ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.75.1
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सुग्रीवो वानरेश्वरः।
अर्थ्यं विज्ञापयंश्चापि हनूमन्तमिदं वचः ॥ ६.७५.१ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਾਨਰਰਾਜ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਉਚਿਤ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਦੱਸਿਆ।
6.75.2
यतो हतः कुम्भकर्णः कुमाराश्च निषूदिताः।
नेदानीमुपनिर्हारं रावणो दातुमर्हति ॥ ६.७५.२ ॥
ਕੁੰਭਕਰਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਹੈ।
6.75.3
ये ये महाबलाः सन्ति लघवश्च प्लवंगमाः।
लङ्कामभिपतन्त्वाशु गृह्योल्काः प्लवगर्षभाः ॥ ६.७५.३ ॥
ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਫੁਰਤੀਲੇ ਵਾਨਰ ਹਨ, ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਲੈ ਕੇ ਛੇਤੀ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈਣ।
6.75.4
ततोऽस्तं गत आदित्ये रौद्रे तस्मिन् निशामुखे।
लङ्कामभिमुखाः सोल्का जग्मुस्ते प्लवगर्षभाः ॥ ६.७५.४ ॥
ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
6.75.5
उल्काहस्तैर्हरिगणैः सर्वतः समभिद्रुताः।
आरक्षस्था विरूपाक्षाः सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.७५.५ ॥
ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਲਏ ਵਾਨਰ-ਟੋਲਿਆਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਪਹਿਰੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਰਾਕਸ਼ ਅਚਾਨਕ ਭੱਜ ਗਏ।
6.75.6
गोपुराट्टप्रतोलीषु चर्यासु विविधासु च।
प्रासादेषु च संहृष्टाः ससृजुस्ते हुताशनम् ॥ ६.७५.६ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਗਰ-ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ, ਅਟਾਰੀਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਹਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
6.75.7
तेषां गृहसहस्राणि ददाह हुतभुक् तदा।
प्रासादाः पर्वताकाराः पतन्ति धरणीतले ॥ ६.७५.७ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਅੱਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ; ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਮਹਿਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ।
6.75.8
अगुरुर्दह्यते तत्र परं चैव सुचन्दनम्।
मौक्तिका मणयः स्निग्धा वज्रं चापि प्रवालकम् ॥ ६.७५.८ ॥
ਉੱਥੇ ਅਗਰ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਵੀ; ਮੋਤੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਮਣੀਆਂ, ਹੀਰਾ ਅਤੇ ਮੂੰਗਾ ਵੀ ਸੜ ਰਹੇ ਹਨ।
6.75.9
क्षौमं च दह्यते तत्र कौशेयं चापि शोभनम्।
आविकं विविधं चौर्णं काञ्चनं भाण्डमायुधम् ॥ ६.७५.९ ॥
ਉੱਥੇ ਕ੍ਸ਼ੌਮ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੌਸ਼ੇਯ (ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜਾ) ਵੀ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਊਨੀ ਕੱਪੜੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਸੜ ਰਹੇ ਹਨ।
6.75.10
नानाविकृतसंस्थानं वाजिभाण्डपरिच्छदम्।
गजग्रैवेयकक्ष्याश्च रथभाण्डांश्च संस्कृतान् ॥ ६.७५.१० ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਗੜੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਗਲੇ ਦੇ ਪੱਟੇ ਅਤੇ ਪੇਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਰੱਥ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਵੀ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.75.11
तनुत्राणि च योधानां हस्त्यश्वानां च वर्म च।
खड्गा धनूंषि ज्याबाणास्तोमराङ्कुशशक्तयः ॥ ६.७५.११ ॥
ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਕਵਚ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਕਵਚ ਵੀ; ਤਲਵਾਰਾਂ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਦੀ ਤੰਦ ਅਤੇ ਬਾਣ, ਤੋਮਰ, ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ (ਬਰਛੀਆਂ) ਵੀ ਸੜ ਰਹੇ ਹਨ।
6.75.12
रोमजं वालजं चर्म व्याघ्रजं चाण्डजं बहु।
मुक्तामणिविचित्रांश्च प्रासादांश्च समन्ततः ॥ ६.७५.१२ ॥
ਵਾਲਾਂ, ਪੂਛ ਦੇ ਵਾਲਾਂ, ਬਾਘ ਦੀ ਖੱਲ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਖੱਲ ਦੇ ਬਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਆਸਨ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ-ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਅਨੋਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਮਹਿਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੜ ਰਹੇ ਹਨ।
6.75.13
विविधानस्त्रसंघातानग्निर्दहति तत्र वै।
नानाविधान् गृहांश्चित्रान् ददाह हुतभुक् तदा ॥ ६.७५.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਅੱਗ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ। ਤਦ ਹੁਤਭੁਕ ਅੱਗ ਨੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਘਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ।
6.75.14
आवासान् राक्षसानां च सर्वेषां गृहगृध्नुनाम्।
हेमचित्रतनुत्राणां स्रग्भाण्डाम्बरधारिणाम् ॥ ६.७५.१४ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਮਾਲਾ, ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਵਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ।
6.75.15
सीधुपानचलाक्षाणां मदविह्वलगामिनाम्।
कान्तालम्बितवस्त्राणां शत्रुसंजातमन्युनाम् ॥ ६.७५.१५ ॥
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਚੰਚਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡਗਮਗਾਉਂਦੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਿਆਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਫੜੇ ਵਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੱਸਾ ਉਪਜੇ ਹੋਏ।
6.75.16
गदाशूलासिहस्तानां खादतां पिबतामपि।
शयनेषु महार्हेषु प्रसुप्तानां प्रियैः सह ॥ ६.७५.१६ ॥
ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਦਾ, ਸ਼ੂਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜੇ ਹੋਏ; ਖਾਂਦੇ-ਪੀਂਦੇ; ਕੀਮਤੀ ਪਲੰਘਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ।
6.75.17
त्रस्तानां गच्छतां तूर्णं पुत्रानादाय सर्वतः।
तेषां शतसहस्राणि तदा लङ्कानिवासिनाम् ॥ ६.७५.१७ ॥
ਡਰ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜਦੇ, ਤਦ ਲੰਕਾ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ।
6.75.18
अदहत् पावकस्तत्र जज्वाल च पुनः पुनः।
सारवन्ति महार्हाणि गम्भीरगुणवन्ति च ॥ ६.७५.१८ ॥
ਉੱਥੇ ਅੱਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭੜਕ ਉੱਠੀ। ਸਾਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੀਮਤੀ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵੀ (ਸੜ ਗਈਆਂ)।
6.75.19
हेमचन्द्रार्धचन्द्राणि चन्द्रशालोन्नतानि च।
तत्र चित्रगवाक्षाणि साधिष्ठानानि सर्वशः ॥ ६.७५.१९ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਅਰਧਚੰਦਰਾਕਾਰ ਅਲੰਕਾਰ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਚੰਦਰਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਉੱਥੇ ਸਨ; ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਨ।
6.75.20
मणिविद्रुमचित्राणि स्पृशन्तीव दिवाकरम्।
क्रौञ्चबर्हिणवीणानां भूषणानां च निःस्वनैः ॥ ६.७५.२० ॥
ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਮੂੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿਤਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਿਲ ਮਾਨੋ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੇ ਸਨ; ਕ੍ਰੌਂਚ, ਮੋਰ, ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ।
6.75.21
नादितान्यचलाभानि वेश्मान्यग्निर्ददाह सः।
ज्वलनेन परीतानि तोरणानि चकाशिरे ॥ ६.७५.२१ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਗੂੰਜਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਲਾਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਤੋਰਨ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
6.75.22
विद्युद्भिरिव नद्धानि मेघजालानि घर्मगे।
ज्वलनेन परीतानि गृहाणि प्रचकाशिरे ॥ ६.७५.२२ ॥
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਲਾਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਘਰ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
6.75.23
दावाग्निदीप्तानि यथा शिखराणि महागिरेः।
विमानेषु प्रसुप्ताश्च दह्यमाना वराङ्गनाः ॥ ६.७५.२३ ॥
ਵੱਡੇ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਦਾਵਾਨਲ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
6.75.24
त्यक्ताभरणसंयोगा हाहेत्युच्चैर्विचुक्रुशुः।
तत्र चाग्निपरीतानि निपेतुर्भवनान्यपि ॥ ६.७५.२४ ॥
ਗਹਿਣੇ ਲਾਹ ਕੇ "ਹਾਏ! ਹਾਏ!" ਆਖ ਕੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਹਿਲ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਏ।
6.75.25
वज्रिवज्रहतानीव शिखराणि महागिरेः।
तानि निर्दह्यमानानि दूरतः प्रचकाशिरे ॥ ६.७५.२५ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਹਤੇ ਮਹਾਂ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਸੜਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਚਮਕ ਉੱਠੀਆਂ।
6.75.26
हिमवच्छिखराणीव दह्यमानानि सर्वशः।
हर्म्याग्रैर्दह्यमानैश्च ज्वालाप्रज्वलितैरपि ॥ ६.७५.२६ ॥
ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਸੜਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਵੀ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਬਲ ਰਹੇ ਸਨ।
6.75.27
रात्रौ सा दृश्यते लङ्का पुष्पितैरिव किंशुकैः।
हस्त्यध्यक्षैर्गजैर्मुक्तैर्मुक्तैश्च तुरगैरपि।
बभूव लङ्का लोकान्ते भ्रान्तग्राह इवार्णवः ॥ ६.७५.२७ ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਲੰਕਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗੀ ਦਿੱਸਦੀ ਸੀ; ਮਾਹੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਟਕੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ।
6.75.28
अश्वं मुक्तं गजो दृष्ट्वा क्वचिद् भीतोऽपसर्पति।
भीतो भीतं गजं दृष्ट्वा क्वचिदश्वो निवर्तते ॥ ६.७५.२८ ॥
ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਾਥੀ ਕਿਤੇ ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਤੇ ਘੋੜਾ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
6.75.29
लङ्कायां दह्यमानायां शुशुभे च महोदधिः।
छायासंसक्तसलिलो लोहितोद इवार्णवः ॥ ६.७५.२९ ॥
ਲੰਕਾ ਸੜਦੀ ਹੋਈ ਵੇਲੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ; ਉਸਦਾ ਪਾਣੀ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਾਲ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ।
6.75.30
सा बभूव मुहूर्तेन हरिभिर्दीपिता पुरी।
लोकस्यास्य क्षये घोरे प्रदीप्तेव वसुन्धरा ॥ ६.७५.३० ॥
ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਗਰੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਬਾਲ ਦਿੱਤੀ; ਇਸ ਲੋਕ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੜਦੀ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ।
6.75.31
नारीजनस्य धूमेन व्याप्तस्योच्चैर्विनेदुषः।
स्वनो ज्वलनतप्तस्य शुश्रुवे शतयोजनम् ॥ ६.७५.३१ ॥
ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਉੱਚੀ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਤਪੀ ਹੋਈ (ਨਗਰੀ) ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ।
6.75.32
प्रदग्धकायानपरान् राक्षसान् निर्गतान् बहिः।
सहसा ह्युत्पतन्ति स्म हरयोऽथ युयुत्सवः ॥ ६.७५.३२ ॥
ਸੜੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ; ਤਦ ਲੜਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਬਾਂਦਰ ਅਚਾਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਏ।
6.75.33
उद्घुष्टं वानराणां च राक्षसानां च निःस्वनम्।
दिशो दश समुद्रं च पृथिवीं च व्यनादयत् ॥ ६.७५.३३ ॥
ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਗਰਜ ਤੇ ਕੋਲਾਹਲ ਨੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
6.75.34
विशल्यौ च महात्मानौ तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
असम्भ्रान्तौ जगृहतुस्ते उभे धनुषी वरे ॥ ६.७५.३४ ॥
ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਏ।
6.75.35
ततो विस्फारयामास रामश्च धनुरुत्तमम्।
बभूव तुमुलः शब्दो राक्षसानां भयावहः ॥ ६.७५.३५ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਣ ਖਿੱਚ ਕੇ ਟੰਕਾਰ ਕੀਤੀ; ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ।
6.75.36
अशोभत तदा रामो धनुर्विस्फारयन् महत्।
भगवानिव संक्रुद्धो भवो वेदमयं धनुः ॥ ६.७५.३६ ॥
ਤਦ ਰਾਮ ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭਗਵਾਨ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਵੇਦਮਈ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ।
6.75.37
उद्घुष्टं वानराणां च राक्षसानां च निःस्वनम्।
ज्याशब्दस्तावुभौ शब्दावति रामस्य शुश्रुवे ॥ ६.७५.३७ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਸੁਣੀ ਗਈ; ਪਰ ਰਾਮ ਦੀ ਧਨੁਸ਼-ਡੋਰੀ ਦੀ ਟੁਨਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ।
6.75.38
वानरोद्घुष्टघोषश्च राक्षसानां च निःस्वनः।
ज्याशब्दश्चापि रामस्य त्रयं व्याप दिशो दश ॥ ६.७५.३८ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਘੋਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਧਨੁਸ਼-ਡੋਰੀ ਦੀ ਟੁਨਕਾਰ — ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਏ।
6.75.39
तस्य कार्मुकनिर्मुक्तैः शरैस्तत्पुरगोपुरम्।
कैलासशृङ्गप्रतिमं विकीर्णमभवद् भुवि ॥ ६.७५.३९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੈਲਾਸ ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗਾ ਉਹ ਨਗਰ-ਗੋਪੁਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖਿੱਲਰ ਗਿਆ।
6.75.40
ततो रामशरान् दृष्ट्वा विमानेषु गृहेषु च।
संनाहो राक्षसेन्द्राणां तुमुलः समपद्यत ॥ ६.७५.४० ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।
6.75.41
तेषां संनह्यमानानां सिंहनादं च कुर्वताम्।
शर्वरी राक्षसेन्द्राणां रौद्रीव समपद्यत ॥ ६.७५.४१ ॥
ਸਜਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਰਾਤ ਜਿਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਬਣ ਗਈ।
6.75.42
आदिष्टा वानरेन्द्रास्ते सुग्रीवेण महात्मना।
आसन्नं द्वारमासाद्य युध्यध्वं च प्लवंगमाः ॥ ६.७५.४२ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੁਆਰਾ ਹੁਕਮ ਪਾਏ ਹੇ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਨੇੜਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਲੜੋ, ਹੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰੋ!
6.75.43
यश्च वो वितथं कुर्यात् तत्र तत्राप्युपस्थितः।
स हन्तव्योऽभिसम्प्लुत्य राजशासनदूषकः ॥ ६.७५.४३ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਕੋਈ ਝੂਠਾ ਆਚਰਣ ਕਰੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਵੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਝਪਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
6.75.44
तेषु वानरमुख्येषु दीप्तोल्कोज्ज्वलपाणिषु।
स्थितेषु द्वारमाश्रित्य रावणं क्रोध आविशत् ॥ ६.७५.४४ ॥
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀਆਂ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਸਨ, ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰ ਗਿਆ।
6.75.45
तस्य जृम्भितविक्षेपाद् व्यामिश्रा वै दिशो दश।
रूपवानिव रुद्रस्य मन्युर्गात्रेष्वदृश्यत ॥ ६.७५.४५ ॥
ਉਸਦੀ ਜਮਾਈ ਅਤੇ ਹਿਲਜੁਲ ਨਾਲ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਰੁਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੋਧ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗਾ।
6.75.46
स कुम्भं च निकुम्भं च कुम्भकर्णात्मजावुभौ।
प्रेषयामास संक्रुद्धो राक्षसैर्बहुभिः सह ॥ ६.७५.४६ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਕੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਕੁੰਭ — ਕੁੰਭਕਰਣ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ — ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ।
6.75.47
यूपाक्षः शोणिताक्षश्च प्रजङ्घः कम्पनस्तथा।
निर्ययुः कौम्भकर्णिभ्यां सह रावणशासनात् ॥ ६.७५.४७ ॥
ਯੂਪਾਕ੍ਸ਼, ਸ਼ੋਣਿਤਾਕ੍ਸ਼, ਪ੍ਰਜੰਘ ਅਤੇ ਕੰਪਨ ਵੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਕੁੰਭਕਰਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪਏ।
6.75.48
शशास चैव तान् सर्वान् राक्षसान् स महाबलान्।
राक्षसा गच्छताद्यैव सिंहनादं च नादयन् ॥ ६.७५.४८ ॥
ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ — 'ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸੋ, ਹੁਣੇ ਜਾਓ; ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੋ।'
6.75.49
ततस्तु चोदितास्तेन राक्षसा ज्वलितायुधाः।
लङ्काया निर्ययुर्वीराः प्रणदन्तः पुनः पुनः ॥ ६.७५.४९ ॥
ਤਦ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਬਲਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਵੀਰ ਰਾਖਸ਼ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਪਏ।
6.75.50
रक्षसां भूषणस्थाभिर्भाभिः स्वाभिश्च सर्वशः।
चक्रुस्ते सप्रभं व्योम हरयश्चाग्निभिः सह ॥ ६.७५.५० ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅੱਗਾਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ।
6.75.51
तत्र ताराधिपस्याभा ताराणां भा तथैव च।
तयोराभरणाभा च ज्वलिता द्यामभासयत् ॥ ६.७५.५१ ॥
ਉੱਥੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਆਭਾ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਬਲਦੀ ਚਮਕ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.75.52
चन्द्राभा भूषणाभा च ग्रहाणां ज्वलतां च भा।
हरिराक्षससैन्यानि भ्राजयामास सर्वतः ॥ ६.७५.५२ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਆਭਾ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਬਲਦੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਾ ਦਿੱਤਾ।
6.75.53
तत्र चार्धप्रदीप्तानां गृहाणां सागरः पुनः।
भाभिः संसक्तसलिलश्चलोर्मिः शुशुभेऽधिकम् ॥ ६.७५.५३ ॥
ਉੱਥੇ ਅੱਧ-ਬਲਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ; ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਸ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਚੰਚਲ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਿਆ।
6.75.54
पताकाध्वजसंयुक्तमुत्तमासिपरश्वधम्।
भीमाश्वरथमातङ्गं नानापत्तिसमाकुलम् ॥ ६.७५.५४ ॥
ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਧੁਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਉੱਤਮ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਪਰਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਭਿਆਨਕ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਨਾਨਾ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਖਚਾਖਚ।
6.75.55
दीप्तशूलगदाखड्गप्रासतोमरकार्मुकम्।
तद् राक्षसबलं भीमं घोरविक्रमपौरुषम् ॥ ६.७५.५५ ॥
ਚਮਕਦੇ ਸ਼ੂਲ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਪ੍ਰਾਸ, ਤੋਮਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੀ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਸੈਨਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਪੌਰਸ਼ ਘੋਰ ਸੀ।
6.75.56
ददृशे ज्वलितप्रासं किङ्किणीशतनादितम्।
हेमजालाचितभुजं व्यावेष्टितपरश्वधम् ॥ ६.७५.५६ ॥
ਬਲਦੇ ਪ੍ਰਾਸਾਂ ਨਾਲ, ਸੈਂਕੜੇ ਛੋਟੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਫਰਸਿਆਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
6.75.57
व्याघूर्णितमहाशस्त्रं बाणसंसक्तकार्मुकम्।
गन्धमाल्यमधूत्सेकसम्मोदितमहानिलम् ॥ ६.७५.५७ ॥
ਵੱਡੇ ਸ਼ਸਤਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਣ ਚੜ੍ਹੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁਗੰਧ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਛਿੱਟਿਆਂ ਨਾਲ ਮਹਿਕਦੀ ਮਹਾਨ ਹਵਾ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸੈਨਾ।
6.75.58
घोरं शूरजनाकीर्णं महाम्बुधरनिःस्वनम्।
तद् दृष्ट्वा बलमायातं राक्षसानां दुरासदम् ॥ ६.७५.५८ ॥
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਂ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ। ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਸ ਦੁਰਜੇਯ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ—
6.75.59
संचचाल प्लवंगानां बलमुच्चैर्ननाद च।
जवेनाप्लुत्य च पुनस्तद् बलं रक्षसां महत् ॥ ६.७५.५९ ॥
ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਹਿੱਲ ਗਈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਗਰਜੀ; ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਈ।
6.75.60
अभ्ययात् प्रत्यरिबलं पतंगा इव पावकम्।
तेषां भुजपरामर्शव्यामृष्टपरिघाशनि ॥ ६.७५.६० ॥
ਉਹ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਇੰਝ ਦੌੜੇ ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗੇ ਅੱਗ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ ਚਮਕਾਏ ਗਏ ਪਰਿਘ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ—
6.75.61
राक्षसानां बलं श्रेष्ठं भूयः परमशोभत।
तत्रोन्मत्ता इवोत्पेतुर्हरयोऽथ युयुत्सवः ॥ ६.७५.६१ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੈਨਾ ਮੁੜ ਅਤਿਅੰਤ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਛਲ ਪਏ।
6.75.62
तरुशैलैरभिघ्नन्तो मुष्टिभिश्च निशाचरान्।
तथैवापततां तेषां हरीणां निशितैः शरैः ॥ ६.७५.६२ ॥
ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ, ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਆਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ (ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ)।
6.75.63
शिरांसि सहसा जह्रू राक्षसा भीमविक्रमाः।
दशनैर्हतकर्णाश्च मुष्टिभिर्भिन्नमस्तकाः।
शिलाप्रहारभग्नाङ्गा विचेरुस्तत्र राक्षसाः ॥ ६.७५.६३ ॥
ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਅਚਾਨਕ ਵੱਢੇ ਗਏ। ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਕੰਨ ਪਾੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ; ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮੱਥੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਅੰਗ ਟੁੱਟੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉੱਥੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ।
6.75.64
तथैवाप्यपरे तेषां कपीनामसिभिः शितैः।
प्रवरानभितो जघ्नुर्घोररूपा निशाचराः ॥ ६.७५.६४ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਮਾਰਿਆ।
6.75.65
घ्नन्तमन्यं जघानान्यः पातयन्तमपातयत्।
गर्हमाणं जगर्हान्यो दशन्तमपरोऽदशत् ॥ ६.७५.६५ ॥
ਇੱਕ ਨੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨੇ ਮਾਰਿਆ; ਡੇਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨੇ ਡੇਗਿਆ। ਨਿੰਦਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦੂਜੇ ਨੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ; ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨੇ ਕੱਟਿਆ।
6.75.66
देहीत्यन्यो ददात्यन्यो ददामीत्यपरः पुनः।
किं क्लेशयसि तिष्ठेति तत्रान्योन्यं बभाषिरे ॥ ६.७५.६६ ॥
ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਦੇ', ਦੂਜੇ ਨੇ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ'। 'ਕਿਉਂ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਰੁਕ!' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.75.67
विप्रलम्भितशस्त्रं च विमुक्तकवचायुधम्।
समुद्यतमहाप्रासं मुष्टिशूलासिकुन्तलम् ॥ ६.७५.६७ ॥
ਹਥਿਆਰ ਉਲਝ ਗਏ, ਕਵਚ ਤੇ ਆਯੁਧ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਵੱਡੇ ਨੇਜ਼ੇ ਉਠਾਏ ਗਏ, ਅਤੇ ਮੁੱਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕੁੰਤ (ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ).
6.75.68
प्रावर्तत महारौद्रं युद्धं वानररक्षसाम्।
वानरान् दश सप्तेति राक्षसा जघ्नुराहवे ॥ ६.७५.६८ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਤਾਰਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.75.69
राक्षसान् दश सप्तेति वानराश्चाभ्यपातयन्।
विप्रलम्भितवस्त्रं च विमुक्तकवचध्वजम्।
बलं राक्षसमालम्ब्य वानराः पर्यवारयन् ॥ ६.७५.६९ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਕੱਪੜੇ ਉਲਝ ਗਏ, ਕਵਚ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਗਏ; ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।