వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.84.1
राममाश्वासमाने तु लक्ष्मणे भ्रातृवत्सले।
निक्षिप्य गुल्मान् स्वस्थाने तत्रागच्छद् विभीषणः ॥ ६.८४.१ ॥
సోదర ప్రేమ కలిగిన లక్ష్మణుడు రాముణ్ణి ఓదార్చుతుండగా, విభీషణుడు సైన్యాన్ని తమ తమ స్థానాల్లో నిలిపి అక్కడికి వచ్చాడు.
6.84.2
नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिरभिसंवृतः।
नीलाञ्जनचयाकारैर्मातंगैरिव यूथपैः ॥ ६.८४.२ ॥
అనేక ఆయుధాలు ధరించిన నలుగురు వీరులచే చుట్టుముట్టబడి, నీలాంజన రాశుల వంటి ఆకారం గల వారితో, యూథపతి గజాల వలె అతడు వచ్చాడు.
6.84.3
सोऽभिगम्य महात्मानं राघवं शोकलालसम्।
वानरांश्चापि ददृशे बाष्पपर्याकुलेक्षणान् ॥ ६.८४.३ ॥
అతడు శోకంలో మునిగి ఉన్న మహాత్ముడైన రాఘవుణ్ణి సమీపించి, కన్నీటితో కలత చెందిన కన్నులు గల వానరులను కూడా చూశాడు.
6.84.4
राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम्।
ददर्श मोहमापन्नं लक्ष्मणस्याङ्कमाश्रितम् ॥ ६.८४.४ ॥
ఇక్ష్వాకు కులానికి ఆనందమైన మహాత్ముడైన రాఘవుణ్ణి, మూర్ఛలో పడి లక్ష్మణుని ఒడిలో ఆనుకుని ఉండగా చూశాడు.
6.84.5
व्रीडितं शोकसंतप्तं दृष्ट्वा रामं विभीषणः।
अन्तर्दुःखेन दीनात्मा किमेतदिति सोऽब्रवीत् ॥ ६.८४.५ ॥
సిగ్గుపడి, శోకంతో తపించిపోతున్న రాముణ్ణి చూసి, లోపలి దుఃఖంతో దీనమనస్కుడైన విభీషణుడు "ఇదేమిటి?" అని అడిగాడు.
6.84.6
विभीषणमुखं दृष्ट्वा सुग्रीवं तांश्च वानरान्।
लक्ष्मणोवाच मन्दार्थमिदं बाष्पपरिप्लुतः ॥ ६.८४.६ ॥
విభీషణుని ముఖాన్ని, సుగ్రీవుణ్ణి, ఆ వానరులను చూసి, కన్నీటితో నిండిన లక్ష్మణుడు మెల్లని స్వరంతో ఇలా అన్నాడు.
6.84.7
हता इन्द्रजिता सीता इति श्रुत्वैव राघवः।
हनूमद्वचनात् सौम्य ततो मोहमुपाश्रितः ॥ ६.८४.७ ॥
ఇంద్రజితుడు సీతను చంపాడని హనుమంతుని మాటతో విని, ఓ సౌమ్యుడా, రాఘవుడు మూర్ఛను పొందాడు.
6.84.8
कथयन्तं तु सौमित्रिं संनिवार्य विभीषणः।
पुष्कलार्थमिदं वाक्यं विसंज्ञं राममब्रवीत् ॥ ६.८४.८ ॥
అయితే మాట్లాడుతున్న సౌమిత్రిని (లక్ష్మణుని) నిలిపి, విభీషణుడు అర్థవంతమైన ఈ మాటలను స్పృహ తప్పిన రాముడితో అన్నాడు.
6.84.9
मनुजेन्द्रार्तरूपेण यदुक्तस्त्वं हनूमता।
तदयुक्तमहं मन्ये सागरस्येव शोषणम् ॥ ६.८४.९ ॥
మనుజేంద్రుడా, హనుమంతుడు దుఃఖిత రూపంలో నీకు చెప్పినది, సముద్రాన్ని ఎండించడం వంటిదని నేను భావిస్తున్నాను—అది అనుచితం.
6.84.10
अभिप्रायं तु जानामि रावणस्य दुरात्मनः।
सीतां प्रति महाबाहो न च घातं करिष्यति ॥ ६.८४.१० ॥
మహాబాహుడా, దుర్మార్గుడైన రావణుని అభిప్రాయం నాకు తెలుసు; అతడు సీతను చంపడు.
6.84.11
याच्यमानः सुबहुशो मया हितचिकीर्षुणा।
वैदेहीमुत्सृजस्वेति न च तत् कृतवान् वचः ॥ ६.८४.११ ॥
హితం కోరే నేను అనేక సార్లు 'వైదేహిని విడిచిపెట్టు' అని వేడుకున్నాను; అతడు ఆ మాటను చేయలేదు.
6.84.12
नैव साम्ना न दानेन न भेदेन कुतो युधा।
सा द्रष्टुमपि शक्येत नैव चान्येन केनचित् ॥ ६.८४.१२ ॥
సామంతో కాదు, దానంతో కాదు, భేదంతో కాదు; యుద్ధం ద్వారా ఎలా? ఆమెను మరెవరూ చూడలేరు కూడా.
6.84.13
वानरान् मोहयित्वा तु प्रतियातः स राक्षसः।
मायामयीं महाबाहो तां विद्धि जनकात्मजाम् ॥ ६.८४.१३ ॥
ఆ రాక్షసుడు వానరులను మోహింపజేసి తిరిగి వెళ్ళాడు. ఓ మహాబాహూ, ఆమెను జనకపుత్రిని మాయతో సృష్టించినదిగా తెలుసుకో.
6.84.14
चैत्यं निकुम्भिलामद्य प्राप्य होमं करिष्यति।
हुतवानुपयातो हि देवैरपि सवासवैः ॥ ६.८४.१४ ॥
ఈ రోజు అతడు నికుంభిలా చైత్యాన్ని చేరి హోమం చేస్తాడు. హోమం చేసిన తర్వాత, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలకు కూడా ఓడించరానివాడై తిరిగి వస్తాడు.
6.84.15
दुराधर्षो भवत्येष संग्रामे रावणात्मजः।
तेन मोहयता नूनमेषा माया प्रयोजिता ॥ ६.८४.१५ ॥
యుద్ధంలో రావణుని ఈ కుమారుడు ఓడింపరానివాడవుతాడు. నిశ్చయంగా అతడే మోహింపజేసే ఈ మాయను ప్రయోగించాడు.
6.84.16
विघ्नमन्विच्छता तत्र वानराणां पराक्रमे।
ससैन्यास्तत्र गच्छामो यावत्तन्न समाप्यते ॥ ६.८४.१६ ॥
వానరుల పరాక్రమానికి విఘ్నం కలిగించాలనుకునే అతని వద్దకు, ఆ కార్యం పూర్తికాకముందే మనం సైన్యంతో అక్కడికి వెళ్దాం.
6.84.17
त्यजैनं नरशार्दूल मिथ्या संतापमागतम्।
सीदते हि बलं सर्वं दृष्ट्वा त्वां शोककर्शितम् ॥ ६.८४.१७ ॥
ఓ నరశార్దూలా, వచ్చిపడిన ఈ మిథ్యా సంతాపాన్ని విడిచిపెట్టు. శోకంతో కృశించిన నిన్ను చూసి సైన్యమంతా బలం కోల్పోతోంది.
6.84.18
इह त्वं स्वस्थहृदयस्तिष्ठ सत्त्वसमुच्छ्रितः।
लक्ष्मणं प्रेषयास्माभिः सह सैन्यानुकर्षिभिः ॥ ६.८४.१८ ॥
ఇక్కడ నీవు స్థిరమైన హృదయంతో, ధైర్యంతో ఉన్నతుడవై నిలిచి ఉండు. సైన్యాన్ని నడిపే వీరులతో పాటు మాతో లక్ష్మణుని పంపు.
6.84.19
एष तं नरशार्दूलो रावणिं निशितैः शरैः।
त्याजयिष्यति तत्कर्म ततो वध्यो भविष्यति ॥ ६.८४.१९ ॥
ఈ నరశ్రేష్ఠుడు వాడి బాణాలతో రావణి తన ఆ కర్మను విడిచిపెట్టేలా చేస్తాడు; అప్పుడు అతడు వధ్యుడవుతాడు.
6.84.20
तस्यैते निशितास्तीक्ष्णाः पत्रिपत्राङ्गवाजिनः।
पतत्त्रिण इवासौम्याः शराः पास्यन्ति शोणितम् ॥ ६.८४.२० ॥
అతని ఈ వాడి, తీక్ష్ణ బాణాలు, పక్షులవంటి భయంకరమైనవి, రక్తాన్ని త్రాగుతాయి.
6.84.21
तत् संदिश महाबाहो लक्ष्मणं शुभलक्षणम्।
राक्षसस्य विनाशाय वज्रं वज्रधरो यथा ॥ ६.८४.२१ ॥
కాబట్టి మహాబాహు, శుభలక్షణుడైన లక్ష్మణునికి ఆజ్ఞాపించు; వజ్రధరుడు రాక్షసుని నాశనానికి వజ్రాన్ని ప్రయోగించినట్లు.
6.84.22
मनुजवर न कालविप्रकर्षो
रिपुनिधनं प्रति यत्क्षमोऽद्य कर्तुम्।
त्वमतिसृज रिपोर्वधाय वज्रं
दिविजरिपोर्मथने यथा महेन्द्रः ॥ ६.८४.२२ ॥
మనుజశ్రేష్ఠా, ఇప్పుడు కాలాన్ని ఆలస్యం చేయకూడదు; శత్రువు నాశనానికి ఇప్పుడే చేయదగినది చేయి. దివిజశత్రువును మథించినప్పుడు మహేంద్రుడు వజ్రాన్ని ప్రయోగించినట్లు, నీవు శత్రువు వధకు వజ్రాన్ని ప్రయోగించు.
6.84.23
समाप्तकर्मा हि स राक्षसर्षभो
भवत्यदृश्यः समरे सुरासुरैः।
युयुत्सता तेन समाप्तकर्मणा
भवेत् सुराणामपि संशयो महान् ॥ ६.८४.२३ ॥
ఆ రాక్షసశ్రేష్ఠుడు తన కార్యాన్ని పూర్తిచేస్తే, యుద్ధంలో దేవాసురులకు కూడా కనిపించకుండా పోతాడు; ఆ యుద్ధకాంక్షితుడు కార్యాన్ని పూర్తిచేస్తే దేవతలకు కూడా గొప్ప సందేహం కలుగుతుంది.