Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.12

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.12.1

राक्षसेन्द्रो ऽभिषिक्तस्तु भ्रातृभ्यां सहितस्तदा ।
ततः प्रदानं राक्षस्या भगिन्याः समचिन्तयत् ॥ ७.१२.१ ॥

ସେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସରାଜ, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ ଭଉଣୀ ରାକ୍ଷସୀର ବିବାହ-ଦାନ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କଲା।

7.12.2

स्वसारं कालकेयाय दानवेन्द्राय राक्षसीम् ।
ददौ शूर्पणखां नाम विद्युज्जिह्वाय नामतः ॥ ७.१२.२ ॥

ସେ ନିଜ ଭଉଣୀ ରାକ୍ଷସୀ ଶୂର୍ପଣଖାକୁ କାଳକେୟ ଦାନବେନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ୱକୁ ଦେଲା।

7.12.3

अथ दत्त्वा स्वयं रक्षो मृगयामटते स्म तत् ।
तत्रापश्यत्ततो राम मयं नाम दितेः सुतम् ॥ ७.१२.३ ॥

ଶୂର୍ପଣଖାକୁ ଦେବା ପରେ ସେହି ରାକ୍ଷସ ନିଜେ ଶିକାର ପାଇଁ ବୁଲିଲା; ସେଠାରେ, ହେ ରାମ, ସେ ଦିତିର ପୁତ୍ର ମୟ ନାମକ ଜଣକୁ ଦେଖିଲା।

7.12.4

कन्यासहायं तं दृष्ट्वा दशग्रीवो निशाचरः ।
अपृच्छत्को भवानेको निर्मनुष्यमृगे वने ।
अनया मृगशावाक्ष्या किमर्थं सह तिष्ठसि ॥ ७.१२.४ ॥

ଏକ କନ୍ୟା ସହିତ ତାକୁ ଦେଖି ଦଶଗ୍ରୀବ ନିଶାଚର ପଚାରିଲା: "ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପଶୁହୀନ ଏ ବନରେ ତୁମେ ଏକା କିଏ? ଏହି ହରିଣନୟନା ସହିତ କାହିଁକି ଠିଆ ହୋଇଛ?"

7.12.5

मयस्तथाब्रवीद्राम पृच्छन्तं तं निशाचरम् ।
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये यथावृत्तमिदं मम ॥ ७.१२.५ ॥

ସେତେବେଳେ ମୟ ସେହି ପଚାରୁଥିବା ନିଶାଚରକୁ କହିଲା: "ହେ ରାମ, ଶୁଣ। ମୋର ଏହି ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେପରି କହୁଛି।"

7.12.6

हेमा नामाप्सरास्तात श्रुतपूर्वा यदि त्वया ।
दैवतैर्मम सा दत्ता पौलोमीव शतक्रतोः ॥ ७.१२.६ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ହେମା ନାମକ ଅପ୍ସରା ଅଛନ୍ତି — ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣି ଥିଲେ — ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ; ଯେପରି ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୌଲୋମୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

7.12.7

तस्यां सक्तमनास्तात पञ्चवर्षशतान्यहम् ।
सा च दैवतकार्येण त्रयोदश समा गताः ॥ ७.१२.७ ॥

ହେ ତାତ! ତାଙ୍କଠାରେ ଆସକ୍ତମନା ମୁଁ ପାଞ୍ଚ ଶହ ବର୍ଷ ରହିଲି; ସେ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟରେ ତେର ବର୍ଷ କଟିଗଲେ।

7.12.8

वर्षं चतुर्दशं चैव ततो हेममयं पुरम् ।
वज्रवैडूर्यचित्रं च मायया निर्मितं मया ॥ ७.१२.८ ॥

ତା'ପରେ ଚଉଦ ବର୍ଷରେ, ମୟ ମାୟାରେ ନିର୍ମିତ, ସୁନାର, ହୀରା-ବୈଡୂର୍ଯ୍ୟରେ ଚିତ୍ରିତ ନଗର ଥିଲା।

7.12.9

तत्राहमवसं दीनस्तया हीनः सुदुःखितः ॥ ७.१२.९ ॥

ସେଠାରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ବିନା ଦୀନ ଓ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବାସ କଲି।

7.12.10

तस्मात्पुराद्दुहितरं गृहीत्वा वनमागतः ।
इयं ममात्मजा राजंस्तस्याः कुक्षौ विवर्धिता ॥ ७.१२.१० ॥

ତେଣୁ ସେ ନଗରରୁ ଝିଅକୁ ନେଇ ମୁଁ ବନକୁ ଆସିଲି। ହେ ରାଜନ୍! ଏ ମୋ ନିଜ ଝିଅ, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ବଢ଼ିଥିବା।

7.12.11

भर्तारमनया सार्धमस्याः प्राप्तो ऽस्मि मार्गितुम् ।
कन्यापितृत्वं दुःखं हि सर्वेषां मानकाङ्क्षिणाम् ॥ ७.१२.११ ॥

ଏହାସହ ଏହା ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀ ଖୋଜିବାକୁ ମୁଁ ଆସିଛି। ମାନ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଝିଅର ପିତା ହେବା ଦୁଃଖ।

7.12.12

कन्या हि द्वे कुले नित्यं संशये स्थाप्य तिष्ठति ।
पुत्रद्वयं ममाप्यस्यां भार्यायां सम्बभूव ह ॥ ७.१२.१२ ॥

ଝିଅ ସର୍ବଦା ଦୁଇ କୁଳକୁ ସନ୍ଦେହରେ ରଖି ଛିଡ଼ା ହୁଏ। ମୋ ଏହି ଭାର୍ଯ୍ୟାଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଥିଲେ।

7.12.13

मायावी प्रथमस्तात दुन्दुभिस्तदनन्तरः ।
एवं ते सर्वमाख्यातं याथातथ्येन पृच्छतः ॥ ७.१२.१३ ॥

ପ୍ରଥମେ ମାୟାବୀ ଥିଲା, ହେ ପୁତ୍ର, ତା'ପରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି। ତୁମେ ପଚାରିଥିବାରୁ ଏ ସବୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କହିଲି।

7.12.14

त्वामिदानीं कथं तात जानीयां को भवानिति ।
एवमुक्तस्तु तद्रक्षो विनीतमिदमब्रवीत् ॥ ७.१२.१४ ॥

"ହେ ପୁତ୍ର, ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମକୁ କେମିତି ଜାଣିବି, ତୁମେ କିଏ?" ଏହିପରି ପଚରାଯାଇ ସେ ରାକ୍ଷସ ବିନୟପୂର୍ବକ ଏହା କହିଲା।

7.12.15

अहं पौलस्त्यतनयो दशग्रीवश्च नामतः ।
मुनेर्विश्रवसो यस्तु तृतीयो ब्रह्मणो ऽभवत् ॥ ७.१२.१५ ॥

ମୁଁ ପୌଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ନାମରେ ଦଶଗ୍ରୀବ। ମୁନି ବିଶ୍ରବାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତୃତୀୟ ବଂଶଜ ରୂପେ ଜନ୍ମିଛି।

7.12.16

एवमुक्तस्तदा राम राक्षसेन्द्रेण दानवः ।
महर्षेस्तनयं ज्ञात्वा मयो हर्षमुपागतः ।
दातुं दुहितरं तस्मै रोचयामास यत्र वै ॥ ७.१२.१६ ॥

ହେ ରାମ, ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ଦାନବ ମୟ ମହର୍ଷିଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଜାଣି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନିଜ କନ୍ୟା ଦେବାକୁ ସ୍ଥିର କଲା।

7.12.17

करेण तु करं तस्या ग्राहयित्वा मयस्तदा ।
प्रहसन्प्राह दैत्येन्द्रो राक्षसेन्द्रमिदं वचः ॥ ७.१२.१७ ॥

ତେବେ ମୟ ନିଜ ହାତରେ ତାଙ୍କ ହାତ ଧରାଇ, ହସି ହସି ଦୈତ୍ୟରାଜ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।

7.12.18

इयं ममात्मजा राजन्हेमया ऽप्सरसा धृता ।
कन्या मन्दोदरी नाम पत्न्यर्थं प्रतिगृह्यताम् ॥ ७.१२.१८ ॥

"ହେ ରାଜନ୍, ଏ ମୋର କନ୍ୟା, ଅପ୍ସରା ହେମା ଏହାକୁ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି କନ୍ୟାର ନାମ ମନ୍ଦୋଦରୀ; ପତ୍ନୀ ରୂପେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।"

7.12.19

बाढमित्येव तं राम दशग्रीवो ऽभ्यभाषत ।
प्रज्चाल्य तत्र चैवाग्निमकरोत्पाणिसङ्ग्रहम् ॥ ७.१२.१९ ॥

ରାମ, ଦଶଗ୍ରୀବ 'ଠିକ୍ ଅଛି' କହି ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି ପାଣିଗ୍ରହଣ କଲେ।

7.12.20

स हि तस्य मयो राम शापाभिज्ञस्तपोधनात् ।
विदित्वा तेन सा दत्ता तस्य पैतामहं कुलम् ॥ ७.१२.२० ॥

ରାମ, ସେହି ମୟ ତପୋଧନଙ୍କ ଶାପ ଜାଣିଥିଲେ। ତାହା ଜାଣି ସେ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ତାଙ୍କ ପିତାମହ କୁଳର ବୋଲି ଦେଲେ।

7.12.21

अमोघां तस्य शक्तिं च प्रददौ परमाद्भुताम् ।
परेण तपसा लब्धां जघ्निवाँल्लक्ष्मणं यया ॥ ७.१२.२१ ॥

ସେ ତାଙ୍କୁ ଅମୋଘ ଓ ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦେଲେ; ଯାହା ମହା ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଯଦ୍ୱାରା ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

7.12.22

एवं सीकृतदारो वै लङ्काया ईश्वरः प्रभुः ।
गत्वा तु नगरीं भार्ये भ्रातृभ्यां समुपाहरत् ॥ ७.१२.२२ ॥

ଏହିପରି ପତ୍ନୀ ପାଇ ଲଙ୍କାର ଅଧୀଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ରାବଣ ନଗରକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।

7.12.23

वैरोचनस्य दौहित्रीं वज्रज्वालेति नामतः ।
तां भार्यां कुम्भकर्णस्य रावणः समकल्पयत् ॥ ७.१२.२३ ॥

ବୈରୋଚନଙ୍କ ଦୌହିତ୍ରୀ, ବଜ୍ରଜ୍ୱାଲା ନାମକ ତାଙ୍କୁ ରାବଣ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ରୂପେ ଠିକ୍ କଲେ।

7.12.24

गन्धर्वराजस्य सुतां शैलूषस्य महात्मनः ।
सरमां नाम धर्मज्ञां लेभे भार्यां विभीषणः ॥ ७.१२.२४ ॥

ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ଶୈଳୂଷଙ୍କ କନ୍ୟା, ମହାତ୍ମା, ଧର୍ମଜ୍ଞା ସରମା ନାମକ ପତ୍ନୀ ବିଭୀଷଣ ପାଇଲେ।

7.12.25

तीरे तु सरसो वै तु सञ्जज्ञे मानसस्य हि ।
सरस्तदा मानसं तु ववृधे जलदागमे ॥ ७.१२.२५ ॥

ସେହି ମାନସ ସରୋବରର ତୀରରେ ହିଁ ମାନସ ନାମକ ଆଉ ଏକ ସରୋବର ଜନ୍ମିଲା; ବର୍ଷାଋତୁ ଆସିବାରୁ ସେହି ମାନସ ସରୋବର ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା।

7.12.26

मात्रा तु तस्याः कन्यायाः स्नेहेनाक्रन्दितं वचः ।
सरो मा वर्धयस्वेति ततः सा सरमा ऽभवत् ॥ ७.१२.२६ ॥

ସେହି କନ୍ୟାର ମାତା ସ୍ନେହରେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କହିଥିବା ବାକ୍ୟ: "ହେ ସରୋବର, ମୋତେ ବଢ଼ାଅ।" ତେଣୁ ସେ ସରମା ହେଲେ।

7.12.27

एवं ते कृतदारा वै रेमिरे तत्र राक्षसाः ।
स्वां स्वां भार्यामुपागम्य गन्धर्वा इव नन्दने ॥ ७.१२.२७ ॥

ଏହିପରି ବିବାହ କରି ସେହି ରାକ୍ଷସମାନେ ନନ୍ଦନ ବନରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ପରି ନିଜ ନିଜ ପତ୍ନୀ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ।

7.12.28

ततो मन्दोदरी पुत्रं मेघनादमजीजनत् ।
स एष इन्द्रजिन्नाम युष्माभिरभिधीयते ॥ ७.१२.२८ ॥

ତା'ପରେ ମନ୍ଦୋଦରୀ ମେଘନାଦ ନାମକ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଏହାକୁ ତୁମେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ କହୁଛ।

7.12.29

जातमात्रेण हि पुरा तेन रावणसूनुना ।
रुदता सुमहान्मुक्तो नादो जलधरोपमः ॥ ७.१२.२९ ॥

ଜନ୍ମ ହେବା ମାତ୍ରେ ସେହି ରାବଣପୁତ୍ର କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ବଡ଼ ଶବ୍ଦ କଲେ।

7.12.30

जडीकृता च सा लङ्का तस्य नादेन राघव ।
पिता तस्याकरोन्नाम मेघनाद इति स्वयम् ॥ ७.१२.३० ॥

ହେ ରାଘବ, ତାର ସେହି ଶବ୍ଦରେ ଲଙ୍କା ଜଡ଼ୀଭୂତ ହୋଇଗଲା। ତାର ପିତା ନିଜେ ତାର ନାମ ମେଘନାଦ ରଖିଲେ।

7.12.31

सो ऽवर्धत तदा राम रावणान्तःपुरे शुभे ।
रक्ष्यमाणो वरस्त्रीभिश्छन्नः काष्ठैरिवानलः ॥ ७.१२.३१ ॥

ହେ ରାମ, ସେତେବେଳେ ସେ ରାବଣଙ୍କ ଶୁଭ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବଢ଼ିଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, କାଠରେ ଆବୃତ ଅଗ୍ନି ପରି।

7.12.32

मातापित्रोर्महाहर्षं जनयन्रावणात्मजः ॥ ७.१२.३२ ॥

ମାତା-ପିତାଙ୍କୁ ମହା ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ରାବଣଙ୍କ ପୁତ୍ର (ବଢ଼ିଲା)।