വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 7.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.102.1
तच्छ्रुत्वा हर्षमापेदे राघवो भ्रातृभिः सह ।
वाक्यं चाद्भुतसङ्काशं तदा प्रोवाच लक्ष्मणम् ॥ ७.१०२.१ ॥
ഇതു കേട്ട് രാഘവൻ (രാമൻ) സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ച്, അപ്പോൾ അദ്ഭുതകരമായ വാക്കുകളാൽ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
7.102.2
इमौ कुमारौ सौमित्रे तव धर्मविशारदौ ।
अङ्गदश्चन्द्रकेतुश्च राज्यार्थे दृढविक्रमौ ॥ ७.१०२.२ ॥
സൗമിത്രീ, നിന്റെ ഈ രണ്ടു കുമാരന്മാർ — ധർമ്മനിപുണരായ അംഗദനും ചന്ദ്രകേതുവും, രാജ്യത്തിനായി ദൃഢപരാക്രമികൾ.
7.102.3
इमौ राज्ये ऽभिषेक्ष्यामि देशः साधु विधीयताम् ।
रमणीयो ह्यसम्बाधो रमेतां यत्र धन्विनौ ॥ ७.१०२.३ ॥
ഈ രണ്ടുപേരെയും രാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യും; അതിനാൽ സ്ഥലം നന്നായി തീരുമാനിക്കുക — മനോഹരവും വിശാലവുമായ, ഈ രണ്ടു വില്ലാളികൾക്കും സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കാവുന്ന സ്ഥലം.
7.102.4
न राज्ञो यत्र पीडा स्यान्नाश्रमाणां विनाशनम् ।
स देशो दृश्यतां सौम्य नापराध्यामहे यथा ॥ ७.१०२.४ ॥
രാജാവിന് ഉപദ്രവം ഇല്ലാത്തതും ആശ്രമങ്ങൾക്ക് നാശമില്ലാത്തതുമായ സ്ഥലം — സൗമ്യാ, ആ സ്ഥലം കാണട്ടെ, നാം അപരാധം ചെയ്യാതിരിക്കാൻ.
7.102.5
तथोक्तवति रामे तु भरतः प्रत्युवाच ह ।
अयं कारुपथो देशो रमणीयो निरामयः ॥ ७.१०२.५ ॥
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭരതൻ മറുപടി പറഞ്ഞു — ഈ കാരുപഥ ദേശം മനോഹരവും രോഗരഹിതവുമാണ്.
7.102.6
निवेश्यतां तत्र पुरमङ्गदस्य महात्मनः ।
चन्द्रकेतोः सुरुचिरं चन्द्रकान्तं निरामयम् ॥ ७.१०२.६ ॥
അവിടെ മഹാത്മാവായ അംഗദന്റെ നഗരം സ്ഥാപിക്കട്ടെ; ചന്ദ്രകേതുവിന് അതീവ മനോഹരവും രോഗരഹിതവുമായ ചന്ദ്രകാന്ത നഗരം.
7.102.7
तद्वाक्यं भरतेनोक्तं प्रतिजग्राह राघवः ।
तं च कृत्वा वशे देशमङ्गदस्य न्यवेशयत् ॥ ७.१०२.७ ॥
ഭരതൻ പറഞ്ഞ ആ വാക്ക് രാഘവൻ സ്വീകരിച്ചു; ആ ദേശം വശത്താക്കി അംഗദനായി അത് സ്ഥാപിച്ചു.
7.102.8
अङ्गदीया पुरी रम्याप्यङ्गदस्य निवेशिता ।
रमणीया सुगुप्ता च रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ७.१०२.८ ॥
അംഗദന്റെ ആ മനോഹര നഗരവും അംഗദനായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു; അനായാസമായി കർമ്മം ചെയ്യുന്ന രാമൻ അതിനെ മനോഹരവും സുരക്ഷിതവുമാക്കി.
7.102.9
चन्द्रकेतोश्च मल्लस्य मल्लभूम्यां निवेशिता ।
चन्द्रकान्तेति विख्याता दिव्या स्वर्गपुरी यथा ॥ ७.१०२.९ ॥
ചന്ദ്രകേതുവിനും മല്ലരുടെ ഭൂമിയിലും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ആ നഗരം ചന്ദ്രകാന്ത എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി; സ്വർഗ്ഗപുരിപോലെ ദിവ്യമായിരുന്നു അത്.
7.102.10
ततो रामः परां प्रीतिं लक्ष्मणो भरतस्तथा ।
ययुर्युद्धे दुराधर्षा अभिषेकं च चक्रिरे ॥ ७.१०२.१० ॥
അപ്പോൾ രാമനും ലക്ഷ്മണനും ഭരതനും വലിയ സന്തോഷം നേടി; യുദ്ധത്തിൽ അജേയരായ അവർ അഭിഷേകം നടത്തി.
7.102.11
अभिषिच्य कुमारौ स प्रस्थापयति राघवः ।
अङ्गदं पश्चिमां भूमिं चन्द्रकेतुमुदङ्मुखम् ॥ ७.१०२.११ ॥
ഇരു കുമാരന്മാർക്കും അഭിഷേകം ചെയ്ത് രാഘവൻ അംഗദനെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭൂമിയിലേക്കും ചന്ദ്രകേതുവിനെ വടക്കോട്ടു മുഖമാക്കി പോകുന്ന ദിക്കിലേക്കും അയച്ചു.
7.102.12
अङ्गदं चापि सौमित्रिर्लक्ष्मणो ऽनुजगाम ह ।
चन्द्रकेतोस्तु भरतः पार्ष्णिग्राहो बभूव ह ॥ ७.१०२.१२ ॥
സൗമിത്രി ലക്ഷ്മണൻ അംഗദനെ പിന്തുടർന്നു; ചന്ദ്രകേതുവിന് ഭരതൻ പിന്നണിക്കാവൽക്കാരനായി.
7.102.13
लक्ष्मणस्त्वङ्गदीयायां संवत्सरमथोषितः ।
पुत्रे स्थिते दुराधर्षे अयोध्यां पुनरागमत् ॥ ७.१०२.१३ ॥
ലക്ഷ്മണൻ അംഗദീയയിൽ ഒരു വർഷം താമസിച്ചശേഷം, അജയ്യനായ പുത്രൻ സ്ഥിരപ്പെട്ടപ്പോൾ വീണ്ടും അയോധ്യയിലേക്ക് മടങ്ങി.
7.102.14
भरतो ऽपि तथैवोष्य संवत्सरमतो ऽधिकम् ।
अयोध्यां पुनरागम्य रामपादावुपास्त सः ॥ ७.१०२.१४ ॥
ഭരതനും അതുപോലെ ഒരു വർഷത്തിലധികം താമസിച്ചശേഷം അയോധ്യയിൽ തിരിച്ചെത്തി രാമന്റെ പാദങ്ങളെ സേവിച്ചു.
7.102.15
उभौ सौमित्रिभरतौ रामपादावनुव्रतौ ।
कालं गतमपि स्नेहान्न जज्ञाते ऽतिधार्मिकौ ॥ ७.१०२.१५ ॥
സൗമിത്രിയും ഭരതനും ഇരുവരും രാമപാദങ്ങളെ അനുസരിച്ചവർ; സ്നേഹത്താൽ കടന്നുപോയ കാലം ആ അതിധാർമികരായ ഇരുവരും അറിഞ്ഞില്ല.
7.102.16
एवं वर्षसहस्राणि दश तेषां ययुस्तदा ।
धर्मे प्रयतमानानां पौरकार्येषु नित्यदा ॥ ७.१०२.१६ ॥
അങ്ങനെ അവർക്ക് പതിനായിരം വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി; ധർമ്മത്തിൽ പരിശ്രമിച്ചും പൗരകാര്യങ്ങളിൽ നിത്യം ഏർപ്പെട്ടും.
7.102.17
विहृत्य कालं परिपूर्णमानसाः श्रिया वृता धर्मपुरे सुसंस्थिताः ।
त्रयः समिद्धा इव दीप्ततेजसो महाध्वरे साधु हुतास्त्रयो ऽग्नयः ॥ ७.१०२.१७ ॥
കാലം കഴിച്ച്, പൂർണ്ണമനസ്സോടെ, ശ്രീയാൽ ആവൃതരായി, ധർമ്മപുരിയിൽ നന്നായി സ്ഥിരപ്പെട്ട ആ മൂവരും, മഹായാഗത്തിൽ നന്നായി ഹോമിക്കപ്പെട്ട ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ള മൂന്ന് അഗ്നികളെപ്പോലെയായിരുന്നു.