વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.107.1
विसृज्य लक्ष्मणं रामो दुःखशोकसमन्वितः ।
पुरोधसं मन्त्रिणश्च नैगमांश्चेदमब्रवीत् ॥ ७.१०७.१ ॥
લક્ષ્મણને વિદાય આપીને, દુઃખ અને શોકથી ભરેલા રામે પુરોહિત, મંત્રીઓ અને નગરજનોને આ કહ્યું.
7.107.2
अद्य राज्ये ऽभिषेक्ष्यामि भरतं धर्मवत्सलम् ।
अयोध्यायाः पतिं वीरं ततो यास्याम्यहं वनम् ॥ ७.१०७.२ ॥
આજે જ હું ધર્મપ્રિય ભરતનો અયોધ્યાના વીર સ્વામી તરીકે રાજ્યાભિષેક કરીશ; પછી હું વનમાં જઈશ.
7.107.3
प्रवेशयत सम्भारान्माभूत्कालस्य पर्ययः ।
अद्यैवाहं गमिष्यामि लक्ष्मणेन गतां गतिम् ॥ ७.१०७.३ ॥
સામગ્રી અંદર લાવો, સમયનો વિલંબ ન થાય; આજે જ હું લક્ષ્મણ સાથે પૂર્વજોએ ચાલેલા માર્ગે જઈશ.
7.107.4
तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं सर्वाः प्रकृतयो भृशम् ।
मूर्धभिः प्रणता भूमौ गतसत्त्वा इवाभवन् ॥ ७.१०७.४ ॥
રાઘવના તે શબ્દો સાંભળીને સર્વ પ્રજા અત્યંત વ્યાકુળ થઈ; મસ્તક ભૂમિ પર નમાવી તેઓ જાણે પ્રાણહીન થઈ ગયા.
7.107.5
भरतश्च विसञ्ज्ञो ऽभूच्छ्रुत्वा रामस्य भाषितम् ।
राज्यं विगर्हयामास राघवं चेदमब्रवीत् ॥ ७.१०७.५ ॥
રામનાં વચન સાંભળીને ભરત પણ જાણે બેભાન થઈ ગયા; રાજ્યની નિંદા કરીને તેમણે રાઘવને આ કહ્યું.
7.107.6
सत्येनाहं शपे राजन्स्वर्गलोके न चैव हि ।
न कामये यथा राज्यं त्वां विना रघुनन्दन ॥ ७.१०७.६ ॥
હે રાજન, સત્યના સોગંદ લઉં છું — હે રઘુનંદન, તમારા વિના હું રાજ્ય ઇચ્છતો નથી; સ્વર્ગલોકમાં પણ નહીં.
7.107.7
इमौ कुशलवौ राजन्नभिषिञ्च नराधिप ।
कोसलेषु कुशं वीरमुत्तरेषु तथा लवम् ॥ ७.१०७.७ ॥
હે રાજન, હે નરાધિપ, આ કુશ અને લવ બંનેનો અભિષેક કરો. કોસલમાં વીર કુશનો અને ઉત્તરમાં લવનો.
7.107.8
शत्रुघ्नस्य तु गच्छन्तु दूतास्त्वरितविक्रमाः ।
इदं गमनमस्माकं स्वर्गायाख्यातु मा चिरम् ॥ ७.१०७.८ ॥
ત્વરિત પરાક્રમી દૂતો શત્રુઘ્ન પાસે જાઓ; અમારું આ પ્રયાણ સ્વર્ગ માટે છે એમ વિલંબ વિના જણાવો.
7.107.9
तच्छ्रुत्वा भरतेनोक्तं दृष्ट्वा चापि ह्यधोमुखान् ।
पौरान्दुःखेन सन्तप्तान्वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१०७.९ ॥
ભરતનું કહેલું સાંભળીને, અને નીચા મુખે દુઃખથી સંતપ્ત નગરજનોને જોઈને વસિષ્ઠે આ વચન કહ્યું.
7.107.10
वत्स राम इमाः पश्य धरणीं प्रकृतीर्गताः ।
ज्ञात्वैषामीप्सितं कार्यं मा चैषां विप्रियं कृथाः ॥ ७.१०७.१० ॥
વત્સ રામ, ધરતી પર પડેલી આ પ્રજાને જુઓ. તેમની ઇચ્છિત બાબત જાણીને તેમનું અપ્રિય ન કરો.
7.107.11
वसिष्ठस्य तु वाक्येन उत्थाप्य प्रकृतीजनम् ।
किं करोमीति काकुत्स्थः सर्वा वचनमब्रवीत् ॥ ७.१०७.११ ॥
વસિષ્ઠના વચનથી પ્રજાજનોને ઊભા કરીને, "હું શું કરું?" એમ કહી કાકુત્સ્થ રામે સૌને આ વચન કહ્યું.
7.107.12
ततः सर्वाः प्रकृतयो रामं वचनमब्रुवन् ।
गच्छन्तमनुगच्छामो यत्र राम गमिष्यसि ॥ ७.१०७.१२ ॥
ત્યારે સર્વ પ્રજાજનોએ રામને કહ્યું: "હે રામ, તમે જ્યાં જશો ત્યાં જતા તમારી પાછળ અમે જઈશું."
7.107.13
पौरेषु यदि ते प्रीतिर्यदि स्नेहो ह्यनुत्तमः ।
सपुत्रदाराः काकुत्स्थ समागच्छाम सत्पथम् ॥ ७.१०७.१३ ॥
હે કાકુત્સ્થ, જો નગરજનો પ્રત્યે તમારો પ્રેમ હોય અને તમારો સ્નેહ શ્રેષ્ઠ હોય, તો પુત્ર-પત્ની સહિત અમે સત્પથે તમારી સાથે ચાલીએ.
7.107.14
तपोवनं वा दुर्गं वा नदीमम्भोनिधिं तथा ।
वयं ते यदि न त्याज्याः सर्वान्नो नय ईश्वर ॥ ७.१०७.१४ ॥
હે ઈશ્વર, તપોવન હોય, દુર્ગમ સ્થાન હોય, નદી હોય કે સમુદ્ર — જો તમે અમને ત્યાગશો નહીં, તો અમને સૌને સાથે લઈ જાઓ.
7.107.15
एषा नः परमा प्रीतिरेष नः परमो वरः ।
हृद्गता नः सदा प्रीतिस्तवानुगमने नृप ॥ ७.१०७.१५ ॥
આ જ અમારો પરમ પ્રેમ છે, આ જ અમારું શ્રેષ્ઠ વરદાન છે. હે રાજન, તમારી સાથે ચાલવાનો પ્રેમ સદા અમારા હૃદયમાં છે.
7.107.16
पौराणां दृढभक्तिं च बाढमित्येव सो ऽब्रवीत् ।
स्वकृतान्तं चान्ववेक्ष्य तस्मिन्नहनि राघवः ॥ ७.१०७.१६ ॥
નગરજનોની દૃઢ ભક્તિ જોઈને રાઘવે 'ભલે' એમ કહ્યું; અને તે દિવસે પોતાના સ્વકૃત અંતનો વિચાર કર્યો.
7.107.17
कोसलेषु कुशं वीरमुत्तरेषु तथा लवम् ।
अभिषिच्य महात्मानावुभौ रामः कुशीलवौ ॥ ७.१०७.१७ ॥
રામે કોસલ પર વીર કુશનો અને ઉત્તરના પ્રદેશો પર લવનો અભિષેક કર્યો — તે બંને મહાત્મા, કુશ અને લવનો.
7.107.18
अभिषिक्तौ सुतावङ्के प्रतिष्ठाप्य पुरे ततः ।
परिष्वज्य महाबाहुर्मूर्ध्न्युपाघ्राय चासकृत् ॥ ७.१०७.१८ ॥
અભિષિક્ત બંને પુત્રોને ખોળામાં બેસાડી, નગરમાં સ્થાપિત કરીને, પછી મહાબાહુ (રામે) તેમને આલિંગન આપ્યું અને વારંવાર તેમના મસ્તક પર સૂંઘ્યું.
7.107.19
रथानां तु सहस्राणि नागानामयुतानि च ।
दशायुतानि चाश्वानामेकैकस्य धनं ददौ ॥ ७.१०७.१९ ॥
તેણે દરેકને હજારો રથ, દસ હજાર હાથી અને લાખો ઘોડા ધન તરીકે આપ્યા.
7.107.20
बहुरत्नौ बहुधनौ हृष्टपुष्टजनावृतौ ।
स्वे पुरे प्रेषयामास भ्रातरौ तु कुशीलवौ ॥ ७.१०७.२० ॥
ઘણાં રત્નો અને ધનથી ભરેલા, હર્ષિત અને પુષ્ટ લોકોથી ઘેરાયેલા તે બે ભાઈ કુશ અને લવને તેણે પોતાના નગરમાં મોકલ્યા.
7.107.21
अभिषिच्य सुतौ वीरौ प्रतिष्ठाप्य पुरे तदा ।
दूतान्सम्प्रेषयामास शत्रुघ्नाय महात्मने ॥ ७.१०७.२१ ॥
વીર પુત્રોનો અભિષેક કરીને અને તેમને નગરમાં સ્થાપીને, ત્યારે તેણે મહાત્મા શત્રુઘ્ન પાસે દૂતોને મોકલ્યા.