Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.77

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.77.1

निकुम्भो भ्रातरं दृष्ट्वा सुग्रीवेण निपातितम्।
प्रदहन्निव कोपेन वानरेन्द्रमुदैक्षत ॥ ६.७७.१ ॥

ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ନିଜ ଭାଇକୁ ଦେଖି ନିକୁମ୍ଭ କ୍ରୋଧରେ ଯେପରି ଜଳୁଥିଲା ପରି ବାନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚାହିଁଲା।

6.77.2

ततः स्रग्दामसंनद्धं दत्तपञ्चाङ्गुलं शुभम्।
आददे परिघं धीरो महेन्द्रशिखरोपमम् ॥ ६.७७.२ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଧୀର ବୀର ମାଳାର ଦଉଡ଼ିରେ ବନ୍ଧା, ପାଞ୍ଚ ଆଙ୍ଗୁଳିର ଧରାଯୋଗ୍ୟ, ସୁନ୍ଦର, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଶିଖର ସଦୃଶ ପରିଘକୁ ଉଠାଇଲା।

6.77.3

हेमपट्टपरिक्षिप्तं वज्रविद्रुमभूषितम्।
यमदण्डोपमं भीमं रक्षसां भयनाशनम् ॥ ६.७७.३ ॥

ସୁନାପଟ୍ଟିରେ ବେଷ୍ଟିତ, ହୀରା ଓ ପ୍ରବାଳରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଯମଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଭୟ ନାଶକ।

6.77.4

तमाविध्य महातेजाः शक्रध्वजसमौजसम्।
निननाद विवृत्तास्यो निकुम्भो भीमविक्रमः ॥ ६.७७.४ ॥

ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ନିକୁମ୍ଭ ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ସମାନ ବଳଶାଳୀ ସେହି ପରିଘକୁ ଘୂରାଇ, ମୁଖ ଖୋଲି ଗର୍ଜନ କଲା।

6.77.5

उरोगतेन निष्केण भुजस्थैरङ्गदैरपि।
कुण्डलाभ्यां च चित्राभ्यां मालया च सचित्रया ॥ ६.७७.५ ॥

ଛାତିରେ ପିନ୍ଧିଥିବା ସୁନା ହାରରେ, ବାହୁର ବାଜୁବନ୍ଧରେ, ଦୁଇଟି ଚିତ୍ରିତ କୁଣ୍ଡଳରେ ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ ମାଳାରେ।

6.77.6

निकुम्भो भूषणैर्भाति तेन स्म परिघेण च।
यथेन्द्रधनुषा मेघः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ॥ ६.७७.६ ॥

ନିକୁମ୍ଭ ନିଜ ଅଳଙ୍କାର ଓ ସେହି ପରିଘରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ, ବିଜୁଳି ଓ ଗର୍ଜନଯୁକ୍ତ ମେଘ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।

6.77.7

परिघाग्रेण पुस्फोट वातग्रन्थिर्महात्मनः।
प्रजज्वाल सघोषश्च विधूम इव पावकः ॥ ६.७७.७ ॥

ଲୌହ ପରିଘର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବାୟୁଗ୍ରନ୍ଥି ଫାଟିଗଲା; ସେ ଗର୍ଜନ ସହିତ ଧୂଆଁହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ଵଳି ଉଠିଲେ।

6.77.8

नगर्या विटपावत्या गन्धर्वभवनोत्तमैः।
सतारागणनक्षत्रं सचन्द्रसमहाग्रहम्।
निकुम्भपरिघाघूर्णं भ्रमतीव नभस्थलम् ॥ ६.७७.८ ॥

ବୃକ୍ଷଶୋଭିତ ନଗରୀ, ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଭବନ, ତାରାଗଣ, ନକ୍ଷତ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ମହାଗ୍ରହ ସହିତ ନିକୁମ୍ଭଙ୍କ ପରିଘରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଆକାଶ ଯେମିତି ଘୂରୁଥିଲା ପରି ଜଣାଗଲା।

6.77.9

दुरासदश्च संजज्ञे परिघाभरणप्रभः।
क्रोधेन्धनो निकुम्भाग्निर्युगान्ताग्निरिवोत्थितः ॥ ६.७७.९ ॥

ପରିଘ ଅଳଙ୍କାର ଭାବରେ ଝଲସିଲା ବେଳେ ସେ ଦୁର୍ଜୟ ହେଲେ; କ୍ରୋଧ ଇନ୍ଧନ ହୋଇଥିବା ନିକୁମ୍ଭାଗ୍ନି ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଠିଲେ।

6.77.10

राक्षसा वानराश्चापि न शेकुः स्पन्दितुं भयात्।
हनुमांस्तु विवृत्योरस्तस्थौ प्रमुखतो बली ॥ ६.७७.१० ॥

ରାକ୍ଷସ ଓ ବାନର ଭୟରେ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ବଳବାନ ହନୁମାନ ଛାତି ଖୋଲି ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲେ।

6.77.11

परिघोपमबाहुस्तु परिघं भास्करप्रभम्।
बली बलवतस्तस्य पातयामास वक्षसि ॥ ६.७७.११ ॥

ପରିଘ ପରି ବାହୁଥିବା ବଳବାନ ହନୁମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ପରିଘକୁ ସେହି ବଳବାନଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲେ।

6.77.12

स्थिरे तस्योरसि व्यूढे परिघः शतधा कृतः।
विकीर्यमाणः सहसा उल्काशतमिवाम्बरे ॥ ६.७७.१२ ॥

ତାଙ୍କ ସ୍ଥିର ଛାତିରେ ଭଲଭାବେ ଲାଗିବା ମାତ୍ରେ ପରିଘ ଶହେ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଗଲା, ଏବଂ ଆକାଶରେ ଶହେ ଉଲ୍କା ପରି ହଠାତ୍ ବିଛିନ୍ନ ହେଲା।

6.77.13

स तु तेन प्रहारेण न चचाल महाकपिः।
परिघेण समाधूतो यथा भूमिचलेऽचलः ॥ ६.७७.१३ ॥

ମାତ୍ର ସେହି ଆଘାତରେ ସେ ମହାକପି ଟିକେ ବି ଟଳିଲେ ନାହିଁ; ଭୂକମ୍ପରେ ପର୍ବତ ଯେପରି ଟଳେ ନାହିଁ।

6.77.14

स तथाभिहतस्तेन हनूमान् प्लवगोत्तमः।
मुष्टिं संवर्तयामास बलेनातिमहाबलः ॥ ६.७७.१४ ॥

ଏହିପରି ଆଘାତ ପାଇ ମଧ୍ୟ ଅତିମହାବଳୀ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ବଳପୂର୍ବକ ମୁଷ୍ଟି ବନ୍ଧିଲେ।

6.77.15

तमुद्यम्य महातेजा निकुम्भोरसि वीर्यवान्।
अभिचिक्षेप वेगेन वेगवान् वायुविक्रमः ॥ ६.७७.१५ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, ବାୟୁ ସମାନ ବେଗ-ପରାକ୍ରମ ଯୁକ୍ତ ସେ ତାକୁ ଉଠାଇ ନିକୁମ୍ଭର ଛାତିରେ ବେଗରେ ଫୋପାଡ଼ିଲେ।

6.77.16

तत्र पुस्फोट वर्मास्य प्रसुस्राव च शोणितम्।
मुष्टिना तेन संजज्ञे मेघे विद्युदिवोत्थिता ॥ ६.७७.१६ ॥

ସେଠାରେ ତାର କବଚ ଫାଟିଗଲା ଓ ରକ୍ତ ବହିଲା; ସେହି ମୁଷ୍ଟି ଆଘାତରେ ସେ ମେଘରେ ଉଠିଥିବା ବିଜୁଳି ଭଳି ଦିଶିଲା।

6.77.17

स तु तेन प्रहारेण निकुम्भो विचचाल च।
स्वस्थश्चापि निजग्राह हनूमन्तं महाबलम् ॥ ६.७७.१७ ॥

ସେହି ଆଘାତରେ ନିକୁମ୍ଭ ଟଳିଗଲା; ମାତ୍ର ସମ୍ଭାଳି ସେ ମହାବଳୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଧରିଲା।

6.77.18

चुक्रुशुश्च तदा संख्ये भीमं लङ्कानिवासिनः।
निकुम्भेनोद्यतं दृष्ट्वा हनूमन्तं महाबलम् ॥ ६.७७.१८ ॥

ତେବେ ନିକୁମ୍ଭ ମହାବଳୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଉଠାଇଥିବା ଦେଖି ଲଙ୍କାବାସୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚିତ୍କାର କଲେ।

6.77.19

स तथा ह्रियमाणोऽपि हनूमांस्तेन रक्षसा।
आजघानानिलसुतो वज्रकल्पेन मुष्टिना ॥ ६.७७.१९ ॥

ସେ ରାକ୍ଷସ ଏପରି ଟାଣି ନେଉଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ବଜ୍ରତୁଲ୍ୟ ମୁଷ୍ଟିରେ ଆଘାତ କଲେ।

6.77.20

आत्मानं मोक्षयित्वाथ क्षितावभ्यवपद्यत।
हनूमानुन्ममाथाशु निकुम्भं मारुतात्मजः ॥ ६.७७.२० ॥

ନିଜକୁ ମୁକ୍ତ କରି ସେ ଭୂମିରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ; ଏବଂ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଶୀଘ୍ର ନିକୁମ୍ଭକୁ ଭୂପତିତ କଲେ।

6.77.21

निक्षिप्य परमायत्तो निकुम्भं निष्पिपेष च।
उत्पत्य चास्य वेगेन पपातोरसि वेगवान् ॥ ६.७७.२१ ॥

ନିକୁମ୍ଭକୁ ପକାଇ ପୂର୍ଣ ବଳରେ ତାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ତା’ପରେ ଡେଇଁ ବେଗରେ ତାର ବକ୍ଷ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ।

6.77.22

परिगृह्य च बाहुभ्यां परिवृत्य शिरोधराम्।
उत्पाटयामास शिरो भैरवं नदतो महत् ॥ ६.७७.२२ ॥

ଦୁଇ ବାହୁରେ ଧରି, ତାର ବେକ ଘୁଞ୍ଚାଇ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ତାର ମୁଣ୍ଡ ଉପାଡ଼ିଦେଲେ।

6.77.23

अथ निनदति सादिते निकुम्भे
पवनसुतेन रणे बभूव युद्धम्।
दशरथसुतराक्षसेन्द्रसून्वो-
र्भृशतरमागतरोषयोः सुभीमम् ॥ ६.७७.२३ ॥

ତା’ପରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ନିକୁମ୍ଭ ନିହତ ହେବାରୁ, ରଣରେ ପବନପୁତ୍ର ଓ ଦଶରଥପୁତ୍ର ଓ ରାକ୍ଷସରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେମାନେ ଅତି କ୍ରୋଧିତ ଥିଲେ।

6.77.24

व्यपेते तु जीवे निकुम्भस्य हृष्टा
विनेदुः प्लवंगा दिशः सस्वनुश्च।
चचालेव चोर्वी पपातेव सा द्यौ-
र्बलं राक्षसानां भयं चाविवेश ॥ ६.७७.२४ ॥

ନିକୁମ୍ଭର ପ୍ରାଣ ବାହାରିଗଲେ, ବାନରମାନେ ହର୍ଷରେ ଗର୍ଜନ କଲେ; ଦିଗ୍‌ସମୂହ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଲା। ଯେପରି ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା ଓ ଆକାଶ ଖସିପଡ଼ିଲା; ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ସେନାରେ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା।