ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.14.1
ततस्तु सचिवैः सार्धं षड्भिर्नित्यं बलोद्धतैः ।
महोदरप्रहस्ताभ्यां मारीचशुकसारणैः ॥ ७.१४.१ ॥
ତା'ପରେ ସର୍ବଦା ବଳରେ ଉଦ୍ଧତ ଛଅ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ, ମହୋଦର ଓ ପ୍ରହସ୍ତ ସହିତ, ମାରୀଚ, ଶୁକ ଓ ସାରଣ ସହିତ।
7.14.2
धूम्राक्षेण च वीरेण नित्यं समरगृध्नुना ।
वृतः संप्रययौ श्रीमान्क्रोधाल्लोकान्दहन्निव ॥ ७.१४.२ ॥
ସର୍ବଦା ଯୁଦ୍ଧାକାଂକ୍ଷୀ ବୀର ଧୂମ୍ରାକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ସେ ତେଜସ୍ୱୀ କ୍ରୋଧରେ ଲୋକସମୂହକୁ ଦହନ କରୁଥିବା ପରି ଚାଲିଲେ।
7.14.3
पुराणि स नदीः शैलान्वनान्युपवनानि च ।
अतिक्रम्य मुहूर्तेन कैलासं गिरिमागमत् ॥ ७.१४.३ ॥
ସେ ନଗର, ନଦୀ, ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଉପବନ ଅତିକ୍ରମ କରି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
7.14.4
सन्निविष्टं गिरौ तस्मिन्राक्षसेन्द्रं निशम्य तु ।
युद्धे ऽत्यर्थकृतोत्साहं दुरात्मानं समन्त्रिणम् ॥ ७.१४.४ ॥
ସେହି ପର୍ବତରେ ଛାଉଣୀ ପକାଇଥିବା ରାକ୍ଷସରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ସାହୀ ଦୁରାତ୍ମା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି।
7.14.5
यक्षा न शेकुः संस्थातुं प्रमुखे तस्य रक्षसः ।
राज्ञो भ्रातेति विज्ञाय गता यत्र धनेश्वरः ॥ ७.१४.५ ॥
ଯକ୍ଷମାନେ ସେହି ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସାମନାରେ ଠିଆ ହୋଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ ବୋଲି ଜାଣି ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଧନେଶ୍ୱର ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
7.14.6
ते गत्वा सर्वमाचख्युर्भ्रातुस्तस्य चिकीर्षितम् ।
अनुज्ञाता ययुर्हष्टा युद्धाय धनदेन ते ॥ ७.१४.६ ॥
ସେମାନେ ଯାଇ ସେହି ଭାଇଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା କହିଲେ। ଧନଦଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେମାନେ ହର୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଗଲେ।
7.14.7
ततो बलानां सङ्क्षोभो व्यवर्धत महोदधेः ।
तस्य नैर्ऋतराजस्य शैलं सञ्चालयन्निव ॥ ७.१४.७ ॥
ତା'ପରେ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଡ଼ନ ମହାସମୁଦ୍ର ପରି ବଢ଼ିଲା; ସେହି ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ଯେପରି ପର୍ବତକୁ ଟଳାଉଥିଲା।
7.14.8
ततो युद्धं समभवद्यक्षराक्षससङ्कुलम् ।
व्यथिताश्चाभवंस्तत्र सचिवा राक्षसस्य ते ॥ ७.१४.८ ॥
ତା'ପରେ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।
7.14.9
स दृष्ट्वा तादृशं सैन्यं दशग्रीवो निशाचरः ।
हर्षनादान्बहून्कृत्वा स क्रोधादभ्यधावत ॥ ७.१४.९ ॥
ଏପରି ସୈନ୍ୟ ଦେଖି ଦଶଗ୍ରୀବ ନିଶାଚର ବହୁ ହର୍ଷନାଦ କରି କ୍ରୋଧରେ ଆଗକୁ ଧାଇଁଲା।
7.14.10
ये तु ते राक्षसेन्द्रस्य सचिवा घोरविक्रमाः ।
तेषां सहस्रमेकैकं यक्षाणां समयोधयन् ॥ ७.१४.१० ॥
ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଯକ୍ଷଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହଜାର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
7.14.11
ततो गदाभिर्मुसलैरसिभिः शक्तितोमरैः ।
हन्यमानो दशग्रीवस्तत्सैन्यं समगाहत ॥ ७.१४.११ ॥
ତା'ପରେ ଗଦା, ମୂଷଳ, ଖଡ୍ଗ, ଶକ୍ତି ଓ ତୋମରରେ ଆହତ ହୋଇ ଦଶଗ୍ରୀବ ସେହି ସୈନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
7.14.12
स निरुच्छ्वासवत्तत्र वध्यमानो दशाननः ।
वर्षद्भिरिव जीमूतैर्धाराभिरवरुध्यत ॥ ७.१४.१२ ॥
ସେଠାରେ ଆଘାତ ପାଉଥିବା ଦଶାନନ ଯେପରି ନିଶ୍ୱାସ ରୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା; ବର୍ଷୁଥିବା ମେଘଧାରାରେ ଘେରିଥିବା ପର୍ବତ ପରି ସେ ଅଟକି ଗଲା।
7.14.13
न चकार व्यथां चैव यक्षशस्त्रैः समाहतः ।
महीधर इवाम्भोदैर्धाराशतसमुक्षितः ॥ ७.१४.१३ ॥
ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କଲା ନାହିଁ; ଶହ ଧାରାରେ ଭିଜିଥିବା ପର୍ବତ ପରି।
7.14.14
स दुरात्मा समुद्यम्य कालदण्डोपमां गदाम् ।
प्रविवेश ततः सैन्यं नयन्यक्षान्यमक्षयम् ॥ ७.१४.१४ ॥
ସେ ଦୁରାତ୍ମା କାଳଦଣ୍ଡ ପରି ଗଦା ଉଠାଇ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଯକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇ।
7.14.15
स कक्षमिव विस्तीर्णं शुष्केन्धनमिवाकुलम् ।
वातेनाग्निरिवायत्तो यक्षसैन्यं ददाह तत् ॥ ७.१४.१५ ॥
ପବନରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ଶୁଖିଲା କାଠରେ ଭରା ବିସ୍ତୃତ ବନକୁ ଦହନ କରେ, ସେହିପରି ସେ ଯକ୍ଷ ସେନାକୁ ଦହନ କଲା।
7.14.16
तैस्तु तत्र महामात्यैर्महोदरशुकादिभिः ।
अल्पावशेषास्ते यक्षाः कृता वातैरिवाम्बुदाः ॥ ७.१४.१६ ॥
ସେଠାରେ ମହୋଦର, ଶୁକ ପ୍ରଭୃତି ମହାମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯକ୍ଷମାନେ ଅଳ୍ପ କେତେକ ରହିଲେ; ପବନ ମେଘକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରିଦିଏ ପରି।
7.14.17
केचित्समाहता भग्नाः पतिताः समरक्षितौ ।
ओष्ठांश्च दशनैस्तीक्ष्णैरदशन्कुपिता रणे ॥ ७.१४.१७ ॥
କେହି ଆହତ ଓ ଭଗ୍ନ ହୋଇ ରଣଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; କେହି କ୍ରୋଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତରେ ନିଜ ଓଠ କାମୁଡ଼ିଲେ।
7.14.18
श्रान्ताश्चान्योन्यमालिङ्ग्य भ्रष्टशस्त्रा रणाजिरे ।
सीदन्ति च तदा यक्षाः कूला इव जलेन ह ॥ ७.१४.१८ ॥
କ୍ଳାନ୍ତ ଯକ୍ଷମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ରଣାଙ୍ଗଣରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଥିଲେ; ଜଳରେ ଭଙ୍ଗା କୂଳ ପରି।
7.14.19
हतानां गच्छतां स्वर्गं युध्यतां पृथिवीतले ।
प्रेक्षतामृषिसङ्घानां न बभूवान्तरं दिवि ॥ ७.१४.१९ ॥
ପୃଥିବୀରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ନିହତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଥିବା ଲୋକ ଏବଂ ଆକାଶରୁ ଦେଖୁଥିବା ଋଷିସମୂହ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଅନ୍ତର ରହିଲା ନାହିଁ।
7.14.20
भग्नांस्तु तान्समालक्ष्य यक्षेन्द्रांस्तु महाबलान् ।
धनाध्यक्षो महाबाहुः प्रेषयामास यक्षकान् ॥ ७.१४.२० ॥
ମହାବଳୀ ଯକ୍ଷରାଜମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ ହେବାର ଦେଖି ମହାବାହୁ ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ (କୁବେର) ଯକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
7.14.21
एतस्मिन्नन्तरे राम विस्तीर्णबलवाहनः ।
प्रेषितो न्यपतद्यक्षो नाम्ना संयोधकण्टकः ॥ ७.१४.२१ ॥
ହେ ରାମ, ଏହି ସମୟରେ ବିଶାଳ ସେନା ଓ ବାହନ ସହ 'ସଂଯୋଧକଣ୍ଟକ' ନାମକ ଯକ୍ଷ ପଠାଯାଇ ଆକ୍ରମଣ କଲା।
7.14.22
तेन चक्रेण मारीचो विष्णुनेव रणे हतः ।
पतितो भूतले शैलात्क्षीणपुण्य इव ग्रहः ॥ ७.१४.२२ ॥
ସେହି ଚକ୍ରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ମାରୀଚ ରଣରେ ହତ ହେଲା; ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୋଇଥିବା ଗ୍ରହ ପର୍ବତରୁ ପଡ଼ିବା ପରି ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
7.14.23
ससञ्ज्ञस्तु मुहूर्तेन स विश्रम्य निशाचरः ।
तं यक्षं योधयामास स च भग्नः प्रदुद्रुवे ॥ ७.१४.२३ ॥
କିନ୍ତୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଚେତନା ଫେରି ବିଶ୍ରାମ ନେଇ ସେହି ନିଶାଚର ସେହି ଯକ୍ଷ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା; ସେ ଯକ୍ଷ ପରାଜିତ ହୋଇ ପଳାଇଲା।
7.14.24
ततः काञ्चनचित्राङ्गं वैडूर्यरजसोक्षितम् ।
मर्यादां प्रतिहाराणां तोरणान्तरमाविशत् ॥ ७.१४.२४ ॥
ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ବୈଡୂର୍ଯ୍ୟ ଧୂଳିରେ ସିକ୍ତ ସେ ଦ୍ୱାରପାଳମାନଙ୍କ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ତୋରଣ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
7.14.25
तं तु राजन्दशग्रीवं प्रविशन्तं निशाचरम् ।
सूर्यभानुरिति ख्यातो द्वारपालो न्यवारयत् ॥ ७.१४.२५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ସେହି ଦଶଗ୍ରୀବ ନିଶାଚରକୁ 'ସୂର୍ଯ୍ୟଭାନୁ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରପାଳ ରୋକିଲା।
7.14.26
स वार्यमाणो यक्षेण प्रविवेश निशाचरः ।
यदा तु वारितो राम न व्यतिष्ठत्स राक्षसः ॥ ७.१४.२६ ॥
ଯକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ନିଶାଚର ଭିତରକୁ ପଶିଗଲା। ହେ ରାମ, ରୋକାଯିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ ସେ ରାକ୍ଷସ ଅଟକିଲା ନାହିଁ।
7.14.27
ततस्तोरणमुत्पाट्य तेन यक्षेण ताडितः ।
रुधिरं प्रस्रवन्भाति शैलो धातुस्रवैरिव ॥ ७.१४.२७ ॥
ତା'ପରେ ସେ ତୋରଣ ଉପାଡ଼ିଲା; ସେ ଯକ୍ଷ ତା ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ପ୍ରହାର କଲା। ରକ୍ତ ବହାଇ ସେ ଧାତୁ-ଧାରା ସହିତ ବହୁଥିବା ପର୍ବତ ଭଳି ଶୋଭିଲା।
7.14.28
स शैलशिखराभेण तोरणेन समाहतः ।
जगाम न क्षतिं वीरो वरदानात्स्वयम्भुवः ॥ ७.१४.२८ ॥
ପର୍ବତ-ଶିଖର ପରି ସେ ତୋରଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବଳ ପ୍ରହାର ପାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ବୀର ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ବରଦାନ ହେତୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ପାଇଲା ନାହିଁ।
7.14.29
तेनैव तोरणेनाथ यक्षस्तेनाभिताडितः ।
नादृश्यत तदा यक्षो भस्मीकृततनुस्तदा ॥ ७.१४.२९ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ତୋରଣ ଦ୍ୱାରା ସେ ଯକ୍ଷକୁ ପ୍ରହାର କଲା। ସେତେବେଳେ ଯକ୍ଷର ଶରୀର ଭସ୍ମ ହୋଇଯିବାରୁ ସେ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
7.14.30
ततः प्रदुद्रुवुः सर्वे दृष्ट्वा रक्षःपराक्रमम् ।
ततो नदीर्गुहाश्चैव विविशुर्भयपीडिताः ।
त्यक्तप्रहरणाः श्रान्ता विवर्णवदनास्तदा ॥ ७.१४.३० ॥
ରାକ୍ଷସର ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପଳାଇଲେ। ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ମଳିନ ମୁଖରେ ସେମାନେ ନଦୀ ଓ ଗୁମ୍ଫାରେ ପଶିଲେ।