ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.96.1
तथा तैः कृत्तगात्रैस्तु दशग्रीवेण मार्गणैः।
बभूव वसुधा तत्र प्रकीर्णा हरिभिस्तदा ॥ ६.९६.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕੱਟੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਭਰ ਗਈ ਸੀ।
6.96.2
रावणस्याप्रसह्यं तं शरसम्पातमेकतः।
न शेकुः सहितुं दीप्तं पतङ्गा ज्वलनं यथा ॥ ६.९६.२ ॥
ਰਾਵਣ ਦੀ ਉਸ ਅਸਹਿ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸਿਓਂ ਉਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
6.96.3
तेऽर्दिता निशितैर्बाणैः क्रोशन्तो विप्रदुद्रुवुः।
पावकार्चिः समाविष्टा दह्यमाना यथा गजाः ॥ ६.९६.३ ॥
ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਕੇ ਸੜਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ।
6.96.4
प्लवंगानामनीकानि महाभ्राणीव मारुतः।
संययौ समरे तस्मिन् विधमन् रावणः शरैः ॥ ६.९६.४ ॥
ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
6.96.5
कदनं तरसा कृत्वा राक्षसेन्द्रो वनौकसाम्।
आससाद ततो युद्धे त्वरितं राघवं रणे ॥ ६.९६.५ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਘਾਰ ਕਰਕੇ ਰਾਖਸ਼ਸਰਾਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
6.96.6
सुग्रीवस्तान् कपीन् दृष्ट्वा भग्नान् विद्रावितान् रणे।
गुल्मे सुषेणं निक्षिप्य चक्रे युद्धे द्रुतं मनः ॥ ६.९६.६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੂੰ ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾਇਆ।
6.96.7
आत्मनः सदृशं वीरं स तं निक्षिप्य वानरम्।
सुग्रीवोऽभिमुखं शत्रुं प्रतस्थे पादपायुधः ॥ ६.९६.७ ॥
ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਉਸ ਵੀਰ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।
6.96.8
पार्श्वतः पृष्ठतश्चास्य सर्वे वानरयूथपाः।
अनुजग्मुर्महाशैलान् विविधांश्च वनस्पतीन् ॥ ६.९६.८ ॥
ਉਸ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ-ਯੂਥਪਤੀ ਵੱਡੇ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ।
6.96.9
ननर्द युधि सुग्रीवः स्वरेण महता महान्।
पोथयन् विविधांश्चान्यान् ममन्थोत्तमराक्षसान् ॥ ६.९६.९ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਰਜਿਆ; ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦਾ ਅਤੇ ਮਥਦਾ ਹੋਇਆ।
6.96.10
ममर्द च महाकायो राक्षसान् वानरेश्वरः।
युगान्तसमये वायुः प्रवृद्धानगमानिव ॥ ६.९६.१० ॥
ਮਹਾਕਾਇ ਵਾਨਰਰਾਜ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਯੁਗਾਂਤ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਵਧੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
6.96.11
राक्षसानामनीकेषु शैलवर्षं ववर्ष ह।
अश्मवर्षं यथा मेघः पक्षिसङ्घेषु कानने ॥ ६.९६.११ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਬੱਦਲ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ।
6.96.12
कपिराजविमुक्तैस्तैः शैलवर्षैस्तु राक्षसाः।
विकीर्णशिरसः पेतुर्विकीर्णा इव पर्वताः ॥ ६.९६.१२ ॥
ਵਾਨਰਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੀ ਗਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ ਸਿਰ ਖਿਲਰੇ ਹੋਏ, ਟੁੱਟੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ।
6.96.13
अथ संक्षीयमाणेषु राक्षसेषु समन्ततः।
सुग्रीवेण प्रभग्नेषु नदत्सु च पतत्सु च ॥ ६.९६.१३ ॥
ਫਿਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਘਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੁਆਰਾ ਭਜਾਏ ਹੋਏ, ਗਰਜਦੇ ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ।
6.96.14
विरूपाक्षः स्वकं नाम धन्वी विश्राव्य राक्षसः।
रथादाप्लुत्य दुर्धर्षो गजस्कन्धमुपारुहत् ॥ ६.९६.१४ ॥
ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਐਲਾਨ ਕੇ, ਅਜੇਹ ਹੋ ਕੇ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
6.96.15
स तं द्विपमथारुह्य विरूपाक्षो महाबलः।
ननर्द भीमनिर्ह्रादं वानरानभ्यधावत ॥ ६.९६.१५ ॥
ਉਸ ਹਾਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
6.96.16
सुग्रीवे स शरान् घोरान् विससर्ज चमूमुखे।
स्थापयामास चोद्विग्नान् राक्षसान् सम्प्रहर्षयन् ॥ ६.९६.१६ ॥
ਉਸਨੇ ਫੌਜ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ।
6.96.17
सोऽतिविद्धः शितैर्बाणैः कपीन्द्रस्तेन रक्षसा।
चुक्रोश च महाक्रोधो वधे चास्य मनो दधे ॥ ६.९६.१७ ॥
ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਵਾਨਰਰਾਜ ਮਹਾਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
6.96.18
ततः पादपमुद्धृत्य शूरः सम्प्रधनो हरिः।
अभिपत्य जघानास्य प्रमुखे तं महागजम् ॥ ६.९६.१८ ॥
ਫਿਰ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਸ ਵਾਨਰ ਨੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਪੁੱਟ ਕੇ, ਝਪਟ ਕੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਮਹਾਗਜ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.96.19
स तु प्रहाराभिहतः सुग्रीवेण महागजः।
अपासर्पद् धनुर्मात्रं निषसाद ननाद च ॥ ६.९६.१९ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮਹਾਗਜ ਇੱਕ ਧਨੁਸ਼ ਭਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਿਆ, ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗਰਜਿਆ।
6.96.20
गजात् तु मथितात् तूर्णमपक्रम्य स वीर्यवान्।
राक्षसोऽभिमुखः शत्रुं प्रत्युद्गम्य ततः कपिम् ॥ ६.९६.२० ॥
ਫਿਰ ਵੀਰਜਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕੁਚਲੇ ਹੋਏ ਉਸ ਗਜ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਉਤਰਿਆ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਕਪੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
6.96.21
आर्षभं चर्म खड्गं च प्रगृह्य लघुविक्रमः।
भर्त्सयन्निव सुग्रीवमाससाद व्यवस्थितम् ॥ ६.९६.२१ ॥
ਬਲਦ ਦੀ ਖੱਲ ਦੀ ਢਾਲ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਫੁਰਤੀਲੀ ਚਾਲ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਨੋਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
6.96.22
स हि तस्याभिसंक्रुद्धः प्रगृह्य विपुलां शिलाम्।
विरूपाक्षस्य चिक्षेप सुग्रीवो जलदोपमाम् ॥ ६.९६.२२ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀ ਚੱਟਾਨ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੀ।
6.96.23
स तां शिलामापतन्तीं दृष्ट्वा राक्षसपुंगवः।
अपक्रम्य सुविक्रान्तः खड्गेन प्राहरत् तदा ॥ ६.९६.२३ ॥
ਡਿੱਗਦੀ ਉਸ ਚੱਟਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.96.24
तेन खड्गप्रहारेण रक्षसा बलिना हतः।
मुहूर्तमभवद् भूमौ विसंज्ञ इव वानरः ॥ ६.९६.२४ ॥
ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ ਉਹ ਕਪੀ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
6.96.25
सहसा स तदोत्पत्य राक्षसस्य महाहवे।
मुष्टिं संवर्त्य वेगेन पातयामास वक्षसि ॥ ६.९६.२५ ॥
ਤਦੋਂ ਅਚਾਨਕ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੁੱਠੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.96.26
मुष्टिप्रहाराभिहतो विरूपाक्षो निशाचरः।
तेन खड्गेन संक्रुद्धः सुग्रीवस्य चमूमुखे ॥ ६.९६.२६ ॥
ਮੁੱਠੀ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਨਾਮਕ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ।
6.96.27
कवचं पातयामास पद्भ्यामभिहतोऽपतत्।
स समुत्थाय पतितः कपिस्तस्य व्यसर्जयत् ॥ ६.९६.२७ ॥
ਉਸਨੇ ਕਵਚ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ; ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਵਾਨਰ ਨੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
6.96.28
तलप्रहारमशनेः समानं भीमनिःस्वनम्।
तलप्रहारं तद् रक्षः सुग्रीवेण समुद्यतम् ॥ ६.९६.२८ ॥
ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਹਥੇਲੀ ਦਾ ਵਾਰ; ਉਸ ਰਾਖਸ਼ 'ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਹ ਹਥੇਲੀ ਦਾ ਵਾਰ ਉਠਾਇਆ।
6.96.29
नैपुण्यान्मोचयित्वैनं मुष्टिनोरसि ताडयत्।
ततस्तु संक्रुद्धतरः सुग्रीवो वानरेश्वरः ॥ ६.९६.२९ ॥
ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਛੁਡਾ ਕੇ, ਮੁੱਠੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਹੋਰ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਵਾਨਰੇਸ਼ਵਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ।
6.96.30
मोक्षितं चात्मनो दृष्ट्वा प्रहारं तेन रक्षसा।
स ददर्शान्तरं तस्य विरूपाक्षस्य वानरः ॥ ६.९६.३० ॥
ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਛੁੱਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵਾਨਰ ਨੇ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਪਾੜ ਵੇਖਿਆ।
6.96.31
ततोऽन्यं पातयत् क्रोधाच्छङ्खदेशे महातलम्।
महेन्द्राशनिकल्पेन तलेनाभिहतः क्षितौ ॥ ६.९६.३१ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਖ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਤਲ ਮਾਰਿਆ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀ ਉਸ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.96.32
पपात रुधिरक्लिन्नः शोणितं हि समुद्गिरन्।
स्रोतोभ्यस्तु विरूपाक्षो जलं प्रस्रवणादिव ॥ ६.९६.३२ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਲਹੂ ਉਗਲਦਾ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚਸ਼ਮੇ ਵਾਂਗ ਲਹੂ ਵਹਿ ਤੁਰਿਆ।
6.96.33
विवृत्तनयनं क्रोधात् सफेनं रुधिराप्लुतम्।
ददृशुस्ते विरूपाक्षं विरूपाक्षतरं कृतम् ॥ ६.९६.३३ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਘੁੰਮੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਝੱਗ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਨਹਾਏ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
6.96.34
स्फुरन्तं परिवर्तन्तं पार्श्वेन रुधिरोक्षितम्।
करुणं च विनर्दन्तं ददृशुः कपयो रिपुम् ॥ ६.९६.३४ ॥
ਤੜਫਦੇ, ਲੋਟਦੇ, ਪਾਸੇ ਪਰਤਦੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਬੜੇ, ਕਰੁਣਾਮਈ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਗਰਜਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
6.96.35
तथा तु तौ संयति सम्प्रयुक्तौ
तरस्विनौ वानरराक्षसानाम्।
बलार्णवौ सस्वनतुश्च भीमौ
महार्णवौ द्वाविव भिन्नसेतू ॥ ६.९६.३५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝ ਗਏ; ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਲ-ਸਾਗਰ, ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਕਰਦੇ, ਟੁੱਟੇ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਮਹਾਸਾਗਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਏ।
6.96.36
विनाशितं प्रेक्ष्य विरूपनेत्रं
महाबलं तं हरिपार्थिवेन।
बलं समेतं कपिराक्षसाना-
मुद्वृत्तगङ्गाप्रतिमं बभूव ॥ ६.९६.३६ ॥
ਵਾਨਰਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਰੂਪਨੇਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਫੌਜ ਉਛਲੀ ਹੋਈ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ।