ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.74.1
तयोस्तदासादितयो रणाग्रे
मुमोह सैन्यं हरियूथपानाम्।
सुग्रीवनीलाङ्गदजाम्बवन्तो
न चापि किंचित् प्रतिपेदिरे ते ॥ ६.७४.१ ॥
ରଣାଗ୍ରରେ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଆହତ ହେବାରୁ ବାନର-ଯୂଥପତିମାନଙ୍କ ସେନା ମୋହିତ ହେଲା; ସୁଗ୍ରୀବ, ନୀଳ, ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଜାମ୍ବବାନ କିଛି ବୁଝି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.74.2
ततो विषण्णं समवेक्ष्य सर्वं
विभीषणो बुद्धिमतां वरिष्ठः।
उवाच शाखामृगराजवीरा-
नाश्वासयन्नप्रतिमैर्वचोभिः ॥ ६.७४.२ ॥
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଷଣ୍ଣ ଦେଖି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଭୀଷଣ ଅନୁପମ ବାକ୍ୟରେ ବାନରରାଜଙ୍କ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ କହିଲେ।
6.74.3
मा भैष्ट नास्त्यत्र विषादकालो
यदार्यपुत्रौ ह्यवशौ विषण्णौ।
स्वयंभुवो वाक्यमथोद्वहन्तौ
यत्सादिताविन्द्रजितास्त्रजालैः ॥ ६.७४.३ ॥
ଭୟ କର ନାହିଁ; ଏଠାରେ ବିଷାଦର ସମୟ ନୁହେଁ। ଆର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଦୁହିଁ ପ୍ରକୃତରେ ଅସହାୟ ହୋଇ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି; ସ୍ୱୟମ୍ଭୂଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଧାରଣ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରଜାଲରେ ସେମାନେ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
6.74.4
तस्मै तु दत्तं परमास्त्रमेतत्
स्वयंभुवा ब्राह्मममोघवीर्यम्।
तन्मानयन्तौ युधि राजपुत्रौ
निपातितौ कोऽत्र विषादकालः ॥ ६.७४.४ ॥
ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପରମାସ୍ତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାର ପରାକ୍ରମ ଅମୋଘ। ସେହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ପଡ଼ିଲେ; ଏଠାରେ ବିଷାଦର କି ସମୟ?
6.74.5
ब्राह्ममस्त्रं ततो धीमान् मानयित्वा तु मारुतिः।
विभीषणवचः श्रुत्वा हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ६.७४.५ ॥
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାରୁତି (ହନୁମାନ) ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ବିଭୀଷଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଏହିପରି କହିଲେ।
6.74.6
अस्मिन्नस्त्रहते सैन्ये वानराणां तरस्विनाम्।
यो यो धारयते प्राणांस्तं तमाश्वासयावहे ॥ ६.७४.६ ॥
ଏହି ଅସ୍ତ୍ରରେ ହତ ହୋଇଥିବା ଏହି ବାନର ସେନାରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ତେଜସ୍ବୀ ବାନର ଏବେ ପ୍ରାଣ ଧରି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଦୁହେଁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରିବା।
6.74.7
तावुभौ युगपद् वीरौ हनूमद्राक्षसोत्तमौ।
उल्काहस्तौ तदा रात्रौ रणशीर्षे विचेरतुः ॥ ६.७४.७ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ଦୁଇ ବୀର—ହନୁମାନ ଓ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଭୀଷଣ—ହାତରେ ଉଲ୍କା ଧରି ରାତିରେ ରଣଭୂମିର ଆଗଭାଗରେ ଏକାଠି ବୁଲିଲେ।
6.74.8
भिन्नलाङ्गूलहस्तोरुपादाङ्गुलिशिरोधरैः।
स्रवद्भिः क्षतजं गात्रैः प्रस्रवद्भिः समन्ततः ॥ ६.७४.८ ॥
ଭଙ୍ଗା ଲାଞ୍ଜ, ହାତ, ଊରୁ, ପାଦ, ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ବେକ ଥିବା ଶରୀରରୁ ଚାରିଆଡ଼େ ରକ୍ତ ବହୁଥିଲା।
6.74.9
पतितैः पर्वताकारैर्वानरैरभिसंवृताम्।
शस्त्रैश्च पतितैर्दीप्तैर्ददृशाते वसुंधराम् ॥ ६.७४.९ ॥
ପର୍ବତ ପରି ପଡ଼ିଥିବା ବାନରମାନଙ୍କ ଓ ପଡ଼ିଥିବା ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ ପୃଥିବୀକୁ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଦେଖିଲେ।
6.74.10
सुग्रीवमङ्गदं नीलं शरभं गन्धमादनम्।
जाम्बवन्तं सुषेणं च वेगदर्शिनमेव च ॥ ६.७४.१० ॥
ସୁଗ୍ରୀବ, ଅଙ୍ଗଦ, ନୀଳ, ଶରଭ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ଜାମ୍ବବାନ, ସୁଷେଣ ଓ ବେଗଦର୍ଶୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ସେମାନେ ଦେଖିଲେ)।
6.74.11
मैन्दं नलं ज्योतिर्मुखं द्विविदं चापि वानरम्।
विभीषणो हनूमांश्च ददृशाते हतान् रणे ॥ ६.७४.११ ॥
ମୈନ୍ଦ, ନଳ, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୁଖ ଓ ବାନର ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—ବିଭୀଷଣ ଓ ହନୁମାନ ରଣରେ ହତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ।
6.74.12
सप्तषष्टिर्हताः कोट्यो वानराणां तरस्विनाम्।
अह्नः पञ्चमशेषेण वल्लभेन स्वयंभुवः ॥ ६.७४.१२ ॥
ସ୍ୱୟମ୍ଭୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଦିନର ପଞ୍ଚମ ଭାଗ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିବାବେଳେ, ବେଗବାନ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସଡ଼ସଠି କୋଟି ନିହତ ହେଲେ।
6.74.13
सागरौघनिभं भीमं दृष्ट्वा बाणार्दितं बलम्।
मार्गते जाम्बवन्तं च हनूमान् सविभीषणः ॥ ६.७४.१३ ॥
ସମୁଦ୍ରର ଢେଉ ପରି ଭୟଙ୍କର, ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସେନାକୁ ଦେଖି, ହନୁମାନ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସହିତ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ।
6.74.14
स्वभावजरया युक्तं वृद्धं शरशतैश्चितम्।
प्रजापतिसुतं वीरं शाम्यन्तमिव पावकम् ॥ ६.७४.१४ ॥
ସ୍ୱାଭାବିକ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ, ଶହ ଶହ ବାଣରେ ଆବୃତ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଉଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖିଲେ।
6.74.15
दृष्ट्वा समभिसंक्रम्य पौलस्त्यो वाक्यमब्रवीत्।
कच्चिदार्य शरैस्तीक्ष्णैर्न प्राणा ध्वंसितास्तव ॥ ६.७४.१५ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ନିକଟକୁ ଯାଇ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ (ବିଭୀଷଣ) କହିଲେ: "ଆର୍ଯ୍ୟ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ ତ?"
6.74.16
विभीषणवचः श्रुत्वा जाम्बवानृक्षपुङ्गवः।
कृच्छ्रादभ्युद्गिरन् वाक्यमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.७४.१६ ॥
ବିଭୀଷଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ଋକ୍ଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାମ୍ବବାନ କଷ୍ଟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.74.17
नैर्ऋतेन्द्र महावीर्य स्वरेण त्वाभिलक्षये।
विद्धगात्रः शितैर्बाणैर्न त्वां पश्यामि चक्षुषा ॥ ६.७४.१७ ॥
ହେ ନୈର୍ଋତେନ୍ଦ୍ର, ହେ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ତୁମ ସ୍ୱରରେ ହିଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନୁଛି; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୋ ଶରୀର ବିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବାରୁ ଆଖିରେ ତୁମକୁ ଦେଖି ପାରୁନାହିଁ।
6.74.18
अञ्जना सुप्रजा येन मातरिश्वा च सुव्रत।
हनूमान् वानरश्रेष्ठः प्राणान् धारयते क्वचित् ॥ ६.७४.१८ ॥
ସୁପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ଅଞ୍ଜନା ଏବଂ ବାୟୁଦେବ ମାତରିଶ୍ୱା ଯାହାର ପିତାମାତା, ହେ ସୁବ୍ରତ, ସେହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ କୁଆଡ଼େ ଏବେ ବି ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି କି?
6.74.19
श्रुत्वा जाम्बवतो वाक्यमुवाचेदं विभीषणः।
आर्यपुत्रावतिक्रम्य कस्मात् पृच्छसि मारुतिम् ॥ ६.७४.१९ ॥
ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବିଭୀଷଣ ଏହା କହିଲେ— ଆର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କୁ (ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ) ଛାଡ଼ି ତୁମେ ମାରୁତି ବିଷୟରେ କାହିଁକି ପଚାରୁଛ?
6.74.20
नैव राजनि सुग्रीवे नाङ्गदे नापि राघवे।
आर्य संदर्शितः स्नेहो यथा वायुसुते परः ॥ ६.७४.२० ॥
ହେ ଆର୍ଯ୍ୟ, ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ, ଅଙ୍ଗଦ କିମ୍ବା ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରମ ସ୍ନେହ ଦେଖାଯାଇ ନାହିଁ।
6.74.21
विभीषणवचः श्रुत्वा जाम्बवान् वाक्यमब्रवीत्।
शृणु नैर्ऋतशार्दूल यस्मात् पृच्छामि मारुतिम् ॥ ६.७४.२१ ॥
ବିଭୀଷଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଜାମ୍ବବାନ କହିଲେ— ଶୁଣ, ହେ ରାକ୍ଷସ ଶାର୍ଦ୍ଦୂଳ, ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ମାରୁତି ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛି।
6.74.22
अस्मिञ्जीवति वीरे तु हतमप्यहतं बलम्।
हनूमत्युज्झितप्राणे जीवन्तोऽपि मृता वयम् ॥ ६.७४.२२ ॥
ଏହି ବୀର ଜୀବିତ ଥିଲେ, ହତ ସୈନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅହତ ପରି; ହନୁମାନ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଲେ, ଜୀବିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ମୃତ।
6.74.23
धरते मारुतिस्तात मारुतप्रतिमो यदि।
वैश्वानरसमो वीर्ये जीविताशा ततो भवेत् ॥ ६.७४.२३ ॥
ହେ ତାତ, ଯଦି ମାରୁତି ଜୀବିତ ଥାଆନ୍ତି, ଯିଏ ବାୟୁ ସମାନ ଏବଂ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ସମାନ, ତେବେ ଜୀବନର ଆଶା ରହିପାରେ।
6.74.24
ततो वृद्धमुपागम्य विनयेनाभ्यवादयत्।
गृह्य जाम्बवतः पादौ हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ६.७४.२४ ॥
ତା'ପରେ ବୃଦ୍ଧ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ବିନୟ ସହ ତାଙ୍କ ପାଦ ଧରି ପ୍ରଣାମ କଲେ।
6.74.25
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं तदा विव्यथितेन्द्रियः।
पुनर्जातमिवात्मानं मन्यते स्मर्क्षपुङ्गवः ॥ ६.७४.२५ ॥
ହନୁମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଋକ୍ଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଚଳିତ ହେଲା; ସେ ନିଜକୁ ଯେପରି ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଇଛି ବୋଲି ଭାବିଲେ।
6.74.26
ततोऽब्रवीन्महातेजा हनूमन्तं स जाम्बवान्।
आगच्छ हरिशार्दूल वानरांस्त्रातुमर्हसि ॥ ६.७४.२६ ॥
ତେବେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଜାମ୍ବବାନ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଆସ, ହେ ବାନରଶାର୍ଦୂଳ, ବାନରମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ତୁମ୍ଭର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।"
6.74.27
नान्यो विक्रमपर्याप्तस्त्वमेषां परमः सखा।
त्वत्पराक्रमकालोऽयं नान्यं पश्यामि कञ्चन ॥ ६.७४.२७ ॥
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ଆଉ କେହି ନାହିଁ; ତୁମେ ହିଁ ଏମାନଙ୍କର ପରମ ସଖା। ଏହା ତୁମ ପରାକ୍ରମର ସମୟ; ମୁଁ ଆଉ କାହାକୁ ଦେଖୁନାହିଁ।
6.74.28
ऋक्षवानरवीराणामनीकानि प्रहर्षय।
विशल्यौ कुरु चाप्येतौ सादितौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.७४.२८ ॥
ଋକ୍ଷ ଓ ବାନର ବୀରମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଆନନ୍ଦିତ କର; ଆହତ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବାଣମୁକ୍ତ କର।
6.74.29
गत्वा परममध्वानमुपर्युपरि सागरम्।
हिमवन्तं नगश्रेष्ठं हनूमन् गन्तुमर्हसि ॥ ६.७४.२९ ॥
ହେ ହନୁମାନ, ତୁମେ ଅତି ଦୂରର ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଉପରେ ଉଡ଼ି, ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିମାଳୟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
6.74.30
ततः काञ्चनमत्युच्चमृषभं पर्वतोत्तमम्।
कैलासशिखरं चात्र द्रक्ष्यस्यरिनिषूदन ॥ ६.७४.३० ॥
ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ, ଅତି ଉଚ୍ଚ ଋଷଭ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଓ ସେଠାରେ କୈଳାସ ଶିଖର ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦେଖିବ, ହେ ଶତ୍ରୁସଂହାରକ।
6.74.31
तयोः शिखरयोर्मध्ये प्रदीप्तमतुलप्रभम्।
सर्वौषधियुतं वीर द्रक्ष्यस्योषधिपर्वतम् ॥ ६.७४.३१ ॥
ସେହି ଦୁଇ ଶିଖରର ମଧ୍ୟରେ, ଅତୁଳନୀୟ ପ୍ରଭାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଔଷଧିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଔଷଧି ପର୍ବତ ତୁମେ ଦେଖିବ, ହେ ବୀର।
6.74.32
तस्य वानरशार्दूल चतस्रो मूर्ध्नि सम्भवाः।
द्रक्ष्यस्योषधयो दीप्ता दीपयन्तीर्दिशो दश ॥ ६.७४.३२ ॥
ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହାର ଶିଖରରେ ଉଗିଥିବା, ଦଶ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ଦୀପ୍ତ ଔଷଧି ତୁମେ ଦେଖିବ।
6.74.33
मृतसञ्जीवनीं चैव विशल्यकरणीमपि।
सुवर्णकरणीं चैव संधानीं च महौषधीम् ॥ ६.७४.३३ ॥
ମୃତସଞ୍ଜୀବନୀ, ବିଶଲ୍ୟକରଣୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣକରଣୀ ଏବଂ ସନ୍ଧାନୀ ନାମକ ମହୌଷଧି ମଧ୍ୟ।
6.74.34
ताः सर्वा हनुमन् गृह्य क्षिप्रमागन्तुमर्हसि।
आश्वासय हरीन् प्राणैर्योज्य गन्धवहात्मज ॥ ६.७४.३४ ॥
ହେ ହନୁମାନ, ସେସବୁ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବା ଉଚିତ; ହେ ପବନପୁତ୍ର, ବାନରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଫେରାଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ।
6.74.35
श्रुत्वा जाम्बवतो वाक्यं हनूमान् मारुतात्मजः।
आपूर्यत बलोद्धर्षैर्वायुवेगैरिवार्णवः ॥ ६.७४.३५ ॥
ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ପବନ ବେଗରେ ସମୁଦ୍ର ଭରିଯିବା ପରି ବଳର ଉତ୍ସାହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
6.74.36
स पर्वततटाग्रस्थः पीडयन् पर्वतोत्तमम्।
हनूमान् दृश्यते वीरो द्वितीय इव पर्वतः ॥ ६.७४.३६ ॥
ପର୍ବତର ଶିଖର-କିନାରରେ ଠିଆ ହୋଇ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ଚାପୁଥିବା ବୀର ହନୁମାନ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
6.74.37
हरिपादविनिर्भग्नो निषसाद स पर्वतः।
न शशाक तदात्मानं वोढुं भृशनिपीडितः ॥ ६.७४.३७ ॥
ବାନରର ପାଦରେ ଭଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ସେ ପର୍ବତ ବସିଗଲା; ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଧରି ପାରିଲା ନାହିଁ।
6.74.38
तस्य पेतुर्नगा भूमौ हरिवेगाच्च जज्वलुः।
शृङ्गाणि च व्यकीर्यन्त पीडितस्य हनूमता ॥ ६.७४.३८ ॥
ସେହି ପର୍ବତର ଗଛସବୁ ହନୁମାନଙ୍କ ବେଗରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ ଓ ଜ୍ୱଳିଲେ; ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ସେ ପର୍ବତର ଶିଖରସବୁ ବିଖରିଗଲେ।
6.74.39
तस्मिन् सम्पीड्यमाने तु भग्नद्रुमशिलातले।
न शेकुर्वानराः स्थातुं घूर्णमाने नगोत्तमे ॥ ६.७४.३९ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଚାପି ହେଲାବେଳେ, ଗଛ ଓ ଶିଳାତଳ ଭଙ୍ଗିଲାବେଳେ, ଏବଂ ତାହା ଘୂରିଲାବେଳେ ବାନରମାନେ ଠିଆ ହୋଇ ରହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.74.40
सा घूर्णितमहाद्वारा प्रभग्नगृहगोपुरा।
लङ्का त्रासाकुला रात्रौ प्रनृत्तेवाभवत् तदा ॥ ६.७४.४० ॥
ସେତେବେଳେ ରାତିରେ, ଯାହାର ମହାଦ୍ୱାର ହଲି ଗଲା, ଗୃହ ଓ ଗୋପୁର ଭଙ୍ଗିଗଲା, ସେ ଲଙ୍କା ଭୟରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଯେପରି ନାଚିବାକୁ ଲାଗିଲା।
6.74.41
पृथिवीधरसंकाशो निपीड्य पृथिवीधरम्।
पृथिवीं क्षोभयामास सार्णवां मारुतात्मजः ॥ ६.७४.४१ ॥
ପର୍ବତ ସଦୃଶ ସେ ପବନପୁତ୍ର ସେହି ପର୍ବତକୁ ଚାପି ସମୁଦ୍ର ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରକମ୍ପିତ କଲେ।
6.74.42
आरुरोह तदा तस्माद्धरिर्मलयपर्वतम्।
मेरुमन्दरसंकाशं नानाप्रस्रवणाकुलम् ॥ ६.७४.४२ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ବାନର ସେଠାରୁ ମେରୁ-ମନ୍ଦର ସଦୃଶ, ଅନେକ ଝରଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଳୟ ପର୍ବତରେ ଆରୋହଣ କଲା।
6.74.43
नानाद्रुमलताकीर्णं विकासिकमलोत्पलम्।
सेवितं देवगन्धर्वैः षष्टियोजनमुच्छ्रितम् ॥ ६.७४.४३ ॥
ସେ ପର୍ବତ ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ଓ ଲତାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳରେ ଶୋଭିତ, ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ସେବିତ ଓ ଷାଠିଏ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା।
6.74.44
विद्याधरैर्मुनिगणैरप्सरोभिर्निषेवितम्।
नानामृगगणाकीर्णं बहुकन्दरशोभितम् ॥ ६.७४.४४ ॥
ସେ ପର୍ବତ ବିଦ୍ୟାଧର, ମୁନିଗଣ ଓ ଅପ୍ସରାଙ୍କ ସେବିତ, ଅନେକ ମୃଗଯୂଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବହୁ ଗୁମ୍ଫାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
6.74.45
सर्वानाकुलयंस्तत्र यक्षगन्धर्वकिन्नरान्।
हनूमान् मेघसंकाशो ववृधे मारुतात्मजः ॥ ६.७४.४५ ॥
ସେଠାରେ ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନରଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟାକୁଳ କରି, ମେଘ ସଦୃଶ ମାରୁତିପୁତ୍ର ହନୁମାନ ବଢ଼ିଲେ।
6.74.46
पद्भ्यां तु शैलमापीड्य वडवामुखवन्मुखम्।
विवृत्योग्रं ननादोच्चैस्त्रासयन् रजनीचरान् ॥ ६.७४.४६ ॥
ପାଦରେ ପର୍ବତକୁ ଚାପି, ବଡବାମୁଖ ଅଗ୍ନି ପରି ଭୟଙ୍କର ମୁଖ ଖୋଲି, ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କରି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ତ୍ରାସିତ କଲା।
6.74.47
तस्य नानद्यमानस्य श्रुत्वा निनदमुत्तमम्।
लङ्कास्था राक्षसव्याघ्रा न शेकुः स्पन्दितुं क्वचित् ॥ ६.७४.४७ ॥
ତା'ର ସେହି ଉତ୍ତମ ଗର୍ଜନ ଶୁଣି ଲଙ୍କାରେ ରହୁଥିବା ରାକ୍ଷସ-ବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ କୁଆଡ଼େ ମଧ୍ୟ ଚଳି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.74.48
नमस्कृत्वा समुद्राय मारुतिर्भीमविक्रमः।
राघवार्थे परं कर्म समीहत परंतपः ॥ ६.७४.४८ ॥
ସମୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଭୀମପରାକ୍ରମୀ ମାରୁତି, ଶତ୍ରୁତାପକ, ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ମହତ୍ କର୍ମ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
6.74.49
स पुच्छमुद्यम्य भुजङ्गकल्पं
विनम्य पृष्ठं श्रवणे निकुच्य।
विवृत्य वक्त्रं वडवामुखाभ-
मापुप्लुवे व्योम्नि स चण्डवेगः ॥ ६.७४.४९ ॥
ସର୍ପ ପରି ଲାଙ୍ଗୁଳ ଉଠାଇ, ପିଠି ନୁଆଁଇ, କାନ ସଙ୍କୋଚ କରି, ବଡବାମୁଖ ଅଗ୍ନି ପରି ମୁଖ ଖୋଲି ସେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବେଗରେ ଆକାଶରେ ଡେଇଁଲେ।
6.74.50
स वृक्षखण्डांस्तरसा जहार
शैलान् शिलाः प्राकृतवानरांश्च।
बाहूरुवेगोद्गतसम्प्रणुन्ना-
स्ते क्षीणवेगाः सलिले निपेतुः ॥ ६.७४.५० ॥
ସେ ଗଛ ଖଣ୍ଡ, ପର୍ବତ, ଶିଳା ଓ ସାଧାରଣ ବାନରମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଉଠାଇଲେ; ସେମାନେ ବାହୁ ଓ ଊରୁ ବେଗରେ ଉପରକୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ, ବେଗ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ପାଣିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.74.51
स तौ प्रसार्योरगभोगकल्पौ
भुजौ भुजंगारिनिकाशवीर्यः।
जगाम शैलं नगराजमग्र्यं
दिशः प्रकर्षन्निव वायुसूनुः ॥ ६.७४.५१ ॥
ସର୍ପଶତ୍ରୁ ଗରୁଡ଼ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ ସେହି ପବନପୁତ୍ର, ସର୍ପକୁଣ୍ଡଳୀ ପରି ଦୁଇ ବାହୁ ପ୍ରସାରି, ଯେପରି ଦିଗସକଳ ଟାଣୁଥିବା ପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଆଡ଼େ ଗଲେ।
6.74.52
स सागरं घूर्णितवीचिमालं
तदम्भसा भ्रामितसर्वसत्त्वम्।
समीक्षमाणः सहसा जगाम
चक्रं यथा विष्णुकराग्रमुक्तम् ॥ ६.७४.५२ ॥
ଢେଉ ମାଳା ଘୂରାଉଥିବା, ଜଳରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବିଚଳିତ ହେଉଥିବା ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖି ସେ ସହସା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହାତର ଅଗ୍ରଭାଗରୁ ଛୁଟିଥିବା ଚକ୍ର ପରି ଆଗକୁ ଗଲେ।
6.74.53
स पर्वतान् पक्षिगणान् सरांसि
नदीस्तटाकानि पुरोत्तमानि।
स्फीताञ्जनांस्तानपि सम्प्रवीक्ष्य
जगाम वेगात् पितृतुल्यवेगः ॥ ६.७४.५३ ॥
ସେ ପର୍ବତ, ପକ୍ଷୀଗଣ, ସରୋବର, ନଦୀ, ପୁଷ୍କରିଣୀ, ଉତ୍ତମ ନଗର ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଲୋକଥିବା ସେହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖି ପିତାଙ୍କ ସମାନ ବେଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ।
6.74.54
आदित्यपथमाश्रित्य जगाम स गतश्रमः।
हनूमांस्त्वरितो वीरः पितुस्तुल्यपराक्रमः ॥ ६.७४.५४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟପଥ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଶ୍ରମରହିତ ହୋଇ, ପିତାଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ ବୀର ହନୁମାନ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.74.55
जवेन महता युक्तो मारुतिर्वातरंहसा।
जगाम हरिशार्दूलो दिशः शब्देन नादयन् ॥ ६.७४.५५ ॥
ମହାବେଗରେ ଯୁକ୍ତ, ପବନ ପରି ବେଗବାନ ମାରୁତି, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ନିଜ ଶବ୍ଦରେ ଦିଗସକଳ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.74.56
स्मरञ्जाम्बवतो वाक्यं मारुतिर्भीमविक्रमः।
ददर्श सहसा चापि हिमवन्तं महाकपिः ॥ ६.७४.५६ ॥
ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ କଥା ସ୍ମରଣ କରି, ଭୀଷଣ ପରାକ୍ରମୀ ମାରୁତି ମହାକପି ହନୁମାନ ହଠାତ୍ ହିମବାନ ପର୍ବତ ଦେଖିଲେ।
6.74.57
नानाप्रस्रवणोपेतं बहुकन्दरनिर्झरम्।
श्वेताभ्रचयसंकाशैः शिखरैश्चारुदर्शनैः।
शोभितं विविधैर्वृक्षैरगमत् पर्वतोत्तमम् ॥ ६.७४.५७ ॥
ଅନେକ ପ୍ରସ୍ରବଣ, ଅନେକ ଗୁମ୍ଫା ଓ ଝରଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧଳା ମେଘରାଶି ପରି ସୁନ୍ଦର ଶିଖର ଓ ବିବିଧ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ ସେହି ଉତ୍ତମ ପର୍ବତକୁ ସେ ଗଲେ।
6.74.58
स तं समासाद्य महानगेन्द्र-
मतिप्रवृद्धोत्तमहेमशृङ्गम्।
ददर्श पुण्यानि महाश्रमाणि
सुरर्षिसङ्घोत्तमसेवितानि ॥ ६.७४.५८ ॥
ଅତି ଉଚ୍ଚ, ଉତ୍ତମ ସୁନା ପରି ଶିଖରଯୁକ୍ତ ସେହି ମହାପର୍ବତରାଜଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ଦେବତା ଓ ଋଷିସଂଘଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ପବିତ୍ର ମହାଆଶ୍ରମସବୁ ଦେଖିଲେ।
6.74.59
स ब्रह्मकोशं रजतालयं च
शक्रालयं रुद्रशरप्रमोक्षम्।
हयाननं ब्रह्मशिरश्च दीप्तं
ददर्श वैवस्वतकिंकरांश्च ॥ ६.७४.५९ ॥
ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କୋଷ, ରୂପାର ନିବାସ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଳୟ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବାଣ ମୋକ୍ଷ, ଦୀପ୍ତ ହୟାନନ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶିର ଏବଂ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ କିଙ୍କରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
6.74.60
वह्न्यालयं वैश्रवणालयं च
सूर्यप्रभं सूर्यनिबन्धनं च।
ब्रह्मालयं शङ्करकार्मुकं च
ददर्श नाभिं च वसुन्धरायाः ॥ ६.७४.६० ॥
ସେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଆଳୟ, କୁବେରଙ୍କ ଆଳୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବନ୍ଧନ ସ୍ଥାନ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଳୟ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଧନୁ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ନାଭି ଦେଖିଲେ।
6.74.61
कैलासमग्र्यं हिमवच्छिलां च
तं वै वृषं काञ्चनशैलमग्र्यम्।
प्रदीप्तसर्वौषधिसम्प्रदीप्तं
ददर्श सर्वौषधिपर्वतेन्द्रम् ॥ ६.७४.६१ ॥
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୈଳାସ, ହିମାଳୟର ଶିଳା, ସେ ବୃଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଔଷଧିରେ ଦୀପ୍ତ ସର୍ବୌଷଧି ପର୍ବତେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
6.74.62
स तं समीक्ष्यानलराशिदीप्तं
विसिस्मिये वासवदूतसूनुः।
आप्लुत्य तं चौषधिपर्वतेन्द्रं
तत्रौषधीनां विचयं चकार ॥ ६.७४.६२ ॥
ଅଗ୍ନିରାଶି ପରି ଦୀପ୍ତ ତାହାକୁ ଦେଖି ବାସବଙ୍କ ଦୂତଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ସେହି ଔଷଧି ପର୍ବତେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଡେଇଁ ସେଠାରେ ଔଷଧି ଖୋଜିଲେ।
6.74.63
स योजनसहस्राणि समतीत्य महाकपिः।
दिव्यौषधिधरं शैलं व्यचरन्मारुतात्मजः ॥ ६.७४.६३ ॥
ସେହି ମହାବାନର, ପବନ ପୁତ୍ର, ହଜାର ହଜାର ଯୋଜନ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦିବ୍ୟ ଔଷଧି ଧାରଣ କରୁଥିବା ସେହି ପର୍ବତରେ ବିଚରଣ କଲେ।
6.74.64
महौषध्यस्ततः सर्वास्तस्मिन् पर्वतसत्तमे।
विज्ञायार्थिनमायान्तं ततो जग्मुरदर्शनम् ॥ ६.७४.६४ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଉତ୍ତମ ପର୍ବତର ସମସ୍ତ ମହୌଷଧି, ଅର୍ଥୀ ଆସୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
6.74.65
स ता महात्मा हनुमानपश्यं-
श्चुकोप रोषाच्च भृशं ननाद।
अमृष्यमाणोऽग्निसमानचक्षु-
र्महीधरेन्द्रं तमुवाच वाक्यम् ॥ ६.७४.६५ ॥
ମହାତ୍ମା ହନୁମାନ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ଜନ କଲେ। ସହ୍ୟ ନ କରି, ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁରେ ସେ ପର୍ବତରାଜଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.74.66
किमेतदेवं सुविनिश्चितं ते
यद् राघवे नासि कृतानुकम्पः।
पश्याद्य मद्बाहुबलाभिभूतो
विकीर्णमात्मानमथो नगेन्द्र ॥ ६.७४.६६ ॥
ଏପରି କାହିଁକି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିର କଲ, ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର କରୁଣା ନାହିଁ? ଏବେ ଦେଖ, ମୋର ବାହୁବଳରେ ପରାଜିତ ହୋଇ, ହେ ପର୍ବତରାଜ, ତୁମେ ନିଜେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେବ।
6.74.67
स तस्य शृङ्गं सनगं सनागं
सकाञ्चनं धातुसहस्रजुष्टम्।
विकीर्णकूटं ज्वलिताग्रसानुं
प्रगृह्य वेगात् सहसोन्ममाथ ॥ ६.७४.६७ ॥
ସେ ସେହି ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ, ଯାହା ଗଛ, ନାଗ ଓ ସୁନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସହସ୍ର ଧାତୁରେ ଭରା, ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଚୂଡ଼ା ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ରଭାଗ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା, ବେଗରେ ଧରି ସହସା ଉପାଡ଼ି ଦେଲେ।
6.74.68
स तं समुत्पाट्य खमुत्पपात
वित्रास्य लोकान् ससुरासुरेन्द्रान्।
संस्तूयमानः खचरैरनेकै-
र्जगाम वेगाद् गरुडोग्रवेगः ॥ ६.७४.६८ ॥
ତାହାକୁ ଉପାଡ଼ି ସେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ। ଦେବ ଓ ଅସୁରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଅନେକ ଆକାଶଚାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଗରୁଡ଼ ସଦୃଶ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବେଗରେ ସେ ଚାଲିଗଲେ।
6.74.69
स भास्कराध्वानमनुप्रपन्न-
स्तं भास्कराभं शिखरं प्रगृह्य।
बभौ तदा भास्करसंनिकाशो
रवेः समीपे प्रतिभास्कराभः ॥ ६.७४.६९ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟମାର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେହି ଶିଖର ଧରି, ସେତେବେଳେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୟୋତି ବିଖେରିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିକଟରେ ଯେପରି ଆଉ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଝଲସିଲା।
6.74.70
स तेन शैलेन भृशं रराज
शैलोपमो गन्धवहात्मजस्तु।
सहस्रधारेण सपावकेन
चक्रेण खे विष्णुरिवार्पितेन ॥ ६.७४.७० ॥
ସେହି ପର୍ବତ ସହ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଗଲେ; ପର୍ବତ ସଦୃଶ ପବନପୁତ୍ର, ଆକାଶରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଅଗ୍ନିସହିତ ସହସ୍ରଧାର ଚକ୍ର ସହ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି।
6.74.71
तं वानराः प्रेक्ष्य तदा विनेदुः
स तानपि प्रेक्ष्य मुदा ननाद।
तेषां समुत्कृष्टरवं निशम्य
लङ्कालया भीमतरं विनेदुः ॥ ६.७४.७१ ॥
ସେତେବେଳେ ବାନରମାନେ ତାହାକୁ ଦେଖି ଗର୍ଜନ କଲେ; ସେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କଲା। ସେମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ରବ ଶୁଣି ଲଙ୍କାବାସୀମାନେ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।
6.74.72
ततो महात्मा निपपात तस्मिन्
शैलोत्तमे वानरसैन्यमध्ये।
हर्युत्तमेभ्यः शिरसाभिवाद्य
विभीषणं तत्र च सस्वजे सः ॥ ६.७४.७२ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ ମହାତ୍ମା ସେଇ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ ଉପରେ, ବାନର ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନୁଆଇ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେଠାରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
6.74.73
तावप्युभौ मानुषराजपुत्रौ
तं गन्धमाघ्राय महौषधीनाम्।
बभूवतुस्तत्र तदा विशल्या-
वुत्तस्थुरन्ये च हरिप्रवीराः ॥ ६.७४.७३ ॥
ସେହି ମହୌଷଧିଙ୍କ ଗନ୍ଧ ଆଘ୍ରାଣ କରି, ମାନବ ରାଜପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ସେହିକ୍ଷଣି ଶଲ୍ୟମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।
6.74.74
सर्वे विशल्या विरुजाः क्षणेन
हरिप्रवीराश्च हताश्च ये स्युः।
गन्धेन तासां प्रवरौषधीनां
सुप्ता निशान्तेष्विव सम्प्रबुद्धाः ॥ ६.७४.७४ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧିର ଗନ୍ଧରେ, ସମସ୍ତ ବାନରବୀରମାନେ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଶଲ୍ୟମୁକ୍ତ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଯେଉଁମାନେ ମୃତ ହୋଇଥିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରାତିର ଶେଷରେ ଶୋଇଥିବା ଲୋକ ଜାଗିବା ପରି ଜାଗି ଉଠିଲେ।
6.74.75
यदाप्रभृति लङ्कायां युध्यन्ते हरिराक्षसाः।
तदाप्रभृति मानार्थमाज्ञया रावणस्य च ॥ ६.७४.७५ ॥
ଯେବେଠାରୁ ଲଙ୍କାରେ ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ସେହିଦିନଠାରୁ ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମାନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ
6.74.76
ये हन्यन्ते रणे तत्र राक्षसाः कपिकुञ्जरैः।
हता हतास्तु क्षिप्यन्ते सर्व एव तु सागरे ॥ ६.७४.७६ ॥
ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କପିକୁଞ୍ଜରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ମୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ହିଁ ସମୁଦ୍ରରେ ଫିଙ୍ଗାଯାଉଥିଲା
6.74.77
ततो हरिर्गन्धवहात्मजस्तु
तमोषधीशैलमुदग्रवेगः।
निनाय वेगाद्धिमवन्तमेव
पुनश्च रामेण समाजगाम ॥ ६.७४.७७ ॥
ତା'ପରେ ପବନପୁତ୍ର ସେ ବାନର ଅତି ବେଗରେ ସେହି ଓଷଧି ପର୍ବତକୁ ହିମାଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇ ଯାଇ ପୁନର୍ବାର ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ