमेघवत् ॥ ६.७१.१० ॥
അപ്പോൾ കാകുത്സ്ഥവംശജനായ രാമൻ, രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്ന, പർവതസമാനനായ, വില്ലേന്തിയ, കാലമേഘം പോലെ ഗർജിക്കുന്ന അതികായനെ ദൂരെനിന്ന് കണ്ടു.
6.71.11
स तं दृष्ट्वा महाकायं राघवस्तु सुविस्मितः।
वानरान् सान्त्वयित्वा च विभीषणमुवाच ह ॥ ६.७१.११ ॥
ആ മഹാകായനെ കണ്ട് രാഘവൻ ഏറെ വിസ്മയിച്ചു. വാനരന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചശേഷം വിഭീഷണനോട് പറഞ്ഞു.
6.71.12
कोऽसौ पर्वतसंकाशो धनुष्मान् हरिलोचनः।
युक्ते हयसहस्रेण विशाले स्यन्दने स्थितः ॥ ६.७१.१२ ॥
പർവതസമാനനും, വില്ലേന്തിയവനും, പിംഗലനേത്രനുമായ ഇവൻ ആരാണ്, ആയിരം കുതിരകൾ പൂട്ടിയ വിശാലരഥത്തിൽ നിൽക്കുന്നവൻ?
6.71.13
य एष निशितैः शूलैः सुतीक्ष्णैः प्रासतोमरैः।
अर्चिष्मद्भिर्वृतो भाति भूतैरिव महेश्वरः ॥ ६.७१.१३ ॥
മൂർച്ചയേറിയ ശൂലങ്ങളാലും അതിതീക്ഷ്ണമായ പ്രാസങ്ങളും തോമരങ്ങളുമായും ജ്വലിക്കുന്ന ആയുധങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഭൂതഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മഹേശ്വരനെപ്പോലെ ഇവൻ പ്രകാശിക്കുന്നു.
6.71.14
कालजिह्वाप्रकाशाभिर्य एषोऽभिविराजते।
आवृतो रथशक्तीभिर्विद्युद्भिरिव तोयदः ॥ ६.७१.१४ ॥
കാലനാവുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന രഥശക്തികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ഇവൻ തിളങ്ങുന്നു; മിന്നലുകളാൽ മൂടിയ മേഘം പോലെ.
6.71.15
धनूंषि चास्य सज्जानि हेमपृष्ठानि सर्वशः।
शोभयन्ति रथश्रेष्ठं शक्रचापमिवाम्बरम् ॥ ६.७१.१५ ॥
സ്വർണ്ണപുറങ്ങളുള്ള അവന്റെ വില്ലുകൾ എല്ലാം ഒരുക്കി വെച്ചിരിക്കുന്നു; ആകാശത്തെ ഇന്ദ്രധനുസ്സ് അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ അവ ശ്രേഷ്ഠരഥത്തെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
6.71.16
य एष रक्षःशार्दूलो रणभूमिं विराजयन्।
अभ्येति रथिनां श्रेष्ठो रथेनादित्यवर्चसा ॥ ६.७१.१६ ॥
രാക്ഷസരിൽ വ്യാഘ്രമായ ഇവൻ, രണഭൂമിയെ പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, സൂര്യതേജസ്സുള്ള രഥത്തിൽ വരുന്നു; രഥികരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.
6.71.17
ध्वजशृङ्गप्रतिष्ठेन राहुणाभिविराजते।
सूर्यरश्मिप्रभैर्बाणैर्दिशो दश विराजयन् ॥ ६.७१.१७ ॥
കൊടിമുടിയിൽ നിൽക്കുന്ന രാഹുവിനെപ്പോലെ ഇവൻ തിളങ്ങുന്നു; സൂര്യരശ്മിപ്രഭയുള്ള അമ്പുകളാൽ പത്തു ദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
6.71.18
त्रिनतं मेघनिर्ह्रादं हेमपृष्ठमलंकृतम्।
शतक्रतुधनुःप्रख्यं धनुश्चास्य विराजते ॥ ६.७१.१८ ॥
മൂന്നിടത്ത് വളഞ്ഞതും മേഘം പോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്നതും സ്വർണ്ണപുറത്താൽ അലങ്കരിച്ചതും ഇന്ദ്രധനുസ്സിനു സമാനവുമായ ഇവന്റെ വില്ല് പ്രകാശിക്കുന്നു.
6.71.19
सध्वजः सपताकश्च सानुकर्षो महारथः।
चतुःसादिसमायुक्तो मेघस्तनितनिःस्वनः ॥ ६.७१.१९ ॥
കൊടിയും പതാകയും അനുകർഷവും ചേർന്ന ആ മഹാരഥം നാല് കുതിരകളാൽ പൂട്ടിയിരുന്നു; അതിന്റെ ശബ്ദം മേഘഗർജ്ജനം പോലെയായിരുന്നു.
6.71.20
विंशतिर्दश चाष्टौ च तूणास्य रथमास्थिताः।
कार्मुकाणि च भीमानि ज्याश्च काञ्चनपिङ्गलाः ॥ ६.७१.२० ॥
ആ രഥത്തിൽ ഇരുപത്, പത്ത്, എട്ട് ആവനാഴികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഭയങ്കരമായ വില്ലുകളും സ്വർണ്ണ നിറമുള്ള ഞാണുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.71.21
द्वौ च खड्गौ च पार्श्वस्थौ प्रदीप्तौ पार्श्वशोभितौ।
चतुर्हस्तत्सरुयुतौ व्यक्तहस्तदशायतौ ॥ ६.७१.२१ ॥
അതിന്റെ വശങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്ന രണ്ട് വാളുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവ വശങ്ങളെ അലങ്കരിച്ചു; നാല് മുഴം ഉറ-പിടിയോടെ, വ്യക്തമായി പത്ത് മുഴം നീളമുള്ളവ.
6.71.22
रक्तकण्ठगुणो धीरो महापर्वतसंनिभः।
कालः कालमहावक्त्रो मेघस्थ इव भास्करः ॥ ६.७१.२२ ॥
ചുവന്ന കണ്ഠചരടുള്ളവൻ, ധീരൻ, മഹാപർവതം പോലെ; കാലന്റെ പോലെ വലിയ മുഖമുള്ളവൻ; മേഘത്തിൽ നിൽക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ.
6.71.23
काञ्चनाङ्गदनद्धाभ्यां भुजाभ्यामेष शोभते।
शृङ्गाभ्यामिव तुङ्गाभ्यां हिमवान् पर्वतोत्तमः ॥ ६.७१.२३ ॥
സ്വർണ്ണ തോൾവളകൾ അണിഞ്ഞ രണ്ട് തോളുകളാൽ ഇവൻ ശോഭിക്കുന്നു; ഉയർന്ന രണ്ട് ശൃംഗങ്ങളാൽ പർവതോത്തമനായ ഹിമവാനെപ്പോലെ.
6.71.24
कुण्डलाभ्यामुभाभ्यां च भाति वक्त्रं सुभीषणम्।
पुनर्वस्वन्तरगतं परिपूर्णो निशाकरः ॥ ६.७१.२४ ॥
രണ്ട് കുണ്ഡലങ്ങളാൽ അവന്റെ അതിഭീകരമായ മുഖം പ്രകാശിക്കുന്നു; പുനർവസു നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ എത്തിയ പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ.
6.71.25
आचक्ष्व मे महाबाहो त्वमेनं राक्षसोत्तमम्।
यं दृष्ट्वा वानराः सर्वे भयार्ता विद्रुता दिशः ॥ ६.७१.२५ ॥
മഹാബാഹോ, ഈ ശ്രേഷ്ഠനായ രാക്ഷസനെക്കുറിച്ച് എന്നോട് പറയൂ; ഇവനെ കണ്ട് വാനരന്മാരെല്ലാം ഭയത്താൽ ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി.
6.71.26
स पृष्टो राजपुत्रेण रामेणामिततेजसा।
आचचक्षे महातेजा राघवाय विभीषणः ॥ ६.७१.२६ ॥
അമിത തേജസ്സുള്ള രാജകുമാരൻ രാമൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഹാതേജസ്വിയായ വിഭീഷണൻ രാഘവനോട് പറഞ്ഞു.
6.71.27
दशग्रीवो महातेजा राजा वैश्रवणानुजः।
भीमकर्मा महात्मा हि रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ६.७१.२७ ॥
പത്തു തലയുള്ള മഹാതേജസ്വിയായ രാജാവ്, വൈശ്രവണന്റെ (കുബേരന്റെ) അനുജൻ, ഭീകരകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന മഹാത്മാവ്, രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണൻ ഇവനാണ്.
6.71.28
तस्यासीद् वीर्यवान् पुत्रो रावणप्रतिमो बले।
वृद्धसेवी श्रुतिधरः सर्वास्त्रविदुषां वरः ॥ ६.७१.२८ ॥
ബലത്തിൽ രാവണനു തുല്യനായ വീര്യവാനായ ഒരു പുത്രൻ അവനുണ്ടായിരുന്നു; മുതിർന്നവരെ സേവിക്കുന്നവനും ശ്രുതി ധരിച്ചവനും സർവ്വാസ്ത്രവിദ്വാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായിരുന്നു.
6.71.29
अश्वपृष्ठे नागपृष्ठे खड्गे धनुषि कर्षणे।
भेदे सान्त्वे च दाने च नये मन्त्रे च सम्मतः ॥ ६.७१.२९ ॥
കുതിരപ്പുറത്തും ആനപ്പുറത്തും വാളിലും വില്ലിലും, വില്ലു വലിക്കുന്നതിലും, ഭേദത്തിലും, സാന്ത്വനത്തിലും, ദാനത്തിലും, നീതിയിലും, മന്ത്രാലോചനയിലും അവൻ ആദരിക്കപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.
6.71.30
यस्य बाहुं समाश्रित्य लङ्का भवति निर्भया।
तनयं धान्यमालिन्या अतिकायमिमं विदुः ॥ ६.७१.३० ॥
ആരുടെ ഭുജത്തെ ആശ്രയിച്ച് ലങ്ക നിർഭയമാകുന്നുവോ, ധാന്യമാലിനിയുടെ ഈ പുത്രനെ അതികായൻ എന്ന് അറിയുന്നു.
6.71.31
एतेनाराधितो ब्रह्मा तपसा भावितात्मना।
अस्त्राणि चाप्यवाप्तानि रिपवश्च पराजिताः ॥ ६.७१.३१ ॥
ആത്മസംയമമുള്ള തപസ്സിനാൽ ഇവൻ ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു; അതിലൂടെ അസ്ത്രങ്ങൾ ലഭിച്ചു, ശത്രുക്കൾ പരാജിതരായി.
6.71.32
सुरासुरैरवध्यत्वं दत्तमस्मै स्वयंभुवा।
एतच्च कवचं दिव्यं रथश्च रविभास्वरः ॥ ६.७१.३२ ॥
സ്വയംഭൂവായ ബ്രഹ്മാവ് ഇവന് ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും വധിക്കാനാകാത്ത വരം നൽകി; ഇത് ദിവ്യമായ കവചം, സൂര്യതുല്യം തിളങ്ങുന്ന രഥം.
6.71.33
एतेन शतशो देवा दानवाश्च पराजिताः।
रक्षितानि च रक्षांसि यक्षाश्चापि निषूदिताः ॥ ६.७१.३३ ॥
ഇവനാൽ നൂറുകണക്കിന് തവണ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും പരാജിതരായി; ഇവൻ രാക്ഷസരെ സംരക്ഷിച്ചു, യക്ഷന്മാരെയും വധിച്ചു.
6.71.34
वज्रं विष्टम्भितं येन बाणैरिन्द्रस्य धीमता।
पाशः सलिलराजस्य युद्धे प्रतिहतस्तथा ॥ ६.७१.३४ ॥
ബുദ്ധിമാനായ ഇവൻ അമ്പുകളാൽ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തെ തടഞ്ഞു; യുദ്ധത്തിൽ വരുണന്റെ പാശത്തെയും അപ്രകാരം തടഞ്ഞു.
6.71.35
एषोऽतिकायो बलवान् राक्षसानामथर्षभः।
स रावणसुतो धीमान् देवदानवदर्पहा ॥ ६.७१.३५ ॥
ഈ അതികായൻ ബലവാനും രാക്ഷസരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമാണ്; അവൻ രാവണന്റെ ബുദ്ധിമാനായ പുത്രൻ, ദേവദാനവരുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ.
6.71.36
तदस्मिन् क्रियतां यत्नः क्षिप्रं पुरुषपुङ्गव।
पुरा वानरसैन्यानि क्षयं नयति सायकैः ॥ ६.७१.३६ ॥
അതിനാൽ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ഇവനെതിരെ വേഗം ശ്രമം നടത്തുക; ഇവൻ തന്റെ അമ്പുകളാൽ വാനരസൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പേ.
6.71.37
ततोऽतिकायो बलवान् प्रविश्य हरिवाहिनीम्।
विस्फारयामास धनुर्ननाद च पुनः पुनः ॥ ६.७१.३७ ॥
അപ്പോൾ ബലവാനായ അതികായൻ വാനരസേനയിൽ പ്രവേശിച്ച്, വില്ല് വലിച്ചുനീട്ടി വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജ്ജിച്ചു.
6.71.38
तं भीमवपुषं दृष्ट्वा रथस्थं रथिनां वरम्।
अभिपेतुर्महात्मानः प्रधाना ये वनौकसः ॥ ६.७१.३८ ॥
രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ഭയങ്കര രൂപനുമായ അവൻ രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്നത് കണ്ട്, പ്രധാനരായ മഹാത്മാക്കളായ വനവാസി വാനരർ അവനെ ആക്രമിച്ചു.
6.71.39
कुमुदो द्विविदो मैन्दो नीलः शरभ एव च।
पादपैर्गिरिशृङ्गैश्च युगपत् समभिद्रवन् ॥ ६.७१.३९ ॥
കുമുദൻ, ദ്വിവിദൻ, മൈന്ദൻ, നീലൻ, ശരഭൻ എന്നിവർ മരങ്ങളോടും പർവതശിഖരങ്ങളോടും ഒരേസമയം ആക്രമിച്ചു.
6.71.40
तेषां वृक्षांश्च शैलांश्च शरैः कनकभूषणैः।
अतिकायो महातेजाश्चिच्छेदास्त्रविदां वरः ॥ ६.७१.४० ॥
അവരുടെ വൃക്ഷങ്ങളെയും പർവതങ്ങളെയും സ്വർണ്ണാഭരണമണിഞ്ഞ ശരങ്ങളാൽ മഹാതേജസ്വിയായ അതികായൻ ഛേദിച്ചു — അസ്ത്രവിദ്യയിൽ വിദഗ്ധരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു അവൻ.
6.71.41
तांश्चैव सर्वान् स हरीन् शरैः सर्वायसैर्बली।
विव्याधाभिमुखान् संख्ये भीमकायो निशाचरः ॥ ६.७१.४१ ॥
അവന് അഭിമുഖമായി നിന്ന ആ വാനരന്മാരെയെല്ലാം ആ ബലവാനും ഭയങ്കരശരീരനുമായ രാക്ഷസൻ യുദ്ധത്തിൽ ഇരുമ്പുശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു.
6.71.42
तेऽर्दिता बाणवर्षेण भिन्नगात्राः पराजिताः।
न शेकुरतिकायस्य प्रतिकर्तुं महाहवे ॥ ६.७१.४२ ॥
ശരമഴയാൽ പീഡിതരായി, ശരീരം തുളഞ്ഞ്, പരാജിതരായ അവർക്ക് ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ അതികായനോട് പ്രതികാരം ചെയ്യാനായില്ല.
6.71.43
तत् सैन्यं हरिवीराणां त्रासयामास राक्षसः।
मृगयूथमिव क्रुद्धो हरिर्यौवनदर्पितः ॥ ६.७१.४३ ॥
ആ രാക്ഷസൻ വാനരവീരന്മാരുടെ ആ സേനയെ ഭയപ്പെടുത്തി; യൗവനമദത്തിൽ കോപിച്ച സിംഹം മാൻകൂട്ടത്തെ എന്നപോലെ.
6.71.44
स राक्षसेन्द्रो हरियूथमध्ये
नायुध्यमानं निजघान कंचित्।
उत्पत्य रामं स धनुःकलापी
सगर्वितं वाक्यमिदं बभाषे ॥ ६.७१.४४ ॥
ആ രാക്ഷസരാജാവ് വാനരസമൂഹത്തിനിടയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാത്ത ചിലരെ വധിച്ചു; പിന്നെ വില്ലും ആവനാഴിയുമായി രാമന്റെ നേർക്കു ചാടി അഹങ്കാരത്തോടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.71.45
रथे स्थितोऽहं शरचापपाणि-
र्न प्राकृतं कंचन योधयामि।
यस्यास्ति शक्तिर्व्यवसाययुक्तो
ददातु मे शीघ्रमिहाद्य युद्धम् ॥ ६.७१.४५ ॥
രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ഞാൻ, കയ്യിൽ അമ്പും വില്ലുമായി, സാധാരണക്കാരനോടൊന്നും യുദ്ധം ചെയ്യില്ല; ശക്തിയും ദൃഢനിശ്ചയവുമുള്ളവൻ ഇന്നുതന്നെ ഇവിടെ എനിക്ക് യുദ്ധം തരട്ടെ.
6.71.46
तत् तस्य वाक्यं ब्रुवतो निशम्य
चुकोप सौमित्रिरमित्रहन्ता।
अमृष्यमाणश्च समुत्पपात
जग्राह चापं च ततः स्मयित्वा ॥ ६.७१.४६ ॥
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശത്രുഹന്താവായ സൗമിത്രി കോപിച്ചു; സഹിക്കാനാവാതെ ഉയർന്നുചാടി, പിന്നെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് വില്ലെടുത്തു.
6.71.47
क्रुद्धः सौमित्रिरुत्पत्य तूणादाक्षिप्य सायकम्।
पुरस्तादतिकायस्य विचकर्ष महद्धनुः ॥ ६.७१.४७ ॥
കോപിച്ച സൗമിത്രി ഉയർന്നുചാടി, ആവനാഴിയിൽനിന്ന് ഒരു അമ്പെടുത്ത്, അതികായന്റെ മുന്നിൽ വലിയ വില്ല് വലിച്ചു.
6.71.48
पूरयन् स महीं सर्वामाकाशं सागरं दिशः।
ज्याशब्दो लक्ष्मणस्योग्रस्त्रासयन् रजनीचरान् ॥ ६.७१.४८ ॥
ലക്ഷ്മണന്റെ ഭയങ്കരമായ വില്ലിന്റെ ഞാണൊലി ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും സമുദ്രത്തെയും ദിക്കുകളെയും നിറച്ച്, രാത്രിസഞ്ചാരികളായ രാക്ഷസരെ ഭയപ്പെടുത്തി.
6.71.49
सौमित्रेश्चापनिर्घोषं श्रुत्वा प्रतिभयं तदा।
विसिस्मिये महातेजा राक्षसेन्द्रात्मजो बली ॥ ६.७१.४९ ॥
അപ്പോൾ ലക്ഷ്മണന്റെ വില്ലിന്റെ ഭയങ്കരമായ മുഴക്കം കേട്ട്, മഹാതേജസ്വിയും ബലവാനുമായ രാക്ഷസേന്ദ്രപുത്രൻ വിസ്മയിച്ചു.
6.71.50
तदातिकायः कुपितो दृष्ट्वा लक्ष्मणमुत्थितम्।
आदाय निशितं बाणमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.७१.५० ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച അതികായൻ, എഴുന്നേറ്റു നിൽക്കുന്ന ലക്ഷ്മണനെ കണ്ട്, മൂർച്ചയുള്ള ഒരു അമ്പെടുത്ത് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.71.51
बालस्त्वमसि सौमित्रे विक्रमेष्वविचक्षणः।
गच्छ किं कालसंकाशं मां योधयितुमिच्छसि ॥ ६.७१.५१ ॥
സുമിത്രാപുത്രാ, നീ ബാലനാണ്; വീര്യപ്രവൃത്തികളിൽ അനുഭവമില്ലാത്തവൻ. പോകൂ; കാലസമാനനായ എന്നോട് എന്തിന് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
6.71.52
नहि मद्बाहुसृष्टानां बाणानां हिमवानपि।
सोढुमुत्सहते वेगमन्तरिक्षमथो मही ॥ ६.७१.५२ ॥
എന്റെ ബാഹുക്കളിൽ നിന്ന് അയക്കപ്പെടുന്ന അമ്പുകളുടെ വേഗം ഹിമവാൻ പോലും താങ്ങില്ല; ആകാശവും ഭൂമിയും പോലും താങ്ങില്ല.
6.71.53
सुखप्रसुप्तं कालाग्निं विबोधयितुमिच्छसि।
न्यस्य चापं निवर्तस्व प्राणान्न जहि मद्गतः ॥ ६.७१.५३ ॥
സുഖമായി ഉറങ്ങുന്ന കാലാഗ്നിയെ ഉണർത്താനാണ് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. വില്ലു താഴെ വെച്ച് മടങ്ങിപ്പോകൂ; എന്റെ അടുത്തെത്തിയ നിന്റെ പ്രാണൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തരുത്.
6.71.54
अथवा त्वं प्रतिस्तब्धो न निवर्तितुमिच्छसि।
तिष्ठ प्राणान् परित्यज्य गमिष्यसि यमक्षयम् ॥ ६.७१.५४ ॥
അല്ലെങ്കിൽ നീ ദുശ്ശാഠ്യക്കാരനായി മടങ്ങാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, നിൽക്കൂ; പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞ് യമലോകത്തേക്ക് പോകും.
6.71.55
पश्य मे निशितान् बाणान् रिपुदर्पनिषूदनान्।
ईश्वरायुधसंकाशांस्तप्तकाञ्चनभूषणान् ॥ ६.७१.५५ ॥
എന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളെ നോക്കൂ; ശത്രുക്കളുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കുന്നവയും ശിവായുധത്തിനു തുല്യവും തപ്തസ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളണിഞ്ഞവയുമാണവ.
6.71.56
एष ते सर्पसंकाशो बाणः पास्यति शोणितम्।
मृगराज इव क्रुद्धो नागराजस्य शोणितम्।
इत्येवमुक्त्वा संक्रुद्धः शरं धनुषि संदधे ॥ ६.७१.५६ ॥
ഇതാ നിനക്കായുള്ള സർപ്പസമാനമായ അമ്പ്; കോപിച്ച സിംഹം ഗജരാജന്റെ രക്തം കുടിക്കുംപോലെ ഇത് നിന്റെ രക്തം കുടിക്കും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അതിക്രുദ്ധനായി അവൻ വില്ലിൽ അമ്പ് തൊടുത്തു.
6.71.57
श्रुत्वातिकायस्य वचः सरोषं
सगर्वितं संयति राजपुत्रः।
स संचुकोपातिबलो मनस्वी
उवाच वाक्यं च ततो महार्थम् ॥ ६.७१.५७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അതികായന്റെ കോപവും അഹങ്കാരവും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അതിബലവാനും മനസ്വിയുമായ ആ രാജകുമാരൻ കോപിച്ചു; പിന്നെ അർത്ഥഗംഭീരമായ വാക്യം പറഞ്ഞു.
6.71.58
न वाक्यमात्रेण भवान् प्रधानो
न कत्थनात् सत्पुरुषा भवन्ति।
मयि स्थिते धन्विनि बाणपाणौ
निदर्शयस्वात्मबलं दुरात्मन् ॥ ६.७१.५८ ॥
വാക്കുകൊണ്ടുമാത്രം നീ ശ്രേഷ്ഠനാകില്ല; വീരവാദം പറഞ്ഞാൽ സത്പുരുഷന്മാരാകില്ല. വില്ലും കയ്യിൽ അമ്പുമായി ഞാൻ നിൽക്കുമ്പോൾ, ദുഷ്ടാത്മാവേ, നിന്റെ ബലം കാണിക്കുക.
6.71.59
कर्मणा सूचयात्मानं न विकत्थितुमर्हसि।
पौरुषेण तु यो युक्तः स तु शूर इति स्मृतः ॥ ६.७१.५९ ॥
നീ പ്രവൃത്തികൊണ്ട് സ്വയം തെളിയിക്കണം; വീരവാദം പറയുന്നത് നിനക്കു യോഗ്യമല്ല. പൗരുഷത്തോടുകൂടിയവനാണ് ശൂരൻ എന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
6.71.60
सर्वायुधसमायुक्तो धन्वी त्वं रथमास्थितः।
शरैर्वा यदि वाप्यस्त्रैर्दर्शयस्व पराक्रमम् ॥ ६.७१.६० ॥
സകല ആയുധങ്ങളോടും കൂടിയ വില്ലാളിയായി നീ രഥത്തിൽ കയറിയിരിക്കുന്നു; അമ്പുകൾകൊണ്ടോ അസ്ത്രങ്ങൾകൊണ്ടോ നിന്റെ പരാക്രമം കാണിക്കുക.
6.71.61
ततः शिरस्ते निशितैः पातयिष्याम्यहं शरैः।
मारुतः कालसम्पक्वं वृन्तात् तालफलं यथा ॥ ६.७१.६१ ॥
അപ്പോൾ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്റെ തല വീഴ്ത്തും, കാലം പാകമാക്കിയ പനമ്പഴത്തെ കാറ്റ് വൃന്തത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ.
6.71.62
अद्य ते मामका बाणास्तप्तकाञ्चनभूषणाः।
पास्यन्ति रुधिरं गात्राद् बाणशल्यान्तरोत्थितम् ॥ ६.७१.६२ ॥
ഇന്ന് എന്റെ പൊൻ അലങ്കാരമുള്ള അമ്പുകൾ നിന്റെ ശരീരത്തിൽ അമ്പിന്റെ മുറിവുകൾക്കിടയിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന ചോര കുടിക്കും.
6.71.63
बालोऽयमिति विज्ञाय न चावज्ञातुमर्हसि।
बालो वा यदि वा वृद्धो मृत्युं जानीहि संयुगे ॥ ६.७१.६३ ॥
ഇവൻ ബാലനാണെന്നറിഞ്ഞ് നീ അവജ്ഞ കാണിക്കരുത്; യുദ്ധത്തിൽ ബാലനോ വൃദ്ധനോ ആകട്ടെ, മരണത്തെ അറിയുക.
6.71.64
बालेन विष्णुना लोकास्त्रयः क्रान्तास्त्रिविक्रमैः।
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा हेतुमत् परमार्थवत्।
अतिकायः प्रचुक्रोध बाणं चोत्तममाददे ॥ ६.७१.६४ ॥
ബാലനായ വിഷ്ണു മൂന്നടികൊണ്ട് മൂന്ന് ലോകങ്ങളും അളന്നു. ലക്ഷ്മണന്റെ യുക്തിയുള്ളതും അർത്ഥവത്തായതുമായ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് അതികായൻ അത്യന്തം കോപിച്ച് ഒരു ഉത്തമ ബാണം എടുത്തു.
6.71.65
ततो विद्याधरा भूता देवा दैत्या महर्षयः।
गुह्यकाश्च महात्मानस्तद् युद्धं द्रष्टुमागमन् ॥ ६.७१.६५ ॥
അപ്പോൾ വിദ്യാധരന്മാരും ഭൂതങ്ങളും ദേവന്മാരും ദൈത്യന്മാരും മഹർഷിമാരും ഗുഹ്യകന്മാരും മഹാത്മാക്കളും ആ യുദ്ധം കാണാൻ വന്നു.
6.71.66
ततोऽतिकायः कुपितश्चापमारोप्य सायकम्।
लक्ष्मणाय प्रचिक्षेप संक्षिपन्निव चाम्बरम् ॥ ६.७१.६६ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച അതികായൻ വില്ലിൽ അമ്പ് തൊടുത്ത് ആകാശത്തെ തന്നെ ചുരുക്കുന്നതുപോലെ ലക്ഷ്മണന്റെ നേരെ എയ്തു.
6.71.67
तमापतन्तं निशितं शरमाशीविषोपमम्।
अर्धचन्द्रेण चिच्छेद लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ६.७१.६७ ॥
ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണൻ, വിഷസർപ്പത്തിനു തുല്യമായി തന്റെ നേർക്കു പാഞ്ഞെത്തിയ ആ മൂർച്ചയുള്ള ബാണത്തെ അർധചന്ദ്രബാണം കൊണ്ടു മുറിച്ചു.
6.71.68
तं निकृत्तं शरं दृष्ट्वा कृत्तभोगमिवोरगम्।
अतिकायो भृशं क्रुद्धः पञ्च बाणान् समादधे ॥ ६.७१.६८ ॥
മുറിഞ്ഞുപോയ ആ ബാണം കണ്ട്, ചുരുൾ മുറിഞ്ഞ സർപ്പത്തെപ്പോലെ അതികായൻ ഏറെ കോപിച്ച് അഞ്ച് ബാണങ്ങൾ വില്ലിൽ തൊടുത്തു.
6.71.69
तान् शरान् सम्प्रचिक्षेप लक्ष्मणाय निशाचरः।
तानप्राप्तान् शितैर्बाणैश्चिच्छेद भरतानुजः ॥ ६.७१.६९ ॥
ആ രാക്ഷസൻ ആ ബാണങ്ങൾ ലക്ഷ്മണന്റെ നേർക്ക് തൊടുത്തു; ഭരതാനുജനായ ലക്ഷ്മണൻ അവ എത്തുംമുമ്പേ മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് അവയെ മുറിച്ചു.
6.71.70
स तान् छित्त्वा शितैर्बाणैर्लक्ष्मणः परवीरहा।
आददे निशितं बाणं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ ६.७१.७० ॥
അവയെ മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങൾ കൊണ്ടു മുറിച്ച ശേഷം, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണൻ തന്റെ തേജസ്സിനാൽ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ഒരു മൂർച്ചയുള്ള ബാണമെടുത്തു.
6.71.71
तमादाय धनुःश्रेष्ठे योजयामास लक्ष्मणः।
विचकर्ष च वेगेन विससर्ज च सायकम् ॥ ६.७१.७१ ॥
ആ ബാണമെടുത്ത് ലക്ഷ്മണൻ അത് ശ്രേഷ്ഠമായ വില്ലിൽ തൊടുത്തു, വേഗത്തിൽ വലിച്ച് ബാണം എയ്തു.
6.71.72
पूर्णायतविसृष्टेन शरेण नतपर्वणा।
ललाटे राक्षसश्रेष्ठमाजघान स वीर्यवान् ॥ ६.७१.७२ ॥
പൂർണമായി വലിച്ചുവിട്ട, വളഞ്ഞ പർവങ്ങളുള്ള ബാണംകൊണ്ട് ആ വീരൻ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠന്റെ നെറ്റിയിൽ അടിച്ചു.
6.71.73
स ललाटे शरो मग्नस्तस्य भीमस्य रक्षसः।
ददृशे शोणितेनाक्तः पन्नगेन्द्र इवाचले ॥ ६.७१.७३ ॥
ആ ഭീകരനായ രാക്ഷസന്റെ നെറ്റിയിൽ തറച്ച അമ്പ് രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന് കാണപ്പെട്ടു, പർവതത്തിൽ കിടക്കുന്ന മഹാസർപ്പത്തെപ്പോലെ.
6.71.74
राक्षसः प्रचकम्पेऽथ लक्ष्मणेषु प्रपीडितः।
रुद्रबाणहतं घोरं यथा त्रिपुरगोपुरम् ॥ ६.७१.७४ ॥
ലക്ഷ്മണന്റെ അമ്പുകളാൽ അതിശയം പീഡിതനായ ആ രാക്ഷസൻ വിറച്ചു, രുദ്രബാണമേറ്റ ത്രിപുരത്തിന്റെ ഭയങ്കര ഗോപുരംപോലെ.
6.71.75
चिन्तयामास चाश्वास्य विमृश्य च महाबलः।
साधु बाणनिपातेन श्लाघनीयोऽसि मे रिपुः ॥ ६.७१.७५ ॥
മഹാബലനായ ആ രാക്ഷസൻ ചിന്തിച്ചു, മനസ്സ് സമാധാനപ്പെടുത്തി ആലോചിച്ചു—"നന്ന്! അമ്പിന്റെ പ്രഹരത്താൽ നീ പ്രശംസാർഹനായ ശത്രുവാണ്."
6.71.76
विधायैवं विदार्यास्यं नियम्य च महाभुजौ।
स रथोपस्थमास्थाय रथेन प्रचचार ह ॥ ६.७१.७६ ॥
ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച്, വായ് തുറന്ന്, മഹാബാഹുക്കളെ നിയന്ത്രിച്ച്, രഥാസനത്തിൽ കയറി അവൻ രഥത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
6.71.77
एवं त्रीन् पञ्च सप्तेति सायकान् राक्षसर्षभः।
आददे संदधे चापि विचकर्षोत्ससर्ज च ॥ ६.७१.७७ ॥
ഇങ്ങനെ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ മൂന്നും അഞ്ചും ഏഴും അമ്പുകളെടുത്ത് വില്ലിൽ തൊടുത്ത് വലിച്ചുവിട്ടു.
6.71.78
ते बाणाः कालसंकाशा राक्षसेन्द्रधनुश्च्युताः।
हेमपुङ्खा रविप्रख्याश्चक्रुर्दीप्तमिवाम्बरम् ॥ ६.७१.७८ ॥
രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ആ അമ്പുകൾ കാലസമാനങ്ങളായിരുന്നു; സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ളവയും സൂര്യതുല്യം തിളങ്ങുന്നവയുമായിരുന്നു; ആകാശത്തെ ജ്വലിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
6.71.79
ततस्तान् राक्षसोत्सृष्टान् शरौघान् राघवानुजः।
असम्भ्रान्तः प्रचिच्छेद निशितैर्बहुभिः शरैः ॥ ६.७१.७९ ॥
അപ്പോൾ രാഘവന്റെ അനുജനായ ലക്ഷ്മണൻ, രാക്ഷസൻ അയച്ച ആ ശരപ്രവാഹത്തെ ഭയപ്പാടില്ലാതെ, മൂർച്ചയുള്ള പല ശരങ്ങളാൽ മുറിച്ചുവീഴ്ത്തി.
6.71.80
तान् शरान् युधि सम्प्रेक्ष्य निकृत्तान् रावणात्मजः।
चुकोप त्रिदशेन्द्रारिर्जग्राह निशितं शरम् ॥ ६.७१.८० ॥
യുദ്ധത്തിൽ ആ ശരങ്ങൾ മുറിഞ്ഞുവീഴുന്നത് കണ്ട ദേവേന്ദ്രശത്രുവായ രാവണപുത്രൻ കോപിച്ച് ഒരു മൂർച്ചയുള്ള ശരം എടുത്തു.
6.71.81
स संधाय महातेजास्तं बाणं सहसोत्सृजत्।
तेन सौमित्रिमायान्तमाजघान स्तनान्तरे ॥ ६.७१.८१ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ അവൻ ആ ശരം വില്ലിൽ തൊടുത്ത് പെട്ടെന്ന് അയച്ചു; അതുകൊണ്ട് മുന്നോട്ടുവന്ന സൗമിത്രിയുടെ മാറിടത്തിൽ അടിച്ചു.
6.71.82
अतिकायेन सौमित्रिस्ताडितो युधि वक्षसि।
सुस्राव रुधिरं तीव्रं मदं मत्त इव द्विपः ॥ ६.७१.८२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അതികായന്റെ അമ്പേറ്റ് മാറിൽ മുറിവേറ്റ സൗമിത്രിയിൽ നിന്ന്, മദം പൊട്ടിയ ആനയിൽ നിന്ന് മദജലം ഒഴുകുന്നതുപോലെ, കഠിനമായി രക്തം ഒഴുകി.
6.71.83
स चकार तदात्मानं विशल्यं सहसा विभुः।
जग्राह च शरं तीक्ष्णमस्त्रेणापि समाददे ॥ ६.७१.८३ ॥
ആ ശക്തൻ ഉടനെ തന്നെ ശരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി; മൂർച്ചയുള്ള ശരം എടുത്ത് അസ്ത്രമന്ത്രം കൊണ്ടും അതിനെ സജ്ജമാക്കി.
6.71.84
आग्नेयेन तदास्त्रेण योजयामास सायकम्।
स जज्वाल तदा बाणो धनुष्यस्य महात्मनः ॥ ६.७१.८४ ॥
അപ്പോൾ അവൻ ആഗ്നേയാസ്ത്രംകൊണ്ട് ശരം യോജിപ്പിച്ചു; ആ മഹാത്മാവിന്റെ വില്ലിൽ ആ ശരം അപ്പോൾ ജ്വലിച്ചു.
6.71.85
अतिकायोऽतितेजस्वी रौद्रमस्त्रं समाददे।
तेन बाणं भुजङ्गाभं हेमपुङ्खमयोजयत् ॥ ६.७१.८५ ॥
അതികായൻ, അതിതേജസ്വിയായവൻ, ഭയങ്കരമായ അസ്ത്രമെടുത്തു; അതുകൊണ്ട് പാമ്പിനെപ്പോലെയുള്ളതും സ്വർണ്ണപ്പുംഖമുള്ളതുമായ ബാണം ഘടിപ്പിച്ചു.
6.71.86
तदस्त्रं ज्वलितं घोरं लक्ष्मणः शरमाहितम्।
अतिकायाय चिक्षेप कालदण्डमिवान्तकः ॥ ६.७१.८६ ॥
ആ ജ്വലിക്കുന്ന, ഘോരമായ അസ്ത്രം ഘടിപ്പിച്ച ബാണം ലക്ഷ്മണൻ അതികായന്റെ നേരെ തൊടുത്തു; അന്തകൻ കാലദണ്ഡം എറിയുന്നതുപോലെ.
6.71.87
आग्नेयास्त्राभिसंयुक्तं दृष्ट्वा बाणं निशाचरः।
उत्ससर्ज तदा बाणं रौद्रं सूर्यास्त्रयोजितम् ॥ ६.७१.८७ ॥
ആഗ്നേയാസ്ത്രം ചേർന്ന ബാണം കണ്ട നിശാചരൻ അപ്പോൾ സൂര്യാസ്ത്രം ഘടിപ്പിച്ച ഭയങ്കരമായ ബാണം പ്രയോഗിച്ചു.
6.71.88
तावुभावम्बरे बाणावन्योन्यमभिजघ्नतुः।
तेजसा सम्प्रदीप्ताग्रौ क्रुद्धाविव भुजङ्गमौ ॥ ६.७१.८८ ॥
ആകാശത്ത് ആ രണ്ടു ബാണങ്ങളും പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു; തേജസ്സിൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്രങ്ങളുമായി, കോപിച്ച രണ്ടു സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ.
6.71.89
तावन्योन्यं विनिर्दह्य पेततुः पृथिवीतले ॥ ६.७१.८९ ॥
അവ രണ്ടും പരസ്പരം പൂർണ്ണമായി ദഹിപ്പിച്ച് ഭൂതലത്തിൽ വീണു.
6.71.90
निरर्चिषौ भस्मकृतौ न भ्राजेते शरोत्तमौ।
तावुभौ दीप्यमानौ स्म न भ्राजेते महीतले ॥ ६.७१.९० ॥
ജ്വാലയില്ലാതെ, ഭസ്മമായ ആ രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠ ബാണങ്ങളും പ്രകാശിച്ചില്ല; മുൻപ് ജ്വലിച്ചിരുന്ന അവ രണ്ടും ഇപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ പ്രകാശിച്ചില്ല.
6.71.91
ततोऽतिकायः संक्रुद्धस्त्वाष्ट्रमैषीकमुत्सृजत्।
ततश्चिच्छेद सौमित्रिरस्त्रमैन्द्रेण वीर्यवान् ॥ ६.७१.९१ ॥
അപ്പോൾ കോപിഷ്ഠനായ അതികായൻ ത്വാഷ്ട്ര ഐഷീക അസ്ത്രം തൊടുത്തു. അപ്പോൾ വീര്യവാനായ സൗമിത്രി ഐന്ദ്ര അസ്ത്രംകൊണ്ട് അതിനെ മുറിച്ചു.
6.71.92
ऐषीकं निहतं दृष्ट्वा कुमारो रावणात्मजः।
याम्येनास्त्रेण संक्रुद्धो योजयामास सायकम् ॥ ६.७१.९२ ॥
ഐഷീകം നശിച്ചതു കണ്ട് രാവണപുത്രനായ കുമാരൻ കോപത്തോടെ യാമ്യാസ്ത്രത്തോടു കൂടിയ ഒരു ബാണം തൊടുത്തു.
6.71.93
ततस्तदस्त्रं चिक्षेप लक्ष्मणाय निशाचरः।
वायव्येन तदस्त्रेण निजघान स लक्ष्मणः ॥ ६.७१.९३ ॥
അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ ആ അസ്ത്രം ലക്ഷ്മണനുനേരെ എറിഞ്ഞു; ലക്ഷ്മണൻ വായവ്യാസ്ത്രംകൊണ്ട് അതിനെ തകർത്തു.
6.71.94
अथैनं शरधाराभिर्धाराभिरिव तोयदः।
अभ्यवर्षत संक्रुद्धो लक्ष्मणो रावणात्मजम् ॥ ६.७१.९४ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ലക്ഷ്മണൻ രാവണപുത്രനുമേൽ മേഘം മഴധാരകൾ പൊഴിക്കുന്നതുപോലെ ബാണധാരകൾ വർഷിച്ചു.
6.71.95
तेऽतिकायं समासाद्य कवचे वज्रभूषिते।
भग्नाग्रशल्याः सहसा पेतुर्बाणा महीतले ॥ ६.७१.९५ ॥
ആ ബാണങ്ങൾ അതികായനിലെത്തി വജ്രഭൂഷിതമായ കവചത്തിൽ തട്ടി; അവയുടെ മുനകളും മുള്ളുകളും ഒടിഞ്ഞ് പെട്ടെന്ന് നിലത്തുവീണു.
6.71.96
तान्मोघानभिसम्प्रेक्ष्य लक्ष्मणः परवीरहा।
अभ्यवर्षत बाणानां सहस्रेण महायशाः ॥ ६.७१.९६ ॥
ആ വ്യർഥബാണങ്ങൾ കണ്ട ശത്രുവീരഹന്താവും മഹായശസ്വിയുമായ ലക്ഷ്മണൻ ആയിരം ബാണങ്ങൾ വർഷിച്ചു.
6.71.97
स वृष्यमाणो बाणौघैरतिकायो महाबलः।
अवध्यकवचः संख्ये राक्षसो नैव विव्यथे ॥ ६.७१.९७ ॥
അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹത്താൽ വർഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, അതികായൻ എന്ന മഹാബലനായ ആ രാക്ഷസൻ, തുളയ്ക്കാനാവാത്ത കവചമുള്ളവൻ, യുദ്ധത്തിൽ ഒട്ടും വേദനിച്ചില്ല.
6.71.98
शरं चाशीविषाकारं लक्ष्मणाय व्यपासृजत्।
स तेन विद्धः सौमित्रिर्मर्मदेशे शरेण ह ॥ ६.७१.९८ ॥
അവൻ ലക്ഷ്മണന്റെ നേരെ വിഷസർപ്പത്തിന്റെ രൂപമുള്ള ഒരു അമ്പ് തൊടുത്തു. ആ അമ്പാൽ സുമിത്രാപുത്രനായ ലക്ഷ്മണൻ മർമ്മസ്ഥാനത്ത് മുറിവേറ്റു.
6.71.99
मुहूर्तमात्रं निःसंज्ञो ह्यभवच्छत्रुतापनः।
ततः संज्ञामुपालभ्य चतुर्भिः सायकोत्तमैः ॥ ६.७१.९९ ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണൻ ഒരു നിമിഷനേരം അബോധാവസ്ഥയിലായി. പിന്നീട് ബോധം വീണ്ടെടുത്ത് നാല് ശ്രേഷ്ഠമായ അമ്പുകളാൽ.
6.71.100
निजघान हयान् संख्ये सारथिं च महाबलः।
ध्वजस्योन्मथनं कृत्वा शरवर्षैररिंदमः ॥ ६.७१.१०० ॥
മഹാബലനായ ആ ശത്രുദമനൻ യുദ്ധത്തിൽ കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും വധിച്ചു; അമ്പുമഴയാൽ കൊടി പിഴുതെറിഞ്ഞു.
6.71.101
असम्भ्रान्तः स सौमित्रिस्तान् शरानभिलक्षितान्।
मुमोच लक्ष्मणो बाणान् वधार्थं तस्य रक्षसः ॥ ६.७१.१०१ ॥
ചഞ്ചലനാകാത്ത സുമിത്രാപുത്രൻ ലക്ഷ്മണൻ ആ രാക്ഷസനെ വധിക്കുന്നതിനായി ലക്ഷ്യം വെച്ച ആ അമ്പുകൾ തൊടുത്തു.
6.71.102
न शशाक रुजं कर्तुं युधि तस्य नरोत्तमः।
अथैनमभ्युपागम्य वायुर्वाक्यमुवाच ह ॥ ६.७१.१०२ ॥
നരോത്തമനായ ലക്ഷ്മണന് യുദ്ധത്തിൽ അവനെ മുറിവേൽപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അപ്പോൾ വായുദേവൻ അവനരികിൽ വന്ന് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.71.103
ब्रह्मदत्तवरो ह्येष अवध्यकवचावृतः।
ब्राह्मेणास्त्रेण भिन्ध्येनमेष वध्यो हि नान्यथा।
अवध्य एष ह्यन्येषामस्त्राणां कवची बली ॥ ६.७१.१०३ ॥
ഇവൻ ബ്രഹ്മാവിൽനിന്ന് വരം ലഭിച്ചവനാണ്, വധിക്കാനാകാത്ത കവചത്താൽ മൂടപ്പെട്ടവനാണ്. ബ്രാഹ്മാസ്ത്രംകൊണ്ടുതന്നെ ഇവനെ തുളയ്ക്കണം; അല്ലാതെ ഇവൻ വധിക്കപ്പെടില്ല. മറ്റ് അസ്ത്രങ്ങളാൽ ഇവൻ അവധ്യനാണ്; കവചധാരിയും ബലവാനുമാണ് ഇവൻ.
6.71.104
ततस्तु वायोर्वचनं निशम्य
सौमित्रिरिन्द्रप्रतिमानवीर्यः।
समादधे बाणमथोग्रवेगं
तद्ब्राह्ममस्त्रं सहसा नियुज्य ॥ ६.७१.१०४ ॥
അപ്പോൾ വായുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഇന്ദ്രനു തുല്യവീര്യനായ സൗമിത്രി ഉടൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ച്, ഉഗ്രവേഗമുള്ള ബാണം തൊടുത്തു.
6.71.105
तस्मिन् वरास्त्रे तु नियुज्यमाने
सौमित्रिणा बाणवरे शिताग्रे।
दिशश्च चन्द्रार्कमहाग्रहाश्च
नभश्च तत्रास ररास चोर्वी ॥ ६.७१.१०५ ॥
സൗമിത്രി ആ ശ്രേഷ്ഠാസ്ത്രം മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രമുള്ള ഉത്തമ ബാണത്തിൽ പ്രയോഗിച്ചപ്പോൾ, ദിക്കുകളും ചന്ദ്രനും സൂര്യനും മഹാഗ്രഹങ്ങളും ആകാശവും ഭൂമിയും വിറച്ചു, ഗർജ്ജിച്ചു.
6.71.106
तं ब्रह्मणोऽस्त्रेण नियुज्य चापे
शरं सपुङ्खं यमदूतकल्पम्।
सौमित्रिरिन्द्रारिसुतस्य तस्य
ससर्ज बाणं युधि वज्रकल्पम् ॥ ६.७१.१०६ ॥
സൗമിത്രി ബ്രഹ്മാസ്ത്രംകൊണ്ട് യുക്തമായ, യമദൂതനെപ്പോലെ തൂവലുള്ള ആ ബാണം വില്ലിൽ തൊടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രശത്രുവിന്റെ പുത്രന്റെ നേരെ വജ്രത്തിനു തുല്യമായ ആ ബാണം അയച്ചു.
6.71.107
तं लक्ष्मणोत्सृष्टविवृद्धवेगं
समापतन्तं श्वसनोग्रवेगम्।
सुपर्णवज्रोत्तमचित्रपुङ्खं
तदातिकायः समरे ददर्श ॥ ६.७१.१०७ ॥
ലക്ഷ്മണൻ തൊടുത്തുവിട്ട, വർധിച്ച വേഗമുള്ള, കാറ്റുപോലെ ഉഗ്രവേഗത്തിൽ വരുന്ന, ഗരുഡന്റെയും വജ്രത്തിന്റെയും ഉത്തമവും വിചിത്രവുമായ തൂവലുകളുള്ള ആ ബാണത്തെ അപ്പോൾ അതികായൻ യുദ്ധത്തിൽ കണ്ടു.
6.71.108
तं प्रेक्षमाणः सहसातिकायो
जघान बाणैर्निशितैरनेकैः।
स सायकस्तस्य सुपर्णवेग-
स्तथातिवेगेन जगाम पार्श्वम् ॥ ६.७१.१०८ ॥
അവനെ നോക്കിനിന്ന അതികായൻ പെട്ടെന്ന് മൂർച്ചയേറിയ അനേകം അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ പ്രഹരിച്ചു. ഗരുഡന്റെ വേഗമുള്ള ആ അമ്പ് അത്രയും വേഗത്തിൽ അവന്റെ പാർശ്വത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞുപോയി.
6.71.109
तमागतं प्रेक्ष्य तदातिकायो
बाणं प्रदीप्तान्तककालकल्पम्।
जघान शक्त्यृष्टिगदाकुठारैः
शूलैः शरैश्चाप्यविपन्नचेष्टः ॥ ६.७१.१०९ ॥
ജ്വലിക്കുന്ന കാലനെപ്പോലെ വരുന്ന ആ അമ്പ് കണ്ട അതികായൻ, തന്റെ പ്രയത്നം ക്ഷയിക്കാതെ ശക്തി, ഋഷ്ടി, ഗദ, കോടാലി, ശൂലം, അമ്പുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് അതിനെ പ്രഹരിച്ചു.
6.71.110
तान्यायुधान्यद्भुतविग्रहाणि
मोघानि कृत्वा स शरोऽग्निदीप्तः।
प्रगृह्य तस्यैव किरीटजुष्टं
तदातिकायस्य शिरो जहार ॥ ६.७१.११० ॥
ആ അദ്ഭുതരൂപമുള്ള ആയുധങ്ങളെ വ്യർഥമാക്കി, അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ച ആ അമ്പ് കിരീടമണിഞ്ഞ അതികായന്റെ തലതന്നെ എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി.
6.71.111
तच्छिरः सशिरस्त्राणं लक्ष्मणेषुप्रमर्दितम्।
पपात सहसा भूमौ शृङ्गं हिमवतो यथा ॥ ६.७१.१११ ॥
ലക്ഷ്മണന്റെ അമ്പേറ്റ് തകർന്ന ആ തല, ശിരസ്ത്രവുമായി, ഹിമാലയത്തിന്റെ ശൃംഗം പോലെ പെട്ടെന്ന് നിലത്ത് വീണു.
6.71.112
तं भूमौ पतितं दृष्ट्वा विक्षिप्ताम्बरभूषणम्।
बभूवुर्व्यथिताः सर्वे हतशेषा निशाचराः ॥ ६.७१.११२ ॥
നിലത്ത് വീണുകിടക്കുന്ന അവനെയും വസ്ത്രവും ആഭരണവും ചിതറിക്കിടക്കുന്നതും കണ്ട്, ശേഷിച്ച നിശാചരന്മാരെല്ലാം വ്യസനിതരായി.
6.71.113
ते विषण्णमुखा दीनाः प्रहारजनितश्रमाः।
विनेदुरुच्चैर्बहवः सहसा विस्वरैः स्वरैः ॥ ६.७१.११३ ॥
വാടിയ മുഖത്തോടെ, ദീനരായി, പ്രഹരങ്ങളാൽ ക്ഷീണിച്ച ആ നിശാചരന്മാർ പലരും പെട്ടെന്ന് വികൃതസ്വരങ്ങളിൽ ഉച്ചത്തിൽ വിലപിച്ചു.
6.71.114
ततस्तत्परितं याता निरपेक्षा निशाचराः।
पुरीमभिमुखा भीता द्रवन्तो नायके हते ॥ ६.७१.११४ ॥
അപ്പോൾ നായകൻ വധിക്കപ്പെട്ടതോടെ ഭയന്ന രാക്ഷസന്മാർ യാതൊന്നും ഗണിക്കാതെ നഗരത്തിനുനേരെ ഓടി എല്ലാ ദിക്കിലേക്കും ചിതറിപ്പോയി.
6.71.115
प्रहर्षयुक्ता बहवस्तु वानराः
प्रफुल्लपद्मप्रतिमाननास्तदा।
अपूजयँल्लक्ष्मणमिष्टभागिनं
हते रिपौ भीमबले दुरासदे ॥ ६.७१.११५ ॥
അപ്പോൾ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ അനേകം വാനരന്മാർ, വിരിഞ്ഞ താമരപ്പൂപോലുള്ള മുഖങ്ങളോടെ, ഭയങ്കരബലവാനും ദുർജയനുമായ ശത്രു വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, പ്രിയഭാഗിയായ ലക്ഷ്മണനെ ആദരിച്ചു.
6.71.116
अतिबलमतिकायमभ्रकल्पं
युधि विनिपात्य स लक्ष्मणः प्रहृष्टः।
त्वरितमथ तदा स रामपार्श्वं
कपिनिवहैश्च सुपूजितो जगाम ॥ ६.७१.११६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അതിബലവാനും അതിഭീമകായനും മേഘസമാനനുമായ അവനെ വീഴ്ത്തി ലക്ഷ്മണൻ സന്തോഷിച്ചു; വാനരസമൂഹങ്ങളാൽ നന്നായി ആദരിക്കപ്പെട്ട് അവൻ വേഗം രാമന്റെ അരികിലേക്ക് പോയി.