વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.12.1
राक्षसेन्द्रो ऽभिषिक्तस्तु भ्रातृभ्यां सहितस्तदा ।
ततः प्रदानं राक्षस्या भगिन्याः समचिन्तयत् ॥ ७.१२.१ ॥
ત્યારે રાક્ષસરાજ, બે ભાઈઓ સાથે અભિષિક્ત થઈને, પોતાની બહેન રાક્ષસીના વિવાહ-દાન વિશે સારી રીતે વિચાર્યું.
7.12.2
स्वसारं कालकेयाय दानवेन्द्राय राक्षसीम् ।
ददौ शूर्पणखां नाम विद्युज्जिह्वाय नामतः ॥ ७.१२.२ ॥
તેણે પોતાની બહેન રાક્ષસી શૂર્પણખાને કાલકેય દાનવેન્દ્ર વિદ્યુજ્જિહ્વને આપી.
7.12.3
अथ दत्त्वा स्वयं रक्षो मृगयामटते स्म तत् ।
तत्रापश्यत्ततो राम मयं नाम दितेः सुतम् ॥ ७.१२.३ ॥
શૂર્પણખાને આપ્યા પછી તે રાક્ષસ પોતે શિકાર માટે ફર્યો; ત્યાં, હે રામ, તેણે દિતિના પુત્ર મય નામના દાનવને જોયો.
7.12.4
कन्यासहायं तं दृष्ट्वा दशग्रीवो निशाचरः ।
अपृच्छत्को भवानेको निर्मनुष्यमृगे वने ।
अनया मृगशावाक्ष्या किमर्थं सह तिष्ठसि ॥ ७.१२.४ ॥
એક કન્યા સાથે તેને જોઈને દશગ્રીવ નિશાચરે પૂછ્યું: "મનુષ્ય અને પશુ વિનાના આ વનમાં તું એકલો કોણ છે? આ મૃગનયની સાથે શા માટે ઊભો છે?"
7.12.5
मयस्तथाब्रवीद्राम पृच्छन्तं तं निशाचरम् ।
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये यथावृत्तमिदं मम ॥ ७.१२.५ ॥
ત્યારે મય તે પૂછનાર નિશાચરને બોલ્યો: "હે રામ, સાંભળ. મારો આ સર્વ વૃત્તાંત જેમ બન્યો તેમ હું કહું છું."
7.12.6
हेमा नामाप्सरास्तात श्रुतपूर्वा यदि त्वया ।
दैवतैर्मम सा दत्ता पौलोमीव शतक्रतोः ॥ ७.१२.६ ॥
હે તાત, હેમા નામની અપ્સરા છે — જો તેં પહેલાં સાંભળ્યું હોય — દેવોએ તેને મને આપી હતી; જેમ શતક્રતુ ઇન્દ્રને પૌલોમી આપી હતી.
7.12.7
तस्यां सक्तमनास्तात पञ्चवर्षशतान्यहम् ।
सा च दैवतकार्येण त्रयोदश समा गताः ॥ ७.१२.७ ॥
હે તાત! તેનામાં આસક્ત મનવાળો હું પાંચસો વર્ષ રહ્યો; અને તે દેવકાર્યને કારણે તેર વર્ષ ગયાં.
7.12.8
वर्षं चतुर्दशं चैव ततो हेममयं पुरम् ।
वज्रवैडूर्यचित्रं च मायया निर्मितं मया ॥ ७.१२.८ ॥
પછી ચૌદમા વર્ષે, મયે માયાથી રચેલું, સોનાનું, વજ્ર-વૈડૂર્યથી ચિત્રિત નગર હતું.
7.12.9
तत्राहमवसं दीनस्तया हीनः सुदुःखितः ॥ ७.१२.९ ॥
ત્યાં હું તેના વિના દીન અને અતિ દુઃખી થઈને રહ્યો.
7.12.10
तस्मात्पुराद्दुहितरं गृहीत्वा वनमागतः ।
इयं ममात्मजा राजंस्तस्याः कुक्षौ विवर्धिता ॥ ७.१२.१० ॥
તેથી તે નગરથી પુત્રીને લઈને હું વનમાં આવ્યો. હે રાજન! આ મારી પોતાની પુત્રી છે, તેના ગર્ભમાં વૃદ્ધિ પામેલી.
7.12.11
भर्तारमनया सार्धमस्याः प्राप्तो ऽस्मि मार्गितुम् ।
कन्यापितृत्वं दुःखं हि सर्वेषां मानकाङ्क्षिणाम् ॥ ७.१२.११ ॥
આની સાથે, આના માટે પતિ શોધવા હું આવ્યો છું. માન ઇચ્છનારા સૌને પુત્રીનો પિતા હોવું ખરેખર દુઃખ છે.
7.12.12
कन्या हि द्वे कुले नित्यं संशये स्थाप्य तिष्ठति ।
पुत्रद्वयं ममाप्यस्यां भार्यायां सम्बभूव ह ॥ ७.१२.१२ ॥
કન્યા સદા બે કુળોને સંશયમાં રાખીને ઊભી રહે છે. મારી આ પત્નીને પણ મને બે પુત્રો થયા હતા.
7.12.13
मायावी प्रथमस्तात दुन्दुभिस्तदनन्तरः ।
एवं ते सर्वमाख्यातं याथातथ्येन पृच्छतः ॥ ७.१२.१३ ॥
પહેલો માયાવી હતો, હે વત્સ, અને તેના પછી દુંદુભિ. તેં પૂછ્યું તેમ આ બધું મેં યથાર્થપણે કહ્યું છે.
7.12.14
त्वामिदानीं कथं तात जानीयां को भवानिति ।
एवमुक्तस्तु तद्रक्षो विनीतमिदमब्रवीत् ॥ ७.१२.१४ ॥
"હે વત્સ, હવે તને કેવી રીતે ઓળખું, તું કોણ છે?" એમ પૂછાતાં તે રાક્ષસે વિનયપૂર્વક આ કહ્યું.
7.12.15
अहं पौलस्त्यतनयो दशग्रीवश्च नामतः ।
मुनेर्विश्रवसो यस्तु तृतीयो ब्रह्मणो ऽभवत् ॥ ७.१२.१५ ॥
હું પૌલસ્ત્યનો પુત્ર છું, નામે દશગ્રીવ. મુનિ વિશ્રવાનો પુત્ર એવો હું બ્રહ્માનો ત્રીજો વંશજ થઈને જન્મ્યો છું.
7.12.16
एवमुक्तस्तदा राम राक्षसेन्द्रेण दानवः ।
महर्षेस्तनयं ज्ञात्वा मयो हर्षमुपागतः ।
दातुं दुहितरं तस्मै रोचयामास यत्र वै ॥ ७.१२.१६ ॥
હે રામ, રાક્ષસરાજે આમ કહેતાં દાનવ મય મહર્ષિના પુત્રને ઓળખીને હર્ષિત થયો અને તેને પોતાની દીકરી આપવાનું નક્કી કર્યું.
7.12.17
करेण तु करं तस्या ग्राहयित्वा मयस्तदा ।
प्रहसन्प्राह दैत्येन्द्रो राक्षसेन्द्रमिदं वचः ॥ ७.१२.१७ ॥
ત્યારે મયે પોતાના હાથે તેનો હાથ પકડાવીને, હસતાં, દૈત્યેન્દ્રે રાક્ષસેન્દ્રને આ વચન કહ્યું.
7.12.18
इयं ममात्मजा राजन्हेमया ऽप्सरसा धृता ।
कन्या मन्दोदरी नाम पत्न्यर्थं प्रतिगृह्यताम् ॥ ७.१२.१८ ॥
"હે રાજન, આ મારી દીકરી છે, અપ્સરા હેમાએ તેને ગર્ભમાં ધારણ કરેલી. આ કન્યાનું નામ મંદોદરી છે; પત્ની તરીકે એને સ્વીકારો."
7.12.19
बाढमित्येव तं राम दशग्रीवो ऽभ्यभाषत ।
प्रज्चाल्य तत्र चैवाग्निमकरोत्पाणिसङ्ग्रहम् ॥ ७.१२.१९ ॥
રામ, દશગ્રીવે 'ઠીક છે' કહીને તેને જવાબ આપ્યો. ત્યાં અગ્નિ પ્રગટાવી તેણે પાણિગ્રહણ વિધિ કરી.
7.12.20
स हि तस्य मयो राम शापाभिज्ञस्तपोधनात् ।
विदित्वा तेन सा दत्ता तस्य पैतामहं कुलम् ॥ ७.१२.२० ॥
રામ, તે મય તપોધનના શાપને જાણતો હતો. એ જાણીને તેણે તે કન્યા તેને તેના પિતામહના કુળની તરીકે આપી.
7.12.21
अमोघां तस्य शक्तिं च प्रददौ परमाद्भुताम् ।
परेण तपसा लब्धां जघ्निवाँल्लक्ष्मणं यया ॥ ७.१२.२१ ॥
તેણે તેને અમોઘ અને અત્યંત અદ્ભુત શક્તિ પણ આપી; જે પરમ તપથી મેળવેલી હતી, જેનાથી તેણે લક્ષ્મણને ઘાયલ કર્યા.
7.12.22
एवं सीकृतदारो वै लङ्काया ईश्वरः प्रभुः ।
गत्वा तु नगरीं भार्ये भ्रातृभ्यां समुपाहरत् ॥ ७.१२.२२ ॥
આ રીતે પત્ની મેળવીને લંકાના અધીશ્વર પ્રભુ રાવણ નગરમાં જઈને પોતાના બે ભાઈઓ માટે પત્નીઓ લઈ આવ્યો.
7.12.23
वैरोचनस्य दौहित्रीं वज्रज्वालेति नामतः ।
तां भार्यां कुम्भकर्णस्य रावणः समकल्पयत् ॥ ७.१२.२३ ॥
વૈરોચનની દૌહિત્રી, વજ્રજ્વાલા નામની તેને રાવણે કુંભકર્ણની પત્ની તરીકે ગોઠવી.
7.12.24
गन्धर्वराजस्य सुतां शैलूषस्य महात्मनः ।
सरमां नाम धर्मज्ञां लेभे भार्यां विभीषणः ॥ ७.१२.२४ ॥
ગંધર્વરાજ શૈલૂષની પુત્રી, મહાત્મા, ધર્મજ્ઞ સરમા નામની પત્ની વિભીષણે મેળવી.
7.12.25
तीरे तु सरसो वै तु सञ्जज्ञे मानसस्य हि ।
सरस्तदा मानसं तु ववृधे जलदागमे ॥ ७.१२.२५ ॥
તે માનસ સરોવરના કિનારે જ માનસ નામનું બીજું સરોવર ઉત્પન્ન થયું; વરસાદની ઋતુ આવતા તે માનસ સરોવર વધવા લાગ્યું.
7.12.26
मात्रा तु तस्याः कन्यायाः स्नेहेनाक्रन्दितं वचः ।
सरो मा वर्धयस्वेति ततः सा सरमा ऽभवत् ॥ ७.१२.२६ ॥
તે કન્યાની માતાએ સ્નેહથી મોટેથી કહેલું વચન: "હે સરોવર, મને વધારો." ત્યારથી તે સરમા થઈ.
7.12.27
एवं ते कृतदारा वै रेमिरे तत्र राक्षसाः ।
स्वां स्वां भार्यामुपागम्य गन्धर्वा इव नन्दने ॥ ७.१२.२७ ॥
આ રીતે વિવાહિત થયેલા તે રાક્ષસો નંદન વનમાં ગંધર્વોની જેમ પોતપોતાની પત્નીઓ પાસે જઈને ત્યાં આનંદ માણવા લાગ્યા.
7.12.28
ततो मन्दोदरी पुत्रं मेघनादमजीजनत् ।
स एष इन्द्रजिन्नाम युष्माभिरभिधीयते ॥ ७.१२.२८ ॥
પછી મંદોદરીએ મેઘનાદ નામના પુત્રને જન્મ આપ્યો; આને જ તમે ઇન્દ્રજિત કહો છો.
7.12.29
जातमात्रेण हि पुरा तेन रावणसूनुना ।
रुदता सुमहान्मुक्तो नादो जलधरोपमः ॥ ७.१२.२९ ॥
જન્મતાં જ રાવણના તે પુત્રે રડતાં રડતાં મેઘગર્જના જેવો મોટો અવાજ કર્યો.
7.12.30
जडीकृता च सा लङ्का तस्य नादेन राघव ।
पिता तस्याकरोन्नाम मेघनाद इति स्वयम् ॥ ७.१२.३० ॥
હે રાઘવ, તેના તે અવાજથી લંકા જડ બની ગઈ. તેના પિતાએ પોતે જ તેનું નામ મેઘનાદ રાખ્યું.
7.12.31
सो ऽवर्धत तदा राम रावणान्तःपुरे शुभे ।
रक्ष्यमाणो वरस्त्रीभिश्छन्नः काष्ठैरिवानलः ॥ ७.१२.३१ ॥
હે રામ, ત્યારે તે રાવણના શુભ અંતઃપુરમાં ઉછર્યો, શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ દ્વારા રક્ષિત, લાકડાંથી ઢંકાયેલા અગ્નિની જેમ.
7.12.32
मातापित्रोर्महाहर्षं जनयन्रावणात्मजः ॥ ७.१२.३२ ॥
માતા-પિતાને મહાન હર્ષ આપતો રાવણનો પુત્ર (ઉછર્યો).