ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.75.1
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सुग्रीवो वानरेश्वरः।
अर्थ्यं विज्ञापयंश्चापि हनूमन्तमिदं वचः ॥ ६.७५.१ ॥
ଏଥିରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବାନରେଶ୍ୱର ସୁଗ୍ରୀବ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏହି ଉଚିତ କଥା କହି ଜଣାଇଲେ।
6.75.2
यतो हतः कुम्भकर्णः कुमाराश्च निषूदिताः।
नेदानीमुपनिर्हारं रावणो दातुमर्हति ॥ ६.७५.२ ॥
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ହତ ହୋଇଛି, କୁମାରମାନେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏବେ ରାବଣଙ୍କର ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।
6.75.3
ये ये महाबलाः सन्ति लघवश्च प्लवंगमाः।
लङ्कामभिपतन्त्वाशु गृह्योल्काः प्लवगर्षभाः ॥ ६.७५.३ ॥
ଯେଉଁ ଯେଉଁ ମହାବଳୀ ଓ ଚଟପଟିଆ ବାନର ଅଛନ୍ତି, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ମଶାଲ ଧରି ଶୀଘ୍ର ଲଙ୍କା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ନ୍ତୁ।
6.75.4
ततोऽस्तं गत आदित्ये रौद्रे तस्मिन् निशामुखे।
लङ्कामभिमुखाः सोल्का जग्मुस्ते प्लवगर्षभाः ॥ ६.७५.४ ॥
ତା'ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ରାତ୍ରିର ଆରମ୍ଭରେ, ମଶାଲ ସହିତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ଲଙ୍କା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
6.75.5
उल्काहस्तैर्हरिगणैः सर्वतः समभिद्रुताः।
आरक्षस्था विरूपाक्षाः सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.७५.५ ॥
ହାତରେ ମଶାଲ ଧରି ବାନରଦଳ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ପହରାରେ ଥିବା ବିରୂପାକ୍ଷ ରାକ୍ଷସମାନେ ହଠାତ୍ ପଳାଇଲେ।
6.75.6
गोपुराट्टप्रतोलीषु चर्यासु विविधासु च।
प्रासादेषु च संहृष्टाः ससृजुस्ते हुताशनम् ॥ ६.७५.६ ॥
ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେମାନେ ନଗର-ଦ୍ୱାର, ଅଟ୍ଟାଳିକା, ଗଳି, ବିବିଧ ପଥ ଓ ପ୍ରାସାଦରେ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଲେ।
6.75.7
तेषां गृहसहस्राणि ददाह हुतभुक् तदा।
प्रासादाः पर्वताकाराः पतन्ति धरणीतले ॥ ६.७५.७ ॥
ସେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ସେମାନଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ଘର ଜାଳିଦେଲା; ପର୍ବତ ସଦୃଶ ପ୍ରାସାଦସବୁ ଧରଣୀ ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.75.8
अगुरुर्दह्यते तत्र परं चैव सुचन्दनम्।
मौक्तिका मणयः स्निग्धा वज्रं चापि प्रवालकम् ॥ ६.७५.८ ॥
ସେଠାରେ ଅଗୁରୁ ଜଳୁଛି, ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ ମଧ୍ୟ ଜଳୁଛି; ମୁକ୍ତା, ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ମଣି, ହୀରା ଏବଂ ପ୍ରବାଳ ମଧ୍ୟ ଜଳୁଛି।
6.75.9
क्षौमं च दह्यते तत्र कौशेयं चापि शोभनम्।
आविकं विविधं चौर्णं काञ्चनं भाण्डमायुधम् ॥ ६.७५.९ ॥
ସେଠାରେ କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ସୁନ୍ଦର କୌଶେୟ (ରେଶମ) ମଧ୍ୟ ଜଳୁଛି; ବିବିଧ ପଶମୀ ବସ୍ତ୍ର, ସୁନାର ପାତ୍ର ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜଳୁଛି।
6.75.10
नानाविकृतसंस्थानं वाजिभाण्डपरिच्छदम्।
गजग्रैवेयकक्ष्याश्च रथभाण्डांश्च संस्कृतान् ॥ ६.७५.१० ॥
ବିବିଧ ବିକୃତ ଆକୃତିର ଅଶ୍ୱସଜ୍ଜା, ହାତୀର ଗଳାର ପଟ୍ଟା ଓ କଟିବନ୍ଧନ ଏବଂ ସଜ୍ଜିତ ରଥସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଜଳୁଛି।
6.75.11
तनुत्राणि च योधानां हस्त्यश्वानां च वर्म च।
खड्गा धनूंषि ज्याबाणास्तोमराङ्कुशशक्तयः ॥ ६.७५.११ ॥
ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ କବଚ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାର କବଚ ମଧ୍ୟ; ଖଡ୍ଗ, ଧନୁ, ଧନୁର ଦଉଡ଼ି ଓ ବାଣ, ତୋମର, ଅଙ୍କୁଶ ଏବଂ ଶକ୍ତି (ବର୍ଛା) ମଧ୍ୟ ଜଳୁଛି।
6.75.12
रोमजं वालजं चर्म व्याघ्रजं चाण्डजं बहु।
मुक्तामणिविचित्रांश्च प्रासादांश्च समन्ततः ॥ ६.७५.१२ ॥
ରୋମ, ଲାଞ୍ଜର ଲୋମ, ବାଘଛାଲ ଓ ପକ୍ଷୀଚର୍ମରେ ନିର୍ମିତ ବହୁ ଚର୍ମାସନ ଏବଂ ମୁକ୍ତା-ମଣିରେ ବିଚିତ୍ର ସଜ୍ଜିତ ପ୍ରାସାଦସବୁ ଚାରିଆଡ଼େ ଜଳୁଛି।
6.75.13
विविधानस्त्रसंघातानग्निर्दहति तत्र वै।
नानाविधान् गृहांश्चित्रान् ददाह हुतभुक् तदा ॥ ६.७५.१३ ॥
ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ବିବିଧ ଅସ୍ତ୍ରର ରାଶି ଦଗ୍ଧ କଲା। ତେବେ ହୁତଭୁକ୍ ଅଗ୍ନି ନାନା ପ୍ରକାରର ସୁନ୍ଦର ଗୃହ ଭସ୍ମ କଲା।
6.75.14
आवासान् राक्षसानां च सर्वेषां गृहगृध्नुनाम्।
हेमचित्रतनुत्राणां स्रग्भाण्डाम्बरधारिणाम् ॥ ६.७५.१४ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆବାସ; ନିଜ ଗୃହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣର ବିଚିତ୍ର କବଚ ଧାରଣକାରୀ, ମାଳା, ପାତ୍ର ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣକାରୀ।
6.75.15
सीधुपानचलाक्षाणां मदविह्वलगामिनाम्।
कान्तालम्बितवस्त्राणां शत्रुसंजातमन्युनाम् ॥ ६.७५.१५ ॥
ମଦ୍ୟପାନରେ ଚଞ୍ଚଳ ଆଖିଥିବା, ନିଶାରେ ଢଳି ଢଳି ଚାଲୁଥିବା, ପ୍ରେୟସୀମାନଙ୍କ ଧରିଥିବା ବସ୍ତ୍ରଥିବା, ଶତ୍ରୁ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା।
6.75.16
गदाशूलासिहस्तानां खादतां पिबतामपि।
शयनेषु महार्हेषु प्रसुप्तानां प्रियैः सह ॥ ६.७५.१६ ॥
ହାତରେ ଗଦା, ଶୂଳ ଓ ଖଡ଼୍ଗ ଧରିଥିବା; ଖାଉଥିବା ଓ ପିଉଥିବା; ମୂଲ୍ୟବାନ ଶଯ୍ୟାରେ ପ୍ରେୟସୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୋଇଥିବା।
6.75.17
त्रस्तानां गच्छतां तूर्णं पुत्रानादाय सर्वतः।
तेषां शतसहस्राणि तदा लङ्कानिवासिनाम् ॥ ६.७५.१७ ॥
ଭୟରେ ଶୀଘ୍ର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଉଥିବା, ସେତେବେଳେ ଲଙ୍କାବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶହ ହଜାର।
6.75.18
अदहत् पावकस्तत्र जज्वाल च पुनः पुनः।
सारवन्ति महार्हाणि गम्भीरगुणवन्ति च ॥ ६.७५.१८ ॥
ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ସେମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କଲା ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଜ୍ୱଳିଲା। ସାରଯୁକ୍ତ, ମୂଲ୍ୟବାନ, ଗମ୍ଭୀର ଗୁଣଯୁକ୍ତ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ (ଦଗ୍ଧ ହେଲା)।
6.75.19
हेमचन्द्रार्धचन्द्राणि चन्द्रशालोन्नतानि च।
तत्र चित्रगवाक्षाणि साधिष्ठानानि सर्वशः ॥ ६.७५.१९ ॥
ସୁନାର ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର ଅଳଙ୍କାର ଓ ଉଚ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଶାଳା ସେଠାରେ ଥିଲେ; ବିଚିତ୍ର ଝରକା ଓ ସେମାନଙ୍କ ଭିତ୍ତି ସର୍ବତ୍ର ଥିଲା।
6.75.20
मणिविद्रुमचित्राणि स्पृशन्तीव दिवाकरम्।
क्रौञ्चबर्हिणवीणानां भूषणानां च निःस्वनैः ॥ ६.७५.२० ॥
ମଣି ଓ ପ୍ରବାଳରେ ଚିତ୍ରିତ ସେଗୁଡ଼ିକ ଯେମିତି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଛୁଉଁଥିଲା; କ୍ରୌଞ୍ଚ, ମୟୂର, ବୀଣା ଓ ଅଳଙ୍କାରର ଧ୍ୱନିରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା।
6.75.21
नादितान्यचलाभानि वेश्मान्यग्निर्ददाह सः।
ज्वलनेन परीतानि तोरणानि चकाशिरे ॥ ६.७५.२१ ॥
ପର୍ବତ ପରି ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ଗୃହଗୁଡ଼ିକୁ ସେହି ଅଗ୍ନି ଦହନ କଲା; ଜ୍ୱାଳାରେ ଘେରା ତୋରଣଗୁଡ଼ିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା।
6.75.22
विद्युद्भिरिव नद्धानि मेघजालानि घर्मगे।
ज्वलनेन परीतानि गृहाणि प्रचकाशिरे ॥ ६.७५.२२ ॥
ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ରେ ବନ୍ଧା ମେଘସମୂହ ପରି, ଜ୍ୱାଳାରେ ଘେରା ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା।
6.75.23
दावाग्निदीप्तानि यथा शिखराणि महागिरेः।
विमानेषु प्रसुप्ताश्च दह्यमाना वराङ्गनाः ॥ ६.७५.२३ ॥
ମହାପର୍ବତର ଶିଖର ଦାବାନଳରେ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ହେଲା ପରି, ବିମାନରେ ଶୋଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଥିଲେ।
6.75.24
त्यक्ताभरणसंयोगा हाहेत्युच्चैर्विचुक्रुशुः।
तत्र चाग्निपरीतानि निपेतुर्भवनान्यपि ॥ ६.७५.२४ ॥
ଅଳଙ୍କାର ପକାଇ "ହାୟ! ହାୟ!" କହି ସେମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ; ଅଗ୍ନିରେ ଘେରା ଭବନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଖସି ପଡ଼ିଲା।
6.75.25
वज्रिवज्रहतानीव शिखराणि महागिरेः।
तानि निर्दह्यमानानि दूरतः प्रचकाशिरे ॥ ६.७५.२५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରେ ଆହତ ମହାପର୍ବତର ଶିଖର ପରି, ଜଳୁଥିବା ସେସବୁ ଦୂରରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଚମକିଲେ।
6.75.26
हिमवच्छिखराणीव दह्यमानानि सर्वशः।
हर्म्याग्रैर्दह्यमानैश्च ज्वालाप्रज्वलितैरपि ॥ ६.७५.२६ ॥
ହିମାଳୟ ଶିଖର ପରି ସବୁଦିଗରେ ଜଳୁଥିଲେ; ଜଳୁଥିବା ପ୍ରାସାଦର ଚୂଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିଖାରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ।
6.75.27
रात्रौ सा दृश्यते लङ्का पुष्पितैरिव किंशुकैः।
हस्त्यध्यक्षैर्गजैर्मुक्तैर्मुक्तैश्च तुरगैरपि।
बभूव लङ्का लोकान्ते भ्रान्तग्राह इवार्णवः ॥ ६.७५.२७ ॥
ରାତିରେ ସେ ଲଙ୍କା ଫୁଲିଥିବା କିଂଶୁକ ଗଛ ପରି ଦିଶୁଥିଲା; ମାହୁତମାନେ ଛାଡ଼ିଥିବା ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ତାହା ଲୋକାନ୍ତରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଜଳଜନ୍ତୁଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି ହେଲା।
6.75.28
अश्वं मुक्तं गजो दृष्ट्वा क्वचिद् भीतोऽपसर्पति।
भीतो भीतं गजं दृष्ट्वा क्वचिदश्वो निवर्तते ॥ ६.७५.२८ ॥
ଛଡ଼ା ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେଖି ହାତୀ କେଉଁଠି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଛକୁ ଖସେ; ଭୟଭୀତ ହାତୀକୁ ଦେଖି କେଉଁଠି ଘୋଡ଼ା ଫେରିଯାଏ।
6.75.29
लङ्कायां दह्यमानायां शुशुभे च महोदधिः।
छायासंसक्तसलिलो लोहितोद इवार्णवः ॥ ६.७५.२९ ॥
ଲଙ୍କା ଜଳୁଥିବା ବେଳେ ମହାସମୁଦ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା; ତାର ଜଳ ଛାଇରେ ଲିପ୍ତ, ଲାଲ ଜଳର ସମୁଦ୍ର ପରି।
6.75.30
सा बभूव मुहूर्तेन हरिभिर्दीपिता पुरी।
लोकस्यास्य क्षये घोरे प्रदीप्तेव वसुन्धरा ॥ ६.७५.३० ॥
କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ସେ ନଗରୀ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଳାଗଲା; ଏ ଲୋକର ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଳୟରେ ଜଳୁଥିବା ପୃଥିବୀ ପରି।
6.75.31
नारीजनस्य धूमेन व्याप्तस्योच्चैर्विनेदुषः।
स्वनो ज्वलनतप्तस्य शुश्रुवे शतयोजनम् ॥ ६.७५.३१ ॥
ଧୂଆଁରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ବିଳାପ କରୁଥିବା ନାରୀଜନଙ୍କ, ଅଗ୍ନିରେ ତପ୍ତ (ନଗରୀର) ଧ୍ୱନି ଶହେ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଣାଗଲା।
6.75.32
प्रदग्धकायानपरान् राक्षसान् निर्गतान् बहिः।
सहसा ह्युत्पतन्ति स्म हरयोऽथ युयुत्सवः ॥ ६.७५.३२ ॥
ଦେହ ଜଳିଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ବାହାରକୁ ଆସିଲେ; ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ବାନରମାନେ ହଠାତ୍ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
6.75.33
उद्घुष्टं वानराणां च राक्षसानां च निःस्वनम्।
दिशो दश समुद्रं च पृथिवीं च व्यनादयत् ॥ ६.७५.३३ ॥
ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଗର୍ଜନ ଦଶ ଦିଗ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲା।
6.75.34
विशल्यौ च महात्मानौ तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
असम्भ्रान्तौ जगृहतुस्ते उभे धनुषी वरे ॥ ६.७५.३४ ॥
ଆଘାତହୀନ ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅବିଚଳିତ ଭାବେ ନିଜ ନିଜ ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଧରିଲେ।
6.75.35
ततो विस्फारयामास रामश्च धनुरुत्तमम्।
बभूव तुमुलः शब्दो राक्षसानां भयावहः ॥ ६.७५.३५ ॥
ତା'ପରେ ରାମ ନିଜ ଉତ୍ତମ ଧନୁର ଗୁଣ ଟାଣି ଟଙ୍କାର କଲେ; ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଜନ୍ମାଉଥିବା ପ୍ରବଳ ଶବ୍ଦ ହେଲା।
6.75.36
अशोभत तदा रामो धनुर्विस्फारयन् महत्।
भगवानिव संक्रुद्धो भवो वेदमयं धनुः ॥ ६.७५.३६ ॥
ସେତେବେଳେ ରାମ ନିଜର ମହାଧନୁ ଟାଣି ଏପରି ଶୋଭିଲେ, ଯେପରି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭଗବାନ ଭବ (ଶିବ) ବେଦମୟ ଧନୁ ଧରି ଶୋଭନ୍ତି।
6.75.37
उद्घुष्टं वानराणां च राक्षसानां च निःस्वनम्।
ज्याशब्दस्तावुभौ शब्दावति रामस्य शुश्रुवे ॥ ६.७५.३७ ॥
ବାନରମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଘୋଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନ ଶୁଣାଗଲା; କିନ୍ତୁ ରାମଙ୍କ ଧନୁର ଜ୍ୟାଶବ୍ଦ ସେ ଦୁଇ ଶବ୍ଦ ଉପରେ ଶୁଣାଗଲା।
6.75.38
वानरोद्घुष्टघोषश्च राक्षसानां च निःस्वनः।
ज्याशब्दश्चापि रामस्य त्रयं व्याप दिशो दश ॥ ६.७५.३८ ॥
ବାନରମାନଙ୍କ ଘୋଷ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନ ଓ ରାମଙ୍କ ଧନୁର ଜ୍ୟାଶବ୍ଦ — ଏହି ତିନିଟି ଦଶ ଦିଗକୁ ବ୍ୟାପିଗଲା।
6.75.39
तस्य कार्मुकनिर्मुक्तैः शरैस्तत्पुरगोपुरम्।
कैलासशृङ्गप्रतिमं विकीर्णमभवद् भुवि ॥ ६.७५.३९ ॥
ତାଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣରେ କୈଳାସ ଶିଖର ତୁଲ୍ୟ ସେ ନଗର-ଗୋପୁର ଭୂମିରେ ବିଖରି ପଡ଼ିଲା।
6.75.40
ततो रामशरान् दृष्ट्वा विमानेषु गृहेषु च।
संनाहो राक्षसेन्द्राणां तुमुलः समपद्यत ॥ ६.७५.४० ॥
ତା'ପରେ ରାମଙ୍କ ବାଣକୁ ବିମାନ ଓ ଘରେ ଦେଖି ରାକ୍ଷସରାଜମାନଙ୍କର ସଜବାଜ ଭୀଷଣ ଗଣ୍ଡଗୋଳରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.75.41
तेषां संनह्यमानानां सिंहनादं च कुर्वताम्।
शर्वरी राक्षसेन्द्राणां रौद्रीव समपद्यत ॥ ६.७५.४१ ॥
ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ସିଂହନାଦ କରୁଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସରାଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ରାତ୍ରି ଯେମିତି ଭୟଙ୍କର ହୋଇଗଲା।
6.75.42
आदिष्टा वानरेन्द्रास्ते सुग्रीवेण महात्मना।
आसन्नं द्वारमासाद्य युध्यध्वं च प्लवंगमाः ॥ ६.७५.४२ ॥
ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ! ନିକଟ ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚି ଯୁଦ୍ଧ କର, ହେ ଡେଇଁପଡ଼ୁଥିବା ବାନରଗଣ!
6.75.43
यश्च वो वितथं कुर्यात् तत्र तत्राप्युपस्थितः।
स हन्तव्योऽभिसम्प्लुत्य राजशासनदूषकः ॥ ६.७५.४३ ॥
ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କରିବ, ଯେଉଁଠି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଲଙ୍ଘନ କରିବ, ତାକୁ ଝାସ ଦେଇ ମାରିବା ଉଚିତ।
6.75.44
तेषु वानरमुख्येषु दीप्तोल्कोज्ज्वलपाणिषु।
स्थितेषु द्वारमाश्रित्य रावणं क्रोध आविशत् ॥ ६.७५.४४ ॥
ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ହାତରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମଶାଲ ଥିଲା, ଦେଖି ରାବଣର ମନରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରବେଶ କଲା।
6.75.45
तस्य जृम्भितविक्षेपाद् व्यामिश्रा वै दिशो दश।
रूपवानिव रुद्रस्य मन्युर्गात्रेष्वदृश्यत ॥ ६.७५.४५ ॥
ତାଙ୍କର ହାଇ ଓ ଚଞ୍ଚଳତାରୁ ଦଶ ଦିଗ ଯେପରି ବିଶୃଙ୍ଖଳ ହୋଇଗଲା; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୂପ ପରି କ୍ରୋଧ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା।
6.75.46
स कुम्भं च निकुम्भं च कुम्भकर्णात्मजावुभौ।
प्रेषयामास संक्रुद्धो राक्षसैर्बहुभिः सह ॥ ६.७५.४६ ॥
କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ କୁମ୍ଭ ଓ ନିକୁମ୍ଭ — କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ — ଅନେକ ରାକ୍ଷସ ସହିତ ପଠାଇଲେ।
6.75.47
यूपाक्षः शोणिताक्षश्च प्रजङ्घः कम्पनस्तथा।
निर्ययुः कौम्भकर्णिभ्यां सह रावणशासनात् ॥ ६.७५.४७ ॥
ଯୂପାକ୍ଷ, ଶୋଣିତାକ୍ଷ, ପ୍ରଜଙ୍ଘ ଓ କମ୍ପନ ମଧ୍ୟ ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ବାହାରିଲେ।
6.75.48
शशास चैव तान् सर्वान् राक्षसान् स महाबलान्।
राक्षसा गच्छताद्यैव सिंहनादं च नादयन् ॥ ६.७५.४८ ॥
ସେ ସେହି ମହାବଳୀ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲା — 'ହେ ରାକ୍ଷସଗଣ, ଏବେ ଯାଅ; ସିଂହନାଦ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼।'
6.75.49
ततस्तु चोदितास्तेन राक्षसा ज्वलितायुधाः।
लङ्काया निर्ययुर्वीराः प्रणदन्तः पुनः पुनः ॥ ६.७५.४९ ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସେହି ବୀର ରାକ୍ଷସମାନେ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରି ଲଙ୍କାରୁ ବାହାରି ଗଲେ ।
6.75.50
रक्षसां भूषणस्थाभिर्भाभिः स्वाभिश्च सर्वशः।
चक्रुस्ते सप्रभं व्योम हरयश्चाग्निभिः सह ॥ ६.७५.५० ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଅଳଙ୍କାରର ପ୍ରଭାରେ ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ସେମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ଆକାଶକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଦେଲେ; ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କଲେ ।
6.75.51
तत्र ताराधिपस्याभा ताराणां भा तथैव च।
तयोराभरणाभा च ज्वलिता द्यामभासयत् ॥ ६.७५.५१ ॥
ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଭା, ତାରକାମାନଙ୍କର ଆଲୋକ, ଏବଂ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଅଳଙ୍କାରର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପ୍ରଭା ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କଲା ।
6.75.52
चन्द्राभा भूषणाभा च ग्रहाणां ज्वलतां च भा।
हरिराक्षससैन्यानि भ्राजयामास सर्वतः ॥ ६.७५.५२ ॥
ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଭା, ଅଳଙ୍କାରର ପ୍ରଭା ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗ୍ରହଗଣର ଆଲୋକ ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସ ସେନାଦଳକୁ ଚାରିଆଡ଼େ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଦେଲା ।
6.75.53
तत्र चार्धप्रदीप्तानां गृहाणां सागरः पुनः।
भाभिः संसक्तसलिलश्चलोर्मिः शुशुभेऽधिकम् ॥ ६.७५.५३ ॥
ସେଠାରେ ଅଧ-ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗୃହଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାରେ ସମୁଦ୍ର ପୁଣି ଅଧିକ ଶୋଭା ପାଇଲା; ତାର ଜଳ ସେହି ଆଲୋକ ସହିତ ମିଶି, ଚଞ୍ଚଳ ତରଙ୍ଗରେ ଝଲସିଲା ।
6.75.54
पताकाध्वजसंयुक्तमुत्तमासिपरश्वधम्।
भीमाश्वरथमातङ्गं नानापत्तिसमाकुलम् ॥ ६.७५.५४ ॥
ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜାଯୁକ୍ତ, ଉତ୍ତମ ଖଡ଼୍ଗ ଓ ପରଶୁଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଓ ହସ୍ତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନାନା ପଦାତିକରେ ଭରପୂର ।
6.75.55
दीप्तशूलगदाखड्गप्रासतोमरकार्मुकम्।
तद् राक्षसबलं भीमं घोरविक्रमपौरुषम् ॥ ६.७५.५५ ॥
ଚମକୁଥିବା ଶୂଳ, ଗଦା, ଖଡ୍ଗ, ପ୍ରାସ, ତୋମର ଓ ଧନୁ ଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସ ସେନା ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ଘୋର ପରାକ୍ରମ ଓ ପୌରୁଷ ଥିଲା।
6.75.56
ददृशे ज्वलितप्रासं किङ्किणीशतनादितम्।
हेमजालाचितभुजं व्यावेष्टितपरश्वधम् ॥ ६.७५.५६ ॥
ଜଳୁଥିବା ପ୍ରାସ ସହିତ, ଶହ ଶହ ଛୋଟ ଘଣ୍ଟିର ନାଦରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ, ସୁନା ଜାଲରେ ସଜ୍ଜିତ ବାହୁ ଓ ଜଡ଼ାଯାଇଥିବା କୁଠାର ସହିତ ସେ ସେନା ଦେଖାଗଲା।
6.75.57
व्याघूर्णितमहाशस्त्रं बाणसंसक्तकार्मुकम्।
गन्धमाल्यमधूत्सेकसम्मोदितमहानिलम् ॥ ६.७५.५७ ॥
ବଡ଼ ଶସ୍ତ୍ର ଘୂରୁଥିବା, ବାଣ ଯୋଡ଼ା ଧନୁ ଥିବା, ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ମଧୁର ଛିଟାରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ମହାବାୟୁ ବହୁଥିବା ସେହି ସେନା।
6.75.58
घोरं शूरजनाकीर्णं महाम्बुधरनिःस्वनम्।
तद् दृष्ट्वा बलमायातं राक्षसानां दुरासदम् ॥ ६.७५.५८ ॥
ସେ ଭୟଙ୍କର, ଶୂରବୀରମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହାମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଗର୍ଜୁଥିଲା। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସେହି ଦୁର୍ଜୟ ସେନାକୁ ଆସିବାର ଦେଖି—
6.75.59
संचचाल प्लवंगानां बलमुच्चैर्ननाद च।
जवेनाप्लुत्य च पुनस्तद् बलं रक्षसां महत् ॥ ६.७५.५९ ॥
ବାନର ସେନା ଚଞ୍ଚଳ ହେଲା ଓ ଜୋରରେ ଗର୍ଜିଲା; ବେଗରେ ଡେଇଁ ପୁଣି ସେହି ରାକ୍ଷସଙ୍କ ମହାସେନା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲା।
6.75.60
अभ्ययात् प्रत्यरिबलं पतंगा इव पावकम्।
तेषां भुजपरामर्शव्यामृष्टपरिघाशनि ॥ ६.७५.६० ॥
ସେମାନେ ଶତ୍ରୁ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ପତଙ୍ଗ ଅଗ୍ନି ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼େ। ସେମାନଙ୍କ ବାହୁ ସ୍ପର୍ଶରେ ଚମକିଲା ପରିଘ ଓ ବଜ୍ର—
6.75.61
राक्षसानां बलं श्रेष्ठं भूयः परमशोभत।
तत्रोन्मत्ता इवोत्पेतुर्हरयोऽथ युयुत्सवः ॥ ६.७५.६१ ॥
ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନା ପୁଣି ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ହେଲା। ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ବାନରମାନେ ଉନ୍ମତ୍ତ ପରି ଡେଇଁ ଉଠିଲେ।
6.75.62
तरुशैलैरभिघ्नन्तो मुष्टिभिश्च निशाचरान्।
तथैवापततां तेषां हरीणां निशितैः शरैः ॥ ६.७५.६२ ॥
ଗଛ ଓ ପଥରରେ, ମୁଷ୍ଟିରେ ନିଶାଚରମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ସେହିପରି ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ବାନରମାନଙ୍କ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ (ରାକ୍ଷସମାନେ ଆଘାତ କଲେ)।
6.75.63
शिरांसि सहसा जह्रू राक्षसा भीमविक्रमाः।
दशनैर्हतकर्णाश्च मुष्टिभिर्भिन्नमस्तकाः।
शिलाप्रहारभग्नाङ्गा विचेरुस्तत्र राक्षसाः ॥ ६.७५.६३ ॥
ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ହଠାତ୍ କଟି ପଡ଼ିଲା। ଦାନ୍ତରେ କାନ ଛିଣ୍ଡିଗଲା; ମୁଷ୍ଟିରେ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଗଲା। ପଥରର ଆଘାତରେ ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ସେଠାରେ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.75.64
तथैवाप्यपरे तेषां कपीनामसिभिः शितैः।
प्रवरानभितो जघ्नुर्घोररूपा निशाचराः ॥ ६.७५.६४ ॥
ସେହିପରି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ନିଶାଚରମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗରେ ବାନରମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.75.65
घ्नन्तमन्यं जघानान्यः पातयन्तमपातयत्।
गर्हमाणं जगर्हान्यो दशन्तमपरोऽदशत् ॥ ६.७५.६५ ॥
ଜଣେ ମାରୁଥିବା ଲୋକକୁ ଅନ୍ୟଜଣେ ମାରିଲା; ପକାଉଥିବା ଲୋକକୁ ଅନ୍ୟଜଣେ ପକାଇଲା। ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ଅନ୍ୟଜଣେ ନିନ୍ଦା କଲା; କାମୁଡ଼ୁଥିବା ଲୋକକୁ ଅନ୍ୟଜଣେ କାମୁଡ଼ିଲା।
6.75.66
देहीत्यन्यो ददात्यन्यो ददामीत्यपरः पुनः।
किं क्लेशयसि तिष्ठेति तत्रान्योन्यं बभाषिरे ॥ ६.७५.६६ ॥
ଜଣେ କହିଲା 'ଦିଅ', ଅନ୍ୟଜଣେ ଦେଲା; ପୁଣି ଆଉ ଜଣେ କହିଲା 'ମୁଁ ଦେଉଛି'। 'କାହିଁକି ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛ? ଅଟକ!' ଏହିପରି ସେଠାରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ କହିଲେ।
6.75.67
विप्रलम्भितशस्त्रं च विमुक्तकवचायुधम्।
समुद्यतमहाप्रासं मुष्टिशूलासिकुन्तलम् ॥ ६.७५.६७ ॥
ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହେଲା, କବଚ ଓ ଆୟୁଧ ପରିତ୍ୟାଗ ହେଲା, ବଡ଼ ବଡ଼ ବର୍ଚ୍ଛା ଉଠାଯାଇଲା, ଏବଂ ମୁଷ୍ଟି, ତ୍ରିଶୂଳ, ଖଡ୍ଗ, କୁନ୍ତ (ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲା)।
6.75.68
प्रावर्तत महारौद्रं युद्धं वानररक्षसाम्।
वानरान् दश सप्तेति राक्षसा जघ्नुराहवे ॥ ६.७५.६८ ॥
ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ରାକ୍ଷସମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସତର ଜଣ ବାନରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
6.75.69
राक्षसान् दश सप्तेति वानराश्चाभ्यपातयन्।
विप्रलम्भितवस्त्रं च विमुक्तकवचध्वजम्।
बलं राक्षसमालम्ब्य वानराः पर्यवारयन् ॥ ६.७५.६९ ॥
ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସତର ଜଣଙ୍କୁ ପାଡ଼ିଦେଲେ। ବସ୍ତ୍ର ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଲା, କବଚ ଓ ଧ୍ୱଜ ପରିତ୍ୟାଗ ହେଲା; ବାନରମାନେ ରାକ୍ଷସସେନାକୁ ଧରି ଘେରିଲେ।