ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.88.1
विभीषणवचः श्रुत्वा रावणिः क्रोधमूर्च्छितः।
अब्रवीत् परुषं वाक्यं क्रोधेनाभ्युत्पपात च ॥ ६.८८.१ ॥
ವಿಭೀಷಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾವಣಿಯು ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತನಾದನು. ಅವನು ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಎದ್ದುನಿಂತನು.
6.88.2
उद्यतायुधनिस्त्रिंशो रथे सुसमलंकृते।
कालाश्वयुक्ते महति स्थितः कालान्तकोपमः ॥ ६.८८.२ ॥
ಆಯುಧ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮಹಾರಥದಲ್ಲಿ, ಕಾಲನಂತಹ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನು; ಅವನು ಕಾಲಾಂತಕನಂತೆ ತೋರಿದನು.
6.88.3
महाप्रमाणमुद्यम्य विपुलं वेगवद् दृढम्।
धनुर्भीमबलो भीमं शरांश्चामित्रनाशनान् ॥ ६.८८.३ ॥
ಮಹತ್ತಾದ, ವಿಶಾಲವಾದ, ವೇಗವಾದ, ದೃಢವಾದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಭೀಕರ ಬಲವುಳ್ಳವನು, ಶತ್ರುನಾಶಕ ಭೀಕರ ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಂತನು.
6.88.4
तं ददर्श महेष्वासो रथस्थः समलंकृतः।
अलंकृतममित्रघ्नो रावणस्यात्मजो बली ॥ ६.८८.४ ॥
ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ, ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕೃತ, ಶತ್ರುಘಾತಕ, ರಾವಣನ ಬಲಶಾಲಿ ಮಗನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
6.88.5
हनूमत्पृष्ठमारूढमुदयस्थरविप्रभम्।
उवाचैनं सुसंरब्धः सौमित्रिं सविभीषणम् ॥ ६.८८.५ ॥
ಹನುಮಂತನ ಬೆನ್ನಮೇಲೆ ಏರಿ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಅತಿ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಸೌಮಿತ್ರಿಯನ್ನೂ ವಿಭೀಷಣನನ್ನೂ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು.
6.88.6
तांश्च वानरशार्दूलान् पश्यध्वं मे पराक्रमम्।
अद्य मत्कार्मुकोत्सृष्टं शरवर्षं दुरासदम् ॥ ६.८८.६ ॥
ಆ ವಾನರ ಶಾರ್ದೂಲರೇ, ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ. ಇಂದು ನನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಡುವ, ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಬಾಣವರ್ಷವನ್ನು ನೋಡಿ.
6.88.7
मुक्तवर्षमिवाकाशे धारयिष्यथ संयुगे।
अद्य वो मामका बाणा महाकार्मुकनिःसृताः।
विधमिष्यन्ति गात्राणि तूलराशिमिवानलः ॥ ६.८८.७ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಯನ್ನು ತಡೆದಂತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀವು ನನ್ನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಿರಿ. ಇಂದು ನನ್ನ ಮಹಾಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟ ನನ್ನ ಬಾಣಗಳು ನಿಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಯ ರಾಶಿಯನ್ನು ಬೆಂಕಿ ಸುಡುವಂತೆ ಚದುರಿಸುವವು.
6.88.8
तीक्ष्णसायकनिर्भिन्नान् शूलशक्त्यृष्टितोमरैः।
अद्य वो गमयिष्यामि सर्वानेव यमक्षयम् ॥ ६.८८.८ ॥
ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಶೂಲ, ಶಕ್ತಿ, ಋಷ್ಟಿ, ತೋಮರಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಇಂದು ನಾನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.88.9
सृजतः शरवर्षाणि क्षिप्रहस्तस्य संयुगे।
जीमूतस्येव नदतः कः स्थास्यति ममाग्रतः ॥ ६.८८.९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವ, ಕ್ಷಿಪ್ರಹಸ್ತನಾದ, ಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಯಾರು ನಿಲ್ಲುವರು?
6.88.10
रात्रियुद्धे तदा पूर्वं वज्राशनिसमैः शरैः।
शायितौ तौ मया भूयो विसंज्ञौ सपुरःसरौ ॥ ६.८८.१० ॥
ಹಿಂದೆ ರಾತ್ರಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಜ್ರ-ಅಶನಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಕೆಡವಿದ್ದೆ; ಅವರು ತಮ್ಮ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ್ದರು.
6.88.11
स्मृतिर्न तेऽस्ति वा मन्ये व्यक्तं यातो यमक्षयम्।
आशीविषसमं क्रुद्धं यन्मां योद्धुमुपस्थितः ॥ ६.८८.११ ॥
ನಿನಗೆ ನೆನಪಿಲ್ಲವೋ, ಅಥವಾ ನೀನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿರುವೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕೋಪಗೊಂಡ ವಿಷಸರ್ಪದಂತೆ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಬಂದಿರುವೆಯಲ್ಲ.
6.88.12
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्य गर्जितं राघवस्तदा।
अभीतवदनः क्रुद्धो रावणिं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.८८.१२ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಆ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಗ ರಾಘವನು ನಿರ್ಭಯ ಮುಖದಿಂದ, ಕೋಪದಿಂದ ರಾವಣಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.88.13
उक्तश्च दुर्गमः पारः कार्याणां राक्षस त्वया।
कार्याणां कर्मणा पारं यो गच्छति स बुद्धिमान् ॥ ६.८८.१३ ॥
ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಕಾರ್ಯಗಳ ಪಾರವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಕಠಿಣ ಎಂದು ನೀನು ಹೇಳಿದೆ. ಕರ್ಮದಿಂದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಪಾರವನ್ನು ತಲುಪುವವನೇ ಬುದ್ಧಿವಂತ.
6.88.14
स त्वमर्थस्य हीनार्थो दुरवापस्य केनचित्।
वाचा व्याहृत्य जानीषे कृतार्थोऽस्मीति दुर्मते ॥ ६.८८.१४ ॥
ಓ ದುರ್ಮತಿಯೇ, ಯಾರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಮಾತಿನಿಂದ ಹೇಳಿ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾದೆ ಎಂದು ನೀನು ತಿಳಿದಿದ್ದೀಯ.
6.88.15
अन्तर्धानगतेनाजौ यत्त्वया चरितस्तदा।
तस्कराचरितो मार्गो नैष वीरनिषेवितः ॥ ६.८८.१५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿ ನೀನು ಆಗ ಮಾಡಿದ್ದು ಕಳ್ಳರ ದಾರಿ; ಇದು ವೀರರು ಅನುಸರಿಸುವ ದಾರಿಯಲ್ಲ.
6.88.16
यथा बाणपथं प्राप्य स्थितोऽस्मि तव राक्षस।
दर्शयस्वाद्य तत्तेजो वाचा त्वं किं विकत्थसे ॥ ६.८८.१६ ॥
ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ನಿನ್ನ ಬಾಣಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ನಿನ್ನ ಆ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ತೋರಿಸು; ಮಾತಿನಿಂದ ಏಕೆ ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿ?
6.88.17
एवमुक्तो धनुर्भीमं परामृश्य महाबलः।
ससर्ज निशितान् बाणानिन्द्रजित् समितिंजयः ॥ ६.८८.१७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಯುದ್ಧ ವಿಜಯಿ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಭಯಂಕರ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.88.18
तेन सृष्टा महावेगाः शराः सर्पविषोपमाः।
सम्प्राप्य लक्ष्मणं पेतुः श्वसन्त इव पन्नगाः ॥ ६.८८.१८ ॥
ಅವನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಮಹಾವೇಗದ ಬಾಣಗಳು ಸರ್ಪವಿಷದಂತಿದ್ದವು; ಅವು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ತಲುಪಿ ಬುಸುಗುಡುವ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಬಿದ್ದವು.
6.88.19
शरैरतिमहावेगैर्वेगवान् रावणात्मजः।
सौमित्रिमिन्द्रजिद् युद्धे विव्याध शुभलक्षणम् ॥ ६.८८.१९ ॥
ವೇಗವಂತನಾದ ರಾವಣಪುತ್ರ ಇಂದ್ರಜಿತ್, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿ ವೇಗದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶುಭಲಕ್ಷಣದ ಸೌಮಿತ್ರಿಯನ್ನು (ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು) ಇರಿದ.
6.88.20
स शरैरतिविद्धाङ्गो रुधिरेण समुक्षितः।
शुशुभे लक्ष्मणः श्रीमान् विधूम इव पावकः ॥ ६.८८.२० ॥
ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಇರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳ, ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊಳೆದ.
6.88.21
इन्द्रजित् त्वात्मनः कर्म प्रसमीक्ष्याभिगम्य च।
विनद्य सुमहानादमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.८८.२१ ॥
ಇಂದ್ರಜಿತ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ, ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗರ್ಜನೆಗೈದು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದ.
6.88.22
पत्रिणः शितधारास्ते शरा मत्कार्मुकच्युताः।
आदास्यन्तेऽद्य सौमित्रे जीवितं जीवितान्तकाः ॥ ६.८८.२२ ॥
ನನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ, ಗರಿಯುಳ್ಳ, ಹರಿತ ತುದಿಯ ನಿನ್ನ ಬಾಣಗಳು, ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ಇಂದೇ ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣ ತೆಗೆಯುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಜೀವಾಂತಕಗಳು.
6.88.23
अद्य गोमायुसङ्घाश्च श्येनसङ्घाश्च लक्ष्मण।
गृध्राश्च निपतन्तु त्वां गतासुं निहतं मया ॥ ६.८८.२३ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಇಂದು ನನ್ನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಾಣರಹಿತನಾಗಿರುವ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನರಿಗಳ ಹಿಂಡು, ಗಿಡುಗಗಳ ಹಿಂಡು ಮತ್ತು ರಣಹದ್ದುಗಳು ಬೀಳಲಿ.
6.88.24
क्षत्रबन्धुं सदानार्यं रामः परमदुर्मतिः।
भक्तं भ्रातरमद्यैव त्वां द्रक्ष्यति हतं मया ॥ ६.८८.२४ ॥
ಅತಿ ಮೂಢನಾದ ರಾಮ, ಸದಾ ನೀಚನೂ ಅನಾರ್ಯನೂ ಆದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲಾಧಮನಾದ, ಭಕ್ತನಾದ ನಿನ್ನ ತಮ್ಮನನ್ನು ಇಂದೇ ನನ್ನಿಂದ ಹತನಾದವನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
6.88.25
विस्रस्तकवचं भूमौ व्यपविद्धशरासनम्।
हृतोत्तमाङ्गं सौमित्रे त्वामद्य निहतं मया ॥ ६.८८.२५ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕವಚ ಸಡಿಲಾಗಿ, ಬಿಲ್ಲು ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವಂತೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.
6.88.26
हेतुमद् वाक्यमर्थज्ञो लक्ष्मणः प्रत्युवाच ह ॥ ६.८८.२६ ॥
ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕಾರಣಸಹಿತ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
6.88.27
वाग्बलं त्यज दुर्बुद्धे क्रूरकर्मन् हि राक्षस।
अथ कस्माद् वदस्येतत् सम्पादय सुकर्मणा ॥ ६.८८.२७ ॥
ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೇ, ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಮಾತಿನ ಬಲವನ್ನು ಬಿಡು. ಇದನ್ನು ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತೀಯೆ? ಸತ್ಕರ್ಮದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸು.
6.88.28
अकृत्वा कत्थसे कर्म किमर्थमिह राक्षस।
कुरु तत् कर्म येनाहं श्रद्धेयं तव कत्थनम् ॥ ६.८८.२८ ॥
ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಕರ್ಮ ಮಾಡದೆ ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯ? ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡು, ಆಗ ನಿನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನಾನು ನಂಬಬಲ್ಲೆ.
6.88.29
अनुक्त्वा परुषं वाक्यं किंचिदप्यनवक्षिपन्।
अविकत्थन् वधिष्यामि त्वां पश्य पुरुषादन ॥ ६.८८.२९ ॥
ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳದೆ, ಏನನ್ನೂ ನಿಂದಿಸದೆ, ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳದೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ನೋಡು, ನರಭಕ್ಷಕನೇ.
6.88.30
इत्युक्त्वा पञ्च नाराचानाकर्णापूरितान् शरान्।
विजघान महावेगाल्लक्ष्मणो राक्षसोरसि ॥ ६.८८.३० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕಿವಿಯವರೆಗೆ ಎಳೆದ ಐದು ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.88.31
सुपत्रवाजिता बाणा ज्वलिता इव पन्नगाः।
नैर्ऋतोरस्यभासन्त सवितू रश्मयो यथा ॥ ६.८८.३१ ॥
ಚೆನ್ನಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿದ್ದ ಆ ಬಾಣಗಳು, ಉರಿಯುವ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಂತೆ ಹೊಳೆದವು.
6.88.32
स शरैराहतस्तेन सरोषो रावणात्मजः।
सुप्रयुक्तैस्त्रिभिर्बाणैः प्रतिविव्याध लक्ष्मणम् ॥ ६.८८.३२ ॥
ಅವನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ರಾವಣನ ಮಗ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
6.88.33
स बभूव महाभीमो नरराक्षससिंहयोः।
विमर्दस्तुमुलो युद्धे परस्परजयैषिणोः ॥ ६.८८.३३ ॥
ನರ-ರಾಕ್ಷಸ ಸಿಂಹಗಳಾದ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿ ನಡೆಸಿದ ಆ ಯುದ್ಧ ಘರ್ಷಣೆ ಅತಿ ಭಯಂಕರವೂ ಕೋಲಾಹಲವೂ ಆಯಿತು.
6.88.34
विक्रान्तौ बलसम्पन्नावुभौ विक्रमशालिनौ।
उभौ परमदुर्जेयावतुल्यबलतेजसौ ॥ ६.८८.३४ ॥
ಇಬ್ಬರೂ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು, ಬಲಸಂಪನ್ನರು, ಶೌರ್ಯಶಾಲಿಗಳು; ಇಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯಂತ ಜಯಿಸಲಸಾಧ್ಯರು, ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಮೀರಿದ ಬಲ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವರು.
6.88.35
युयुधाते तदा वीरौ ग्रहाविव नभोगतौ।
बलवृत्राविव हि तौ युधि वै दुष्प्रधर्षणौ ॥ ६.८८.३५ ॥
ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಎರಡು ಗ್ರಹಗಳಂತೆ ಹೋರಾಡಿದರು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಲ ಮತ್ತು ವೃತ್ರರಂತೆ ಎದುರಿಸಲಾಗದವರಾಗಿದ್ದರು.
6.88.36
युयुधाते महात्मानौ तदा केसरिणाविव।
बहूनवसृजन्तौ हि मार्गणौघानवस्थितौ।
नरराक्षसमुख्यौ तौ प्रहृष्टावभ्ययुध्यताम् ॥ ६.८८.३६ ॥
ಆಗ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಹೋರಾಡಿದರು; ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತ, ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತು, ನರರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎದುರಿಸಿದರು.
6.88.37
ततः शरान् दाशरथिः संधायामित्रकर्षणः।
ससर्ज राक्षसेन्द्राय क्रुद्धः सर्प इव श्वसन् ॥ ६.८८.३७ ॥
ಆಗ ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹಕಾರಿಯಾದ ದಶರಥನ ಮಗನು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹೂಡಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಬುಸುಗುಡುವ ಸರ್ಪದಂತೆ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.88.38
तस्य ज्यातलनिर्घोषं स श्रुत्वा राक्षसाधिपः।
विवर्णवदनो भूत्वा लक्ष्मणं समुदैक्षत ॥ ६.८८.३८ ॥
ಅವನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಯ ಟಂಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯ ಮುಖ ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟು, ಅವನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿದನು.
6.88.39
विवर्णवदनं दृष्ट्वा राक्षसं रावणात्मजम्।
सौमित्रिं युद्धसंयुक्तं प्रत्युवाच विभीषणः ॥ ६.८८.३९ ॥
ರಾವಣನ ಮಗನ ಮುಖ ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಸೌಮಿತ್ರಿಗೆ ವಿಭೀಷಣನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
6.88.40
निमित्तान्युपपश्यामि यान्यस्मिन् रावणात्मजे।
त्वर तेन महाबाहो भग्न एष न संशयः ॥ ६.८८.४० ॥
"ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಈ ರಾವಣಪುತ್ರನಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇವನು ಸೋತಿದ್ದಾನೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೊಡನೆ ಬೇಗನೆ ಹೋರಾಡು."
6.88.41
ततः संधाय सौमित्रिः शरानाशीविषोपमान्।
मुमोच विशिखांस्तस्मिन् सर्पानिव विषोल्बणान् ॥ ६.८८.४१ ॥
ಆಗ ಸೌಮಿತ್ರಿ ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತಿರುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹೂಡಿ, ವಿಷದಿಂದ ಭಯಂಕರವಾದ ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.88.42
शक्राशनिसमस्पर्शैर्लक्ष्मणेनाहतः शरैः।
मुहूर्तमभवन्मूढः सर्वसंक्षुभितेन्द्रियः ॥ ६.८८.४२ ॥
ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತಹ ಸ್ಪರ್ಶವುಳ್ಳ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮೂಢನಾದನು; ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಕಲಕಿದವು.
6.88.43
उपलभ्य मुहूर्तेन संज्ञां प्रत्यागतेन्द्रियः।
ददर्शावस्थितं वीरमाजौ दशरथात्मजम्।
सोऽभिचक्राम सौमित्रिं रोषात् संरक्तलोचनः ॥ ६.८८.४३ ॥
ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದಶರಥ ಪುತ್ರ ವೀರನನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು. ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಸೌಮಿತ್ರಿಯ (ಲಕ್ಷ್ಮಣನ) ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು.
6.88.44
अब्रवीच्चैनमासाद्य पुनः स परुषं वचः।
किं न स्मरसि तद् युद्धे प्रथमे मत्पराक्रमम्।
निबद्धस्त्वं सह भ्रात्रा यदा युधि विचेष्टसे ॥ ६.८८.४४ ॥
ಅವನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮತ್ತೆ ಒರಟು ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು: "ಮೊದಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೀನು ಮರೆತೆಯಾ? ಅಣ್ಣನೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಕಟ್ಟುಗೊಂಡು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡಿದಾಗ ಅದು ನೆನಪಿಲ್ಲವೇ?"
6.88.45
युवां खलु महायुद्धे वज्राशनिसमैः शरैः।
शायितौ प्रथमं भूमौ विसंज्ञौ सपुरःसरौ ॥ ६.८८.४५ ॥
ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನಂತಹ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಮುಂದಾಳುಗಳಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಮೊದಲು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿದಿರಿ.
6.88.46
स्मृतिर्वा नास्ति ते मन्ये व्यक्तं वा यमसादनम्।
गन्तुमिच्छसि यन्मां त्वमाधर्षयितुमिच्छसि ॥ ६.८८.४६ ॥
ನಿನಗೆ ನೆನಪಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತಿರುವೆಯಾ? ನನ್ನನ್ನೇ ಎದುರಿಸಲು ನೀನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವೆ.
6.88.47
यदि ते प्रथमे युद्धे न दृष्टो मत्पराक्रमः।
अद्य त्वां दर्शयिष्यामि तिष्ठेदानीं व्यवस्थितः ॥ ६.८८.४७ ॥
ಮೊದಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡದಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈಗ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲು.
6.88.48
इत्युक्त्वा सप्तभिर्बाणैरभिविव्याध लक्ष्मणम्।
दशभिस्तु हनूमन्तं तीक्ष्णधारैः शरोत्तमैः ॥ ६.८८.४८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಏಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು; ಹರಿತ ಅಲಗಿನ ಉತ್ತಮ ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.
6.88.49
ततः शरशतेनैव सुप्रयुक्तेन वीर्यवान्।
क्रोधाद् द्विगुणसंरब्धो निर्बिभेद विभीषणम् ॥ ६.८८.४९ ॥
ಆಗ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅವನು ಕೋಪದಿಂದ ದ್ವಿಗುಣ ಆವೇಶಗೊಂಡು, ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ನೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಇರಿದನು.
6.88.50
तद् दृष्ट्वेन्द्रजिता कर्म कृतं रामानुजस्तदा।
अचिन्तयित्वा प्रहसन्नैतत् किंचिदिति ब्रुवन् ॥ ६.८८.५० ॥
ಇಂದ್ರಜಿತ್ತು ಮಾಡಿದ ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಮನ ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸದೆ, "ಇದು ಏನೂ ಅಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ನಕ್ಕನು.
6.88.51
मुमोच च शरान् घोरान् संगृह्य नरपुंगवः।
अभीतवदनः क्रुद्धो रावणिं लक्ष्मणो युधि ॥ ६.८८.५१ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ಭಯರಹಿತ ಮುಖದಿಂದ, ಕೋಪದಿಂದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಭೀಕರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.88.52
नैवं रणगताः शूराः प्रहरन्ति निशाचर।
लघवश्चाल्पवीर्याश्च शरा हीमे सुखास्तव ॥ ६.८८.५२ ॥
ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದ ಶೂರರು ಹೀಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಈ ಬಾಣಗಳು ಹಗುರ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯವು; ನಿಜವಾಗಿ ಇವು ಸುಖಕರವಾಗಿವೆ.
6.88.53
नैवं शूरास्तु युध्यन्ते समरे युद्धकाङ्क्षिणः।
इत्येवं तं ब्रुवन् धन्वी शरैरभिववर्ष ह ॥ ६.८८.५३ ॥
ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸುವ ಶೂರರು ರಣದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಆ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.
6.88.54
तस्य बाणैः सुविध्वस्तं कवचं काञ्चनं महत्।
व्यशीर्यत रथोपस्थे ताराजालमिवाम्बरात् ॥ ६.८८.५४ ॥
ಅವನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚೂರಾದ ಅವನ ದೊಡ್ಡ ಚಿನ್ನದ ಕವಚವು ರಥದ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಚದುರಿತು; ಆಕಾಶದಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರಜಾಲ ಉದುರಿದಂತೆ.
6.88.55
विधूतवर्मा नाराचैर्बभूव स कृतव्रणः।
इन्द्रजित् समरे वीरः प्रत्यूषे भानुमानिव ॥ ६.८८.५५ ॥
ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕವಚ ಅಲುಗಾಡಿ, ಗಾಯಗೊಂಡ ಆ ವೀರ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾತ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
6.88.56
ततः शरसहस्रेण संक्रुद्धो रावणात्मजः।
बिभेद समरे वीरो लक्ष्मणं भीमविक्रमः ॥ ६.८८.५६ ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ, ಭೀಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾವಣಪುತ್ರನು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದನು.
6.88.57
व्यशीर्यत महद्दिव्यं कवचं लक्ष्मणस्य तु।
कृतप्रतिकृतान्योन्यं बभूवतुररिंदमौ ॥ ६.८८.५७ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮಹಾ ದಿವ್ಯ ಕವಚ ಛಿದ್ರವಾಯಿತು; ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದು ಪ್ರತಿಹೊಡೆತ ನೀಡಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಶತ್ರುನಾಶಕರು ನಿಂತರು.
6.88.58
अभीक्ष्णं निःश्वसन्तौ तौ युध्येतां तुमुलं युधि।
शरसंकृत्तसर्वाङ्गौ सर्वतो रुधिरोक्षितौ ॥ ६.८८.५८ ॥
ಪದೇ ಪದೇ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು; ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ಸರ್ವಾಂಗಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದಿದ್ದರು.
6.88.59
सुदीर्घकालं तौ वीरावन्योन्यं निशितैः शरैः।
ततक्षतुर्महात्मानौ रणकर्मविशारदौ।
बभूवतुश्चात्मजये यत्तौ भीमपराक्रमौ ॥ ६.८८.५९ ॥
ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು, ಮಹಾತ್ಮರು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದರು; ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ ಅವರು ಭೀಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
6.88.60
तौ शरौघैस्तथाकीर्णौ निकृत्तकवचध्वजौ।
सृजन्तौ रुधिरं चोष्णं जलं प्रस्रवणाविव ॥ ६.८८.६० ॥
ಬಾಣಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಕವಚ ಮತ್ತು ಧ್ವಜ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಿಸಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತಾ, ಎರಡು ಚಿಲುಮೆಗಳು ಬಿಸಿ ನೀರನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿಸುವಂತೆ ಇದ್ದರು.
6.88.61
शरवर्षं ततो घोरं मुञ्चतोर्भीमनिःस्वनम्।
सासारयोरिवाकाशे नीलयोः कालमेघयोः ॥ ६.८८.६१ ॥
ಆಗ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಭೀಕರ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಘೋರ ಬಾಣವರ್ಷವನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ನೀಲಿ ಕಾರ್ಮೇಘಗಳು ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದಂತೆ.
6.88.62
तयोरथ महान् कालो व्यतीयाद् युध्यमानयोः।
न च तौ युद्धवैमुख्यं क्लमं चाप्युपजग्मतुः ॥ ६.८८.६२ ॥
ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಳೆಯಿತು; ಆದರೂ ಅವರು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ, ಆಯಾಸವೂ ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.88.63
अस्त्राण्यस्त्रविदां श्रेष्ठौ दर्शयन्तौ पुनः पुनः।
शरानुच्चावचाकारानन्तरिक्षे बबन्धतुः ॥ ६.८८.६३ ॥
ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯಾ ಪಾರಂಗತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪದೇ ಪದೇ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರ ತಗ್ಗಿನ ರೂಪದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು.
6.88.64
व्यपेतदोषमस्यन्तौ लघु चित्रं च सुष्ठु च।
उभौ तु तुमुलं घोरं चक्रतुर्नरराक्षसौ ॥ ६.८८.६४ ॥
ದೋಷರಹಿತರಾಗಿ, ವೇಗವಾಗಿ, ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಇಬ್ಬರು—ಮಾನವನೂ ರಾಕ್ಷಸನೂ—ಘೋರ ಮತ್ತು ತುಮುಲ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.
6.88.65
तयोः पृथक् पृथग् भीमः शुश्रुवे तलनिस्वनः।
स कम्पं जनयामास निर्घात इव दारुणः ॥ ६.८८.६५ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ಅಂಗೈ ತಾಳದ ಭೀಕರ ಶಬ್ದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿತು; ಆ ಶಬ್ದ ಭಯಂಕರ ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿತು.
6.88.66
तयोः स भ्राजते शब्दस्तथा समरमत्तयोः।
सुघोरयोर्निष्टनतोर्गगने मेघयोरिव ॥ ६.८८.६६ ॥
ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತರಾದ ಅವರಿಬ್ಬರ ಅತಿ ಘೋರ ಗರ್ಜನೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೇಘಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಮೊಳಗಿತು.
6.88.67
सुवर्णपुंखैर्नाराचैर्बलवन्तौ कृतव्रणौ।
प्रसुस्रुवाते रुधिरं कीर्तिमन्तौ जये धृतौ ॥ ६.८८.६७ ॥
ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಯ ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಬಲಿಷ್ಠರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರಿಂದ ರಕ್ತ ಸುರಿಯಿತು; ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪರಾದ ಆ ಕೀರ್ತಿವಂತರು ಇಬ್ಬರೂ.
6.88.68
ते गात्रयोर्निपतिता रुक्मपुंखाः शरा युधि।
असृग्दिग्धा विनिष्पेतुर्विविशुर्धरणीतलम् ॥ ६.८८.६८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರ ದೇಹಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಆ ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಯ ಬಾಣಗಳು ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದು ಹೊರಬಂದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ನುಗ್ಗಿದವು.
6.88.69
अन्ये सुनिशितैः शस्त्रैराकाशे संजघट्टिरे।
बभञ्जुश्चिच्छिदुश्चैव तयोर्बाणाः सहस्रशः ॥ ६.८८.६९ ॥
ಇತರ ಅತ್ಯಂತ ಹರಿತವಾದ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದವು; ಆ ಇಬ್ಬರ ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳು ಮುರಿದು ತುಂಡಾದವು.
6.88.70
स बभूव रणो घोरस्तयोर्बाणमयश्चयः।
अग्निभ्यामिव दीप्ताभ्यां सत्रे कुशमयश्चयः ॥ ६.८८.७० ॥
ಆ ಯುದ್ಧ ಭೀಕರವಾಯಿತು; ಅವರಿಬ್ಬರ ಬಾಣಗಳ ರಾಶಿ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಗಳ ನಡುವೆ ಕುಶ ಹುಲ್ಲಿನ ರಾಶಿಯಂತಿತ್ತು.
6.88.71
तयोः कृतव्रणौ देहौ शुशुभाते महात्मनोः।
सुपुष्पाविव निष्पत्रौ वने किंशुकशाल्मली ॥ ६.८८.७१ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರ ಗಾಯಗೊಂಡ ದೇಹಗಳು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಕಿಂಶುಕ ಮತ್ತು ಶಾಲ್ಮಲಿ ಮರಗಳಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದವು.
6.88.72
चक्रतुस्तुमुलं घोरं संनिपातं मुहुर्मुहुः।
इन्द्रजिल्लक्ष्मणश्चैव परस्परजयैषिणौ ॥ ६.८८.७२ ॥
ಇಂದ್ರಜಿತು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಪರಸ್ಪರ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಪದೇಪದೇ ಭೀಕರ ಹಾಗೂ ಕೋಲಾಹಲದ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
6.88.73
लक्ष्मणो रावणिं युद्धे रावणिश्चापि लक्ष्मणम्।
अन्योन्यं तावभिघ्नन्तौ न श्रमं प्रतिपद्यताम् ॥ ६.८८.७३ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಾವಣಿಯನ್ನೂ, ರಾವಣಿಯು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನೂ ಹೊಡೆದರು; ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಆಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ.
6.88.74
बाणजालैः शरीरस्थैरवगाढैस्तरस्विनौ।
शुशुभाते महावीर्यौ प्ररूढाविव पर्वतौ ॥ ६.८८.७४ ॥
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ನಾಟಿದ ಬಾಣಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೇಗಿಗಳು, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು ಬೆಳೆದ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದರು.
6.88.75
तयो रुधिरसिक्तानि संवृतानि शरैर्भृशम्।
बभ्राजुः सर्वगात्राणि ज्वलन्त इव पावकाः ॥ ६.८८.७५ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತವಾದ ಅವರ ಸರ್ವಾಂಗಗಳು ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಗಳಂತೆ ಹೊಳೆದವು.
6.88.76
तयोरथ महान् कालो व्यतीयाद् युध्यमानयोः।
न च तौ युद्धवैमुख्यं श्रमं चाप्यभिजग्मतुः ॥ ६.८८.७६ ॥
ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆಯಿತು; ಆದರೆ ಅವರು ಯುದ್ಧದಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆಯಾಸವನ್ನೂ ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ.
6.88.77
अथ समरपरिश्रमं निहन्तुं
समरमुखेष्वजितस्य लक्ष्मणस्य।
प्रियहितमुपपादयन् महात्मा
समरमुपेत्य विभीषणोऽवतस्थे ॥ ६.८८.७७ ॥
ಆಗ ಯುದ್ಧದ ಆಯಾಸವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು, ಯುದ್ಧರಂಗದ ಮುಂಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಜೇಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ ಹಿತವೂ ಆದುದನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾ ಮಹಾತ್ಮ ವಿಭೀಷಣನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತನು.