ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.84.1
राममाश्वासमाने तु लक्ष्मणे भ्रातृवत्सले।
निक्षिप्य गुल्मान् स्वस्थाने तत्रागच्छद् विभीषणः ॥ ६.८४.१ ॥
ଭାଇ-ସ୍ନେହୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଥିବା ବେଳେ, ବିଭୀଷଣ ସେନାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରଖି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
6.84.2
नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिरभिसंवृतः।
नीलाञ्जनचयाकारैर्मातंगैरिव यूथपैः ॥ ६.८४.२ ॥
ବିବିଧ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଚାରିଜଣ ବୀରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ନୀଳ ଅଞ୍ଜନ ରାଶି ପରି ଆକୃତିବିଶିଷ୍ଟଙ୍କ ସହ, ଯୂଥପତି ହସ୍ତୀ ପରି ସେ ଆସିଲେ।
6.84.3
सोऽभिगम्य महात्मानं राघवं शोकलालसम्।
वानरांश्चापि ददृशे बाष्पपर्याकुलेक्षणान् ॥ ६.८४.३ ॥
ସେ ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଲୁହରେ ଆକୁଳ ନୟନ ଥିବା ବାନରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
6.84.4
राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम्।
ददर्श मोहमापन्नं लक्ष्मणस्याङ्कमाश्रितम् ॥ ६.८४.४ ॥
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କୁ ସେ ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କୋଳରେ ଆଶ୍ରିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ।
6.84.5
व्रीडितं शोकसंतप्तं दृष्ट्वा रामं विभीषणः।
अन्तर्दुःखेन दीनात्मा किमेतदिति सोऽब्रवीत् ॥ ६.८४.५ ॥
ଲଜ୍ଜିତ ଓ ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭିତରର ଦୁଃଖରେ ଦୀନମନା ବିଭୀଷଣ କହିଲେ, "ଏ କ'ଣ?"
6.84.6
विभीषणमुखं दृष्ट्वा सुग्रीवं तांश्च वानरान्।
लक्ष्मणोवाच मन्दार्थमिदं बाष्पपरिप्लुतः ॥ ६.८४.६ ॥
ବିଭୀଷଣଙ୍କ ମୁଖ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ସେହି ବାନରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଲୁହରେ ଭାସୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ କ୍ଷୀଣ ସ୍ୱରରେ ଏହା କହିଲେ।
6.84.7
हता इन्द्रजिता सीता इति श्रुत्वैव राघवः।
हनूमद्वचनात् सौम्य ततो मोहमुपाश्रितः ॥ ६.८४.७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ସୀତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ହନୁମାନଙ୍କ ବଚନରୁ ଶୁଣି, ହେ ସୌମ୍ୟ, ରାଘବ ମୋହରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.84.8
कथयन्तं तु सौमित्रिं संनिवार्य विभीषणः।
पुष्कलार्थमिदं वाक्यं विसंज्ञं राममब्रवीत् ॥ ६.८४.८ ॥
କିନ୍ତୁ କହୁଥିବା ସୌମିତ୍ରି (ଲକ୍ଷ୍ମଣ)ଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରି ବିଭୀଷଣ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ବାକ୍ୟ ସଂଜ୍ଞାହୀନ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.84.9
मनुजेन्द्रार्तरूपेण यदुक्तस्त्वं हनूमता।
तदयुक्तमहं मन्ये सागरस्येव शोषणम् ॥ ६.८४.९ ॥
ହେ ମନୁଜେନ୍ଦ୍ର, ହନୁମାନ ଦୁଃଖିତ ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଖାଇବା ପରି ତାହା ଅନୁଚିତ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
6.84.10
अभिप्रायं तु जानामि रावणस्य दुरात्मनः।
सीतां प्रति महाबाहो न च घातं करिष्यति ॥ ६.८४.१० ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣଙ୍କର ଅଭିପ୍ରାୟ ମୁଁ ଜାଣେ; ସେ ସୀତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବ ନାହିଁ।
6.84.11
याच्यमानः सुबहुशो मया हितचिकीर्षुणा।
वैदेहीमुत्सृजस्वेति न च तत् कृतवान् वचः ॥ ६.८४.११ ॥
ହିତ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ମୁଁ ବହୁବାର ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲି, 'ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ'; କିନ୍ତୁ ସେ ସେ କଥା ପାଳନ କଲା ନାହିଁ।
6.84.12
नैव साम्ना न दानेन न भेदेन कुतो युधा।
सा द्रष्टुमपि शक्येत नैव चान्येन केनचित् ॥ ६.८४.१२ ॥
ସାମ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଦାନ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଭେଦ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା କିପରି? ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କେହି ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
6.84.13
वानरान् मोहयित्वा तु प्रतियातः स राक्षसः।
मायामयीं महाबाहो तां विद्धि जनकात्मजाम् ॥ ६.८४.१३ ॥
ସେ ରାକ୍ଷସ ବାନରମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି ଫେରିଯାଇଛି। ହେ ମହାବାହୁ, ସେହି ଜନକକନ୍ୟାକୁ ମାୟାମୟୀ ବୋଲି ଜାଣ।
6.84.14
चैत्यं निकुम्भिलामद्य प्राप्य होमं करिष्यति।
हुतवानुपयातो हि देवैरपि सवासवैः ॥ ६.८४.१४ ॥
ଆଜି ସେ ନିକୁମ୍ଭିଲା ଚୈତ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି ହୋମ କରିବ। ହୋମ କରିସାରିବା ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ହୋଇ ସେ ଫେରିବ।
6.84.15
दुराधर्षो भवत्येष संग्रामे रावणात्मजः।
तेन मोहयता नूनमेषा माया प्रयोजिता ॥ ६.८४.१५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ହୋଇଯାଏ। ନିଶ୍ଚୟ ସେ ମୋହ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଏହି ମାୟା ପ୍ରୟୋଗ କରିଛି।
6.84.16
विघ्नमन्विच्छता तत्र वानराणां पराक्रमे।
ससैन्यास्तत्र गच्छामो यावत्तन्न समाप्यते ॥ ६.८४.१६ ॥
ବାନରମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମରେ ବିଘ୍ନ ପକାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ତାହା ନିକଟକୁ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା।
6.84.17
त्यजैनं नरशार्दूल मिथ्या संतापमागतम्।
सीदते हि बलं सर्वं दृष्ट्वा त्वां शोककर्शितम् ॥ ६.८४.१७ ॥
ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ, ଆସି ପଡ଼ିଥିବା ଏହି ମିଥ୍ୟା ସନ୍ତାପକୁ ତ୍ୟାଗ କର। ଶୋକରେ କୃଶ ତୁମକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟବଳ ଅବସନ୍ନ ହେଉଛି।
6.84.18
इह त्वं स्वस्थहृदयस्तिष्ठ सत्त्वसमुच्छ्रितः।
लक्ष्मणं प्रेषयास्माभिः सह सैन्यानुकर्षिभिः ॥ ६.८४.१८ ॥
ଏଠାରେ ତୁମେ ସ୍ଥିର ହୃଦୟରେ, ସାହସରେ ଉନ୍ନତ ହୋଇ ରହ। ସୈନ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ବୀରମାନଙ୍କ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆମ ସହିତ ପଠାଅ।
6.84.19
एष तं नरशार्दूलो रावणिं निशितैः शरैः।
त्याजयिष्यति तत्कर्म ततो वध्यो भविष्यति ॥ ६.८४.१९ ॥
ଏହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ରାବଣିଙ୍କୁ ସେ କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରାଇବେ; ତା'ପରେ ସେ ବଧ୍ୟ ହେବ।
6.84.20
तस्यैते निशितास्तीक्ष्णाः पत्रिपत्राङ्गवाजिनः।
पतत्त्रिण इवासौम्याः शराः पास्यन्ति शोणितम् ॥ ६.८४.२० ॥
ତାର ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ପ୍ରଖର ବାଣ, ପକ୍ଷୀ ପରି ଭୟଙ୍କର ହୋଇ ରକ୍ତ ପାନ କରିବେ।
6.84.21
तत् संदिश महाबाहो लक्ष्मणं शुभलक्षणम्।
राक्षसस्य विनाशाय वज्रं वज्रधरो यथा ॥ ६.८४.२१ ॥
ତେଣୁ ହେ ମହାବାହୁ, ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ; ବଜ୍ରଧର ରାକ୍ଷସର ବିନାଶ ପାଇଁ ବଜ୍ର ଯେପରି ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି।
6.84.22
मनुजवर न कालविप्रकर्षो
रिपुनिधनं प्रति यत्क्षमोऽद्य कर्तुम्।
त्वमतिसृज रिपोर्वधाय वज्रं
दिविजरिपोर्मथने यथा महेन्द्रः ॥ ६.८४.२२ ॥
ହେ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ କାଳ ଦେବାର ସମୟ ନୁହେଁ; ଶତ୍ରୁ ବିନାଶ ପାଇଁ ଆଜି ଯାହା କରିବାର ତାହା କର। ଦେବଶତ୍ରୁ ମଥନ ସମୟରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ବଜ୍ର ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ବଧ ପାଇଁ ବଜ୍ର ଛାଡ଼।
6.84.23
समाप्तकर्मा हि स राक्षसर्षभो
भवत्यदृश्यः समरे सुरासुरैः।
युयुत्सता तेन समाप्तकर्मणा
भवेत् सुराणामपि संशयो महान् ॥ ६.८४.२३ ॥
ସେହି ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେତେବେଳେ କର୍ମ ସମାପ୍ତ କରିବ, ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବ ଓ ଅସୁର ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଦେଖି ପାରିବେ ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ତାହାର କର୍ମ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମହା ସନ୍ଦେହ ହେବ।