ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.12.1
राक्षसेन्द्रो ऽभिषिक्तस्तु भ्रातृभ्यां सहितस्तदा ।
ततः प्रदानं राक्षस्या भगिन्याः समचिन्तयत् ॥ ७.१२.१ ॥
ਤਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
7.12.2
स्वसारं कालकेयाय दानवेन्द्राय राक्षसीम् ।
ददौ शूर्पणखां नाम विद्युज्जिह्वाय नामतः ॥ ७.१२.२ ॥
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਸੂਰਪਨਖਾ ਨੂੰ ਕਾਲਕੇਯ ਦਾਨਵੇਂਦਰ ਵਿਦਯੁੱਜਿਹ੍ਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
7.12.3
अथ दत्त्वा स्वयं रक्षो मृगयामटते स्म तत् ।
तत्रापश्यत्ततो राम मयं नाम दितेः सुतम् ॥ ७.१२.३ ॥
ਸੂਰਪਨਖਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ ਆਪ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਘੁੰਮਿਆ; ਉੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਸਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਯ ਨਾਮ ਦੇ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
7.12.4
कन्यासहायं तं दृष्ट्वा दशग्रीवो निशाचरः ।
अपृच्छत्को भवानेको निर्मनुष्यमृगे वने ।
अनया मृगशावाक्ष्या किमर्थं सह तिष्ठसि ॥ ७.१२.४ ॥
ਇੱਕ ਕੰਨਿਆ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਇਸ ਵਣ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇਸ ਹਰਨੀ-ਨੈਣੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈਂ?"
7.12.5
मयस्तथाब्रवीद्राम पृच्छन्तं तं निशाचरम् ।
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये यथावृत्तमिदं मम ॥ ७.१२.५ ॥
ਤਦ ਮਯ ਨੇ ਉਸ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਮ, ਸੁਣ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਰਤਾਂਤ ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।"
7.12.6
हेमा नामाप्सरास्तात श्रुतपूर्वा यदि त्वया ।
दैवतैर्मम सा दत्ता पौलोमीव शतक्रतोः ॥ ७.१२.६ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇਮਾ ਨਾਮ ਦੀ ਅਪਸਰਾ ਹੈ — ਜੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੀ ਹੋਵੇ — ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪੌਲੋਮੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
7.12.7
तस्यां सक्तमनास्तात पञ्चवर्षशतान्यहम् ।
सा च दैवतकार्येण त्रयोदश समा गताः ॥ ७.१२.७ ॥
ਹੇ ਤਾਤ! ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਗਾਈ ਬੈਠਾ ਮੈਂ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਰਿਹਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਾਰਨ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਗਏ।
7.12.8
वर्षं चतुर्दशं चैव ततो हेममयं पुरम् ।
वज्रवैडूर्यचित्रं च मायया निर्मितं मया ॥ ७.१२.८ ॥
ਫਿਰ ਚੌਦਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਮਯ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਸੋਨੇ ਦਾ, ਹੀਰੇ-ਵੈਡੂਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿਤਰਿਆ ਨਗਰ ਸੀ।
7.12.9
तत्राहमवसं दीनस्तया हीनः सुदुःखितः ॥ ७.१२.९ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੀਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰਿਹਾ।
7.12.10
तस्मात्पुराद्दुहितरं गृहीत्वा वनमागतः ।
इयं ममात्मजा राजंस्तस्याः कुक्षौ विवर्धिता ॥ ७.१२.१० ॥
ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨਗਰ ਤੋਂ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਆਇਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਲੀ।
7.12.11
भर्तारमनया सार्धमस्याः प्राप्तो ऽस्मि मार्गितुम् ।
कन्यापितृत्वं दुःखं हि सर्वेषां मानकाङ्क्षिणाम् ॥ ७.१२.११ ॥
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਲਈ ਪਤੀ ਲੱਭਣ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮਾਣ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਲਈ ਧੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੋਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁੱਖ ਹੈ।
7.12.12
कन्या हि द्वे कुले नित्यं संशये स्थाप्य तिष्ठति ।
पुत्रद्वयं ममाप्यस्यां भार्यायां सम्बभूव ह ॥ ७.१२.१२ ॥
ਧੀ ਸਦਾ ਦੋਵਾਂ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਇਸ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ ਸਨ।
7.12.13
मायावी प्रथमस्तात दुन्दुभिस्तदनन्तरः ।
एवं ते सर्वमाख्यातं याथातथ्येन पृच्छतः ॥ ७.१२.१३ ॥
ਪਹਿਲਾ ਮਾਇਆਵੀ ਸੀ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁੰਦੁਭਿ। ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
7.12.14
त्वामिदानीं कथं तात जानीयां को भवानिति ।
एवमुक्तस्तु तद्रक्षो विनीतमिदमब्रवीत् ॥ ७.१२.१४ ॥
"ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾਂ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕਿਹਾ।
7.12.15
अहं पौलस्त्यतनयो दशग्रीवश्च नामतः ।
मुनेर्विश्रवसो यस्तु तृतीयो ब्रह्मणो ऽभवत् ॥ ७.१२.१५ ॥
ਮੈਂ ਪੌਲਸਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਦਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ। ਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸੰਤਾਨ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ।
7.12.16
एवमुक्तस्तदा राम राक्षसेन्द्रेण दानवः ।
महर्षेस्तनयं ज्ञात्वा मयो हर्षमुपागतः ।
दातुं दुहितरं तस्मै रोचयामास यत्र वै ॥ ७.१२.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਦਾਨਵ ਮਯ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
7.12.17
करेण तु करं तस्या ग्राहयित्वा मयस्तदा ।
प्रहसन्प्राह दैत्येन्द्रो राक्षसेन्द्रमिदं वचः ॥ ७.१२.१७ ॥
ਤਦ ਮਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜਾਇਆ ਤੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.12.18
इयं ममात्मजा राजन्हेमया ऽप्सरसा धृता ।
कन्या मन्दोदरी नाम पत्न्यर्थं प्रतिगृह्यताम् ॥ ७.१२.१८ ॥
"ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਧੀ ਹੈ, ਅਪਸਰਾ ਹੇਮਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਨਾਮ ਮੰਦੋਦਰੀ ਹੈ; ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।"
7.12.19
बाढमित्येव तं राम दशग्रीवो ऽभ्यभाषत ।
प्रज्चाल्य तत्र चैवाग्निमकरोत्पाणिसङ्ग्रहम् ॥ ७.१२.१९ ॥
ਰਾਮ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਅਗਨੀ ਬਾਲ ਕੇ ਉਸਨੇ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਕੀਤਾ।
7.12.20
स हि तस्य मयो राम शापाभिज्ञस्तपोधनात् ।
विदित्वा तेन सा दत्ता तस्य पैतामहं कुलम् ॥ ७.१२.२० ॥
ਰਾਮ, ਉਹ ਮਯ ਤਪੋਧਨ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸਨੇ ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਕੁਲ ਦੀ ਦੱਸ ਕੇ ਦਿੱਤੀ।
7.12.21
अमोघां तस्य शक्तिं च प्रददौ परमाद्भुताम् ।
परेण तपसा लब्धां जघ्निवाँल्लक्ष्मणं यया ॥ ७.१२.२१ ॥
ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮੋਘ ਅਤੇ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ; ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.12.22
एवं सीकृतदारो वै लङ्काया ईश्वरः प्रभुः ।
गत्वा तु नगरीं भार्ये भ्रातृभ्यां समुपाहरत् ॥ ७.१२.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਲੰਕਾ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਵਣ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ ਪਤਨੀਆਂ ਲੈ ਆਇਆ।
7.12.23
वैरोचनस्य दौहित्रीं वज्रज्वालेति नामतः ।
तां भार्यां कुम्भकर्णस्य रावणः समकल्पयत् ॥ ७.१२.२३ ॥
ਵੈਰੋਚਨ ਦੀ ਦੌਹਿਤਰੀ, ਵਜ੍ਰਜ੍ਵਾਲਾ ਨਾਮ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਕੁੰਭਕਰਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।
7.12.24
गन्धर्वराजस्य सुतां शैलूषस्य महात्मनः ।
सरमां नाम धर्मज्ञां लेभे भार्यां विभीषणः ॥ ७.१२.२४ ॥
ਗੰਧਰਵਰਾਜ ਸ਼ੈਲੂਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਮਹਾਤਮਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਸਰਮਾ ਨਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
7.12.25
तीरे तु सरसो वै तु सञ्जज्ञे मानसस्य हि ।
सरस्तदा मानसं तु ववृधे जलदागमे ॥ ७.१२.२५ ॥
ਉਸ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਹੀ ਮਾਨਸ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰੋਵਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਬਰਸਾਤ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਉਣ ਤੇ ਉਹ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਧਣ ਲੱਗਾ।
7.12.26
मात्रा तु तस्याः कन्यायाः स्नेहेनाक्रन्दितं वचः ।
सरो मा वर्धयस्वेति ततः सा सरमा ऽभवत् ॥ ७.१२.२६ ॥
ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਸਰੋਵਰ, ਮੈਨੂੰ ਵਧਾ।" ਤਦ ਉਹ ਸਰਮਾ ਬਣ ਗਈ।
7.12.27
एवं ते कृतदारा वै रेमिरे तत्र राक्षसाः ।
स्वां स्वां भार्यामुपागम्य गन्धर्वा इव नन्दने ॥ ७.१२.२७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੰਦਨ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਰਮਣ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.12.28
ततो मन्दोदरी पुत्रं मेघनादमजीजनत् ।
स एष इन्द्रजिन्नाम युष्माभिरभिधीयते ॥ ७.१२.२८ ॥
ਫਿਰ ਮੰਦੋਦਰੀ ਨੇ ਮੇਘਨਾਦ ਨਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਇਸੇ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰਜੀਤ ਆਖਦੇ ਹੋ।
7.12.29
जातमात्रेण हि पुरा तेन रावणसूनुना ।
रुदता सुमहान्मुक्तो नादो जलधरोपमः ॥ ७.१२.२९ ॥
ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ।
7.12.30
जडीकृता च सा लङ्का तस्य नादेन राघव ।
पिता तस्याकरोन्नाम मेघनाद इति स्वयम् ॥ ७.१२.३० ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਸਦੀ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਖੁਦ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮੇਘਨਾਦ ਰੱਖਿਆ।
7.12.31
सो ऽवर्धत तदा राम रावणान्तःपुरे शुभे ।
रक्ष्यमाणो वरस्त्रीभिश्छन्नः काष्ठैरिवानलः ॥ ७.१२.३१ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਤਦ ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ।
7.12.32
मातापित्रोर्महाहर्षं जनयन्रावणात्मजः ॥ ७.१२.३२ ॥
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਵਧਿਆ)।