વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.111
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.111.1
एतावदेतदाख्यानं सोत्तरं ब्रह्मपूजितम् ।
रामायणमिति ख्यातं मुख्यं वाल्मीकीना कृतम् ॥ ७.१११.१ ॥
આ આખ્યાન અહીં સુધી છે; ઉત્તરકથા સહિત, બ્રહ્માએ પૂજિત. વાલ્મીકિએ રચેલું આ મુખ્ય કાવ્ય રામાયણ નામે પ્રખ્યાત છે.
7.111.2
ततः प्रतिष्ठितो विष्णुः स्वर्गलोके यथा पुरम् ।
येन व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ ७.१११.२ ॥
ત્યાર પછી વિષ્ણુ પૂર્વની જેમ સ્વર્ગલોકમાં પોતાના નગરમાં પ્રતિષ્ઠિત થયા; જેમના વડે ચરાચર સહિત આ સમગ્ર ત્રિલોક વ્યાપ્ત છે.
7.111.3
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः ।
नित्यं शृण्वन्ति सन्तुष्टाः दिव्यं रामायणं दिवि ॥ ७.१११.३ ॥
ત્યાર પછી દેવો, ગંધર્વો, સિદ્ધો અને પરમ ઋષિઓ સંતુષ્ટ થઈને સ્વર્ગમાં સદા દિવ્ય રામાયણ સાંભળે છે.
7.111.4
इदमाख्यानमायुष्यं सौभाग्यं पापनाशनम् ।
रामायणं वेदसमं श्राद्धेषु श्रावयेद्बुधः ॥ ७.१११.४ ॥
આ આખ્યાન આયુષ્ય અને સૌભાગ્ય આપનારું અને પાપનો નાશ કરનારું છે. બુદ્ધિમાને શ્રાદ્ધોમાં વેદસમાન રામાયણ સંભળાવવું.
7.111.5
अपुत्रो लभते पुत्रमधनो लभते धनम् ।
सर्वपापैः प्रमुच्येत पदमप्यस्य यः पठेत् ॥ ७.१११.५ ॥
જે આનું એક પદ પણ વાંચે છે, તેને અપુત્રને પુત્ર મળે છે, નિર્ધનને ધન મળે છે, અને તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
7.111.6
पापान्यपि च यः कुर्यादहन्यहनि मानवः ।
पठत्येकमपि श्लोकं पापात्स परिमुच्यते ॥ ७.१११.६ ॥
જે માણસ દરરોજ પાપ કરે છે, તે પણ જો એક શ્લોક વાંચે તો પાપથી સંપૂર્ણ મુક્ત થાય છે.
7.111.7
वाचकाय च दातव्यं वस्त्रं धेनुं हिरण्यकम् ।
वाचके परितुष्टे तु तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः ॥ ७.१११.७ ॥
વાચકને વસ્ત્ર, ગાય અને સોનું દાન આપવું જોઈએ. વાચક સંતુષ્ટ થાય ત્યારે સર્વ દેવતાઓ પણ સંતુષ્ટ થાય છે.
7.111.8
एतदाख्यानमायुष्यं पठन्रामायणं नरः ।
सपुत्रपौत्रो लोके ऽस्मिन्प्रेत्य चेह महीयते ॥ ७.१११.८ ॥
આ આખ્યાન આયુષ્ય વધારનારું છે. રામાયણનું પઠન કરનાર મનુષ્ય આ લોકમાં પુત્ર-પૌત્રો સાથે રહે છે અને મૃત્યુ પછી પણ અહીં સન્માનિત થાય છે.
7.111.9
अयोध्या ऽपि पुरी रम्या शून्या वर्षगणान्बहून् ।
ऋषभं प्राप्य राजानं निवासमुपयास्यति ॥ ७.१११.९ ॥
રમણીય અયોધ્યા નગરી પણ ઘણાં વર્ષો સુધી સૂની રહેશે; પછી શ્રેષ્ઠ રાજાને પામીને ફરી વસવાટ પામશે.
7.111.10
एतदाख्यानमायुष्यं सभविष्यं सहोत्तरम् ।
कृतवान्प्रचेतसः पुत्रस्तद्ब्रह्माप्यन्वमन्यत ॥ ७.१११.१० ॥
ભવિષ્ય અને ઉત્તરભાગ સહિતનું આ આખ્યાન આયુષ્ય વધારનારું છે. પ્રચેતસના પુત્રે તેની રચના કરી; બ્રહ્માએ પણ તેને અનુમોદન આપ્યું.
7.111.11
अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयायुतस्य च ।
लभते श्रावणादेव सर्गस्यैकस्य मानवः ॥ ७.१११.११ ॥
આ સર્ગનો માત્ર એક ભાગ સાંભળવાથી જ મનુષ્ય હજાર અશ્વમેધ અને દસ હજાર વાજપેય યજ્ઞોનું ફળ પામે છે.
7.111.12
प्रयागादीनि तीर्थानि गङ्गाद्याः सरितस्तथा ।
नैमिशादीन्यरण्यानि कुरुक्षेत्रादिकान्यपि ।
गतानि तेन लोके ऽस्मिन्येन रामायणं श्रुतम् ॥ ७.१११.१२ ॥
જેણે રામાયણ સાંભળ્યું છે તેણે આ લોકમાં જ પ્રયાગ વગેરે તીર્થો, ગંગા વગેરે નદીઓ, નૈમિષ વગેરે વનો અને કુરુક્ષેત્ર વગેરે સ્થાનો પ્રાપ્ત કરી લીધાં છે.
7.111.13
हेमभारं कुरुक्षेत्रे ग्रस्ते भानौ प्रयच्छति ।
यश्च रामायणं लोके शृणोति सदृशावुभौ ॥ ७.१११.१३ ॥
સૂર્યગ્રહણ સમયે કુરુક્ષેત્રમાં સોનાનો ભાર દાન કરનાર અને આ લોકમાં રામાયણ સાંભળનાર — બંને સમાન ફળ મેળવે છે.
7.111.14
सम्यक्छ्रद्धासमायुक्तः शृणुते राघवीं कथाम् ।
सर्वपापात्प्रमुच्येत विष्णुलोकं स गच्छति ॥ ७.१११.१४ ॥
સમ્યક્ શ્રદ્ધાથી યુક્ત થઈને જે રાઘવની કથા સાંભળે છે, તે બધાં પાપોથી મુક્ત થઈ વિષ્ણુલોકે જાય છે.
7.111.15
आदिकाव्यमिदं त्वार्षं पुरा वाल्मीकिना कृतम् ।
यः शृणोति सदा भक्त्या स गच्छेद्वैष्णवीं तनुम् ॥ ७.१११.१५ ॥
આ આદિકાવ્ય છે, ઋષિઓની રચના; પૂર્વે વાલ્મીકિએ રચેલું. જે તેને સદા ભક્તિથી સાંભળે, તે વૈષ્ણવી દેહ પામે.
7.111.16
पुत्रदाराश्च वर्धन्ते सम्पदः सन्ततिस्तथा ।
सत्यमेतद्विदित्वा तु श्रोतव्यं नियतात्मभिः ॥ ७.१११.१६ ॥
પુત્રો અને પત્નીઓ વધે છે, સંપત્તિ અને સંતતિ પણ વધે છે. આ સત્ય જાણીને, સંયમી મનવાળાઓએ અવશ્ય તે સાંભળવું.
7.111.17
गायत्र्याश्च स्वरूपं तद्रामायणमनुत्तमम् ॥ ७.१११.१७ ॥
ગાયત્રીનું સ્વરૂપ એવું તે રામાયણ અનુત્તમ છે.
7.111.18
अपुत्रो लभते पुत्रमधनो लभते धनम् ।
सर्वपापैः प्रमुच्येत पदमप्यस्य यः पठेत् ॥ ७.१११.१८ ॥
પુત્રહીન પુત્ર પામે છે, નિર્ધન ધન પામે છે. આનું એક પદ પણ જે પાઠ કરે, તે બધાં પાપોથી મુક્ત થાય છે.
7.111.19
यः पठेच्छृणुयान्नित्यं चरितं राघवस्य ह ।
भक्त्या निष्कल्मषो भूत्वा दीर्घमायुरवाप्नुयात् ॥ ७.१११.१९ ॥
જે કોઈ નિત્ય ભક્તિથી રાઘવ (રામ)નું ચરિત્ર વાંચે કે સાંભળે છે, તે નિષ્પાપ થઈને દીર્ઘાયુ પામે છે.
7.111.20
चिन्तयेद्राघवं नित्यं श्रेयः प्राप्तुं य इच्छति ।
श्रावयेदिदमाख्यानं ब्राह्मणेभ्यो दिने दिने ॥ ७.१११.२० ॥
જે કલ્યાણ મેળવવા ઇચ્છે છે, તેણે નિત્ય રાઘવનું ચિંતન કરવું અને દરરોજ બ્રાહ્મણોને આ આખ્યાન સંભળાવવું.
7.111.21
यस्त्विदं रघुनाथस्य चरितं सकलं पठेत् ।
सो ऽसुक्षये विष्णुलोकं गच्छत्येव न संशयः ॥ ७.१११.२१ ॥
રઘુનાથ (રામ)નું આ સંપૂર્ણ ચરિત્ર જે વાંચે છે, તે દેહત્યાગ પછી નિશ્ચય વિષ્ણુલોકે જાય છે, એમાં સંશય નથી.
7.111.22
पिता पितामहस्तस्य तथैव प्रपितामहः ।
तत्पिता तत्पिता चैव विष्णुं यान्ति न संशयः ॥ ७.१११.२२ ॥
તેના પિતા, દાદા, તેમજ પરદાદા; તેમના પિતા અને તેમના પણ પિતા વિષ્ણુને પામે છે; એમાં સંશય નથી.
7.111.23
चतुर्वर्गप्रदं नित्यं चरितं राघवस्य तु ।
तस्माद्यत्नवता नित्यं श्रोतव्यं परमं सदा ॥ ७.१११.२३ ॥
રાઘવનું ચરિત્ર નિત્ય ચતુર્વર્ગ (ધર્મ, અર્થ, કામ, મોક્ષ) આપનારું છે; તેથી પ્રયત્નશીલ માણસે તેને સદા પરમ શ્રદ્ધાથી સાંભળવું.
7.111.24
शृण्वन्रामायणं भक्त्या यः पादं पदमेव वा ।
स याति ब्रह्मणः स्थानं ब्रह्मणा पूज्यते सदा ॥ ७.१११.२४ ॥
ભક્તિથી રામાયણ સાંભળનાર — એક પાદ કે એક પદ પણ — બ્રહ્મલોકે જાય છે અને બ્રહ્મા દ્વારા સદા પૂજાય છે.
7.111.25
एवमेतत्पुरावृत्तमाख्यानं भद्रमस्तु वः ।
प्रव्याहरत विस्रब्धं बलं विष्णोः प्रवर्धताम् ॥ ७.१११.२५ ॥
આ રીતે આ પૂર્વે બનેલી વૃત્તાંતકથા છે. તમારું કલ્યાણ થાઓ. નિર્ભયતાથી ઉચ્ચારો; વિષ્ણુનું બળ વધો.