వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.77.1
निकुम्भो भ्रातरं दृष्ट्वा सुग्रीवेण निपातितम्।
प्रदहन्निव कोपेन वानरेन्द्रमुदैक्षत ॥ ६.७७.१ ॥
సుగ్రీవునిచే కూలిపడ్డ తన సోదరుడిని చూసి, కోపంతో దహించుకుపోతున్నట్లుగా నికుంభుడు వానరరాజు వైపు చూశాడు.
6.77.2
ततः स्रग्दामसंनद्धं दत्तपञ्चाङ्गुलं शुभम्।
आददे परिघं धीरो महेन्द्रशिखरोपमम् ॥ ६.७७.२ ॥
అప్పుడు ఆ ధీరుడు మాలల దారంతో కట్టబడి, ఐదు వేళ్ల పట్టుకు తగిన, అందమైన, మహేంద్ర పర్వత శిఖరంలా ఉన్న పరిఘను చేపట్టాడు.
6.77.3
हेमपट्टपरिक्षिप्तं वज्रविद्रुमभूषितम्।
यमदण्डोपमं भीमं रक्षसां भयनाशनम् ॥ ६.७७.३ ॥
బంగారు పట్టీలతో చుట్టబడి, వజ్రాలు, పగడాలతో అలంకరించబడి, యముని దండంలా భయంకరంగా, రాక్షసుల భయాన్ని పోగొట్టేదిగా ఉన్నది.
6.77.4
तमाविध्य महातेजाः शक्रध्वजसमौजसम्।
निननाद विवृत्तास्यो निकुम्भो भीमविक्रमः ॥ ६.७७.४ ॥
ఆ మహాతేజస్వి, భయంకర పరాక్రమం గల నికుంభుడు, ఇంద్రధ్వజంలా బలమైన ఆ పరిఘను త్రిప్పి, నోరు విప్పి గర్జించాడు.
6.77.5
उरोगतेन निष्केण भुजस्थैरङ्गदैरपि।
कुण्डलाभ्यां च चित्राभ्यां मालया च सचित्रया ॥ ६.७७.५ ॥
ఛాతీపై ధరించిన బంగారు హారంతో, భుజాలపై ఉన్న భుజకీర్తులతో, రెండు కాంతివంతమైన కుండలాలతో, రంగురంగుల మాలతో.
6.77.6
निकुम्भो भूषणैर्भाति तेन स्म परिघेण च।
यथेन्द्रधनुषा मेघः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ॥ ६.७७.६ ॥
నికుంభుడు తన ఆభరణాలతోనూ, ఆ పరిఘతోనూ, ఇంద్రధనుస్సు, మెరుపు, ఉరుములతో కూడిన మేఘంలా ప్రకాశించాడు.
6.77.7
परिघाग्रेण पुस्फोट वातग्रन्थिर्महात्मनः।
प्रजज्वाल सघोषश्च विधूम इव पावकः ॥ ६.७७.७ ॥
ఇనుప గదాగ్రంతో మహాత్ముని వాయుగ్రంథి పగిలింది; గర్జనతో ఆయన పొగలేని అగ్నిలా ప్రజ్వలించాడు.
6.77.8
नगर्या विटपावत्या गन्धर्वभवनोत्तमैः।
सतारागणनक्षत्रं सचन्द्रसमहाग्रहम्।
निकुम्भपरिघाघूर्णं भ्रमतीव नभस्थलम् ॥ ६.७७.८ ॥
వృక్షవనాలతో కూడిన నగరం, గంధర్వ భవనాలు, తారాగణం, నక్షత్రాలు, చంద్రుడు, గొప్ప గ్రహాలతో సహా, నికుంభుని గదతో తిరుగుతున్న ఆకాశం తిరుగుతున్నట్లు కనిపించింది.
6.77.9
दुरासदश्च संजज्ञे परिघाभरणप्रभः।
क्रोधेन्धनो निकुम्भाग्निर्युगान्ताग्निरिवोत्थितः ॥ ६.७७.९ ॥
పరిఘాభరణ కాంతితో ఆయన దుర్జయుడయ్యాడు; కోపమే ఇంధనమైన నికుంభాగ్ని యుగాంత అగ్నిలా లేచింది.
6.77.10
राक्षसा वानराश्चापि न शेकुः स्पन्दितुं भयात्।
हनुमांस्तु विवृत्योरस्तस्थौ प्रमुखतो बली ॥ ६.७७.१० ॥
రాక్షసులూ వానరులూ భయంతో కదలలేకపోయారు; కానీ బలవంతుడైన హనుమంతుడు రొమ్ము విప్పి ముందు నిలిచాడు.
6.77.11
परिघोपमबाहुस्तु परिघं भास्करप्रभम्।
बली बलवतस्तस्य पातयामास वक्षसि ॥ ६.७७.११ ॥
ఇనుపగదలాంటి బాహువులు గల బలవంతుడు సూర్యునిలా మెరిసే గదను ఆ బలవంతుని రొమ్ముపై కొట్టాడు.
6.77.12
स्थिरे तस्योरसि व्यूढे परिघः शतधा कृतः।
विकीर्यमाणः सहसा उल्काशतमिवाम्बरे ॥ ६.७७.१२ ॥
ఆయన స్థిరమైన రొమ్ముపై బాగా తగలగానే గద నూరు ముక్కలై, ఆకాశంలో వంద ఉల్కలవలె అకస్మాత్తుగా చెల్లాచెదురైంది.
6.77.13
स तु तेन प्रहारेण न चचाल महाकपिः।
परिघेण समाधूतो यथा भूमिचलेऽचलः ॥ ६.७७.१३ ॥
అయితే ఆ దెబ్బకు ఆ మహాకపి కదలలేదు; భూకంపంలో ఎంత కుదిపినా కొండ కదలనట్టే అతడు నిలిచాడు.
6.77.14
स तथाभिहतस्तेन हनूमान् प्लवगोत्तमः।
मुष्टिं संवर्तयामास बलेनातिमहाबलः ॥ ६.७७.१४ ॥
అలా దెబ్బ తగిలినా, మహాబలుడైన వానరోత్తముడు హనుమంతుడు తన పిడికిలిని బలంగా బిగించాడు.
6.77.15
तमुद्यम्य महातेजा निकुम्भोरसि वीर्यवान्।
अभिचिक्षेप वेगेन वेगवान् वायुविक्रमः ॥ ६.७७.१५ ॥
మహాతేజస్వి, వీర్యవంతుడు, వాయువేగ పరాక్రముడైన ఆతడు ఆయుధాన్ని ఎత్తి వేగంగా నికుంభుని వక్షస్థలంపై విసిరాడు.
6.77.16
तत्र पुस्फोट वर्मास्य प्रसुस्राव च शोणितम्।
मुष्टिना तेन संजज्ञे मेघे विद्युदिवोत्थिता ॥ ६.७७.१६ ॥
అక్కడ అతని కవచం పగిలింది, రక్తం స్రవించింది; ఆ పిడికిలి దెబ్బతో అతడు మేఘంలో లేచిన మెరుపులా కనిపించాడు.
6.77.17
स तु तेन प्रहारेण निकुम्भो विचचाल च।
स्वस्थश्चापि निजग्राह हनूमन्तं महाबलम् ॥ ६.७७.१७ ॥
ఆ దెబ్బకు నికుంభుడు తూలిపడ్డాడు; అయినా తేరుకుని మహాబలుడైన హనుమంతుని పట్టుకున్నాడు.
6.77.18
चुक्रुशुश्च तदा संख्ये भीमं लङ्कानिवासिनः।
निकुम्भेनोद्यतं दृष्ट्वा हनूमन्तं महाबलम् ॥ ६.७७.१८ ॥
అప్పుడు లంకానివాసులు నికుంభుడు మహాబలుడైన హనుమంతుని పైకెత్తడం చూసి భయంకరంగా కేకలు వేశారు.
6.77.19
स तथा ह्रियमाणोऽपि हनूमांस्तेन रक्षसा।
आजघानानिलसुतो वज्रकल्पेन मुष्टिना ॥ ६.७७.१९ ॥
ఆ రాక్షసుడు అలా ఈడ్చుకుపోతున్నప్పటికీ, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు వజ్రసమానమైన ముష్టితో కొట్టాడు.
6.77.20
आत्मानं मोक्षयित्वाथ क्षितावभ्यवपद्यत।
हनूमानुन्ममाथाशु निकुम्भं मारुतात्मजः ॥ ६.७७.२० ॥
తనను విడిపించుకొని అతడు నేలపైకి దిగాడు; వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు వెంటనే నికుంభుని పడగొట్టాడు.
6.77.21
निक्षिप्य परमायत्तो निकुम्भं निष्पिपेष च।
उत्पत्य चास्य वेगेन पपातोरसि वेगवान् ॥ ६.७७.२१ ॥
నికుంభుని కిందపడవేసి, పూర్ణ బలంతో అతడిని నలిపివేశాడు; తర్వాత పైకి ఎగిరి, వేగంగా అతని ఛాతిపై పడ్డాడు.
6.77.22
परिगृह्य च बाहुभ्यां परिवृत्य शिरोधराम्।
उत्पाटयामास शिरो भैरवं नदतो महत् ॥ ६.७७.२२ ॥
రెండు చేతులతో పట్టుకుని, అతని మెడను తిప్పి, భయంకరంగా గర్జిస్తున్న అతని తలను పెకిలించాడు.
6.77.23
अथ निनदति सादिते निकुम्भे
पवनसुतेन रणे बभूव युद्धम्।
दशरथसुतराक्षसेन्द्रसून्वो-
र्भृशतरमागतरोषयोः सुभीमम् ॥ ६.७७.२३ ॥
అప్పుడు గర్జిస్తున్న నికుంభుడు చంపబడగా, రణంలో వాయుపుత్రునికి, దశరథపుత్రునికి, రాక్షసరాజు కుమారునికి మధ్య అత్యంత భయంకర యుద్ధం జరిగింది; వారు తీవ్ర కోపంతో ఉన్నారు.
6.77.24
व्यपेते तु जीवे निकुम्भस्य हृष्टा
विनेदुः प्लवंगा दिशः सस्वनुश्च।
चचालेव चोर्वी पपातेव सा द्यौ-
र्बलं राक्षसानां भयं चाविवेश ॥ ६.७७.२४ ॥
నికుంభుని ప్రాణం పోయినప్పుడు, వానరులు ఆనందంతో గర్జించారు; దిక్కులు ప్రతిధ్వనించాయి. భూమి కంపించినట్లు, ఆకాశం పడినట్లు అనిపించింది; రాక్షససేనలో భయం ప్రవేశించింది.