वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.102.1
तच्छ्रुत्वा हर्षमापेदे राघवो भ्रातृभिः सह ।
वाक्यं चाद्भुतसङ्काशं तदा प्रोवाच लक्ष्मणम् ॥ ७.१०२.१ ॥
हे ऐकून राघव (राम) बंधूंसह आनंदित झाला आणि तेव्हा अद्भुत वाणीने लक्ष्मणाला म्हणाला.
7.102.2
इमौ कुमारौ सौमित्रे तव धर्मविशारदौ ।
अङ्गदश्चन्द्रकेतुश्च राज्यार्थे दृढविक्रमौ ॥ ७.१०२.२ ॥
हे सौमित्रा, तुझे हे दोन कुमार — धर्मनिपुण अंगद आणि चंद्रकेतू, राज्यासाठी दृढ पराक्रमी आहेत.
7.102.3
इमौ राज्ये ऽभिषेक्ष्यामि देशः साधु विधीयताम् ।
रमणीयो ह्यसम्बाधो रमेतां यत्र धन्विनौ ॥ ७.१०२.३ ॥
या दोघांना मी राज्यावर अभिषेक करीन; म्हणून जागा नीट ठरवावी — सुंदर आणि विस्तीर्ण, जिथे हे दोन धनुर्धर आनंदाने राहू शकतील.
7.102.4
न राज्ञो यत्र पीडा स्यान्नाश्रमाणां विनाशनम् ।
स देशो दृश्यतां सौम्य नापराध्यामहे यथा ॥ ७.१०२.४ ॥
राजाला पीडा न होईल आणि आश्रमांचा नाश होणार नाही, असे ठिकाण — हे सौम्या, ते ठिकाण पाहिले जावे, म्हणजे आपण अपराधी होणार नाही.
7.102.5
तथोक्तवति रामे तु भरतः प्रत्युवाच ह ।
अयं कारुपथो देशो रमणीयो निरामयः ॥ ७.१०२.५ ॥
राम असे बोलल्यावर भरत उत्तरला — हा कारुपथ देश सुंदर आणि रोगरहित आहे.
7.102.6
निवेश्यतां तत्र पुरमङ्गदस्य महात्मनः ।
चन्द्रकेतोः सुरुचिरं चन्द्रकान्तं निरामयम् ॥ ७.१०२.६ ॥
तेथे महात्मा अंगदाचे नगर वसवावे; आणि चंद्रकेतूसाठी अत्यंत सुंदर, रोगरहित चंद्रकांत नगर.
7.102.7
तद्वाक्यं भरतेनोक्तं प्रतिजग्राह राघवः ।
तं च कृत्वा वशे देशमङ्गदस्य न्यवेशयत् ॥ ७.१०२.७ ॥
भरताने सांगितलेले ते वचन राघवाने स्वीकारले; तो देश आपल्या अधीन करून अंगदासाठी त्याची स्थापना केली.
7.102.8
अङ्गदीया पुरी रम्याप्यङ्गदस्य निवेशिता ।
रमणीया सुगुप्ता च रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ७.१०२.८ ॥
अंगदाचे ते सुंदर नगरही अंगदासाठी वसवले गेले; सहज कर्म करणाऱ्या रामाने ते रमणीय आणि सुरक्षित केले.
7.102.9
चन्द्रकेतोश्च मल्लस्य मल्लभूम्यां निवेशिता ।
चन्द्रकान्तेति विख्याता दिव्या स्वर्गपुरी यथा ॥ ७.१०२.९ ॥
चंद्रकेतूसाठी आणि मल्लांच्या भूमीत वसवलेले ते नगर चंद्रकांता नावाने प्रसिद्ध झाले; स्वर्गाच्या दिव्य नगरीसारखे ते होते.
7.102.10
ततो रामः परां प्रीतिं लक्ष्मणो भरतस्तथा ।
ययुर्युद्धे दुराधर्षा अभिषेकं च चक्रिरे ॥ ७.१०२.१० ॥
मग राम, लक्ष्मण आणि भरत यांना अत्यंत आनंद झाला; युद्धात अजेय असलेल्या त्यांनी अभिषेक केला.
7.102.11
अभिषिच्य कुमारौ स प्रस्थापयति राघवः ।
अङ्गदं पश्चिमां भूमिं चन्द्रकेतुमुदङ्मुखम् ॥ ७.१०२.११ ॥
दोन्ही कुमारांचा अभिषेक करून राघवाने अंगदाला पश्चिमेकडील भूमीवर आणि चंद्रकेतूला उत्तराभिमुख दिशेने पाठवले.
7.102.12
अङ्गदं चापि सौमित्रिर्लक्ष्मणो ऽनुजगाम ह ।
चन्द्रकेतोस्तु भरतः पार्ष्णिग्राहो बभूव ह ॥ ७.१०२.१२ ॥
सौमित्र लक्ष्मणही अंगदाच्या मागोमाग गेला; चंद्रकेतूच्या मागे भरत रक्षक झाला.
7.102.13
लक्ष्मणस्त्वङ्गदीयायां संवत्सरमथोषितः ।
पुत्रे स्थिते दुराधर्षे अयोध्यां पुनरागमत् ॥ ७.१०२.१३ ॥
लक्ष्मण अंगदीयेत एक वर्ष राहिला; अजेय पुत्र स्थिर झाल्यावर तो पुन्हा अयोध्येस परत आला.
7.102.14
भरतो ऽपि तथैवोष्य संवत्सरमतो ऽधिकम् ।
अयोध्यां पुनरागम्य रामपादावुपास्त सः ॥ ७.१०२.१४ ॥
भरतही तसाच एक वर्षाहून अधिक राहून पुन्हा अयोध्येत आला आणि रामाच्या चरणांची सेवा करू लागला.
7.102.15
उभौ सौमित्रिभरतौ रामपादावनुव्रतौ ।
कालं गतमपि स्नेहान्न जज्ञाते ऽतिधार्मिकौ ॥ ७.१०२.१५ ॥
सौमित्र आणि भरत दोघेही रामाच्या चरणांचे अनुयायी होते; स्नेहामुळे गेलेला काळ त्या अतिधार्मिक दोघांना कळलाच नाही.
7.102.16
एवं वर्षसहस्राणि दश तेषां ययुस्तदा ।
धर्मे प्रयतमानानां पौरकार्येषु नित्यदा ॥ ७.१०२.१६ ॥
अशा प्रकारे त्यांची दहा हजार वर्षे निघून गेली; धर्मासाठी प्रयत्नशील राहून नगरकार्यांत ते सदैव गुंतलेले होते.
7.102.17
विहृत्य कालं परिपूर्णमानसाः श्रिया वृता धर्मपुरे सुसंस्थिताः ।
त्रयः समिद्धा इव दीप्ततेजसो महाध्वरे साधु हुतास्त्रयो ऽग्नयः ॥ ७.१०२.१७ ॥
काळ घालवून, परिपूर्ण मनाचे, श्रीने वेढलेले, धर्मपुरात सुस्थिर असे ते तिघे, महायज्ञात उत्तम प्रकारे आहुती दिलेल्या तेजस्वी तीन अग्नींसारखे होते.