รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.75.1
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सुग्रीवो वानरेश्वरः।
अर्थ्यं विज्ञापयंश्चापि हनूमन्तमिदं वचः ॥ ६.७५.१ ॥
ลำดับนั้น สุครีพ ผู้เป็นใหญ่แห่งวานร ผู้มีเดชรุ่งโรจน์ ได้กล่าววาจานี้แก่หนุมาน พร้อมเปิดเผยจุดประสงค์ของตน
6.75.2
यतो हतः कुम्भकर्णः कुमाराश्च निषूदिताः।
नेदानीमुपनिर्हारं रावणो दातुमर्हति ॥ ६.७५.२ ॥
เพราะกุมภกรรณถูกสังหารแล้ว และเหล่าโอรสถูกทำลายสิ้น บัดนี้ทศกัณฐ์ควรส่งส่วยบรรณาการมาให้
6.75.3
ये ये महाबलाः सन्ति लघवश्च प्लवंगमाः।
लङ्कामभिपतन्त्वाशु गृह्योल्काः प्लवगर्षभाः ॥ ६.७५.३ ॥
ขอให้วานรผู้มีกำลังมหาศาลและว่องไวทั้งหลาย ผู้เป็นยอดแห่งผู้โลดแล่น จงถือคบเพลิงแล้วรีบบุกเข้าโจมตีลงกาโดยเร็ว
6.75.4
ततोऽस्तं गत आदित्ये रौद्रे तस्मिन् निशामुखे।
लङ्कामभिमुखाः सोल्का जग्मुस्ते प्लवगर्षभाः ॥ ६.७५.४ ॥
ครั้นดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าไปในยามค่ำที่น่าสะพรึงนั้น เหล่าวานรผู้ยอดเยี่ยมก็มุ่งหน้าสู่ลงกา ถือคบเพลิงเดินทางตรงเข้าหาเมืองนั้น
6.75.5
उल्काहस्तैर्हरिगणैः सर्वतः समभिद्रुताः।
आरक्षस्था विरूपाक्षाः सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.७५.५ ॥
ถูกเหล่าวานรที่ถือคบเพลิงในมือรุมโจมตีจากทุกด้าน ยามรักษาการณ์ ซึ่งเป็นรากษสตาพิการ ตาเหลือก็ตกใจหนีกระเจิดกระเจิงไปทุกทิศ
6.75.6
गोपुराट्टप्रतोलीषु चर्यासु विविधासु च।
प्रासादेषु च संहृष्टाः ससृजुस्ते हुताशनम् ॥ ६.७५.६ ॥
ด้วยความยินดี พวกเขาจุดไฟเผาประตูเมือง หอสังเกตการณ์ ตรอกซอกซอย ถนนหนทางต่าง ๆ และคฤหาสน์ทั้งหลาย
6.75.7
तेषां गृहसहस्राणि ददाह हुतभुक् तदा।
प्रासादाः पर्वताकाराः पतन्ति धरणीतले ॥ ६.७५.७ ॥
ไฟได้เผาบ้านเรือนของพวกรากษสนับพันหลัง และคฤหาสน์ที่สูงดั่งภูเขาก็ล้มครืนลงสู่พื้นดิน
6.75.8
अगुरुर्दह्यते तत्र परं चैव सुचन्दनम्।
मौक्तिका मणयः स्निग्धा वज्रं चापि प्रवालकम् ॥ ६.७५.८ ॥
ที่นั่นไม้กฤษณาไหม้ไป แม้จันทน์หอมชั้นเลิศก็ไหม้ไป ไข่มุก อัญมณีมันวาว เพชร และปะการังก็ไหม้ไปด้วย
6.75.9
क्षौमं च दह्यते तत्र कौशेयं चापि शोभनम्।
आविकं विविधं चौर्णं काञ्चनं भाण्डमायुधम् ॥ ६.७५.९ ॥
ที่นั่นผ้าลินินและผ้าไหมชั้นดีก็ไหม้ไป ผ้าขนสัตว์หลากชนิด ภาชนะทองคำ และอาวุธก็ไหม้ไปเช่นกัน
6.75.10
नानाविकृतसंस्थानं वाजिभाण्डपरिच्छदम्।
गजग्रैवेयकक्ष्याश्च रथभाण्डांश्च संस्कृतान् ॥ ६.७५.१० ॥
เครื่องประดับม้ารูปทรงแปลกประหลาดนานาชนิด สายคอและสายรัดของช้าง และเครื่องประดับรถศึกที่จัดแต่งอย่างประณีต ก็ไหม้ไปด้วยเช่นกัน
6.75.11
तनुत्राणि च योधानां हस्त्यश्वानां च वर्म च।
खड्गा धनूंषि ज्याबाणास्तोमराङ्कुशशक्तयः ॥ ६.७५.११ ॥
เกราะของนักรบ และเกราะของช้างและม้า ดาบ คันธนู สายธนูและลูกศร หอก ขอสับช้าง และหอกซัด ล้วนถูกไฟเผาไหม้
6.75.12
रोमजं वालजं चर्म व्याघ्रजं चाण्डजं बहु।
मुक्तामणिविचित्रांश्च प्रासादांश्च समन्ततः ॥ ६.७५.१२ ॥
ที่นั่งทำจากหนังนับไม่ถ้วน ทั้งหนังขนสัตว์ หนังขนหาง หนังเสือ และหนังนก รวมทั้งคฤหาสน์ที่ประดับด้วยไข่มุกและอัญมณีอย่างวิจิตร ต่างถูกไฟเผาไหม้ทุกด้าน
6.75.13
विविधानस्त्रसंघातानग्निर्दहति तत्र वै।
नानाविधान् गृहांश्चित्रान् ददाह हुतभुक् तदा ॥ ६.७५.१३ ॥
ที่นั่นไฟได้เผากองอาวุธนานาชนิด แล้วไฟที่กินเครื่องบูชาก็เผาบ้านเรือนอันงดงามหลากแบบจนวอดวาย
6.75.14
आवासान् राक्षसानां च सर्वेषां गृहगृध्नुनाम्।
हेमचित्रतनुत्राणां स्रग्भाण्डाम्बरधारिणाम् ॥ ६.७५.१४ ॥
ไฟได้เผาที่พักอาศัยของพวกรากษสทั้งปวง ซึ่งผูกพันกับบ้านของตน ผู้สวมเกราะทองอันงดงาม ถือพวงมาลัย ภาชนะ และอาภรณ์
6.75.15
सीधुपानचलाक्षाणां मदविह्वलगामिनाम्।
कान्तालम्बितवस्त्राणां शत्रुसंजातमन्युनाम् ॥ ६.७५.१५ ॥
ผู้มีดวงตาเหลือกลานเพราะดื่มสุรา เดินเซด้วยความมึนเมา มีผ้านุ่งผ้าห่มห้อยจากสตรีที่รัก และมีความโกรธแค้นต่อศัตรูลุกโชน
6.75.16
गदाशूलासिहस्तानां खादतां पिबतामपि।
शयनेषु महार्हेषु प्रसुप्तानां प्रियैः सह ॥ ६.७५.१६ ॥
ผู้ถือคทา ตรีศูล และดาบในมือ กำลังกินและดื่ม หรือหลับใหลบนที่นอนอันมีค่าพร้อมกับสตรีที่รัก
6.75.17
त्रस्तानां गच्छतां तूर्णं पुत्रानादाय सर्वतः।
तेषां शतसहस्राणि तदा लङ्कानिवासिनाम् ॥ ६.७५.१७ ॥
พวกที่หวาดกลัวรีบหนีไปทุกทิศ อุ้มลูกชายของตนไว้ แล้วชาวลงกาเหล่านั้นก็มีจำนวนนับแสนนับล้านคน
6.75.18
अदहत् पावकस्तत्र जज्वाल च पुनः पुनः।
सारवन्ति महार्हाणि गम्भीरगुणवन्ति च ॥ ६.७५.१८ ॥
ไฟได้เผาพวกเขาที่นั่น และลุกโชนซ้ำแล้วซ้ำเล่า แม้สิ่งของที่มีแก่นสารมีค่ามากและมีคุณภาพลึกซึ้ง ก็ถูกเผาผลาญจนหมดสิ้น
6.75.19
हेमचन्द्रार्धचन्द्राणि चन्द्रशालोन्नतानि च।
तत्र चित्रगवाक्षाणि साधिष्ठानानि सर्वशः ॥ ६.७५.१९ ॥
มีทั้งรูปครึ่งพระจันทร์สีทอง และหอพระจันทร์สูงตระหง่าน มีช่องหน้าต่างลวดลายหลากหลายและฐานรองรับอยู่ทุกแห่ง
6.75.20
मणिविद्रुमचित्राणि स्पृशन्तीव दिवाकरम्।
क्रौञ्चबर्हिणवीणानां भूषणानां च निःस्वनैः ॥ ६.७५.२० ॥
ประดับด้วยอัญมณีและปะการัง ดูราวกับจะแตะดวงอาทิตย์ ก้องกังวานด้วยเสียงนกกระเรียนและนกยูง เสียงพิณ และเสียงกรุ๊งกริ๊งของเครื่องประดับ
6.75.21
नादितान्यचलाभानि वेश्मान्यग्निर्ददाह सः।
ज्वलनेन परीतानि तोरणानि चकाशिरे ॥ ६.७५.२१ ॥
ไฟเผาเรือนทั้งหลายที่ส่งเสียงดังก้องเหมือนภูเขา และซุ้มประตูที่ถูกล้อมด้วยเปลวไฟก็ส่องแสงเจิดจ้า
6.75.22
विद्युद्भिरिव नद्धानि मेघजालानि घर्मगे।
ज्वलनेन परीतानि गृहाणि प्रचकाशिरे ॥ ६.७५.२२ ॥
เหมือนกลุ่มเมฆที่มีสายฟ้าพาดผ่าน ในฤดูร้อน เรือนทั้งหลายที่ถูกเปลวไฟล้อมไว้ก็ส่องแสงสว่างไสว
6.75.23
दावाग्निदीप्तानि यथा शिखराणि महागिरेः।
विमानेषु प्रसुप्ताश्च दह्यमाना वराङ्गनाः ॥ ६.७५.२३ ॥
ดังยอดเขาของภูเขาใหญ่ที่ลุกโชนด้วยไฟป่า หญิงงามผู้ประเสริฐที่กำลังหลับอยู่ในปราสาทก็กำลังถูกเผาไหม้
6.75.24
त्यक्ताभरणसंयोगा हाहेत्युच्चैर्विचुक्रुशुः।
तत्र चाग्निपरीतानि निपेतुर्भवनान्यपि ॥ ६.७५.२४ ॥
พวกนางถอดเครื่องประดับทิ้ง ร้องครวญดังลั่นว่า "โอ้ ทุกข์เอ๋ย โอ้ ทุกข์เอ๋ย" และเรือนทั้งหลายที่ถูกไฟล้อมก็พังทลายลงด้วย
6.75.25
वज्रिवज्रहतानीव शिखराणि महागिरेः।
तानि निर्दह्यमानानि दूरतः प्रचकाशिरे ॥ ६.७५.२५ ॥
เหมือนยอดเขาใหญ่ที่ถูกสายฟ้าของพระอินทร์ฟาดเข้า สิ่งก่อสร้างที่ถูกไฟเผาเหล่านั้นส่องแสงจ้าอยู่แต่ไกล
6.75.26
हिमवच्छिखराणीव दह्यमानानि सर्वशः।
हर्म्याग्रैर्दह्यमानैश्च ज्वालाप्रज्वलितैरपि ॥ ६.७५.२६ ॥
เหมือนยอดเขาหิมาลัยที่ถูกเผาไหม้ไปทุกด้าน ยอดของปราสาทที่กำลังลุกไหม้ก็ถูกไฟลุกท่วมด้วยเปลวเพลิงเช่นกัน
6.75.27
रात्रौ सा दृश्यते लङ्का पुष्पितैरिव किंशुकैः।
हस्त्यध्यक्षैर्गजैर्मुक्तैर्मुक्तैश्च तुरगैरपि।
बभूव लङ्का लोकान्ते भ्रान्तग्राह इवार्णवः ॥ ६.७५.२७ ॥
ในยามค่ำคืน ลงกานั้นปรากฏดั่งต้นกิงศุกที่ออกดอกบาน ช้างและม้าที่ควาญปล่อยออกมาวิ่งพล่าน ลงกาจึงเหมือนมหาสมุทรในวาระสุดท้ายของโลก ที่สัตว์น้ำขนาดยักษ์ต่างงุนงงสับสน
6.75.28
अश्वं मुक्तं गजो दृष्ट्वा क्वचिद् भीतोऽपसर्पति।
भीतो भीतं गजं दृष्ट्वा क्वचिदश्वो निवर्तते ॥ ६.७५.२८ ॥
เมื่อช้างเห็นม้าที่ถูกปล่อยมา มันก็หวาดกลัวและถอยหนีไปที่ใดที่หนึ่ง และเมื่อม้าเห็นช้างที่หวาดกลัว มันก็หวนกลับไปที่ใดที่หนึ่งเช่นกัน
6.75.29
लङ्कायां दह्यमानायां शुशुभे च महोदधिः।
छायासंसक्तसलिलो लोहितोद इवार्णवः ॥ ६.७५.२९ ॥
ขณะที่ลงกากำลังถูกไฟเผา มหาสมุทรก็ส่องประกายงดงาม น้ำของมันเต็มไปด้วยเงาสะท้อนของเปลวไฟ ดังมหาสมุทรที่มีน้ำสีแดงเรื่อ
6.75.30
सा बभूव मुहूर्तेन हरिभिर्दीपिता पुरी।
लोकस्यास्य क्षये घोरे प्रदीप्तेव वसुन्धरा ॥ ६.७५.३० ॥
ในชั่วขณะเดียว นครนั้นก็ถูกพวกวานรจุดไฟจนลุกโชน ดุจแผ่นดินที่กำลังลุกไหม้ในวาระแห่งการดับสลายอันน่าสะพรึงของโลกนี้
6.75.31
नारीजनस्य धूमेन व्याप्तस्योच्चैर्विनेदुषः।
स्वनो ज्वलनतप्तस्य शुश्रुवे शतयोजनम् ॥ ६.७५.३१ ॥
เสียงร้องของเหล่าสตรี ที่ถูกควันปกคลุมและคร่ำครวญดังลั่น และเสียงของนครที่ถูกไฟเผาจนไหม้เกรียม ได้ยินไปไกลถึงหนึ่งร้อยโยชน์
6.75.32
प्रदग्धकायानपरान् राक्षसान् निर्गतान् बहिः।
सहसा ह्युत्पतन्ति स्म हरयोऽथ युयुत्सवः ॥ ६.७५.३२ ॥
ยังมีรากษสอื่น ๆ ที่ร่างกายถูกเผาไหม้ออกมานอกเมือง และพวกวานรที่กระหายการรบก็โผเข้าใส่พวกมันในทันที
6.75.33
उद्घुष्टं वानराणां च राक्षसानां च निःस्वनम्।
दिशो दश समुद्रं च पृथिवीं च व्यनादयत् ॥ ६.७५.३३ ॥
เสียงโห่ร้องของพวกวานรและเสียงคำรามของพวกรากษส ทำให้ทิศทั้งสิบ มหาสมุทร และผืนแผ่นดินก้องกังวานไปทั่ว
6.75.34
विशल्यौ च महात्मानौ तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
असम्भ्रान्तौ जगृहतुस्ते उभे धनुषी वरे ॥ ६.७५.३४ ॥
พระรามและพระลักษมณ์ ผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองพระองค์นั้น หายจากบาดแผลแล้ว และไม่หวั่นไหวเลย ทรงจับคันธนูอันประเสริฐทั้งสองไว้
6.75.35
ततो विस्फारयामास रामश्च धनुरुत्तमम्।
बभूव तुमुलः शब्दो राक्षसानां भयावहः ॥ ६.७५.३५ ॥
จากนั้น พระรามทรงง้างและดีดคันธนูอันเลิศของพระองค์ เสียงอึกทึกก็ดังขึ้น ก่อให้เกิดความหวาดหวั่นแก่พวกรากษส
6.75.36
अशोभत तदा रामो धनुर्विस्फारयन् महत्।
भगवानिव संक्रुद्धो भवो वेदमयं धनुः ॥ ६.७५.३६ ॥
ขณะนั้น พระรามทรงง้างคันธนูอันใหญ่ ทรงรุ่งโรจน์ดุจพระศิวะผู้ทรงพระพิโรธ ที่ถือคันธนูซึ่งทำจากพระเวท
6.75.37
उद्घुष्टं वानराणां च राक्षसानां च निःस्वनम्।
ज्याशब्दस्तावुभौ शब्दावति रामस्य शुश्रुवे ॥ ६.७५.३७ ॥
ได้ยินเสียงโห่ร้องของพวกวานรและเสียงคำรามของพวกรากษส แต่เสียงสายธนูของพระรามกลับดังก้องเหนือเสียงทั้งสองนั้น
6.75.38
वानरोद्घुष्टघोषश्च राक्षसानां च निःस्वनः।
ज्याशब्दश्चापि रामस्य त्रयं व्याप दिशो दश ॥ ६.७५.३८ ॥
เสียงโห่ร้องของพวกวานร เสียงคำรามของพวกรากษส และเสียงสายธนูของพระราม สามเสียงนี้แผ่ไปทั่วทิศทั้งสิบ
6.75.39
तस्य कार्मुकनिर्मुक्तैः शरैस्तत्पुरगोपुरम्।
कैलासशृङ्गप्रतिमं विकीर्णमभवद् भुवि ॥ ६.७५.३९ ॥
ด้วยลูกศรที่พระองค์ทรงยิงจากคันธนู ประตูหอคอยของนครนั้น ซึ่งงดงามดุจยอดเขาไกรลาส ก็พังกระจัดกระจายลงสู่พื้นดิน
6.75.40
ततो रामशरान् दृष्ट्वा विमानेषु गृहेषु च।
संनाहो राक्षसेन्द्राणां तुमुलः समपद्यत ॥ ६.७५.४० ॥
จากนั้น เมื่อเห็นลูกศรของพระรามปักอยู่ในวิมานและเรือนทั้งหลาย การสวมเกราะของเหล่าราชารากษสก็เกิดความอลหม่านวุ่นวายขึ้น
6.75.41
तेषां संनह्यमानानां सिंहनादं च कुर्वताम्।
शर्वरी राक्षसेन्द्राणां रौद्रीव समपद्यत ॥ ६.७५.४१ ॥
เมื่อบรรดาราชาแห่งรากษสสวมเกราะและคำรามดั่งราชสีห์ ราตรีนั้นก็ดูน่าสะพรึงกลัวราวกับกลายเป็นราตรีแห่งพระรุทร
6.75.42
आदिष्टा वानरेन्द्रास्ते सुग्रीवेण महात्मना।
आसन्नं द्वारमासाद्य युध्यध्वं च प्लवंगमाः ॥ ६.७५.४२ ॥
เหล่าวานรผู้เป็นใหญ่ ท่านทั้งหลายได้รับคำสั่งจากสุครีพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ จงไปยังประตูที่อยู่ใกล้ แล้วต่อสู้เถิด ข้าแต่วานรผู้กระโดดโลดเต้น
6.75.43
यश्च वो वितथं कुर्यात् तत्र तत्राप्युपस्थितः।
स हन्तव्योऽभिसम्प्लुत्य राजशासनदूषकः ॥ ६.७५.४३ ॥
ผู้ใดในหมู่พวกท่านประพฤติผิด และปรากฏตัวอยู่ ณ ที่ใดก็ตาม ผู้นั้นละเมิดพระบัญชาของพระราชา ต้องถูกสังหาร จงพุ่งเข้าโจมตีเขาเถิด
6.75.44
तेषु वानरमुख्येषु दीप्तोल्कोज्ज्वलपाणिषु।
स्थितेषु द्वारमाश्रित्य रावणं क्रोध आविशत् ॥ ६.७५.४४ ॥
เมื่อวานรผู้เป็นหัวหน้าเหล่านั้น มือถือคบเพลิงลุกโชติช่วง ยืนประจำอยู่ที่ประตู ความโกรธก็เข้าครอบงำท้าวราวณะ
6.75.45
तस्य जृम्भितविक्षेपाद् व्यामिश्रा वै दिशो दश।
रूपवानिव रुद्रस्य मन्युर्गात्रेष्वदृश्यत ॥ ६.७५.४५ ॥
เพราะการหาวและการเคลื่อนไหวอันดุดันของท้าวราวณะ ทิศทั้งสิบดูเหมือนจะถูกทำให้ปั่นป่วนสับสน และความกริ้วดั่งมีรูปกายของพระรุทรก็ปรากฏออกมาในอวัยวะของพระองค์
6.75.46
स कुम्भं च निकुम्भं च कुम्भकर्णात्मजावुभौ।
प्रेषयामास संक्रुद्धो राक्षसैर्बहुभिः सह ॥ ६.७५.४६ ॥
ท้าวราวณะทรงพิโรธยิ่ง จึงส่งกุมภะและนิกุมภะ ทั้งสองโอรสของกุมภกรรณ พร้อมด้วยรากษสจำนวนมาก
6.75.47
यूपाक्षः शोणिताक्षश्च प्रजङ्घः कम्पनस्तथा।
निर्ययुः कौम्भकर्णिभ्यां सह रावणशासनात् ॥ ६.७५.४७ ॥
ยูปากษะ โศณิตากษะ ปรชังฆะ และกัมปนะ ก็ออกไปพร้อมโอรสทั้งสองของกุมภกรรณ ตามพระบัญชาของท้าวราวณะ
6.75.48
शशास चैव तान् सर्वान् राक्षसान् स महाबलान्।
राक्षसा गच्छताद्यैव सिंहनादं च नादयन् ॥ ६.७५.४८ ॥
พระองค์ทรงบัญชาแก่รากษสผู้มีกำลังมหาศาลทั้งหมดนั้นว่า ข้าแต่รากษสทั้งหลาย จงไปเดี๋ยวนี้ และคำรามดั่งราชสีห์ให้ก้องกังวานขณะเคลื่อนพล
6.75.49
ततस्तु चोदितास्तेन राक्षसा ज्वलितायुधाः।
लङ्काया निर्ययुर्वीराः प्रणदन्तः पुनः पुनः ॥ ६.७५.४९ ॥
จากนั้น รากษสผู้กล้าหาญถืออาวุธลุกโชน ได้รับการเร่งเร้าจากท้าวราวณะ ก็ยกออกจากลงกา คำรามซ้ำแล้วซ้ำเล่า
6.75.50
रक्षसां भूषणस्थाभिर्भाभिः स्वाभिश्च सर्वशः।
चक्रुस्ते सप्रभं व्योम हरयश्चाग्निभिः सह ॥ ६.७५.५० ॥
ด้วยแสงจากเครื่องประดับของรากษสและแสงของตนเองทั่วทุกทิศ พวกเขาทำให้ท้องฟ้าสว่างไสว และเหล่าวานร พร้อมกับเพลิงทั้งหลาย ก็ทำให้ท้องฟ้าสว่างจ้าเช่นกัน
6.75.51
तत्र ताराधिपस्याभा ताराणां भा तथैव च।
तयोराभरणाभा च ज्वलिता द्यामभासयत् ॥ ६.७५.५१ ॥
ที่นั่น แสงของเจ้าแห่งดวงดาว แสงของดวงดาวทั้งหลาย และแสงแวววาวจากเครื่องประดับของทั้งสองฝ่าย ส่องสว่างทั่วท้องฟ้า
6.75.52
चन्द्राभा भूषणाभा च ग्रहाणां ज्वलतां च भा।
हरिराक्षससैन्यानि भ्राजयामास सर्वतः ॥ ६.७५.५२ ॥
แสงจันทร์ แสงจากเครื่องประดับ และแสงของดวงดาวที่ลุกโชน ส่องให้กองทัพของวานรและรากษสสว่างไปทั่วทุกด้าน
6.75.53
तत्र चार्धप्रदीप्तानां गृहाणां सागरः पुनः।
भाभिः संसक्तसलिलश्चलोर्मिः शुशुभेऽधिकम् ॥ ६.७५.५३ ॥
ที่นั่น ด้วยแสงจากบ้านเรือนที่ไหม้ไปครึ่งหนึ่ง มหาสมุทรยิ่งส่องประกาย น้ำของมันผสมกับแสงนั้น และคลื่นของมันก็ซัดสาดไม่หยุด
6.75.54
पताकाध्वजसंयुक्तमुत्तमासिपरश्वधम्।
भीमाश्वरथमातङ्गं नानापत्तिसमाकुलम् ॥ ६.७५.५४ ॥
กองทัพนั้นประดับด้วยธงและธงประจำกองทัพ มีดาบและขวานชั้นดี เต็มไปด้วยม้า รถรบ และช้างอันน่าเกรงขาม และคับคั่งด้วยพลเดินเท้าหลากหลายประเภท
6.75.55
दीप्तशूलगदाखड्गप्रासतोमरकार्मुकम्।
तद् राक्षसबलं भीमं घोरविक्रमपौरुषम् ॥ ६.७५.५५ ॥
กองทัพรากษสนั้น มีตรีศูลลุกโชน คทา ดาบ หอก หลาว และธนู น่าสะพรึงกลัว มีพลังและความกล้าหาญอันน่าหวาดหวั่น
6.75.56
ददृशे ज्वलितप्रासं किङ्किणीशतनादितम्।
हेमजालाचितभुजं व्यावेष्टितपरश्वधम् ॥ ६.७५.५६ ॥
กองทัพนั้นปรากฏให้เห็นพร้อมหอกที่ลุกโชน ดังก้องด้วยกระดิ่งเล็กนับร้อย แขนของทหารประดับด้วยตาข่ายทอง และขวานก็พันอยู่รอบแขนเหล่านั้น
6.75.57
व्याघूर्णितमहाशस्त्रं बाणसंसक्तकार्मुकम्।
गन्धमाल्यमधूत्सेकसम्मोदितमहानिलम् ॥ ६.७५.५७ ॥
กองทัพที่มีอาวุธใหญ่หมุนวนไปมา มีธนูที่ติดลูกศร และลมแรงที่หอมฟุ้งด้วยเครื่องหอม พวงมาลัย และละอองไวน์
6.75.58
घोरं शूरजनाकीर्णं महाम्बुधरनिःस्वनम्।
तद् दृष्ट्वा बलमायातं राक्षसानां दुरासदम् ॥ ६.७५.५८ ॥
น่าสะพรึงกลัว คับคั่งด้วยนักรบผู้กล้า คำรามดั่งเมฆฝนฟ้าคะนองขนาดใหญ่ เมื่อเห็นกองทัพรากษสที่ยากจะต้านทานนั้นยกเข้ามา—
6.75.59
संचचाल प्लवंगानां बलमुच्चैर्ननाद च।
जवेनाप्लुत्य च पुनस्तद् बलं रक्षसां महत् ॥ ६.७५.५९ ॥
กองทัพของวานรก็เคลื่อนไหว คำรามดังลั่น แล้วกระโดดอย่างรวดเร็วพุ่งเข้าใส่กองทัพรากษสอันยิ่งใหญ่นั้นอีกครั้ง
6.75.60
अभ्ययात् प्रत्यरिबलं पतंगा इव पावकम्।
तेषां भुजपरामर्शव्यामृष्टपरिघाशनि ॥ ६.७५.६० ॥
พวกเขาพุ่งเข้าใส่กองทัพของศัตรูดั่งแมลงเม่าที่พุ่งเข้าใส่ไฟ ตะบองเหล็กและสายฟ้า ถูกขัดเงาด้วยการสัมผัสแขนของพวกเขา—
6.75.61
राक्षसानां बलं श्रेष्ठं भूयः परमशोभत।
तत्रोन्मत्ता इवोत्पेतुर्हरयोऽथ युयुत्सवः ॥ ६.७५.६१ ॥
กองทัพอันประเสริฐของเหล่ารากษสยิ่งงดงามรุ่งเรืองขึ้นอีก ที่นั่นเหล่าวานรผู้ปรารถนาจะรบต่างกระโดดพุ่งขึ้นราวกับคลั่งไคล้
6.75.62
तरुशैलैरभिघ्नन्तो मुष्टिभिश्च निशाचरान्।
तथैवापततां तेषां हरीणां निशितैः शरैः ॥ ६.७५.६२ ॥
เหล่าวานรที่พุ่งเข้าใส่พวกนิศาจรก็ถูกรากษสใช้ลูกศรคมกริบยิงสวนกลับมาเช่นกัน ขณะที่วานรทั้งหลายตีนิศาจรด้วยต้นไม้ ก้อนหิน และหมัดของตน
6.75.63
शिरांसि सहसा जह्रू राक्षसा भीमविक्रमाः।
दशनैर्हतकर्णाश्च मुष्टिभिर्भिन्नमस्तकाः।
शिलाप्रहारभग्नाङ्गा विचेरुस्तत्र राक्षसाः ॥ ६.७५.६३ ॥
เหล่ารากษสผู้มีความกล้าหาญน่าสะพรึงกลัวถูกตัดศีรษะกระเด็นในพริบตา บางตนถูกกัดจนหูขาด บางตนถูกหมัดทุบจนกะโหลกแตก และรากษสที่แขนขาหักจากการถูกก้อนหินฟาดก็เดินโซเซอยู่ที่นั่น
6.75.64
तथैवाप्यपरे तेषां कपीनामसिभिः शितैः।
प्रवरानभितो जघ्नुर्घोररूपा निशाचराः ॥ ६.७५.६४ ॥
ในทำนองเดียวกัน รากษสอีกพวกหนึ่งผู้มีร่างน่ากลัวก็ใช้ดาบคมฟันวานรผู้เป็นยอดนักรบจากทุกทิศทาง
6.75.65
घ्नन्तमन्यं जघानान्यः पातयन्तमपातयत्।
गर्हमाणं जगर्हान्यो दशन्तमपरोऽदशत् ॥ ६.७५.६५ ॥
ตนหนึ่งตีผู้ที่กำลังตีอยู่ อีกตนหนึ่งก็ตีตนนั้นอีก ตนหนึ่งทำให้ผู้ที่กำลังล้มคนอื่นล้ม อีกตนก็ทำให้ตนนั้นล้มลง ตนหนึ่งด่าผู้ที่กำลังด่าอยู่ อีกตนก็ด่ากลับ ตนหนึ่งกัดผู้ที่กำลังกัดอยู่ อีกตนก็กัดกลับ
6.75.66
देहीत्यन्यो ददात्यन्यो ददामीत्यपरः पुनः।
किं क्लेशयसि तिष्ठेति तत्रान्योन्यं बभाषिरे ॥ ६.७५.६६ ॥
ตนหนึ่งพูดว่า "จงให้มา" อีกตนก็ให้ ตนอื่นพูดอีกว่า "ข้าให้" ตนหนึ่งพูดว่า "ทำไมเจ้าต้องมารบกวนข้า หยุดเสียเถิด" พวกเขาก็พูดกันเช่นนี้ที่นั่น
6.75.67
विप्रलम्भितशस्त्रं च विमुक्तकवचायुधम्।
समुद्यतमहाप्रासं मुष्टिशूलासिकुन्तलम् ॥ ६.७५.६७ ॥
อาวุธถูกโยนไปอย่างระส่ำระสาย เกราะและศัสตราวุธถูกทิ้งลง มีการชูหอกใหญ่ขึ้น และใช้หมัด ตรีศูล ดาบ และหอกในการรบ
6.75.68
प्रावर्तत महारौद्रं युद्धं वानररक्षसाम्।
वानरान् दश सप्तेति राक्षसा जघ्नुराहवे ॥ ६.७५.६८ ॥
การรบอันน่าสะพรึงกลัวอย่างยิ่งระหว่างวานรกับรากษสก็เริ่มขึ้น รากษสสังหารวานรไปสิบเจ็ดตนในการสู้รบ
6.75.69
राक्षसान् दश सप्तेति वानराश्चाभ्यपातयन्।
विप्रलम्भितवस्त्रं च विमुक्तकवचध्वजम्।
बलं राक्षसमालम्ब्य वानराः पर्यवारयन् ॥ ६.७५.६९ ॥
เหล่าวานรก็ล้มรากษสไปสิบเจ็ดตนเช่นกัน เสื้อผ้ายุ่งเหยิง เกราะและธงถูกทิ้งลง วานรเข้ารุมล้อมกองทัพรากษสไว้โดยยึดทัพของรากษสเป็นที่พึ่ง