Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.74.1
तयोस्तदासादितयो रणाग्रे
मुमोह सैन्यं हरियूथपानाम्।
सुग्रीवनीलाङ्गदजाम्बवन्तो
न चापि किंचित् प्रतिपेदिरे ते ॥ ६.७४.१ ॥
En el frente de la batalla, cuando aquellos dos fueron derribados, el ejército de los jefes de los monos quedó aturdido; Sugrīva, Nīla, Aṅgada y Jāmbavān no pudieron comprender nada.
6.74.2
ततो विषण्णं समवेक्ष्य सर्वं
विभीषणो बुद्धिमतां वरिष्ठः।
उवाच शाखामृगराजवीरा-
नाश्वासयन्नप्रतिमैर्वचोभिः ॥ ६.७४.२ ॥
Viendo a todos abatidos, Vibhīṣaṇa, el más sabio de los sabios, habló a los héroes del rey de los monos, consolándolos con palabras incomparables.
6.74.3
मा भैष्ट नास्त्यत्र विषादकालो
यदार्यपुत्रौ ह्यवशौ विषण्णौ।
स्वयंभुवो वाक्यमथोद्वहन्तौ
यत्सादिताविन्द्रजितास्त्रजालैः ॥ ६.७४.३ ॥
No temáis; este no es tiempo de desesperación. Los dos nobles hijos, en verdad impotentes y abatidos, habiendo sostenido la palabra de Svayambhū, fueron derribados por la red de armas de Indrajit.
6.74.4
तस्मै तु दत्तं परमास्त्रमेतत्
स्वयंभुवा ब्राह्मममोघवीर्यम्।
तन्मानयन्तौ युधि राजपुत्रौ
निपातितौ कोऽत्र विषादकालः ॥ ६.७४.४ ॥
Svayambhū les había dado esta suprema arma, el arma de Brahmā, cuyo poder nunca falla. Honrándola, los dos príncipes fueron derribados en la batalla; ¿qué tiempo hay aquí para la desesperación?
6.74.5
ब्राह्ममस्त्रं ततो धीमान् मानयित्वा तु मारुतिः।
विभीषणवचः श्रुत्वा हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ६.७४.५ ॥
Entonces el sabio Mārutі (Hanumān), habiendo honrado el arma de Brahmā y escuchado las palabras de Vibhīṣaṇa, habló así.
6.74.6
अस्मिन्नस्त्रहते सैन्ये वानराणां तरस्विनाम्।
यो यो धारयते प्राणांस्तं तमाश्वासयावहे ॥ ६.७४.६ ॥
En este ejército de monos abatido por el arma, consolemos vosotros dos a cada valiente que aún conserva la vida.
6.74.7
तावुभौ युगपद् वीरौ हनूमद्राक्षसोत्तमौ।
उल्काहस्तौ तदा रात्रौ रणशीर्षे विचेरतुः ॥ ६.७४.७ ॥
Entonces aquellos dos héroes, Hanumān y Vibhīṣaṇa, el más excelso de los rākṣasas, recorrieron juntos el frente de batalla de noche, con antorchas en las manos.
6.74.8
भिन्नलाङ्गूलहस्तोरुपादाङ्गुलिशिरोधरैः।
स्रवद्भिः क्षतजं गात्रैः प्रस्रवद्भिः समन्ततः ॥ ६.७४.८ ॥
Con colas, manos, muslos, pies, dedos y cuellos rotos, sus cuerpos manaban sangre por todas partes.
6.74.9
पतितैः पर्वताकारैर्वानरैरभिसंवृताम्।
शस्त्रैश्च पतितैर्दीप्तैर्ददृशाते वसुंधराम् ॥ ६.७४.९ ॥
Los dos vieron la tierra cubierta de monos fallecidos, semejantes a montañas, y de armas relucientes caídas.
6.74.10
सुग्रीवमङ्गदं नीलं शरभं गन्धमादनम्।
जाम्बवन्तं सुषेणं च वेगदर्शिनमेव च ॥ ६.७४.१० ॥
Vieron también a Sugrīva, Aṅgada, Nīla, Śarabha, Gandhamādana, Jāmbavān, Suṣeṇa y Vegadarśin.
6.74.11
मैन्दं नलं ज्योतिर्मुखं द्विविदं चापि वानरम्।
विभीषणो हनूमांश्च ददृशाते हतान् रणे ॥ ६.७४.११ ॥
A Maindа, Nala, Jyotirmukha y al mono Dvivida también —Vibhīṣaṇa y Hanumān los vieron muertos en la batalla.
6.74.12
सप्तषष्टिर्हताः कोट्यो वानराणां तरस्विनाम्।
अह्नः पञ्चमशेषेण वल्लभेन स्वयंभुवः ॥ ६.७४.१२ ॥
Cuando quedaba la quinta parte del día amado de Svayambhū, sesenta y siete crores de los veloces vānaras fueron muertos.
6.74.13
सागरौघनिभं भीमं दृष्ट्वा बाणार्दितं बलम्।
मार्गते जाम्बवन्तं च हनूमान् सविभीषणः ॥ ६.७४.१३ ॥
Al ver el ejército terrible, como la oleada del océano, atormentado por flechas, Hanumān junto con Vibhīṣaṇa buscó a Jāmbavān.
6.74.14
स्वभावजरया युक्तं वृद्धं शरशतैश्चितम्।
प्रजापतिसुतं वीरं शाम्यन्तमिव पावकम् ॥ ६.७४.१४ ॥
Vieron a aquel héroe, hijo de Prajāpati, envejecido por naturaleza, cubierto de cientos de flechas, como fuego que se apaga.
6.74.15
दृष्ट्वा समभिसंक्रम्य पौलस्त्यो वाक्यमब्रवीत्।
कच्चिदार्य शरैस्तीक्ष्णैर्न प्राणा ध्वंसितास्तव ॥ ६.७४.१५ ॥
Habiéndolo visto y acercado, Paulastya (Vibhīṣaṇa) dijo: "Noble, ¿no han sido destruidos tus alientos vitales por las agudas flechas?"
6.74.16
विभीषणवचः श्रुत्वा जाम्बवानृक्षपुङ्गवः।
कृच्छ्रादभ्युद्गिरन् वाक्यमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.७४.१६ ॥
Al oír las palabras de Vibhīṣaṇa, Jāmbavān, el mejor de los osos, con dificultad dijo estas palabras.
6.74.17
नैर्ऋतेन्द्र महावीर्य स्वरेण त्वाभिलक्षये।
विद्धगात्रः शितैर्बाणैर्न त्वां पश्यामि चक्षुषा ॥ ६.७४.१७ ॥
Oh señor de los nairṛtas, oh poderoso, te reconozco por tu voz; mi cuerpo está atravesado por flechas agudas, por eso no puedo verte con los ojos.
6.74.18
अञ्जना सुप्रजा येन मातरिश्वा च सुव्रत।
हनूमान् वानरश्रेष्ठः प्राणान् धारयते क्वचित् ॥ ६.७४.१८ ॥
¿Sigue Hanumān, el mejor de los monos, hijo de Añjanā y de Mātariśvan (el dios del viento), reteniendo la vida en algún lugar, oh tú de votos firmes?
6.74.19
श्रुत्वा जाम्बवतो वाक्यमुवाचेदं विभीषणः।
आर्यपुत्रावतिक्रम्य कस्मात् पृच्छसि मारुतिम् ॥ ६.७४.१९ ॥
Tras oír las palabras de Jāmbavān, Vibhīṣaṇa dijo: Dejando de lado a los dos nobles príncipes, ¿por qué preguntas por el hijo del viento?
6.74.20
नैव राजनि सुग्रीवे नाङ्गदे नापि राघवे।
आर्य संदर्शितः स्नेहो यथा वायुसुते परः ॥ ६.७४.२० ॥
Oh noble, ni hacia el rey Sugrīva, ni hacia Aṅgada, ni siquiera hacia Rāghava se ha mostrado un afecto tan supremo como el mostrado al hijo del viento.
6.74.21
विभीषणवचः श्रुत्वा जाम्बवान् वाक्यमब्रवीत्।
शृणु नैर्ऋतशार्दूल यस्मात् पृच्छामि मारुतिम् ॥ ६.७४.२१ ॥
Tras oír las palabras de Vibhīṣaṇa, Jāmbavān habló: Escucha, oh tigre de los rākṣasas; por esta razón pregunto por el hijo del viento.
6.74.22
अस्मिञ्जीवति वीरे तु हतमप्यहतं बलम्।
हनूमत्युज्झितप्राणे जीवन्तोऽपि मृता वयम् ॥ ६.७४.२२ ॥
Mientras este héroe viva, incluso un ejército abatido es como si no hubiera sido abatido; pero si Hanumān abandona su aliento vital, aun viviendo estamos muertos.
6.74.23
धरते मारुतिस्तात मारुतप्रतिमो यदि।
वैश्वानरसमो वीर्ये जीविताशा ततो भवेत् ॥ ६.७४.२३ ॥
Querido, si Mārutī, que es como el viento y en valor como el fuego, aún vive, entonces podría haber esperanza de vida.
6.74.24
ततो वृद्धमुपागम्य विनयेनाभ्यवादयत्।
गृह्य जाम्बवतः पादौ हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ६.७४.२४ ॥
Entonces, acercándose al anciano Jāmbavān, Hanumān, hijo del Viento, con humildad tomó sus pies y se inclinó ante él.
6.74.25
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं तदा विव्यथितेन्द्रियः।
पुनर्जातमिवात्मानं मन्यते स्मर्क्षपुङ्गवः ॥ ६.७४.२५ ॥
Al oír las palabras de Hanumān, el jefe de los osos, Jāmbavān, se conmovió en sus sentidos y se sintió como si hubiera renacido.
6.74.26
ततोऽब्रवीन्महातेजा हनूमन्तं स जाम्बवान्।
आगच्छ हरिशार्दूल वानरांस्त्रातुमर्हसि ॥ ६.७४.२६ ॥
Entonces el de gran esplendor Jāmbavān dijo a Hanumān: "Ven, tigre entre los monos; debes salvar a los monos."
6.74.27
नान्यो विक्रमपर्याप्तस्त्वमेषां परमः सखा।
त्वत्पराक्रमकालोऽयं नान्यं पश्यामि कञ्चन ॥ ६.७४.२७ ॥
Entre estos no hay otro igual a ti en valor; eres su amigo supremo. Este es el tiempo de tu valentía; no veo a nadie más.
6.74.28
ऋक्षवानरवीराणामनीकानि प्रहर्षय।
विशल्यौ कुरु चाप्येतौ सादितौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.७४.२८ ॥
Alegra a los ejércitos de los heroicos osos y monos, y libera a Rāma y Lakṣmaṇa, derribados, de sus flechas.
6.74.29
गत्वा परममध्वानमुपर्युपरि सागरम्।
हिमवन्तं नगश्रेष्ठं हनूमन् गन्तुमर्हसि ॥ ६.७४.२९ ॥
Oh Hanumān, debes recorrer la inmensa distancia, volando muy alto sobre el océano, hasta el Himālaya, el mejor de los montes.
6.74.30
ततः काञ्चनमत्युच्चमृषभं पर्वतोत्तमम्।
कैलासशिखरं चात्र द्रक्ष्यस्यरिनिषूदन ॥ ६.७४.३० ॥
Entonces verás la montaña de oro, muy elevada, llamada Ṛṣabha, la mejor de las montañas, y aquí también la cumbre del Kailāsa, destructor de enemigos.
6.74.31
तयोः शिखरयोर्मध्ये प्रदीप्तमतुलप्रभम्।
सर्वौषधियुतं वीर द्रक्ष्यस्योषधिपर्वतम् ॥ ६.७४.३१ ॥
Entre esos dos picos verás la montaña de las hierbas, resplandeciente con un brillo incomparable y provista de todas las hierbas, oh héroe.
6.74.32
तस्य वानरशार्दूल चतस्रो मूर्ध्नि सम्भवाः।
द्रक्ष्यस्योषधयो दीप्ता दीपयन्तीर्दिशो दश ॥ ६.७४.३२ ॥
Oh tigre entre los monos, en su cima verás cuatro hierbas resplandecientes que crecen e iluminan las diez direcciones.
6.74.33
मृतसञ्जीवनीं चैव विशल्यकरणीमपि।
सुवर्णकरणीं चैव संधानीं च महौषधीम् ॥ ६.७४.३३ ॥
Mṛtasañjīvanī, Viśalyakaraṇī, Suvarṇakaraṇī y también la gran hierba Sandhānī.
6.74.34
ताः सर्वा हनुमन् गृह्य क्षिप्रमागन्तुमर्हसि।
आश्वासय हरीन् प्राणैर्योज्य गन्धवहात्मज ॥ ६.७४.३४ ॥
Hanumān, habiéndolas tomado todas, debes volver pronto; hijo del Viento, devuelve la vida a los monos y consuélalos.
6.74.35
श्रुत्वा जाम्बवतो वाक्यं हनूमान् मारुतात्मजः।
आपूर्यत बलोद्धर्षैर्वायुवेगैरिवार्णवः ॥ ६.७४.३५ ॥
Al oír las palabras de Jāmbavān, Hanumān, hijo del Viento, se llenó de oleadas de fuerza, como el océano se hincha con la fuerza del viento.
6.74.36
स पर्वततटाग्रस्थः पीडयन् पर्वतोत्तमम्।
हनूमान् दृश्यते वीरो द्वितीय इव पर्वतः ॥ ६.७४.३६ ॥
De pie en el borde de la cima, presionando la mejor de las montañas, el héroe Hanumān se veía como una segunda montaña.
6.74.37
हरिपादविनिर्भग्नो निषसाद स पर्वतः।
न शशाक तदात्मानं वोढुं भृशनिपीडितः ॥ ६.७४.३७ ॥
Aquella montaña, quebrada por los pies del mono, se hundió; abrumada en extremo, no pudo ni sostenerse a sí misma.
6.74.38
तस्य पेतुर्नगा भूमौ हरिवेगाच्च जज्वलुः।
शृङ्गाणि च व्यकीर्यन्त पीडितस्य हनूमता ॥ ६.७४.३८ ॥
Sus árboles cayeron al suelo por la fuerza del mono y se encendieron; las cumbres de aquella montaña, oprimida por Hanumān, se esparcieron.
6.74.39
तस्मिन् सम्पीड्यमाने तु भग्नद्रुमशिलातले।
न शेकुर्वानराः स्थातुं घूर्णमाने नगोत्तमे ॥ ६.७४.३९ ॥
Cuando aquella mejor de las montañas fue oprimida, con sus árboles y superficies rocosas rotas, y se tambaleaba, los monos ni siquiera podían mantenerse en pie.
6.74.40
सा घूर्णितमहाद्वारा प्रभग्नगृहगोपुरा।
लङ्का त्रासाकुला रात्रौ प्रनृत्तेवाभवत् तदा ॥ ६.७४.४० ॥
Entonces, de noche, Laṅkā, con sus grandes puertas sacudidas y sus casas y torres de entrada destrozadas, quedó sobrecogida de terror y pareció danzar.
6.74.41
पृथिवीधरसंकाशो निपीड्य पृथिवीधरम्।
पृथिवीं क्षोभयामास सार्णवां मारुतात्मजः ॥ ६.७४.४१ ॥
Aquel hijo del Viento, semejante a una montaña, oprimió la montaña y sacudió la tierra junto con sus océanos.
6.74.42
आरुरोह तदा तस्माद्धरिर्मलयपर्वतम्।
मेरुमन्दरसंकाशं नानाप्रस्रवणाकुलम् ॥ ६.७४.४२ ॥
Entonces el mono subió desde aquel lugar al monte Malaya, semejante al Meru y al Mandara, lleno de muchos manantiales.
6.74.43
नानाद्रुमलताकीर्णं विकासिकमलोत्पलम्।
सेवितं देवगन्धर्वैः षष्टियोजनमुच्छ्रितम् ॥ ६.७४.४३ ॥
Aquella montaña estaba cubierta de muchos árboles y enredaderas, adornada con loto y nenúfares en flor, frecuentada por dioses y gandharvas, y de sesenta yojanas de altura.
6.74.44
विद्याधरैर्मुनिगणैरप्सरोभिर्निषेवितम्।
नानामृगगणाकीर्णं बहुकन्दरशोभितम् ॥ ६.७४.४४ ॥
Aquella montaña era frecuentada por vidyādharas, grupos de sabios y apsarases, estaba llena de muchas manadas de animales y adornada con numerosas cuevas.
6.74.45
सर्वानाकुलयंस्तत्र यक्षगन्धर्वकिन्नरान्।
हनूमान् मेघसंकाशो ववृधे मारुतात्मजः ॥ ६.७४.४५ ॥
Allí Hanumān, hijo del Viento, semejante a una nube, crecía, perturbando a todos los yakṣas, gandharvas y kinnaras.
6.74.46
पद्भ्यां तु शैलमापीड्य वडवामुखवन्मुखम्।
विवृत्योग्रं ननादोच्चैस्त्रासयन् रजनीचरान् ॥ ६.७४.४६ ॥
Presionando la montaña con sus pies, abriendo su feroz boca como la boca del fuego submarino, rugió con fuerza, aterrorizando a los rākṣasas, que vagan por la noche.
6.74.47
तस्य नानद्यमानस्य श्रुत्वा निनदमुत्तमम्।
लङ्कास्था राक्षसव्याघ्रा न शेकुः स्पन्दितुं क्वचित् ॥ ६.७४.४७ ॥
Al oír su poderoso rugido, los rākṣasas, tigres entre hombres, que habitaban en Laṅkā no pudieron moverse a ningún lugar.
6.74.48
नमस्कृत्वा समुद्राय मारुतिर्भीमविक्रमः।
राघवार्थे परं कर्म समीहत परंतपः ॥ ६.७४.४८ ॥
Tras inclinarse ante el océano, Mārutí de terrible valor, abrasador de enemigos, emprendió una gran hazaña por Rāghava.
6.74.49
स पुच्छमुद्यम्य भुजङ्गकल्पं
विनम्य पृष्ठं श्रवणे निकुच्य।
विवृत्य वक्त्रं वडवामुखाभ-
मापुप्लुवे व्योम्नि स चण्डवेगः ॥ ६.७४.४९ ॥
Levantando la cola como una serpiente, doblando el lomo, encogiendo las orejas, abriendo la boca como el fuego de Vaḍavāmukha, saltó al cielo con feroz velocidad.
6.74.50
स वृक्षखण्डांस्तरसा जहार
शैलान् शिलाः प्राकृतवानरांश्च।
बाहूरुवेगोद्गतसम्प्रणुन्ना-
स्ते क्षीणवेगाः सलिले निपेतुः ॥ ६.७४.५० ॥
Arrebató con fuerza trozos de árboles, montañas, rocas y monos comunes; lanzados hacia arriba por el impulso de sus brazos y muslos, cayeron al agua cuando su fuerza se agotó.
6.74.51
स तौ प्रसार्योरगभोगकल्पौ
भुजौ भुजंगारिनिकाशवीर्यः।
जगाम शैलं नगराजमग्र्यं
दिशः प्रकर्षन्निव वायुसूनुः ॥ ६.७४.५१ ॥
Aquel hijo del Viento, de valor semejante al de Garuḍa, enemigo de las serpientes, extendió sus dos brazos como anillos de serpiente y se dirigió hacia el mejor de los reyes de las montañas, como si arrastrara consigo las direcciones.
6.74.52
स सागरं घूर्णितवीचिमालं
तदम्भसा भ्रामितसर्वसत्त्वम्।
समीक्षमाणः सहसा जगाम
चक्रं यथा विष्णुकराग्रमुक्तम् ॥ ६.७४.५२ ॥
Contemplando el océano, con su guirnalda de olas en remolino y todos sus seres agitados por sus aguas, avanzó de pronto como el disco lanzado desde la punta de la mano de Viṣṇu.
6.74.53
स पर्वतान् पक्षिगणान् सरांसि
नदीस्तटाकानि पुरोत्तमानि।
स्फीताञ्जनांस्तानपि सम्प्रवीक्ष्य
जगाम वेगात् पितृतुल्यवेगः ॥ ६.७४.५३ ॥
Contemplando montañas, bandadas de aves, lagos, ríos, estanques, excelentes ciudades y aquellos lugares prósperos, avanzó con rapidez, de una velocidad igual a la de su padre.
6.74.54
आदित्यपथमाश्रित्य जगाम स गतश्रमः।
हनूमांस्त्वरितो वीरः पितुस्तुल्यपराक्रमः ॥ ६.७४.५४ ॥
Tomando el camino del sol, libre de fatiga, el héroe Hanumān, igual en valor a su padre, avanzó con presteza.
6.74.55
जवेन महता युक्तो मारुतिर्वातरंहसा।
जगाम हरिशार्दूलो दिशः शब्देन नादयन् ॥ ६.७४.५५ ॥
Dotado de gran velocidad, Mārutí, veloz como el viento, el tigre entre los monos Hanumān avanzó, haciendo resonar las regiones con su estruendo.
6.74.56
स्मरञ्जाम्बवतो वाक्यं मारुतिर्भीमविक्रमः।
ददर्श सहसा चापि हिमवन्तं महाकपिः ॥ ६.७४.५६ ॥
Recordando las palabras de Jāmbavān, el poderoso Mārutí, el gran mono Hanumān, vio de repente el Himālaya.
6.74.57
नानाप्रस्रवणोपेतं बहुकन्दरनिर्झरम्।
श्वेताभ्रचयसंकाशैः शिखरैश्चारुदर्शनैः।
शोभितं विविधैर्वृक्षैरगमत् पर्वतोत्तमम् ॥ ६.७४.५७ ॥
Lleno de numerosos manantiales, con muchas cuevas y cascadas, adornado con picos hermosos semejantes a montones de nubes blancas y con variados árboles, llegó a aquella excelsa montaña.
6.74.58
स तं समासाद्य महानगेन्द्र-
मतिप्रवृद्धोत्तमहेमशृङ्गम्।
ददर्श पुण्यानि महाश्रमाणि
सुरर्षिसङ्घोत्तमसेवितानि ॥ ६.७४.५८ ॥
Habiendo llegado a aquel gran rey de las montañas, cuyas cumbres son muy altas y de oro excelente, vio santos y grandes ermitas servidas por las mejores asambleas de dioses y sabios.
6.74.59
स ब्रह्मकोशं रजतालयं च
शक्रालयं रुद्रशरप्रमोक्षम्।
हयाननं ब्रह्मशिरश्च दीप्तं
ददर्श वैवस्वतकिंकरांश्च ॥ ६.७४.५९ ॥
Vio el tesoro de Brahmā, la morada de plata, la morada de Indra, la liberación de la flecha de Rudra, al resplandeciente Hayānana, la cabeza de Brahmā y los sirvientes de Vaivasvata.
6.74.60
वह्न्यालयं वैश्रवणालयं च
सूर्यप्रभं सूर्यनिबन्धनं च।
ब्रह्मालयं शङ्करकार्मुकं च
ददर्श नाभिं च वसुन्धरायाः ॥ ६.७४.६० ॥
Vio la morada de Agni, la morada de Kubera, el resplandor del sol, el lugar donde el sol está atado, la morada de Brahmā, el arco de Śaṅkara y el ombligo de la tierra.
6.74.61
कैलासमग्र्यं हिमवच्छिलां च
तं वै वृषं काञ्चनशैलमग्र्यम्।
प्रदीप्तसर्वौषधिसम्प्रदीप्तं
ददर्श सर्वौषधिपर्वतेन्द्रम् ॥ ६.७४.६१ ॥
Vio el excelso Kailāsa, la roca del Himālaya, aquel toro, la excelsa montaña dorada y el señor de las montañas, resplandeciente con todas las hierbas medicinales.
6.74.62
स तं समीक्ष्यानलराशिदीप्तं
विसिस्मिये वासवदूतसूनुः।
आप्लुत्य तं चौषधिपर्वतेन्द्रं
तत्रौषधीनां विचयं चकार ॥ ६.७४.६२ ॥
Al contemplarlo resplandeciente como un montón de fuego, el hijo del mensajero de Vāsava se asombró. Saltando sobre aquel señor de montañas de hierbas, buscó allí las hierbas medicinales.
6.74.63
स योजनसहस्राणि समतीत्य महाकपिः।
दिव्यौषधिधरं शैलं व्यचरन्मारुतात्मजः ॥ ६.७४.६३ ॥
Aquel gran mono, hijo del dios del viento, tras cruzar miles de yojanas, recorrió la montaña que portaba hierbas divinas.
6.74.64
महौषध्यस्ततः सर्वास्तस्मिन् पर्वतसत्तमे।
विज्ञायार्थिनमायान्तं ततो जग्मुरदर्शनम् ॥ ६.७४.६४ ॥
Entonces todas las grandes hierbas de aquella excelsa montaña, al percibir que el buscador se acercaba, desaparecieron de la vista.
6.74.65
स ता महात्मा हनुमानपश्यं-
श्चुकोप रोषाच्च भृशं ननाद।
अमृष्यमाणोऽग्निसमानचक्षु-
र्महीधरेन्द्रं तमुवाच वाक्यम् ॥ ६.७४.६५ ॥
El magnánimo Hanumān los vio, se enfureció y rugió con fuerza. Incapaz de soportarlo, con ojos como fuego, dirigió estas palabras a aquel señor de las montañas.
6.74.66
किमेतदेवं सुविनिश्चितं ते
यद् राघवे नासि कृतानुकम्पः।
पश्याद्य मद्बाहुबलाभिभूतो
विकीर्णमात्मानमथो नगेन्द्र ॥ ६.७४.६६ ॥
¿Por qué has decidido con tanta firmeza que no tienes compasión por Rāghava? Ahora mira: vencido por la fuerza de mis brazos, tú mismo, oh señor de las montañas, serás dispersado.
6.74.67
स तस्य शृङ्गं सनगं सनागं
सकाञ्चनं धातुसहस्रजुष्टम्।
विकीर्णकूटं ज्वलिताग्रसानुं
प्रगृह्य वेगात् सहसोन्ममाथ ॥ ६.७४.६७ ॥
Asió con velocidad aquella cumbre de la montaña, con sus árboles, serpientes y oro, rica en mil vetas minerales, con sus picos dispersos y su cresta ardiente, y de repente la arrancó.
6.74.68
स तं समुत्पाट्य खमुत्पपात
वित्रास्य लोकान् ससुरासुरेन्द्रान्।
संस्तूयमानः खचरैरनेकै-
र्जगाम वेगाद् गरुडोग्रवेगः ॥ ६.७४.६८ ॥
Habiéndola arrancado, se elevó al cielo, aterrorizando a los mundos junto con los señores de dioses y demonios, alabado por numerosos seres celestes, y partió veloz con la fiera velocidad de Garuḍa.
6.74.69
स भास्कराध्वानमनुप्रपन्न-
स्तं भास्कराभं शिखरं प्रगृह्य।
बभौ तदा भास्करसंनिकाशो
रवेः समीपे प्रतिभास्कराभः ॥ ६.७४.६९ ॥
Entrando en el camino del sol, sosteniendo aquella cumbre tan brillante como el sol, entonces brilló como el propio sol, pareciendo, junto al sol, un segundo sol.
6.74.70
स तेन शैलेन भृशं रराज
शैलोपमो गन्धवहात्मजस्तु।
सहस्रधारेण सपावकेन
चक्रेण खे विष्णुरिवार्पितेन ॥ ६.७४.७० ॥
Con aquella montaña brilló intensamente, el hijo del dios del viento, semejante a una montaña, como Viṣṇu con el disco de mil filos, envuelto en fuego, lanzado al cielo.
6.74.71
तं वानराः प्रेक्ष्य तदा विनेदुः
स तानपि प्रेक्ष्य मुदा ननाद।
तेषां समुत्कृष्टरवं निशम्य
लङ्कालया भीमतरं विनेदुः ॥ ६.७४.७१ ॥
Entonces los monos, al verlo, rugieron; él también, al verlos, rugió de alegría. Al oír su fuerte clamor, los habitantes de Laṅkā rugieron aún más terriblemente.
6.74.72
ततो महात्मा निपपात तस्मिन्
शैलोत्तमे वानरसैन्यमध्ये।
हर्युत्तमेभ्यः शिरसाभिवाद्य
विभीषणं तत्र च सस्वजे सः ॥ ६.७४.७२ ॥
Entonces el magnánimo descendió sobre aquella excelente montaña, en medio del ejército de monos; inclinando la cabeza ante los mejores de los monos, allí abrazó a Vibhīṣaṇa.
6.74.73
तावप्युभौ मानुषराजपुत्रौ
तं गन्धमाघ्राय महौषधीनाम्।
बभूवतुस्तत्र तदा विशल्या-
वुत्तस्थुरन्ये च हरिप्रवीराः ॥ ६.७४.७३ ॥
Al aspirar aquel aroma de las grandes hierbas, los dos príncipes, hijos de un rey humano, quedaron libres de las flechas en aquel mismo lugar; y los demás valerosos monos se levantaron.
6.74.74
सर्वे विशल्या विरुजाः क्षणेन
हरिप्रवीराश्च हताश्च ये स्युः।
गन्धेन तासां प्रवरौषधीनां
सुप्ता निशान्तेष्विव सम्प्रबुद्धाः ॥ ६.७४.७४ ॥
Por el aroma de aquellas excelentes hierbas, todos los valerosos monos quedaron en un instante libres de flechas y de dolor; y los que habían sido muertos despertaron también, como los que duermen despiertan al final de la noche.
6.74.75
यदाप्रभृति लङ्कायां युध्यन्ते हरिराक्षसाः।
तदाप्रभृति मानार्थमाज्ञया रावणस्य च ॥ ६.७४.७५ ॥
Desde que en Laṅkā los monos y los rākṣasas comenzaron a combatir, desde entonces, por orden de Rāvaṇa y por el honor,
6.74.76
ये हन्यन्ते रणे तत्र राक्षसाः कपिकुञ्जरैः।
हता हतास्तु क्षिप्यन्ते सर्व एव तु सागरे ॥ ६.७४.७६ ॥
Allí, en la batalla, todos los rākṣasas abatidos por los elefantes entre los monos eran arrojados al océano, ya muertos.
6.74.77
ततो हरिर्गन्धवहात्मजस्तु
तमोषधीशैलमुदग्रवेगः।
निनाय वेगाद्धिमवन्तमेव
पुनश्च रामेण समाजगाम ॥ ६.७४.७७ ॥
Entonces aquel mono, hijo del dios del Viento, de velocidad impetuosa, llevó rápidamente aquella montaña de hierbas hasta el Himālaya, y luego regresó junto a Rāma.