વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.1.1
प्राप्तराज्यस्य रामस्य राक्षसानां वधे कृते ।
आजग्मुर्ऋषयः सर्वे राघवं प्रतिनन्दितुम् ॥ ७.१.१ ॥
રામ રાજ્ય પામ્યા અને રાક્ષસોનો વધ થયા પછી, સર્વ ઋષિઓ રાઘવનું અભિનંદન કરવા આવ્યા.
7.1.2
कौशिको ऽथ यवक्रीतो गार्ग्यो गालव एव च ।
कण्वो मेधातिथेः पुत्रः पूर्वस्यां दिशि ये श्रिताः ॥ ७.१.२ ॥
કૌશિક, યવક્રીત, ગાર્ગ્ય, ગાલવ અને મેધાતિથિના પુત્ર કણ્વ — જેઓ પૂર્વ દિશામાં વસે છે.
7.1.3
स्वस्त्यात्रेयो ऽथ भगवान्नमुचिः प्रमुचिस्तथा ।
आजग्मुस्ते सहागस्त्या ये श्रिता दक्षिणां दिशम् ॥ ७.१.३ ॥
સ્વસ્ત્યાત્રેય, ભગવાન નમુચિ અને પ્રમુચિ તેમજ અગસ્ત્ય સાથે દક્ષિણ દિશામાં વસનારા આવ્યા.
7.1.4
नृषद्गुः कवषो धौम्यो रौद्रेयश्च महानृषिः ।
ते ऽप्याजग्मुः सशिष्या वै ये श्रिताः पश्चिमां दिशम् ॥ ७.१.४ ॥
નૃષદ્ગુ, કવષ, ધૌમ્ય અને મહાન ઋષિ રૌદ્રેય પણ પોતાના શિષ્યો સાથે આવ્યા — જેઓ પશ્ચિમ દિશામાં વસે છે.
7.1.5
वसिष्ठः कश्यपो ऽथात्रिर्विश्वामित्रः सगौतमः ।
जमदग्निर्भरद्वाजस्ते ऽपि सप्तर्षयस्तथा ॥ ७.१.५ ॥
વસિષ્ઠ, કશ્યપ, અત્રિ, ગૌતમ સાથે વિશ્વામિત્ર, જમદગ્નિ, ભરદ્વાજ — તે સપ્તર્ષિઓ પણ.
7.1.6
उदीच्यां दिशि सप्तैते नित्यमेव निवासिनः ॥ ७.१.६ ॥
ઉત્તર દિશામાં સદા વસતા આ સાત.
7.1.7
सम्प्राप्य ते महात्मानो राघवस्य निवेशनम् ।
विष्टिताः प्रतिहारार्थं हुताशनसमप्रभाः ।
वेदवेदाङ्गविदुषो नानाशास्त्रविशारदाः ॥ ७.१.७ ॥
તે મહાત્માઓ રાઘવના નિવાસસ્થાને પહોંચીને પ્રવેશની રાહ જોતા ઊભા રહ્યા; યજ્ઞાગ્નિ સમાન તેજસ્વી, વેદ-વેદાંગના જ્ઞાતા, અનેક શાસ્ત્રોમાં નિપુણ.
7.1.8
द्वाःस्थं प्रोवाच धर्मात्मा अगस्त्यो मुनिसत्तमः ।
निवेद्यतां दाशरथेर्ऋषीनस्मान्समागतान् ॥ ७.१.८ ॥
ધર્માત્મા મુનિશ્રેષ્ઠ અગસ્ત્યે દ્વારપાલને કહ્યું: "દશરથપુત્રને જાણ કરો કે અમે ઋષિઓ આવ્યા છીએ."
7.1.9
प्रतीहारस्ततस्तूर्णमगस्त्यवचनाद्द्रुतम् ।
समीपं राघवस्याशु प्रविवेश महात्मनः ॥ ७.१.९ ॥
પછી અગસ્ત્યના વચનથી દ્વારપાલ ઝડપથી મહાત્મા રાઘવની પાસે ગયો અને તરત અંદર પ્રવેશ્યો.
7.1.10
नयेङ्गितज्ञः सद्वृत्तो दक्षो धैर्यसमन्वितः ।
स रामं दृश्य सहसा पूर्णचन्द्रसमप्रभम् ॥ ७.१.१० ॥
નીતિ અને સંકેતો જાણનાર, સદાચારી, દક્ષ અને ધીરજવાન તે દ્વારપાલ પૂર્ણચંદ્ર સમાન પ્રભાવાળા રામને જોઈને તરત ...
7.1.11
अगस्त्यं कथयामास सम्प्राप्तमृषिभिः सह ॥ ७.१.११ ॥
ઋષિઓ સાથે અગસ્ત્ય આવ્યા છે એવી જાણ તેણે કરી.
7.1.12
श्रुत्वा प्राप्तान्मुनींस्तांस्तु बालसूर्यसमप्रभान् ।
प्रत्युवाच ततो द्वास्स्थं प्रवेशय यथासुखम् ॥ ७.१.१२ ॥
ઉગતા સૂર્ય સમાન તેજસ્વી તે મુનિઓ આવ્યા છે એ સાંભળીને તેણે દ્વારપાલને કહ્યું: "તેમને આરામથી અંદર લાવો."
7.1.13
तान् सम्प्राप्तान् मुनीन् दृष्ट्वा प्रत्युत्थाय कृताञ्जलिः ।
पाद्यार्घ्यादिभिरानर्च गां निवेद्य च सादरम् ॥ ७.१.१३ ॥
આવી પહોંચેલા એ મુનિઓને જોઈ રામ ઊભા થયા, હાથ જોડ્યા; પાદ્ય, અર્ઘ્ય આદિથી અને ગાય અર્પણ કરીને આદરપૂર્વક તેમનો સત્કાર કર્યો.
7.1.14
रामो ऽभिवाद्य प्रयत आसनान्यादिदेश ह ।
तेषु काञ्चनचित्रेषु महत्सु च वरेषु च ॥ ७.१.१४ ॥
રામે વિનયપૂર્વક અભિવાદન કરીને સુવર્ણથી શોભિત, વિશાળ અને શ્રેષ્ઠ આસનો તેમને બતાવ્યાં.
7.1.15
कुशान्तर्धानदत्तेषु मृगचर्मयुतेषु च ।
यथार्हमुपविष्टास्ते आसनेष्वृषिपुङ्गवाः ॥ ७.१.१५ ॥
કુશ અને અંતર્ધાન વસ્ત્ર પાથરેલાં, મૃગચર્મયુક્ત આસનો પર યથાયોગ્ય રીતે એ શ્રેષ્ઠ ઋષિઓ બેઠા.
7.1.16
रामेण कुशलं पृष्टाः सशिष्याः सपुरोगमाः ।
महर्षयो वेदविदो रामं वचनमब्रुवन् ॥ ७.१.१६ ॥
શિષ્યો અને અગ્રણીઓ સાથેના એ ઋષિઓને રામે કુશળ પૂછ્યું; વેદજ્ઞ મહર્ષિઓએ રામને આ વચનો કહ્યાં.
7.1.17
कुशलं नो महाबाहो सर्वत्र रघुनन्दन ।
त्वां तु दिष्ट्या कुशलिनं पश्यामो हतशात्रवम् ॥ ७.१.१७ ॥
હે મહાબાહુ, હે રઘુનંદન! અમારું સર્વત્ર કુશળ છે; સદ્ભાગ્યે શત્રુઓનો નાશ કરેલા, કુશળ એવા તમને અમે જોઈ રહ્યા છીએ.
7.1.18
दिष्ट्या त्वया हतो राजन्रावणो लोकरावणः ।
न हि भारः स ते राम रावणः पुत्रपौत्रवान् ॥ ७.१.१८ ॥
સદ્ભાગ્યે તમે લોકને ભય પમાડનાર રાવણને હણ્યો, હે રાજન્! હે રામ, પુત્ર-પૌત્રવાળો એ રાવણ તમારા માટે ભારરૂપ ન હતો.
7.1.19
सधनुस्त्वं हि लोकांस्त्रीन्विजयेथा न संशयः ।
दिष्ट्या त्वया हतो राम रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ७.१.१९ ॥
ધનુષ્ય સહિત તું ત્રણેય લોકોને જીતી શકત, એમાં સંદેહ નથી. સદ્ભાગ્યે, હે રામ, રાક્ષસેશ્વર રાવણ તારા દ્વારા માર્યો ગયો.
7.1.20
दिष्ट्या विजयिनं त्वाद्य पश्यामः सह सीतया ।
लक्ष्मणेन च धर्मात्मन्भ्रात्रा त्वद्धितकारिणा ॥ ७.१.२० ॥
સદ્ભાગ્યે આજે વિજયી તને સીતા અને તારા હિતકારી ભાઈ લક્ષ્મણ સાથે અમે જોઈએ છીએ, હે ધર્માત્મા.
7.1.21
मातृभिर्भ्रातृसहितं पश्यामो ऽद्य वयं नृप ।
दिष्ट्या प्रहस्तो विकटो विरूपाक्षो महोदरः ।
अकम्पनश्च दुर्धर्षो निहतास्ते निशाचराः ॥ ७.१.२१ ॥
હે રાજન, આજે માતાઓ અને ભાઈઓ સાથે તને અમે જોઈએ છીએ. સદ્ભાગ્યે પ્રહસ્ત, વિકટ, વિરૂપાક્ષ, મહોદર અને દુર્ધર્ષ અકંપન એ નિશાચરો તારા દ્વારા માર્યા ગયા.
7.1.22
यस्य प्रमाणाद्विपुलं प्रमाणं नेह विद्यते ।
दिष्ट्या ते समरे राम कुम्भकर्णो निपातितः ॥ ७.१.२२ ॥
જેના વિશાળ કદની અહીં તુલના નથી, તે કુંભકર્ણ સદ્ભાગ્યે, હે રામ, યુદ્ધમાં તારા દ્વારા પાડી દેવાયો.
7.1.23
त्रिशिराश्चातिकायश्च देवान्तकनरान्तकौ ।
दिष्ट्या ते निहता राम महावीर्या निशाचराः ॥ ७.१.२३ ॥
ત્રિશિરા અને અતિકાય, દેવાંતક અને નરાંતક, સદ્ભાગ્યે, હે રામ, મહાપરાક્રમી તે નિશાચરો તારા દ્વારા માર્યા ગયા.
7.1.24
कुम्भश्चैव निकुम्भश्च राक्षसौ भीमदर्शनौ ।
दिष्ट्या तौ निहतौ राम कुम्भकर्णसुतौ मृधे ॥ ७.१.२४ ॥
કુંભ અને નિકુંભ, ભયંકર દેખાવવાળા બે રાક્ષસો, સદ્ભાગ્યે, હે રામ, યુદ્ધમાં કુંભકર્ણના એ બંને પુત્રો તારા દ્વારા માર્યા ગયા.
7.1.25
युद्धोन्मत्तश्च मत्तश्च कालान्तकयमोपमौ ।
यज्ञकोपश्च बलवान्धूम्राक्षो नाम राक्षसः ॥ ७.१.२५ ॥
યુદ્ધોન્મત્ત અને મત્ત, કાળ અને અંતક યમ સમાન; બળવાન યજ્ઞકોપ અને ધૂમ્રાક્ષ નામનો રાક્ષસ
7.1.26
कुर्वन्तः कदनं घोरमेते शस्त्रास्त्रपारगाः ।
अन्तकप्रतिमैर्बाणैर्दिष्ट्या विनिहतास्त्वया ॥ ७.१.२६ ॥
ભયંકર સંહાર કરતા આ શસ્ત્રાસ્ત્રમાં પારંગત હતા; યમ સમાન બાણોથી સદ્ભાગ્યે તમે તેમને હણ્યા
7.1.27
दिष्ट्या त्वं राक्षसेन्द्रेण द्वन्द्वयुद्धमुपागतः ।
देवतानामवध्येन विजयं प्राप्तवानसि ॥ ७.१.२७ ॥
સદ્ભાગ્યે તમે રાક્ષસેન્દ્ર સાથે દ્વંદ્વયુદ્ધ કર્યું અને દેવોને પણ અવધ્ય એવા પર વિજય મેળવ્યો
7.1.28
सङ्ख्ये तस्य न किञ्चित्तु रावणस्य पराभवः ।
द्वन्द्वयुद्धमनुप्राप्तो दिष्ट्या ते रावणिर्हतः ॥ ७.१.२८ ॥
યુદ્ધમાં તેની હાર રાવણ માટે કંઈ નુકસાન ન હતી; સદ્ભાગ્યે દ્વંદ્વયુદ્ધમાં તમે રાવણિને હણ્યો
7.1.29
दिष्ट्या तस्य महाबाहो कालस्येवाभिधावतः ।
मुक्तः सुररिपोर्वीर प्राप्तश्च विजयस्त्वया ॥ ७.१.२९ ॥
સદ્ભાગ્યે, હે મહાબાહુ, કાળની જેમ ધસી આવતા તે દેવશત્રુથી તમે મુક્ત થયા; હે વીર, તમને વિજય મળ્યો
7.1.30
अभिनन्दाम ते सर्वे संश्रुत्येन्द्रजितो वधम् ।
सो ऽवध्यः सर्वभूतानां महामायाधरो युधि ॥ ७.१.३० ॥
ઇન્દ્રજિતના વધના સમાચાર સાંભળીને અમે સૌ તમને અભિનંદન આપીએ છીએ; તે સર્વ પ્રાણીઓ માટે અવધ્ય હતો, યુદ્ધમાં મહામાયા ધરાવતો હતો
7.1.31
विस्मयस्त्वेष चास्माकं तच्छ्रुत्वेन्द्रजितं हतम् ॥ ७.१.३१ ॥
ઇન્દ્રજિત હણાયો એ સાંભળીને અમને પણ આ આશ્ચર્ય થયું.
7.1.32
एते चान्ये च बहवो राक्षसाः कामरूपिणः ।
दिष्ट्या त्वया हता वीरा रघूणां कुलवर्द्धन ॥ ७.१.३२ ॥
આ અને બીજા ઘણા ઇચ્છાનુસાર રૂપ ધારણ કરનારા રાક્ષસ વીરો, હે રઘુકુળને વધારનારા, સદ્ભાગ્યે તારા વડે હણાયા.
7.1.33
दत्त्वा पुण्यामिमां वीर सौम्यामभयदक्षिणाम् ॥
दिष्ट्या वर्धसि काकुत्स्थ जयेनामित्रकर्शन ॥ ७.१.३३ ॥
આ પવિત્ર, સૌમ્ય અભયદક્ષિણા આપીને, હે વીર કાકુત્સ્થ, હે શત્રુદમન, સદ્ભાગ્યે જયથી તું વધી રહ્યો છે.
7.1.34
श्रुत्वा तु तेषां वचनमृषीणां भावितात्मनाम् ।
विस्मयं परमं गत्वा रामः प्राञ्जलिरब्रवीत् ॥ ७.१.३४ ॥
તે ભાવિતાત્મા ઋષિઓનાં વચન સાંભળીને રામ અત્યંત આશ્ચર્ય પામ્યો અને હાથ જોડીને બોલ્યો.
7.1.35
भगवन्तः कुम्भकर्णं रावणं च निशाचरम् ।
अतिक्रम्य महावीर्यौ किं प्रशंसथ रावणिम् ॥ ७.१.३५ ॥
હે પૂજ્યો, કુંભકર્ણ અને નિશાચર રાવણને પણ વટાવી જનાર મહાપરાક્રમી રાવણિની તમે શા માટે પ્રશંસા કરો છો?
7.1.36
महोदरं प्रहस्तं च विरूपाक्षं च राक्षसम् ।
मत्तोन्मत्तौ च दुर्धर्षौ देवान्तकनरान्तकौ ॥
अतिक्रम्य महावीर्यान् किं प्रशंसथ रावणिम् ॥ ७.१.३६ ॥
મહોદર, પ્રહસ્ત, રાક્ષસ વિરૂપાક્ષ, મત્ત અને ઉન્મત્ત, દુર્ધર્ષ દેવાંતક અને નરાંતક — આ મહાવીર્યોને પણ વટાવી જનાર રાવણિની તમે શા માટે પ્રશંસા કરો છો?
7.1.37
अतिकायं त्रिशिरसं धूम्राक्षं च निशाचरम् ।
अतिक्रम्य महावीर्यान्किं प्रशंसथ रावणिम् ॥ ७.१.३७ ॥
અતિકાય, ત્રિશિરા અને નિશાચર ધૂમ્રાક્ષ — આ મહાપરાક્રમીઓને વટાવીને તમે રાવણિની કેમ પ્રશંસા કરો છો?
7.1.38
कीदृशो वै प्रभावो ऽस्य किं बलं कः पराक्रमः ।
केन वा कारणेनैष रावणादतिरिच्यते ॥ ७.१.३८ ॥
તેનો પ્રભાવ કેવો છે? તેનું બળ શું છે? તેનો પરાક્રમ કેવો છે? કયા કારણે આ રાવણથી પણ આગળ નીકળે છે?
7.1.39
शक्यं यदि मया श्रोतुं न खल्वाज्ञापयामि वः ।
यदि गुह्यं न चेद्वक्तुं श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम् ॥ ७.१.३९ ॥
જો મારા માટે સાંભળવું શક્ય હોય — હું તમને આજ્ઞા નથી કરતો; જો આ ગુપ્ત ન હોય અને કહી શકાય તેમ હોય, તો હું સાંભળવા ઇચ્છું છું, કહો.
7.1.40
शक्रो ऽपि विजितस्तेन कथं लब्धवरश्च सः ।
कथं च बलवानन्पुत्रो न पिता तस्य रावणः ॥ ७.१.४० ॥
ઇન્દ્રને પણ તેણે જીત્યો; કેવી રીતે વર મેળવ્યો? તે બળવાન રાવણનો પિતા નહીં પણ પુત્ર કેવી રીતે?
7.1.41
कथं पितुश्चाभ्यधिको महाहवे शक्रस्य जेता हि कथं स राक्षसः ।
वराश्च लब्धाः कथयस्व मे ऽद्य तत्पृच्छतश्चास्य मुनीन्द्र सर्वम् ॥ ७.१.४१ ॥
પિતા કરતાં તે કેવી રીતે શ્રેષ્ઠ? મહાયુદ્ધમાં ઇન્દ્રને જીતનાર તે રાક્ષસ કેવી રીતે બન્યો, વરદાન કેવી રીતે મેળવ્યાં? હે મુનીન્દ્ર, આજે મને બધું કહો, હું આ જ પૂછું છું.