ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.76.1
प्रवृत्ते संकुले तस्मिन् घोरे वीरजनक्षये।
अङ्गदः कम्पनं वीरमाससाद रणोत्सुकः ॥ ६.७६.१ ॥
ಆ ಭೀಕರ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ವೀರರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಣೋತ್ಸುಕನಾದ ಅಂಗದನು ವೀರ ಕಂಪನನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು.
6.76.2
आहूय सोऽङ्गदं कोपात् ताडयामास वेगितः।
गदया कम्पनः पूर्वं स चचाल भृशाहतः ॥ ६.७६.२ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಅಂಗದನನ್ನು ಕರೆದು, ವೇಗದಿಂದ ಕಂಪನನು ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಮೊದಲು ಬಹಳವಾಗಿ ಪೆಟ್ಟು ತಿಂದ ಅವನೇ ತೂಗಾಡಿದನು.
6.76.3
स संज्ञां प्राप्य तेजस्वी चिक्षेप शिखरं गिरेः।
अर्दितश्च प्रहारेण कम्पनः पतितो भुवि ॥ ६.७६.३ ॥
ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದ ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಪರ್ವತದ ಒಂದು ಶಿಖರವನ್ನು ಎಸೆದನು; ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ನೊಂದ ಕಂಪನನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
6.76.4
ततस्तु कम्पनं दृष्ट्वा शोणिताक्षो हतं रणे।
रथेनाभ्यपतत् क्षिप्रं तत्राङ्गदमभीतवत् ॥ ६.७६.४ ॥
ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಂಪನ ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷನು ರಥದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಅಂಗದನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.76.5
सोऽङ्गदं निशितैर्बाणैस्तदा विव्याध वेगितः।
शरीरदारणैस्तीक्ष्णैः कालाग्निसमविग्रहैः ॥ ६.७६.५ ॥
ಆಗ ಅವನು ವೇಗದಿಂದ ಅಂಗದನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು; ಅವು ದೇಹವನ್ನು ಸೀಳುವ, ಹರಿತವಾದ, ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದ ಆಕಾರದವು.
6.76.6
क्षुरक्षुरप्रनाराचैर्वत्सदन्तैः शिलीमुखैः।
कर्णिशल्यविपाठैश्च बहुभिर्निशितैः शरैः ॥ ६.७६.६ ॥
ಕ್ಷುರ, ಕ್ಷುರಪ್ರ, ನಾರಾಚ, ವತ್ಸದಂತ, ಶಿಲೀಮುಖ, ಕರ್ಣಿ, ಶಲ್ಯ, ವಿಪಾಠ ಎಂಬ ಹಲವು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ (ಅವನು ಅವನನ್ನು ಚುಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು).
6.76.7
अङ्गदः प्रतिविद्धाङ्गो वालिपुत्रः प्रतापवान्।
धनुरुग्रं रथं बाणान् ममर्द तरसा बली ॥ ६.७६.७ ॥
ದೇಹದೆಲ್ಲೆಡೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಅಂಗದ, ವಾಲಿಯ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪುತ್ರ, ಬಲದಿಂದ ಆ ಭೀಕರ ಬಿಲ್ಲು, ರಥ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪುಡಿಗಟ್ಟಿದನು.
6.76.8
शोणिताक्षस्ततः क्षिप्रमसिचर्म समाददे।
उत्पपात तदा क्रुद्धो वेगवानविचारयन् ॥ ६.७६.८ ॥
ಆಗ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷ ತಕ್ಷಣ ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕೋಪದಿಂದ, ವೇಗವಾಗಿ, ಯೋಚಿಸದೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿದನು.
6.76.9
तं क्षिप्रतरमाप्लुत्य परामृश्याङ्गदो बली।
करेण तस्य तं खड्गं समाच्छिद्य ननाद च ॥ ६.७६.९ ॥
ಬಲಶಾಲಿ ಅಂಗದ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ, ಹಿಡಿದು, ಕೈಯಿಂದ ಅವನ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತುಂಡರಿಸಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
6.76.10
तस्यांसफलके खड्गं निजघान ततोऽङ्गदः।
यज्ञोपवीतवच्चैनं चिच्छेद कपिकुञ्जरः ॥ ६.७६.१० ॥
ಆಗ ಅಂಗದ ಅವನ ಭುಜದ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ವಾನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಅಂಗದ ಅವನನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತದಂತೆ ತುಂಡರಿಸಿದನು.
6.76.11
तं प्रगृह्य महाखड्गं विनद्य च पुनः पुनः।
वालिपुत्रोऽभिदुद्राव रणशीर्षे परानरीन् ॥ ६.७६.११ ॥
ಆ ದೊಡ್ಡ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪದೇ ಪದೇ ಗರ್ಜಿಸಿ, ವಾಲಿಯ ಪುತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದನು.
6.76.12
प्रजङ्घसहितो वीरो यूपाक्षस्तु ततो बली।
रथेनाभिययौ क्रुद्धो वालिपुत्रं महाबलम् ॥ ६.७६.१२ ॥
ಆಗ ಪ್ರಜಂಘನ ಸಹಿತ ವೀರ, ಬಲಶಾಲಿ ಯೂಪಾಕ್ಷ ಕೋಪದಿಂದ ರಥವೇರಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ವಾಲಿಯ ಪುತ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು.
6.76.13
आयसीं तु गदां गृह्य स वीरः कनकाङ्गदः।
शोणिताक्षः समाश्वस्य तमेवानुपपात ह ॥ ६.७६.१३ ॥
ಬಂಗಾರದ ಭುಜಕೀರ್ತಿ ಧರಿಸಿದ ಆ ವೀರ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು ಅವನ ಮೇಲೆಯೇ ಎರಗಿದನು.
6.76.14
प्रजङ्घस्तु महावीरो यूपाक्षसहितो बली।
गदयाभिययौ क्रुद्धो वालिपुत्रं महाबलम् ॥ ६.७६.१४ ॥
ಮಹಾವೀರ ಪ್ರಜಂಘನು ಯೂಪಾಕ್ಷನೊಂದಿಗೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಗದೆ ಹಿಡಿದು ವಾಲಿಯ ಪುತ್ರ ಮಹಾಬಲನ ಕಡೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು.
6.76.15
तयोर्मध्ये कपिश्रेष्ठः शोणिताक्षप्रजङ्घयोः।
विशाखयोर्मध्यगतः पूर्णचन्द्र इवाबभौ ॥ ६.७६.१५ ॥
ಶೋಣಿತಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಂಘರ ನಡುವೆ ನಿಂತ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎರಡು ವಿಶಾಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
6.76.16
अङ्गदं परिरक्षन्तौ मैन्दो द्विविद एव च।
तस्य तस्थतुरभ्याशे परस्परदिदृक्षया ॥ ६.७६.१६ ॥
ಅಂಗದನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತ ಮೈಂದ ಮತ್ತು ದ್ವಿವಿದರು ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ನಿಂತರು.
6.76.17
अभिपेतुर्महाकायाः प्रतियत्ता महाबलाः।
राक्षसा वानरान् रोषादसिबाणगदाधराः ॥ ६.७६.१७ ॥
ಮಹಾಕಾಯ ಮಹಾಬಲ ರಾಕ್ಷಸರು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಖಡ್ಗ, ಬಾಣ, ಗದೆ ಧರಿಸಿ ವಾನರರ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು.
6.76.18
त्रयाणां वानरेन्द्राणां त्रिभी राक्षसपुंगवैः।
संसक्तानां महद् युद्धमभवद् रोमहर्षणम् ॥ ६.७६.१८ ॥
ಮೂವರು ವಾನರೇಂದ್ರರು ಮೂವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರೊಡನೆ ಎದುರಾದರು; ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.
6.76.19
ते तु वृक्षान् समादाय सम्प्रचिक्षिपुराहवे।
खड्गेन प्रतिचिक्षेप तान् प्रजङ्घो महाबलः ॥ ६.७६.१९ ॥
ಅವರು ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಎಸೆದರು; ಆದರೆ ಮಹಾಬಲ ಪ್ರಜಂಘನು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು.
6.76.20
रथानश्वान् द्रुमाञ्छैलान् प्रतिचिक्षिपुराहवे।
शरौघैः प्रतिचिच्छेद तान् यूपाक्षो महाबलः ॥ ६.७६.२० ॥
ಅವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಥಗಳನ್ನು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಮರಗಳನ್ನು, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಎಸೆದರು; ಮಹಾಬಲ ಯೂಪಾಕ್ಷನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.76.21
सृष्टान् द्विविदमैन्दाभ्यां द्रुमानुत्पाट्य वीर्यवान्।
बभञ्ज गदया मध्ये शोणिताक्षः प्रतापवान् ॥ ६.७६.२१ ॥
ದ್ವಿವಿದ ಮತ್ತು ಮೈಂದರು ಎಸೆದ ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಪರಾಕ್ರಮಿ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷನು ಗದೆಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುರಿದನು.
6.76.22
उद्यम्य विपुलं खड्गं परमर्मविदारणम्।
प्रजङ्घो वालिपुत्राय अभिदुद्राव वेगितः ॥ ६.७६.२२ ॥
ಶತ್ರುಗಳ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸೀಳುವ ದೊಡ್ಡ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಪ್ರಜಂಘನು ವೇಗವಾಗಿ ವಾಲಿಪುತ್ರನತ್ತ ನುಗ್ಗಿದನು.
6.76.23
तमभ्याशगतं दृष्ट्वा वानरेन्द्रो महाबलः।
आजघानाश्वकर्णेन द्रुमेणातिबलस्तदा ॥ ६.७६.२३ ॥
ಅವನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಮಹಾಬಲ ವಾನರರಾಜನು ಆಗ ಅಶ್ವಕರ್ಣ ಮರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
6.76.24
बाहुं चास्य सनिस्त्रिंशमाजघान स मुष्टिना।
वालिपुत्रस्य घातेन स पपात क्षितावसिः ॥ ६.७६.२४ ॥
ಅವನು ಅವನ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದ ತೋಳಿಗೆ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ವಾಲಿಪುತ್ರನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಖಡ್ಗವು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿತು.
6.76.25
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ खड्गं मुसलसंनिभम्।
मुष्टिं संवर्तयामास वज्रकल्पं महाबलः ॥ ६.७६.२५ ॥
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ, ಒನಕೆಯಂತಿದ್ದ ಆ ಖಡ್ಗವನ್ನು ನೋಡಿ ಮಹಾಬಲನು ವಜ್ರದಂತಿದ್ದ ತನ್ನ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆದನು.
6.76.26
स ललाटे महावीर्यमङ्गदं वानरर्षभम्।
आजघान महातेजाः स मुहूर्तं चचाल ह ॥ ६.७६.२६ ॥
ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಗದನ ಹಣೆಗೆ ಹೊಡೆದನು; ಅವನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ತೂರಾಡಿದನು.
6.76.27
स संज्ञां प्राप्य तेजस्वी वालिपुत्रः प्रतापवान्।
प्रजङ्घस्य शिरः कायात् पातयामास मुष्टिना ॥ ६.७६.२७ ॥
ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದ ತೇಜಸ್ವಿ, ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ವಾಲಿಪುತ್ರನು ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಜಂಘನ ತಲೆಯನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಉರುಳಿಸಿದನು.
6.76.28
स यूपाक्षोऽश्रुपूर्णाक्षः पितृव्ये निहते रणे।
अवरुह्य रथात् क्षिप्रं क्षीणेषुः खड्गमाददे ॥ ६.७६.२८ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡು ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣಿನ ಯೂಪಾಕ್ಷನು, ಬಾಣಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ತ್ವರೆಯಿಂದ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
6.76.29
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य यूपाक्षं द्विविदस्त्वरन्।
आजघानोरसि क्रुद्धो जग्राह च बलाद् बली ॥ ६.७६.२९ ॥
ಅವನು ಧಾವಿಸಿ ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ದ್ವಿವಿದನು ಯೂಪಾಕ್ಷನ ಕಡೆಗೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹೋಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದು ಬಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
6.76.30
गृहीतं भ्रातरं दृष्ट्वा शोणिताक्षो महाबलः।
आजघान महातेजा वक्षसि द्विविदं ततः ॥ ६.७६.३० ॥
ತಮ್ಮನು ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಮಹಾಬಲ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷನು ಆಗ ದ್ವಿವಿದನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.76.31
स ततोऽभिहतस्तेन चचाल च महाबलः।
उद्यतां च पुनस्तस्य जहार द्विविदो गदाम् ॥ ६.७६.३१ ॥
ಅವನ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಆ ಮಹಾಬಲನು ತೂರಾಡಿದನು; ಆಗ ದ್ವಿವಿದನು ಅವನ ಎತ್ತಿದ ಗದೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡನು.
6.76.32
एतस्मिन्नन्तरे मैन्दो द्विविदाभ्याशमागमत्।
यूपाक्षं ताडयामास तलेनोरसि वीर्यवान् ॥ ६.७६.३२ ॥
ಈ ಮಧ್ಯೆ ಮೈಂದನು ದ್ವಿವಿದನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿ ಅಂಗೈಯಿಂದ ಯೂಪಾಕ್ಷನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.76.33
तौ शोणिताक्षयूपाक्षौ प्लवंगाभ्यां तरस्विनौ।
चक्रतुः समरे तीव्रमाकर्षोत्पाटनं भृशम् ॥ ६.७६.३३ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ವಾನರರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಯೂಪಾಕ್ಷರನ್ನು ಎಳೆದು ಕಿತ್ತುಹಾಕುವಂತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.
6.76.34
द्विविदः शोणिताक्षं तु विददार नखैर्मुखे।
निष्पिपेष स वीर्येण क्षितावाविध्य वीर्यवान् ॥ ६.७६.३४ ॥
ದ್ವಿವಿದನು ಶೋಣಿತಾಕ್ಷನ ಮುಖವನ್ನು ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಹರಿದನು; ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಅವನನ್ನು ಎಸೆದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಲವಾಗಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದನು.
6.76.35
यूपाक्षमभिसंक्रुद्धो मैन्दो वानरपुङ्गवः।
पीडयामास बाहुभ्यां पपात स हतः क्षितौ ॥ ६.७६.३५ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ವಾನರೋತ್ತಮ ಮೈಂದನು ಯೂಪಾಕ್ಷನನ್ನು ಎರಡು ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಹಿಸುಕಿದನು; ಅವನು ಹತನಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
6.76.36
हतप्रवीरा व्यथिता राक्षसेन्द्रचमूस्तथा।
जगामाभिमुखी सा तु कुम्भकर्णात्मजो यतः ॥ ६.७६.३६ ॥
ವೀರರು ಹತರಾದ ಕಾರಣ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಸೇನೆ, ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಮಗನಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿತು.
6.76.37
आपतन्तीं च वेगेन कुम्भस्तां सान्त्वयच्चमूम्।
अथोत्कृष्टं महावीर्यैर्लब्धलक्षैः प्लवंगमैः ॥ ६.७६.३७ ॥
ವೇಗದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕುಂಭ ತಡೆದನು. ಆಗ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವಾನರರು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು (ಬಾಣಗಳನ್ನು) ಎಳೆದರು.
6.76.38
निपातितमहावीरां दृष्ट्वा रक्षश्चमूं तदा।
कुम्भः प्रचक्रे तेजस्वी रणे कर्म सुदुष्करम् ॥ ६.७६.३८ ॥
ರಾಕ್ಷಸ ಸೈನ್ಯದ ಮಹಾವೀರರು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ತೇಜಸ್ವಿ ಕುಂಭನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
6.76.39
स धनुर्धन्विनां श्रेष्ठः प्रगृह्य सुसमाहितः।
मुमोचाशीविषप्रख्याञ्छरान् देहविदारणान् ॥ ६.७६.३९ ॥
ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ದೇಹವನ್ನು ಸೀಳುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.76.40
तस्य तच्छुशुभे भूयः सशरं धनुरुत्तमम्।
विद्युदैरावतार्चिष्मद्द्वितीयेन्द्रधनुर्यथा ॥ ६.७६.४० ॥
ಅವನ ಆ ಉತ್ತಮ ಧನುಸ್ಸು ಬಾಣದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಳೆಯಿತು; ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಐರಾವತದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಎರಡನೆಯ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ.
6.76.41
आकर्णकृष्टमुक्तेन जघान द्विविदं तदा।
तेन हाटकपुङ्खेन पत्रिणा पत्रवाससा ॥ ६.७६.४१ ॥
ಕಿವಿಯವರೆಗೆ ಎಳೆದು ಬಿಟ್ಟ ಆ ಚಿನ್ನದ ಗರಿ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನು ದ್ವಿವಿದನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
6.76.42
सहसाभिहतस्तेन विप्रमुक्तपदः स्फुरन्।
निपपात त्रिकूटाभो विह्वलन् प्लवगोत्तमः ॥ ६.७६.४२ ॥
ಅವನಿಂದ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಪಾದಗಳು ನೆಲದಿಂದ ಬಿಟ್ಟು, ನಡುಗುತ್ತಾ, ತ್ರಿಕೂಟ ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಬಿದ್ದನು.
6.76.43
मैन्दस्तु भ्रातरं तत्र भग्नं दृष्ट्वा महाहवे।
अभिदुद्राव वेगेन प्रगृह्य विपुलां शिलाम् ॥ ६.७६.४३ ॥
ಆದರೆ ಮೈಂದನು ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರನು ಸೋತು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.76.44
तां शिलां तु प्रचिक्षेप राक्षसाय महाबलः।
बिभेद तां शिलां कुम्भः प्रसन्नैः पञ्चभिः शरैः ॥ ६.७६.४४ ॥
ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು ಆ ಬಂಡೆಯನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು; ಆದರೆ ಕುಂಭನು ಐದು ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು.
6.76.45
संधाय चान्यं सुमुखं शरमाशीविषोपमम्।
आजघान महातेजा वक्षसि द्विविदाग्रजम् ॥ ६.७६.४५ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಸುಮುಖನು ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿ, ವಿಷಸರ್ಪದಂತಿರುವ ಆ ಬಾಣದಿಂದ ದ್ವಿವಿದನ ಅಣ್ಣನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.76.46
स तु तेन प्रहारेण मैन्दो वानरयूथपः।
मर्मण्यभिहतस्तेन पपात भुवि मूर्च्छितः ॥ ६.७६.४६ ॥
ಆ ಹೊಡೆತದಿಂದ ವಾನರ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಮೈಂದನು ಮರ್ಮಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಮೂರ್ಛಿತನಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
6.76.47
अङ्गदो मातुलौ दृष्ट्वा मथितौ तु महाबलौ।
अभिदुद्राव वेगेन कुम्भमुद्यतकार्मुकम् ॥ ६.७६.४७ ॥
ಅಂಗದನು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಾವಂದಿರು ಮರ್ದಿತರಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ಕುಂಭನ ಮೇಲೆ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.76.48
तमापतन्तं विव्याध कुम्भः पञ्चभिरायसैः।
त्रिभिश्चान्यैः शितैर्बाणैर्मातंगमिव तोमरैः।
सोऽङ्गदं बहुभिर्बाणैः कुम्भो विव्याध वीर्यवान् ॥ ६.७६.४८ ॥
ತನ್ನತ್ತ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಕುಂಭನು ಐದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಮತ್ತು ಇತರ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಆನೆಯನ್ನು ಈಟಿಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚುವಂತೆ ಹೊಡೆದನು; ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಕುಂಭನು ಅಂಗದನನ್ನು ಹಲವು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು.
6.76.49
अकुण्ठधारैर्निशितैस्तीक्ष्णैः कनकभूषणैः।
अङ्गदः प्रतिविद्धाङ्गो वालिपुत्रो न कम्पते ॥ ६.७६.४९ ॥
ಮೊಂಡಾಗದ ಅಂಚುಗಳ, ಹರಿತವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅಂಗಗಳು ಇರಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ವಾಲಿಪುತ್ರ ಅಂಗದ ನಡುಗಲಿಲ್ಲ.
6.76.50
शिलापादपवर्षाणि तस्य मूर्ध्नि ववर्ष ह।
स प्रचिच्छेद तान् सर्वान् बिभेद च पुनः शिलाः ॥ ६.७६.५० ॥
ಅವನು ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂಡೆಗಳ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು. ಅಂಗದ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು, ಮತ್ತೆ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದನು.
6.76.51
कुम्भकर्णात्मजः श्रीमान् वालिपुत्रसमीरितान्।
आपतन्तं च सम्प्रेक्ष्य कुम्भो वानरयूथपम् ॥ ६.७६.५१ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಪುತ್ರ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಂಭ, ವಾಲಿಪುತ್ರನು ಎಸೆದವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಾನರ ಯೂಥಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು.
6.76.52
भ्रुवौ विव्याध बाणाभ्यामुल्काभ्यामिव कुञ्जरम्।
तस्य सुस्राव रुधिरं पिहिते चास्य लोचने ॥ ६.७६.५२ ॥
ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು, ಆನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಉರಿಯುವ ಕೊಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಇರಿದಂತೆ, ಚುಚ್ಚಿದನು. ಅವನಿಂದ ರಕ್ತ ಸುರಿಯಿತು; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡವು.
6.76.53
अङ्गदः पाणिना नेत्रे पिधाय रुधिरोक्षिते।
सालमासन्नमेकेन परिजग्राह पाणिना ॥ ६.७६.५३ ॥
ಅಂಗದನು ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಹತ್ತಿರದ ಒಂದು ಸಾಲ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
6.76.54
सम्पीड्योरसि सस्कन्धं करेणाभिनिवेश्य च।
किंचिदभ्यवनम्यैनमुन्ममाथ महारणे ॥ ६.७६.५४ ॥
ಅವನನ್ನು ಎದೆಗೆ ಒತ್ತಿ, ಭುಜದೊಂದಿಗೆ ಕೈಯಿಂದ ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗಿ, ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂಗದ ಅವನನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದನು.
6.76.55
तमिन्द्रकेतुप्रतिमं वृक्षं मन्दरसंनिभम्।
समुत्सृजत वेगेन मिषतां सर्वरक्षसाम् ॥ ६.७६.५५ ॥
ಇಂದ್ರಧ್ವಜದಂತೆ ಹಾಗೂ ಮಂದರ ಪರ್ವತದಂತೆ ಇದ್ದ ಆ ಮರವನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ವೇಗದಿಂದ ಎಸೆದನು.
6.76.56
स चिच्छेद शितैर्बाणैः सप्तभिः कायभेदनैः।
अङ्गदो विव्यथेऽभीक्ष्णं स पपात मुमोह च ॥ ६.७६.५६ ॥
ಅವನು ಹರಿತವಾದ, ದೇಹವನ್ನು ಚುಚ್ಚುವ ಏಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಮರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಅಂಗದನು ಪದೇ ಪದೇ ನೋವಿಗೊಳಗಾಗಿ ಬಿದ್ದು ಮೂರ್ಛೆಹೋದನು.
6.76.57
अङ्गदं पतितं दृष्ट्वा सीदन्तमिव सागरे।
दुरासदं हरिश्रेष्ठा राघवाय न्यवेदयन् ॥ ६.७६.५७ ॥
ಅಂಗದನು ಬಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವವನಂತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ಅಜೇಯನಾದ ರಾಘವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
6.76.58
रामस्तु व्यथितं श्रुत्वा वालिपुत्रं महाहवे।
व्यादिदेश हरिश्रेष्ठाञ्जाम्बवत्प्रमुखांस्ततः ॥ ६.७६.५८ ॥
ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯ ಮಗ ಅಂಗದನು ನೋವಿಗೊಳಗಾದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮನು ಜಾಂಬವಂತನೇ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.
6.76.59
ते तु वानरशार्दूलाः श्रुत्वा रामस्य शासनम्।
अभिपेतुः सुसंक्रुद्धाः कुम्भमुद्यतकार्मुकम् ॥ ६.७६.५९ ॥
ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಾನರ ಸಿಂಹಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದ ಕುಂಭನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು.
6.76.60
ततो द्रुमशिलाहस्ताः कोपसंरक्तलोचनाः।
रिरक्षिषन्तोऽभ्यपतन्नङ्गदं वानरर्षभाः ॥ ६.७६.६० ॥
ಆಗ ಮರಗಳನ್ನೂ ಬಂಡೆಗಳನ್ನೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಅಂಗದನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಎರಗಿದರು.
6.76.61
जाम्बवांश्च सुषेणश्च वेगदर्शी च वानरः।
कुम्भकर्णात्मजं वीरं क्रुद्धाः समभिदुद्रुवुः ॥ ६.७६.६१ ॥
ಜಾಂಬವಂತ, ಸುಷೇಣ ಮತ್ತು ವೇಗದರ್ಶಿ ಎಂಬ ವಾನರನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ವೀರ ಪುತ್ರನತ್ತ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದರು.
6.76.62
समीक्ष्यापततस्तांस्तु वानरेन्द्रान् महाबलान्।
आववार शरौघेण नगेनेव जलाशयम् ॥ ६.७६.६२ ॥
ಆ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ವಾನರ ನಾಯಕರು ತನ್ನತ್ತ ಧಾವಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಅವನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು; ಪರ್ವತವು ಸರೋವರವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ.
6.76.63
तस्य बाणपथं प्राप्य न शेकुरपि वीक्षितुम्।
वानरेन्द्रा महात्मानो वेलामिव महोदधिः ॥ ६.७६.६३ ॥
ಅವನ ಬಾಣಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ವಾನರ ನಾಯಕರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಲೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ; ಮಹಾಸಾಗರವು ತನ್ನ ದಡವನ್ನು ನೋಡಲಾಗದಂತೆ.
6.76.64
तांस्तु दृष्ट्वा हरिगणान् शरवृष्टिभिरर्दितान्।
अङ्गदं पृष्ठतः कृत्वा भ्रातृजं प्लवगेश्वरः ॥ ६.७६.६४ ॥
ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಆ ವಾನರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಕಂಡ ವಾನರ ರಾಜನು, ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಮಗ ಅಂಗದನನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.
6.76.65
अभिदुद्राव सुग्रीवः कुम्भकर्णात्मजं रणे।
शैलसानुचरं नागं वेगवानिव केसरी ॥ ६.७६.६५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು; ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ವೇಗದ ಸಿಂಹ ಎರಗುವಂತೆ.
6.76.66
उत्पाट्य च महावृक्षानश्वकर्णादिकान् बहून्।
अन्यांश्च विविधान् वृक्षांश्चिक्षेप स महाकपिः ॥ ६.७६.६६ ॥
ಆ ಮಹಾಕಪಿಯು ಅಶ್ವಕರ್ಣ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಇತರ ವಿವಿಧ ಮರಗಳನ್ನೂ ಎಸೆದನು.
6.76.67
तां छादयन्तीमाकाशं वृक्षवृष्टिं दुरासदाम्।
कुम्भकर्णात्मजः श्रीमांश्चिच्छेद स्वशरैः शितैः ॥ ६.७६.६७ ॥
ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ, ಎದುರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಆ ಮರಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಕುಂಭಕರ್ಣನ ತೇಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರನು ತನ್ನ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.76.68
अभिलक्ष्येण तीव्रेण कुम्भेन निशितैः शरैः।
आचितास्ते द्रुमा रेजुर्यथा घोराः शतघ्नयः।
द्रुमवर्षं तु तद् भिन्नं दृष्ट्वा कुम्भेन वीर्यवान् ॥ ६.७६.६८ ॥
ಕುಂಭನ ತೀವ್ರ, ಗುರಿತಪ್ಪದ, ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮರಗಳು ಭಯಂಕರ ಶತಘ್ನಿಗಳಂತೆ ಹೊಳೆದವು; ಮರಗಳ ಆ ಮಳೆ ಚೂರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಕುಂಭ.
6.76.69
वानराधिपतिः श्रीमान् महासत्त्वो न विव्यथे।
स विध्यमानः सहसा सहमानस्तु ताञ्छरान् ॥ ६.७६.६९ ॥
ವಾನರರ ಅಧಿಪತಿ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಮಹಾಸತ್ತ್ವವುಳ್ಳವನು ನೋವಿಗೊಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ; ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.
6.76.70
कुम्भस्य धनुराक्षिप्य बभञ्जेन्द्रधनुःप्रभम्।
अवप्लुत्य ततः शीघ्रं कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ ६.७६.७० ॥
ಕುಂಭನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು, ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅದನ್ನು ಮುರಿದನು; ನಂತರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನೆಗೆದು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ.
6.76.71
अब्रवीत् कुपितः कुम्भं भग्नशृङ्गमिव द्विपम्।
निकुम्भाग्रज वीर्यं ते बाणवेगं तदद्भुतम् ॥ ६.७६.७१ ॥
ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದು, ಮುರಿದ ದಂತದ ಆನೆಯಂತಿದ್ದ ಕುಂಭನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; "ನಿಕುಂಭನ ಅಣ್ಣನೇ, ನಿನ್ನ ಬಾಣದ ವೇಗ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ."
6.76.72
संनतिश्च प्रभावश्च तव वा रावणस्य वा।
प्रह्लादबलिवृत्रघ्नकुबेरवरुणोपम ॥ ६.७६.७२ ॥
ನಿನ್ನ ವಿನಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ, ಅಥವಾ ರಾವಣನ ಪ್ರಭಾವ — ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಬಲಿ, ವೃತ್ರಹಂತ (ಇಂದ್ರ), ಕುಬೇರ ಮತ್ತು ವರುಣರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದವು.
6.76.73
एकस्त्वमनुजातोऽसि पितरं बलवत्तरम्।
त्वामेवैकं महाबाहुं शूलहस्तमरिंदमम् ॥ ६.७६.७३ ॥
ನೀನೊಬ್ಬನೇ ನಿನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದವನು. ಮಹಾಬಾಹು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಹಿಡಿದ ಶತ್ರುದಮನ ನೀನೇ.
6.76.74
त्रिदशा नातिवर्तन्ते जितेन्द्रियमिवाधयः।
विक्रमस्व महाबुद्धे कर्माणि मम पश्य च ॥ ६.७६.७४ ॥
ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ವ್ಯಥೆಗಳು ಮೀರದಂತೆ, ದೇವತೆಗಳೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಮೀರಲಾರರು. ಮಹಾಬುದ್ಧಿಯೇ, ಪರಾಕ್ರಮ ತೋರು; ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೋಡು.
6.76.75
वरदानात् पितृव्यस्ते सहते देवदानवान्।
कुम्भकर्णस्तु वीर्येण सहते च सुरासुरान् ॥ ६.७६.७५ ॥
ವರದಾನದಿಂದ ನಿನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ದೇವದಾನವರನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕುಂಭಕರ್ಣನು ತನ್ನ ವೀರ್ಯದಿಂದ ಸುರಾಸುರರನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.76.76
धनुषीन्द्रजितस्तुल्यः प्रतापे रावणस्य च।
त्वमद्य रक्षसां लोके श्रेष्ठोऽसि बलवीर्यतः ॥ ६.७६.७६ ॥
ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಇಂದ್ರಜಿತನಿಗೆ ಸಮಾನ; ಪ್ರತಾಪದಲ್ಲಿ ರಾವಣನಿಗೆ ಸಮಾನ. ಇಂದು ನಿನ್ನ ಬಲ-ವೀರ್ಯದಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ನೀನೇ.
6.76.77
महाविमर्दं समरे मया सह तवाद्भुतम्।
अद्य भूतानि पश्यन्तु शक्रशम्बरयोरिव ॥ ६.७६.७७ ॥
ಇಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಈ ಮಹಾ ಸಂಘರ್ಷ ನಡೆಯಲಿ; ಶಕ್ರ-ಶಂಬರರ ಯುದ್ಧದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಅದನ್ನು ನೋಡಲಿ.
6.76.78
कृतमप्रतिमं कर्म दर्शितं चास्त्रकौशलम्।
पतिता हरिवीराश्च त्वयैते भीमविक्रमाः ॥ ६.७६.७८ ॥
ನೀನು ಅಸಮಾನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಸ್ತ್ರ-ಕೌಶಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಈ ಹರಿವೀರರು ನಿನ್ನಿಂದ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
6.76.79
उपालम्भभयाच्चैव नासि वीर मया हतः।
कृतकर्मपरिश्रान्तो विश्रान्तः पश्य मे बलम् ॥ ६.७६.७९ ॥
ವೀರನೇ, ನಿಂದೆಗೆ ಹೆದರಿಯೇ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಂದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ದಣಿದಿರುವೆ; ವಿಶ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ನನ್ನ ಬಲವನ್ನು ನೋಡು.
6.76.80
तेन सुग्रीववाक्येन सावमानेन मानितः।
अग्नेराज्यहुतस्येव तेजस्तस्याभ्यवर्धत ॥ ६.७६.८० ॥
ಸುಗ್ರೀವನ ಆ ಅವಮಾನದ ಮಾತಿನಿಂದ ಕೆರಳಿದವನಾಗಿ, ತುಪ್ಪದಿಂದ ಆಹುತಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿತು.
6.76.81
ततः कुम्भस्तु सुग्रीवं बाहुभ्यां जगृहे तदा।
गजाविवातीतमदौ निःश्वसन्तौ मुहुर्मुहुः ॥ ६.७६.८१ ॥
ಆಗ ಕುಂಭ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಎರಡು ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದ; ಮದ ಇಳಿದ ಎರಡು ಆನೆಗಳು ಪದೇಪದೇ ಉಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಂತೆ.
6.76.82
अन्योन्यगात्रग्रथितौ घर्षन्तावितरेतरम्।
सधूमां मुखतो ज्वालां विसृजन्तौ परिश्रमात् ॥ ६.७६.८२ ॥
ಪರಸ್ಪರರ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡು, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಉಜ್ಜಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಶ್ರಮದಿಂದ ಬಾಯಿಂದ ಹೊಗೆಯೊಡನೆ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಹೊರಚಿಮ್ಮಿಸುತ್ತಾ.
6.76.83
तयोः पादाभिघाताच्च निमग्ना चाभवन्मही।
व्याघूर्णिततरङ्गश्च चुक्षुभे वरुणालयः ॥ ६.७६.८३ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ಪಾದಗಳ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಭೂಮಿ ಕುಸಿಯಿತು; ವರುಣನ ನೆಲೆಯಾದ ಸಾಗರ ಅಲೆಗಳು ಸುತ್ತಿ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಂಡಿತು.
6.76.84
ततः कुम्भं समुत्क्षिप्य सुग्रीवो लवणाम्भसि।
पातयामास वेगेन दर्शयन्नुदधेस्तलम् ॥ ६.७६.८४ ॥
ಆಗ ಸುಗ್ರೀವ ಕುಂಭನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಳಿಸಿದನು; ಸಾಗರದ ತಳ ಕಾಣುವಂತೆ.
6.76.85
ततः कुम्भनिपातेन जलराशिः समुत्थितः।
विन्ध्यमन्दरसंकाशो विससर्प समन्ततः ॥ ६.७६.८५ ॥
ಆಗ ಕುಂಭವು ಬಿದ್ದ ಕಾರಣ ಜಲರಾಶಿ ಎದ್ದಿತು; ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂದರ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತು.
6.76.86
ततः कुम्भः समुत्पत्य सुग्रीवमभिपात्य च।
आजघानोरसि क्रुद्धो वज्रकल्पेन मुष्टिना ॥ ६.७६.८६ ॥
ಆಗ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಕುಂಭನು ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಕೆಡವಿ, ವಜ್ರದಂತಹ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.76.87
तस्य वर्म च पुस्फोट संजज्ञे चापि शोणितम्।
तस्य मुष्टिर्महावेगः प्रतिजघ्नेऽस्थिमण्डले ॥ ६.७६.८७ ॥
ಅವನ ಕವಚ ಒಡೆಯಿತು, ರಕ್ತ ಹರಿಯಿತು; ಅವನ ಮಹಾವೇಗದ ಮುಷ್ಟಿಯೂ ಎಲುಬಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಹೊಡೆತ ನೀಡಿತು.
6.76.88
तस्य वेगेन तत्रासीत् तेजः प्रज्वलितं महत्।
वज्रनिष्पेषसंजाता ज्वाला मेरोर्यथा गिरेः ॥ ६.७६.८८ ॥
ಅವನ ವೇಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ತೇಜಸ್ಸು ಉಂಟಾಯಿತು; ವಜ್ರ ಪುಡಿಯಾದ ಕಾರಣ ಏರಿದ ಜ್ವಾಲೆ ಮೇರು ಪರ್ವತದಂತಿತ್ತು.
6.76.89
स तत्राभिहतस्तेन सुग्रीवो वानरर्षभः।
मुष्टिं संवर्तयामास वज्रकल्पं महाबलः ॥ ६.७६.८९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಹಾಬಲ ಸುಗ್ರೀವನು ವಜ್ರದಂತಹ ತನ್ನ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡನು.
6.76.90
अर्चिःसहस्रविकचरविमण्डलवर्चसम्।
स मुष्टिं पातयामास कुम्भस्योरसि वीर्यवान् ॥ ६.७६.९० ॥
ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳು ಅರಳಿದ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಕುಂಭನ ಎದೆಗೆ ಬೀಸಿದನು.
6.76.91
स तु तेन प्रहारेण विह्वलो भृशपीडितः।
निपपात तदा कुम्भो गतार्चिरिव पावकः ॥ ६.७६.९१ ॥
ಆ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ನೋವುಗೊಂಡು ವಿಹ್ವಲನಾದ ಕುಂಭನು, ಜ್ವಾಲೆ ಆರಿದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಆಗ ಬಿದ್ದನು.
6.76.92
मुष्टिनाभिहतस्तेन निपपाताशु राक्षसः।
लोहिताङ्ग इवाकाशाद् दीप्तरश्मिर्यदृच्छया ॥ ६.७६.९२ ॥
ಆ ಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಿದ್ದನು; ಆಕಾಶದಿಂದ ಕೆಂಪು ದೇಹದ, ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕಿರಣಗಳ ಗ್ರಹ ಯಾದೃಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದಂತೆ.
6.76.93
कुम्भस्य पततो रूपं भग्नस्योरसि मुष्टिना।
बभौ रुद्राभिपन्नस्य यथा रूपं गवां पतेः ॥ ६.७६.९३ ॥
ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎದೆಗೆ ಮುರಿದು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಕುಂಭನ ರೂಪವು, ರುದ್ರನ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಗೋಪತಿಯ ರೂಪದಂತೆ ತೋರಿತು.
6.76.94
तस्मिन् हते भीमपराक्रमेण
प्लवंगमानामृषभेण युद्धे।
मही सशैला सवना चचाल
भयं च रक्षांस्यधिकं विवेश ॥ ६.७६.९४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾನರರ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದಾಗ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ವನಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿ ನಡುಗಿತು; ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಭಯ ತುಂಬಿತು.