Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.73.1
ततो हतान् राक्षसपुङ्गवांस्तान्
देवान्तकादित्रिशिरोऽतिकायान्।
रक्षोगणास्तत्र हतावशिष्टा-
स्ते रावणाय त्वरिताः शशंसुः ॥ ६.७३.१ ॥
Entonces los grupos de rākṣasas que sobrevivieron entre aquellos príncipes rākṣasas muertos —Devāntaka, Triśiras, Atikāya y los demás— se apresuraron a informar a Rāvaṇa.
6.73.2
ततो हतांस्तान् सहसा निशम्य
राजा महाबाष्पपरिप्लुताक्षः।
पुत्रक्षयं भ्रातृवधं च घोरं
विचिन्त्य राजा विपुलं प्रदध्यौ ॥ ६.७३.२ ॥
Al oír de repente la matanza de ellos, los ojos del rey se llenaron de grandes lágrimas; reflexionando sobre la terrible pérdida de sus hijos y la muerte de sus hermanos, el rey se sumió en profunda meditación.
6.73.3
ततस्तु राजानमुदीक्ष्य दीनं
शोकार्णवे सम्परिपुप्लुवानम्।
रथर्षभो राक्षसराजसूनु-
स्तमिन्द्रजिद् वाक्यमिदं बभाषे ॥ ६.७३.३ ॥
Entonces, viendo al rey abatido y hundido en el océano de la aflicción, Indrajit, el mejor de los guerreros de carro e hijo del rey rākṣasa, le dirigió estas palabras.
6.73.4
न तात मोहं परिगन्तुमर्हसे
यत्रेन्द्रजिज्जीवति नैर्ऋतेश।
नेन्द्रारिबाणाभिहतो हि कश्चित्
प्राणान् समर्थः समरेऽभिपातुम् ॥ ६.७३.४ ॥
Padre, no debes caer en la desesperación; mientras Indrajit viva, oh señor de los rākṣasas, nadie herido por las flechas del enemigo de Indra es capaz de arrebatar la vida en la batalla.
6.73.5
पश्याद्य रामं सह लक्ष्मणेन
मद्बाणनिर्भिन्नविकीर्णदेहम्।
गतायुषं भूमितले शयानं
शितैः शरैराचितसर्वगात्रम् ॥ ६.७३.५ ॥
Mira hoy a Rāma, junto con Lakṣmaṇa, con el cuerpo atravesado y destrozado por mis flechas, sin vida, tendido en el suelo con todos sus miembros cubiertos de agudas flechas.
6.73.6
इमां प्रतिज्ञां शृणु शक्रशत्रोः
सुनिश्चितां पौरुषदैवयुक्ताम्।
अद्यैव रामं सह लक्ष्मणेन
संतर्पयिष्यामि शरैरमोघैः ॥ ६.७३.६ ॥
Así habló el enemigo de Indra: Escucha este voto mío, firme, unido al esfuerzo viril y al destino. Hoy mismo saciaré a Rāma junto con Lakṣmaṇa con flechas infalibles.
6.73.7
अद्येन्द्रवैवस्वतविष्णुरुद्र-
साध्याश्च वैश्वानरचन्द्रसूर्याः।
द्रक्ष्यन्ति मे विक्रममप्रमेयं
विष्णोरिवोग्रं बलियज्ञवाटे ॥ ६.७३.७ ॥
Hoy Indra, Vaivasvata, Viṣṇu, Rudra, los Sādhyas, Agni, la Luna y el Sol verán mi valor inconmensurable, como se vio el feroz valor de Viṣṇu en el recinto del sacrificio de Bali.
6.73.8
स एवमुक्त्वा त्रिदशेन्द्रशत्रु-
रापृच्छ्य राजानमदीनसत्त्वः।
समारुरोहानिलतुल्यवेगं
रथं खरश्रेष्ठसमाधियुक्तम् ॥ ६.७३.८ ॥
Habiendo dicho esto, el enemigo del señor de los dioses, de valor indomable, se despidió del rey y subió a un carro veloz como el viento, uncido con los mejores asnos.
6.73.9
समास्थाय महातेजा रथं हरिरथोपमम्।
जगाम सहसा तत्र यत्र युद्धमरिंदमः ॥ ६.७३.९ ॥
El de gran esplendor, domador de enemigos, subió a un carro semejante al de Indra y al instante marchó allí donde se libraba la batalla.
6.73.10
तं प्रस्थितं महात्मानमनुजग्मुर्महाबलाः।
संहर्षमाणा बहवो धनुःप्रवरपाणयः ॥ ६.७३.१० ॥
Tras el magnánimo que partía siguieron muchos guerreros poderosos, exultantes, con los mejores arcos en las manos.
6.73.11
गजस्कन्धगताः केचित् केचित् परमवाजिभिः।
व्याघ्रवृश्चिकमार्जारखरोष्ट्रैश्च भुजङ्गमैः ॥ ६.७३.११ ॥
Unos iban sobre los hombros de elefantes, otros sobre los mejores caballos, y otros sobre tigres, escorpiones, gatos, asnos, camellos y serpientes.
6.73.12
वराहैः श्वापदैः सिंहैर्जम्बुकैः पर्वतोपमैः।
काकहंसमयूरैश्च राक्षसा भीमविक्रमाः ॥ ६.७३.१२ ॥
Rākṣasas de terrible valor, montados en jabalíes, bestias de presa, leones, chacales, criaturas como montañas, cuervos, cisnes y pavos reales.
6.73.13
प्रासपट्टिशनिस्त्रिंशपरश्वधगदाधराः।
भुशुण्डिमुद्गरायष्टिशतघ्नीपरिघायुधाः ॥ ६.७३.१३ ॥
Portando lanzas, paṭṭiśas, espadas, hachas y mazas, y empuñando bhuśuṇḍis, mazas de hierro, bastones, śataghnīs y barras de hierro como armas.
6.73.14
स शङ्खनिनदैः पूर्णैर्भेरीणां चापि निःस्वनैः।
जगाम त्रिदशेन्द्रारिराजिं वेगेन वीर्यवान् ॥ ६.७३.१४ ॥
Lleno de estruendo de caracolas y del resonar de tambores, el poderoso avanzó velozmente hacia la hueste de los enemigos de Indra.
6.73.15
स शङ्खशशिवर्णेन छत्रेण रिपुसूदनः।
रराज प्रतिपूर्णेन नभश्चन्द्रमसा यथा ॥ ६.७३.१५ ॥
Bajo un parasol blanco como la concha o la luna, el destructor de enemigos brilló como la luna llena en el cielo.
6.73.16
वीज्यमानस्ततो वीरो हैमैर्हेमविभूषणः।
चारुचामरमुख्यैश्च मुख्यः सर्वधनुष्मताम् ॥ ६.७३.१६ ॥
Entonces el héroe, adornado con joyas de oro, era abanicado con hermosos chāmaras dorados, el más destacado de todos los arqueros.
6.73.17
स तु दृष्ट्वा विनिर्यान्तं बलेन महता वृतम्।
राक्षसाधिपतिः श्रीमान् रावणः पुत्रमब्रवीत् ॥ ६.७३.१७ ॥
Al verlo salir rodeado de un gran ejército, el glorioso señor de los rākṣasas, Rāvaṇa, habló a su hijo.
6.73.18
त्वमप्रतिरथः पुत्र त्वया वै वासवो जितः।
किं पुनर्मानुषं धृष्यं निहनिष्यसि राघवम् ॥ ६.७३.१८ ॥
Hijo, tú no tienes igual en el combate de carros; por ti fue vencido Vāsava (Indra). ¡Cuánto más, pues, matarás al audaz mortal Rāghava!
6.73.19
तथोक्तो राक्षसेन्द्रेण प्रत्यगृह्णान्महाशिषः।
ततस्त्विन्द्रजिता लङ्का सूर्यप्रतिमतेजसा ॥ ६.७३.१९ ॥
Así instado por el señor de los rākṣasas, recibió las grandes bendiciones. Entonces Indrajit, de esplendor como el sol, ...
6.73.20
रराजाप्रतिवीर्येण द्यौरिवार्केण भास्वता।
स सम्प्राप्य महातेजा युद्धभूमिमरिंदमः ॥ ६.७३.२० ॥
Con valor incomparable brilló como el cielo con el sol resplandeciente. Aquel de gran esplendor, domador de enemigos, llegó al campo de batalla.
6.73.21
स्थापयामास रक्षांसि रथं प्रति समन्ततः।
ततस्तु हुतभोक्तारं हुतभुक्सदृशप्रभः ॥ ६.७३.२१ ॥
Colocó a los rākṣasas por todos lados alrededor del carro. Luego, resplandeciente como el fuego, [se dirigió] al dios del fuego que consume las ofrendas...
6.73.22
जुहुवे राक्षसश्रेष्ठो विधिवन्मन्त्रसत्तमैः।
स हविर्लाजसत्कारैर्माल्यगन्धपुरस्कृतैः ॥ ६.७३.२२ ॥
El mejor de los rākṣasas ofreció oblaciones según la regla con los mejores mantras; con la oblación, granos tostados, honores, guirnaldas y perfumes ofrecidos...
6.73.23
जुहुवे पावकं तत्र राक्षसेन्द्रः प्रतापवान्।
शस्त्राणि शरपत्राणि समिधोऽथ बिभीतकाः ॥ ६.७३.२३ ॥
Allí el poderoso señor de los rākṣasas ofreció oblaciones al fuego: armas, plumas de flecha, leños sagrados y luego madera de bibhītaka.
6.73.24
लोहितानि च वासांसि स्रुवं कार्ष्णायसं तथा।
स तत्राग्निं समास्तीर्य शरपत्रैः सतोमरैः ॥ ६.७३.२४ ॥
También vestiduras rojas y el cucharón de hierro negro; y allí, habiendo extendido el fuego alrededor con flechas emplumadas y lanzas.
6.73.25
छागस्य कृष्णवर्णस्य गलं जग्राह जीवतः।
सकृदेव समिद्धस्य विधूमस्य महार्चिषः ॥ ६.७३.२५ ॥
Tomó por la garganta a una cabra de color negro, aún con vida, y la arrojó al fuego encendido de una vez, sin humo, de grandes llamas.
6.73.26
बभूवुस्तानि लिङ्गानि विजयं यान्यदर्शयन्।
प्रदक्षिणावर्तशिखस्तप्तकाञ्चनसंनिभः ॥ ६.७३.२६ ॥
Aparecieron aquellas señales que mostraban la victoria; la llama giraba hacia la derecha, semejante al oro fundido.
6.73.27
हविस्तत् प्रतिजग्राह पावकः स्वयमुत्थितः।
सोऽस्त्रमाहारयामास ब्राह्ममस्त्रविशारदः ॥ ६.७३.२७ ॥
El propio dios del fuego se levantó y recibió aquella ofrenda; entonces él, experto en armas, invocó el arma de Brahmā.
6.73.28
धनुश्चात्मरथं चैव सर्वं तत्राभ्यमन्त्रयत्।
तस्मिन्नाहूयमानेऽस्त्रे हूयमाने च पावके।
सार्कग्रहेन्दुनक्षत्रं वितत्रास नभस्थलम् ॥ ६.७३.२८ ॥
Allí consagró con mantras su arco, su carro y todo lo demás; y mientras el arma era invocada y se ofrecía en el fuego, el cielo tembló con el sol, los planetas, la luna y las estrellas.
6.73.29
स पावकं पावकदीप्ततेजा
हुत्वा महेन्द्रप्रतिमप्रभावः।
सचापबाणासिरथाश्वसूतः
खेऽन्तर्दधेऽऽत्मानमचिन्त्यवीर्यः ॥ ६.७३.२९ ॥
Él, cuyo esplendor ardía como el fuego y cuyo poder igualaba al de Indra, tras ofrecer al fuego, desapareció en el cielo con su arco, flechas, espada, carro, caballos y auriga, de valor inconcebible.
6.73.30
ततो हयरथाकीर्णं पताकाध्वजशोभितम्।
निर्ययौ राक्षसबलं नर्दमानं युयुत्सया ॥ ६.७३.३० ॥
Entonces el ejército de los rākṣasas, lleno de caballos y carros y adornado con estandartes y banderas, salió rugiendo, ansioso por combatir.
6.73.31
ते शरैर्बहुभिश्चित्रैस्तीक्ष्णवेगैरलंकृतैः।
तोमरैरङ्कुशैश्चापि वानराञ्जघ्नुराहवे ॥ ६.७३.३१ ॥
Con numerosas flechas variopintas, veloces y afiladas, adornadas, y también con lanzas y aguijones con gancho, golpearon a los vānaras en la batalla.
6.73.32
रावणिस्तु सुसंक्रुद्धस्तान् निरीक्ष्य निशाचरान्।
हृष्टा भवन्तो युध्यन्तु वानराणां जिघांसया ॥ ६.७३.३२ ॥
Pero Rāvaṇi, muy enfurecido, mirando a aquellos nocturnos, dijo: "Alegraos, y combatid con deseo de matar a los vānaras."
6.73.33
ततस्ते राक्षसाः सर्वे गर्जन्तो जयकांक्षिणः।
अभ्यवर्षंस्ततो घोरं वानरान् शरवृष्टिभिः ॥ ६.७३.३३ ॥
Entonces todos los rākṣasas, rugiendo y deseando la victoria, descargaron sobre los vānaras una terrible lluvia de flechas.
6.73.34
स तु नालीकनाराचैर्गदाभिर्मुसलैरपि।
रक्षोभिः संवृतः संख्ये वानरान् विचकर्ष ह ॥ ६.७३.३४ ॥
Rodeado de los rākṣasas, arrastró en la batalla a los vānaras con flechas de caña y de hierro, con mazas y con garrotes.
6.73.35
ते वध्यमानाः समरे वानराः पादपायुधाः।
अभ्यवर्षन्त सहसा रावणिं शैलपादपैः ॥ ६.७३.३५ ॥
Heridos en la batalla, los vānaras, cuyas armas eran árboles, de repente llovieron sobre Rāvaṇi con picos de montañas y árboles.
6.73.36
इन्द्रजित् तु तदा क्रुद्धो महातेजा महाबलः।
वानराणां शरीराणि व्यधमद् रावणात्मजः ॥ ६.७३.३६ ॥
Entonces Indrajit, el hijo de Rāvaṇa, de gran esplendor y gran fuerza, enfurecido, aplastó los cuerpos de los monos.
6.73.37
शरेणैकेन च हरीन् नव पञ्च च सप्त च।
बिभेद समरे क्रुद्धो राक्षसान् सम्प्रहर्षयन् ॥ ६.७३.३७ ॥
Enfurecido, en la batalla atravesó con una sola flecha a nueve, cinco y siete monos, deleitando a los rākṣasas.
6.73.38
स शरैः सूर्यसंकाशैः शातकुम्भविभूषणैः।
वानरान् समरे वीरः प्रममाथ सुदुर्जयः ॥ ६.७३.३८ ॥
Aquel héroe, difícil de vencer, con flechas semejantes al sol y adornadas de oro, destruyó a los monos en la batalla.
6.73.39
ते भिन्नगात्राः समरे वानराः शरपीडिताः।
पेतुर्मथितसंकल्पाः सुरैरिव महासुराः ॥ ६.७३.३९ ॥
Aquellos monos, con los cuerpos desgarrados en la batalla y atormentados por las flechas, con su resolución destrozada, cayeron como grandes asuras abatidos por los dioses.
6.73.40
ते तपन्तमिवादित्यं घोरैर्बाणगभस्तिभिः।
अभ्यधावन्त संक्रुद्धाः संयुगे वानरर्षभाः ॥ ६.७३.४० ॥
Como el sol ardiente con sus terribles rayos de flechas, los toros de los monos, plenamente enfurecidos, se lanzaron contra él en la batalla.
6.73.41
ततस्तु वानराः सर्वे भिन्नदेहा विचेतसः।
व्यथिता विद्रवन्ति स्म रुधिरेण समुक्षिताः ॥ ६.७३.४१ ॥
Entonces todos los monos, con los cuerpos desgarrados, desconcertados y afligidos, empapados en sangre, huyeron.
6.73.42
रामस्यार्थे पराक्रम्य वानरास्त्यक्तजीविताः।
नर्दन्तस्तेऽनिवृत्तास्तु समरे सशिलायुधाः ॥ ६.७३.४२ ॥
Luchando valientemente por Rāma, los monos, habiendo renunciado a sus vidas, rugiendo, no retrocedieron en la batalla, armados con piedras y armas.
6.73.43
ते द्रुमैः पर्वताग्रैश्च शिलाभिश्च प्लवंगमाः।
अभ्यवर्षन्त समरे रावणिं समवस्थिताः ॥ ६.७३.४३ ॥
Firmes en la batalla, los monos llovieron sobre Rāvaṇi con árboles, cumbres de montañas y rocas.
6.73.44
तं द्रुमाणां शिलानां च वर्षं प्राणहरं महत्।
व्यपोहत महातेजा रावणिः समितिंजयः ॥ ६.७३.४४ ॥
El gran Rāvaṇi, vencedor en la batalla, apartó aquella gran lluvia mortal de árboles y rocas.
6.73.45
ततः पावकसंकाशैः शरैराशीविषोपमैः।
वानराणामनीकानि बिभेद समरे प्रभुः ॥ ६.७३.४५ ॥
Entonces el señor atravesó los ejércitos de monos en la batalla con flechas como fuego y como serpientes venenosas.
6.73.46
अष्टादशशरैस्तीक्ष्णैः स विद्ध्वा गन्धमादनम्।
विव्याध नवभिश्चैव नलं दूरादवस्थितम् ॥ ६.७३.४६ ॥
Con dieciocho flechas afiladas hirió a Gandhamādana, y con nueve a Nala, que estaba de pie a lo lejos.
6.73.47
सप्तभिस्तु महावीर्यो मैन्दं मर्मविदारणैः।
पञ्चभिर्विशिखैश्चैव गजं विव्याध संयुगे ॥ ६.७३.४७ ॥
El de gran valor hirió a Maindha con siete flechas que atravesaban puntos vitales, y a Gaja con cinco, en la batalla.
6.73.48
जाम्बवन्तं तु दशभिर्नीलं त्रिंशद्भिरेव च।
सुग्रीवमृषभं चैव सोऽङ्गदं द्विविदं तथा ॥ ६.७३.४८ ॥
Con diez flechas hirió a Jāmbavān, y con treinta a Nīla. De igual modo hirió a Sugrīva, Ṛṣabha, Aṅgada y Dvivida.
6.73.49
घोरैर्दत्तवरैस्तीक्ष्णैर्निष्प्राणानकरोत् तदा।
अन्यानपि तथा मुख्यान् वानरान् बहुभिः शरैः ॥ ६.७३.४९ ॥
Con flechas terribles, afiladas y concedidas por gracia, los dejó entonces sin vida; y de igual modo abatió con muchas flechas a los otros jefes vānaras.
6.73.50
अर्दयामास संक्रुद्धः कालाग्निरिव मूर्च्छितः।
स शरैः सूर्यसंकाशैः सुमुक्तैः शीघ्रगामिभिः ॥ ६.७३.५० ॥
Lleno de cólera, ardiendo como el fuego de la muerte, los atormentó; con flechas semejantes al sol, bien disparadas y veloces, los acosó.
6.73.51
वानराणामनीकानि निर्ममन्थ महारणे।
आकुलां वानरीं सेनां शरजालेन पीडिताम् ॥ ६.७३.५१ ॥
En aquella gran batalla destrozó las divisiones de los vānaras; al ejército vānara, afligido y angustiado por la red de flechas, lo aplastó.
6.73.52
हृष्टः स परया प्रीत्या ददर्श क्षतजोक्षिताम्।
पुनरेव महातेजा राक्षसेन्द्रात्मजो बली ॥ ६.७३.५२ ॥
Lleno de suprema alegría, los vio empapados en sangre; y el poderoso e ilustre hijo del señor de los rākṣasas volvió a regocijarse.
6.73.53
संसृज्य बाणवर्षं च शस्त्रवर्षं च दारुणम्।
ममर्द वानरानीकं परितस्त्विन्द्रजिद् बली ॥ ६.७३.५३ ॥
Desatando una lluvia de flechas y una terrible lluvia de armas, el poderoso Indrajit aplastó al ejército vānara por todos lados.
6.73.54
स्वसैन्यमुत्सृज्य समेत्य तूर्णं
महाहवे वानरवाहिनीषु।
अदृश्यमानः शरजालमुग्रं
ववर्ष नीलाम्बुधरो यथाम्बु ॥ ६.७३.५४ ॥
Abandonando su propio ejército y acercándose rápidamente entre las huestes de monos en la gran batalla, invisible, hizo llover una red feroz de flechas, como una nube azul oscuro derrama agua.
6.73.55
ते शक्रजिद्बाणविशीर्णदेहा
मायाहता विस्वरमुन्नदन्तः।
रणे निपेतुर्हरयोऽद्रिकल्पा
यथेन्द्रवज्राभिहता नगेन्द्राः ॥ ६.७३.५५ ॥
Con los cuerpos desgarrados por las flechas de Indrajit, heridos por la ilusión, los monos semejantes a montañas, rugiendo con un grito terrible, cayeron en la batalla, como grandes montañas caen cuando son golpeadas por el rayo de Indra.
6.73.56
ते केवलं संददृशुः शिताग्रान्
बाणान् रणे वानरवाहिनीषु।
मायाविगूढं च सुरेन्द्रशत्रुं
न चात्र तं राक्षसमप्यपश्यन् ॥ ६.७३.५६ ॥
En la batalla, entre los ejércitos de monos, solo vieron las flechas de punta afilada; al enemigo del señor de los dioses, oculto en la ilusión, e incluso a aquel demonio, no pudieron ver aquí.
6.73.57
ततः स रक्षोधिपतिर्महात्मा
सर्वा दिशो बाणगणैः शिताग्रैः।
प्रच्छादयामास रविप्रकाशै-
र्विदारयामास च वानरेन्द्रान् ॥ ६.७३.५७ ॥
Entonces aquel magnánimo señor de los demonios cubrió todas las direcciones con multitudes de flechas de punta afilada, brillantes como el sol, y desgarró a los jefes de los monos.
6.73.58
स शूलनिस्त्रिंशपरश्वधानि
व्याविद्धदीप्तानलसप्रभाणि।
सविस्फुलिङ्गोज्ज्वलपावकानि
ववर्ष तीव्रं प्लवगेन्द्रसैन्ये ॥ ६.७३.५८ ॥
Hizo llover tridentes, espadas y hachas de batalla, que al ser blandidos brillaban como fuego ardiente, como un fuego encendido con chispas; con furia los derramó sobre el ejército de los jefes de los monos.
6.73.59
ततो ज्वलनसंकाशैर्बाणैर्वानरयूथपाः।
ताडिताः शक्रजिद्बाणैः प्रफुल्ला इव किंशुकाः ॥ ६.७३.५९ ॥
Entonces los jefes de los grupos de monos, heridos por las flechas de Indrajit semejantes al fuego, parecían árboles kiṃśuka en plena floración.
6.73.60
तेऽन्योन्यमभिसर्पन्तो निनदन्तश्च विस्वरम्।
राक्षसेन्द्रास्त्रनिर्भिन्ना निपेतुर्वानरर्षभाः ॥ ६.७३.६० ॥
Lanzándose unos contra otros y rugiendo con voz discordante, aquellos toros entre los monos cayeron, atravesados por las armas de los señores rākṣasa.
6.73.61
उदीक्षमाणा गगनं केचिन्नेत्रेषु ताडिताः।
शरैर्विविशुरन्योन्यं पेतुश्च जगतीतले ॥ ६.७३.६१ ॥
Algunos monos, mirando al cielo, fueron alcanzados en los ojos por flechas; algunos chocaron unos contra otros, y otros cayeron sobre la superficie de la tierra.
6.73.62
हनूमन्तं च सुग्रीवमङ्गदं गन्धमादनम्।
जाम्बवन्तं सुषेणं च वेगदर्शिनमेव च ॥ ६.७३.६२ ॥
Hanumān, Sugrīva, Aṅgada, Gandhamādana, Jāmbavān, Suṣeṇa y también Vegadarśin fueron alcanzados.
6.73.63
मैन्दं च द्विविदं नीलं गवाक्षं गवयं तथा।
केसरिं हरिलोमानं विद्युद्दंष्ट्रं च वानरम् ॥ ६.७३.६३ ॥
Mainda y Dvivida, Nīla, Gavākṣa, Gavaya igualmente, y los monos Kesarin, Harilomān y Vidyuddaṃṣṭra también fueron alcanzados.
6.73.64
सूर्याननं ज्योतिर्मुखं तथा दधिमुखं हरिम्।
पावकाक्षं नलं चैव कुमुदं चैव वानरम् ॥ ६.७३.६४ ॥
Sūryānana, Jyotirmukha y Dadhimukha, el mono Hari, Pāvakākṣa, Nala y también el mono Kumuda fueron alcanzados.
6.73.65
प्रासैः शूलैः शितैर्बाणैरिन्द्रजिन्मन्त्रसंहितैः।
विव्याध हरिशार्दूलान् सर्वांस्तान् राक्षसोत्तमः ॥ ६.७३.६५ ॥
Con lanzas, picas y flechas afiladas cargadas de mantras, Indrajit atravesó a todos aquellos tigres entre los monos, el mejor de los rākṣasas.
6.73.66
स वै गदाभिर्हरियूथमुख्यान्
निर्भिद्य बाणैस्तपनीयवर्णैः।
ववर्ष रामं शरवृष्टिजालैः
सलक्ष्मणं भास्कररश्मिकल्पैः ॥ ६.७३.६६ ॥
Atravesando con mazas a los jefes de la tropa de monos, llovió sobre Rāma, junto con Lakṣmaṇa, una red de lluvias de flechas doradas, semejantes a los rayos del sol.
6.73.67
स बाणवर्षैरभिवृष्यमाणो
धारानिपातानिव तानचिन्त्य।
समीक्षमाणः परमाद्भुतश्री-
रामस्तदा लक्ष्मणमित्युवाच ॥ ६.७३.६७ ॥
Aunque azotado por lluvias de flechas, sin preocuparse por ellas más que por aguaceros, Rāma, de suprema y maravillosa gloria, dijo entonces a Lakṣmaṇa estas palabras.
6.73.68
असौ पुनर्लक्ष्मण राक्षसेन्द्रो
ब्रह्मास्त्रमाश्रित्य सुरेन्द्रशत्रुः।
निपातयित्वा हरिसैन्यमस्मान्-
शितैः शरैरर्दयति प्रसक्तम् ॥ ६.७३.६८ ॥
Lakṣmaṇa, aquel señor de los rākṣasas, enemigo de Indra, habiendo recurrido al arma de Brahmā, ha derribado al ejército de monos y nos atormenta sin cesar con flechas afiladas.
6.73.69
स्वयंभुवा दत्तवरो महात्मा
समाहितोऽन्तर्हितभीमकायः।
कथं नु शक्यो युधि नष्टदेहो
निहन्तुमद्येन्द्रजिदुद्यतास्त्रः ॥ ६.७३.६९ ॥
¿Cómo, pues, puede ser muerto hoy en la batalla Indrajit —a quien Svayambhū concedió un don, magnánimo, sereno, con su terrible cuerpo oculto, con las armas en alto—, cuando su cuerpo no puede verse?
6.73.70
मन्ये स्वयंभूर्भगवानचिन्त्य-
स्तस्यैतदस्त्रं प्रभवश्च योऽस्य।
बाणावपातं त्वमिहाद्य धीमन्
मया सहाव्यग्रमनाः सहस्व ॥ ६.७३.७० ॥
Creo que esta arma y su origen pertenecen al inconcebible y bendito Svayambhū (Brahmā). Sabio, ahora soporta aquí conmigo esta lluvia de flechas con la mente serena.
6.73.71
प्रच्छादयत्येष हि राक्षसेन्द्रः
सर्वा दिशः सायकवृष्टिजालैः।
एतच्च सर्वं पतिताग्र्यशूरं
न भ्राजते वानरराजसैन्यम् ॥ ६.७३.७१ ॥
Este señor de los rākṣasas cubre todas las direcciones con redes de lluvia de flechas. Y todo este ejército del rey de los vānaras, cuyos héroes principales han caído, ya no resplandece.
6.73.72
आवां तु दृष्ट्वा पतितौ विसंज्ञौ
निवृत्तयुद्धौ हतहर्षरोषौ।
ध्रुवं प्रवेक्ष्यत्यमरारिवास-
मसौ समासाद्य रणाग्र्यलक्ष्मीम् ॥ ६.७३.७२ ॥
Al vernos a los dos caídos e inconscientes, con la batalla terminada y la alegría y la ira apagadas, él entrará sin duda en la morada de los enemigos de los dioses, habiendo alcanzado el esplendor de la batalla suprema.
6.73.73
ततस्तु ताविन्द्रजितोऽस्त्रजालै-
र्बभूवतुस्तत्र तदा विशस्तौ।
स चापि तौ तत्र विषादयित्वा
ननाद हर्षाद् युधि राक्षसेन्द्रः ॥ ६.७३.७३ ॥
Entonces aquellos dos quedaron heridos allí por las redes de armas de Indrajit. Habiéndolos afligido allí, el señor de los rākṣasas rugió de alegría en la batalla.
6.73.74
ततस्तदा वानरसैन्यमेवं
रामं च संख्ये सह लक्ष्मणेन।
विषादयित्वा सहसा विवेश
पुरीं दशग्रीवभुजाभिगुप्ताम्।
संस्तूयमानः स तु यातुधानैः
पित्रे च सर्वं हृषितोऽभ्युवाच ॥ ६.७३.७४ ॥
Entonces, habiendo desalentado así al ejército de monos y a Rāma junto con Lakṣmaṇa en la batalla, entró de repente en la ciudad protegida por los brazos del de diez cuellos (Rāvaṇa). Siendo alabado por los demonios, le contó alegremente todo a su padre.