Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.102

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

7.102.1

तच्छ्रुत्वा हर्षमापेदे राघवो भ्रातृभिः सह ।
वाक्यं चाद्भुतसङ्काशं तदा प्रोवाच लक्ष्मणम् ॥ ७.१०२.१ ॥

આ સાંભળીને રાઘવ (રામ) ભાઈઓ સાથે હર્ષિત થયા, અને ત્યારે અદ્ભુત વાણીમાં લક્ષ્મણને કહ્યું.

7.102.2

इमौ कुमारौ सौमित्रे तव धर्मविशारदौ ।
अङ्गदश्चन्द्रकेतुश्च राज्यार्थे दृढविक्रमौ ॥ ७.१०२.२ ॥

હે સૌમિત્ર, તારા આ બે કુમારો — ધર્મમાં નિપુણ અંગદ અને ચંદ્રકેતુ, રાજ્ય માટે દૃઢ પરાક્રમી છે.

7.102.3

इमौ राज्ये ऽभिषेक्ष्यामि देशः साधु विधीयताम् ।
रमणीयो ह्यसम्बाधो रमेतां यत्र धन्विनौ ॥ ७.१०२.३ ॥

આ બંનેને હું રાજ્ય પર અભિષેક કરીશ; તેથી સ્થાન સારી રીતે નક્કી કરો — સુંદર અને વિશાળ, જ્યાં આ બે ધનુર્ધરો આનંદથી રહી શકે.

7.102.4

न राज्ञो यत्र पीडा स्यान्नाश्रमाणां विनाशनम् ।
स देशो दृश्यतां सौम्य नापराध्यामहे यथा ॥ ७.१०२.४ ॥

જ્યાં રાજાને પીડા ન થાય અને આશ્રમોનો વિનાશ ન થાય — હે સૌમ્ય, એ સ્થાન જોવામાં આવે, જેથી આપણે અપરાધી ન બનીએ.

7.102.5

तथोक्तवति रामे तु भरतः प्रत्युवाच ह ।
अयं कारुपथो देशो रमणीयो निरामयः ॥ ७.१०२.५ ॥

રામ આમ કહ્યા પછી ભરતે ઉત્તર આપ્યો — આ કારુપથ દેશ સુંદર અને રોગરહિત છે.

7.102.6

निवेश्यतां तत्र पुरमङ्गदस्य महात्मनः ।
चन्द्रकेतोः सुरुचिरं चन्द्रकान्तं निरामयम् ॥ ७.१०२.६ ॥

ત્યાં મહાત્મા અંગદનું નગર વસાવવું; અને ચંદ્રકેતુ માટે અત્યંત સુંદર, રોગરહિત ચંદ્રકાંત નગર.

7.102.7

तद्वाक्यं भरतेनोक्तं प्रतिजग्राह राघवः ।
तं च कृत्वा वशे देशमङ्गदस्य न्यवेशयत् ॥ ७.१०२.७ ॥

ભરતે કહેલું એ વચન રાઘવે સ્વીકાર્યું; એ દેશને પોતાના વશમાં લઈ અંગદ માટે તેની સ્થાપના કરી.

7.102.8

अङ्गदीया पुरी रम्याप्यङ्गदस्य निवेशिता ।
रमणीया सुगुप्ता च रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ७.१०२.८ ॥

અંગદનું એ સુંદર નગર પણ અંગદ માટે વસાવાયું; અનાયાસે કર્મ કરનાર રામે તેને રમણીય અને સુરક્ષિત બનાવ્યું.

7.102.9

चन्द्रकेतोश्च मल्लस्य मल्लभूम्यां निवेशिता ।
चन्द्रकान्तेति विख्याता दिव्या स्वर्गपुरी यथा ॥ ७.१०२.९ ॥

ચંદ્રકેતુ માટે અને મલ્લોની ભૂમિમાં વસાવાયેલું એ નગર ચંદ્રકાંતા નામે વિખ્યાત થયું; સ્વર્ગની દિવ્ય નગરી જેવું તે હતું.

7.102.10

ततो रामः परां प्रीतिं लक्ष्मणो भरतस्तथा ।
ययुर्युद्धे दुराधर्षा अभिषेकं च चक्रिरे ॥ ७.१०२.१० ॥

પછી રામ, લક્ષ્મણ અને ભરતે અત્યંત આનંદ પામ્યો; યુદ્ધમાં અજેય તેમણે અભિષેક કર્યો.

7.102.11

अभिषिच्य कुमारौ स प्रस्थापयति राघवः ।
अङ्गदं पश्चिमां भूमिं चन्द्रकेतुमुदङ्मुखम् ॥ ७.१०२.११ ॥

બંને કુમારોનો અભિષેક કરીને રાઘવે અંગદને પશ્ચિમની ભૂમિમાં અને ચંદ્રકેતુને ઉત્તરાભિમુખ દિશામાં મોકલ્યા.

7.102.12

अङ्गदं चापि सौमित्रिर्लक्ष्मणो ऽनुजगाम ह ।
चन्द्रकेतोस्तु भरतः पार्ष्णिग्राहो बभूव ह ॥ ७.१०२.१२ ॥

સૌમિત્ર લક્ષ્મણ પણ અંગદની પાછળ ગયો; ચંદ્રકેતુની પાછળ ભરત રક્ષક બન્યો.

7.102.13

लक्ष्मणस्त्वङ्गदीयायां संवत्सरमथोषितः ।
पुत्रे स्थिते दुराधर्षे अयोध्यां पुनरागमत् ॥ ७.१०२.१३ ॥

લક્ષ્મણ અંગદીયામાં એક વર્ષ રહ્યા; અજેય પુત્ર સ્થિર થયા પછી તે ફરી અયોધ્યા પાછા ફર્યા.

7.102.14

भरतो ऽपि तथैवोष्य संवत्सरमतो ऽधिकम् ।
अयोध्यां पुनरागम्य रामपादावुपास्त सः ॥ ७.१०२.१४ ॥

ભરત પણ એ જ રીતે એક વર્ષથી વધુ રહીને ફરી અયોધ્યા આવ્યા અને રામના ચરણોની સેવા કરી.

7.102.15

उभौ सौमित्रिभरतौ रामपादावनुव्रतौ ।
कालं गतमपि स्नेहान्न जज्ञाते ऽतिधार्मिकौ ॥ ७.१०२.१५ ॥

સૌમિત્ર અને ભરત બંને રામના ચરણોને અનુસરનારા હતા; સ્નેહને કારણે વીતેલો સમય એ બંને અતિધાર્મિકોને ખબર ન પડી.

7.102.16

एवं वर्षसहस्राणि दश तेषां ययुस्तदा ।
धर्मे प्रयतमानानां पौरकार्येषु नित्यदा ॥ ७.१०२.१६ ॥

આ રીતે તેમનાં દસ હજાર વર્ષ વીતી ગયાં; ધર્મમાં પ્રયત્નશીલ રહીને તે નગરકાર્યોમાં સદા રોકાયેલા રહ્યા.

7.102.17

विहृत्य कालं परिपूर्णमानसाः श्रिया वृता धर्मपुरे सुसंस्थिताः ।
त्रयः समिद्धा इव दीप्ततेजसो महाध्वरे साधु हुतास्त्रयो ऽग्नयः ॥ ७.१०२.१७ ॥

સમય વિતાવીને, પરિપૂર્ણ મનવાળા, શ્રીથી ઘેરાયેલા, ધર્મપુરમાં સારી રીતે સ્થિર થયેલા એ ત્રણે, મહાયજ્ઞમાં સારી રીતે હોમાયેલા, દીપ્ત તેજવાળા ત્રણ અગ્નિઓ જેવા હતા.