వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.14.1
ततस्तु सचिवैः सार्धं षड्भिर्नित्यं बलोद्धतैः ।
महोदरप्रहस्ताभ्यां मारीचशुकसारणैः ॥ ७.१४.१ ॥
అప్పుడు ఎల్లప్పుడూ బలంతో గర్వించిన ఆరుగురు మంత్రులతో, మహోదరుడు, ప్రహస్తుడు, మారీచుడు, శుకుడు, సారణుడు వెంట రాగా.
7.14.2
धूम्राक्षेण च वीरेण नित्यं समरगृध्नुना ।
वृतः संप्रययौ श्रीमान्क्रोधाल्लोकान्दहन्निव ॥ ७.१४.२ ॥
ఎల్లప్పుడూ యుద్ధాభిలాషి అయిన వీరుడు ధూమ్రాక్షుడితో చుట్టబడి, ఆ తేజోవంతుడు కోపంతో లోకాలను దహించేవాడిలా బయలుదేరాడు.
7.14.3
पुराणि स नदीः शैलान्वनान्युपवनानि च ।
अतिक्रम्य मुहूर्तेन कैलासं गिरिमागमत् ॥ ७.१४.३ ॥
అతడు నగరాలు, నదులు, పర్వతాలు, అడవులు, ఉపవనాలను దాటి, క్షణంలో కైలాస పర్వతానికి చేరుకున్నాడు.
7.14.4
सन्निविष्टं गिरौ तस्मिन्राक्षसेन्द्रं निशम्य तु ।
युद्धे ऽत्यर्थकृतोत्साहं दुरात्मानं समन्त्रिणम् ॥ ७.१४.४ ॥
ఆ పర్వతంపై విడిది చేసిన రాక్షసరాజు, యుద్ధంలో అతిగా ఉత్సాహంగా ఉన్న దుష్టుడు, మంత్రులతో కూడినవాడని విని.
7.14.5
यक्षा न शेकुः संस्थातुं प्रमुखे तस्य रक्षसः ।
राज्ञो भ्रातेति विज्ञाय गता यत्र धनेश्वरः ॥ ७.१४.५ ॥
యక్షులు ఆ రాక్షసుని ఎదుట నిలబడలేకపోయారు. అతడు రాజు సోదరుడని తెలిసి, ధనేశ్వరుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లారు.
7.14.6
ते गत्वा सर्वमाचख्युर्भ्रातुस्तस्य चिकीर्षितम् ।
अनुज्ञाता ययुर्हष्टा युद्धाय धनदेन ते ॥ ७.१४.६ ॥
వారు వెళ్లి ఆ సోదరుడి సంకల్పమంతా చెప్పారు. ధనదుని అనుమతి పొంది, సంతోషంగా వారు యుద్ధానికి వెళ్లారు.
7.14.7
ततो बलानां सङ्क्षोभो व्यवर्धत महोदधेः ।
तस्य नैर्ऋतराजस्य शैलं सञ्चालयन्निव ॥ ७.१४.७ ॥
అప్పుడు సేనల కలకలం మహాసముద్రంలా పెరిగింది; ఆ రాక్షసరాజు సేన పర్వతాన్ని కదిలిస్తున్నట్లుగా ఉంది.
7.14.8
ततो युद्धं समभवद्यक्षराक्षससङ्कुलम् ।
व्यथिताश्चाभवंस्तत्र सचिवा राक्षसस्य ते ॥ ७.१४.८ ॥
అప్పుడు యక్షులు, రాక్షసులతో నిండిన యుద్ధం జరిగింది; అక్కడ ఆ రాక్షసుని మంత్రులు కలతచెందారు.
7.14.9
स दृष्ट्वा तादृशं सैन्यं दशग्रीवो निशाचरः ।
हर्षनादान्बहून्कृत्वा स क्रोधादभ्यधावत ॥ ७.१४.९ ॥
అలాంటి సేనను చూసి దశగ్రీవుడైన ఆ రాక్షసుడు అనేక హర్షధ్వనులు చేస్తూ కోపంతో ముందుకు దూసుకెళ్ళాడు.
7.14.10
ये तु ते राक्षसेन्द्रस्य सचिवा घोरविक्रमाः ।
तेषां सहस्रमेकैकं यक्षाणां समयोधयन् ॥ ७.१४.१० ॥
రాక్షసేంద్రుని భయంకర పరాక్రమశాలులైన మంత్రులలో ప్రతి ఒక్కరూ యక్షులలో వెయ్యి మందితో పోరాడారు.
7.14.11
ततो गदाभिर्मुसलैरसिभिः शक्तितोमरैः ।
हन्यमानो दशग्रीवस्तत्सैन्यं समगाहत ॥ ७.१४.११ ॥
అప్పుడు గదలు, ముసలాలు, ఖడ్గాలు, శక్తులు, తోమరాలతో కొట్టబడిన దశగ్రీవుడు ఆ సేనలో ప్రవేశించాడు.
7.14.12
स निरुच्छ्वासवत्तत्र वध्यमानो दशाननः ।
वर्षद्भिरिव जीमूतैर्धाराभिरवरुध्यत ॥ ७.१४.१२ ॥
అక్కడ దెబ్బలు తింటున్న దశాననుడు ఊపిరాడనివాడిలా ఉన్నాడు; కురుస్తున్న మేఘధారలతో చుట్టుముట్టబడినవాడిలా అడ్డగించబడ్డాడు.
7.14.13
न चकार व्यथां चैव यक्षशस्त्रैः समाहतः ।
महीधर इवाम्भोदैर्धाराशतसमुक्षितः ॥ ७.१४.१३ ॥
యక్షుల ఆయుధాలతో కొట్టబడినప్పటికీ అతడు బాధను పొందలేదు; వందల ధారలతో తడిసిన పర్వతంలా.
7.14.14
स दुरात्मा समुद्यम्य कालदण्डोपमां गदाम् ।
प्रविवेश ततः सैन्यं नयन्यक्षान्यमक्षयम् ॥ ७.१४.१४ ॥
ఆ దుష్టాత్ముడు కాలదండంలా ఉన్న గదను ఎత్తి సైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు; యక్షులను యమలోకానికి పంపుతూ.
7.14.15
स कक्षमिव विस्तीर्णं शुष्केन्धनमिवाकुलम् ।
वातेनाग्निरिवायत्तो यक्षसैन्यं ददाह तत् ॥ ७.१४.१५ ॥
గాలికి రేగిన అగ్ని ఎండు కట్టెలతో నిండిన విశాలమైన అడవిని దహించినట్లు, అతడు ఆ యక్ష సైన్యాన్ని దహించాడు.
7.14.16
तैस्तु तत्र महामात्यैर्महोदरशुकादिभिः ।
अल्पावशेषास्ते यक्षाः कृता वातैरिवाम्बुदाः ॥ ७.१४.१६ ॥
అక్కడ మహోదర, శుకుడు మొదలైన మహామంత్రులచేత యక్షులు కొద్దిమందే మిగిలేలా చేయబడ్డారు; గాలులు మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు.
7.14.17
केचित्समाहता भग्नाः पतिताः समरक्षितौ ।
ओष्ठांश्च दशनैस्तीक्ष्णैरदशन्कुपिता रणे ॥ ७.१४.१७ ॥
కొందరు కొట్టబడి, విరిగిపోయి యుద్ధభూమిపై పడిపోయారు; కొందరు కోపంతో పదునైన పళ్ళతో పెదవులను కరిచారు.
7.14.18
श्रान्ताश्चान्योन्यमालिङ्ग्य भ्रष्टशस्त्रा रणाजिरे ।
सीदन्ति च तदा यक्षाः कूला इव जलेन ह ॥ ७.१४.१८ ॥
అలసిపోయిన యక్షులు ఒకరినొకరు కౌగలించుకొని, ఆయుధాలు జారవిడిచి యుద్ధభూమిలో కూలిపోయారు; నీటిచేత కోసివేయబడిన తీరాల్లా.
7.14.19
हतानां गच्छतां स्वर्गं युध्यतां पृथिवीतले ।
प्रेक्षतामृषिसङ्घानां न बभूवान्तरं दिवि ॥ ७.१४.१९ ॥
భూమిపై యుద్ధం చేస్తూ చంపబడి స్వర్గానికి వెళ్తున్నవారికీ, ఆకాశంలో చూస్తున్న ఋషి సమూహాలకీ మధ్య ఎలాంటి అంతరం లేకుండా పోయింది.
7.14.20
भग्नांस्तु तान्समालक्ष्य यक्षेन्द्रांस्तु महाबलान् ।
धनाध्यक्षो महाबाहुः प्रेषयामास यक्षकान् ॥ ७.१४.२० ॥
బలవంతులైన యక్షనాయకులు ఓడిపోవడాన్ని చూసిన మహాబాహువు ధనాధ్యక్షుడు (కుబేరుడు) యక్షులను పంపాడు.
7.14.21
एतस्मिन्नन्तरे राम विस्तीर्णबलवाहनः ।
प्रेषितो न्यपतद्यक्षो नाम्ना संयोधकण्टकः ॥ ७.१४.२१ ॥
రామా, ఈలోగా విశాలమైన సైన్యం, వాహనాలతో 'సంయోధకంటకుడు' అనే యక్షుడు పంపబడి విరుచుకుపడ్డాడు.
7.14.22
तेन चक्रेण मारीचो विष्णुनेव रणे हतः ।
पतितो भूतले शैलात्क्षीणपुण्य इव ग्रहः ॥ ७.१४.२२ ॥
ఆ చక్రంతో మారీచుడు విష్ణువు చేత వలె రణంలో కొట్టబడ్డాడు; పుణ్యం క్షీణించిన గ్రహం కొండ నుండి పడినట్లు నేలపై పడ్డాడు.
7.14.23
ससञ्ज्ञस्तु मुहूर्तेन स विश्रम्य निशाचरः ।
तं यक्षं योधयामास स च भग्नः प्रदुद्रुवे ॥ ७.१४.२३ ॥
అయితే ఒక్క క్షణంలో తెలివి తెచ్చుకుని విశ్రమించిన ఆ నిశాచరుడు ఆ యక్షునితో యుద్ధం చేశాడు; అతడు ఓడి పారిపోయాడు.
7.14.24
ततः काञ्चनचित्राङ्गं वैडूर्यरजसोक्षितम् ।
मर्यादां प्रतिहाराणां तोरणान्तरमाविशत् ॥ ७.१४.२४ ॥
అప్పుడు బంగారు విచిత్రాంగమూ, వైడూర్యపు ధూళితో చల్లబడినదీ అయినది ద్వారపాలకుల సరిహద్దు దాటి తోరణాల మధ్య ప్రవేశించింది.
7.14.25
तं तु राजन्दशग्रीवं प्रविशन्तं निशाचरम् ।
सूर्यभानुरिति ख्यातो द्वारपालो न्यवारयत् ॥ ७.१४.२५ ॥
ఓ రాజా, లోపలికి ప్రవేశిస్తున్న ఆ దశగ్రీవ నిశాచరుడిని 'సూర్యభానుడు' అని పేరుపొందిన ద్వారపాలకుడు అడ్డుకున్నాడు.
7.14.26
स वार्यमाणो यक्षेण प्रविवेश निशाचरः ।
यदा तु वारितो राम न व्यतिष्ठत्स राक्षसः ॥ ७.१४.२६ ॥
యక్షుడు అడ్డుకున్నా ఆ నిశాచరుడు లోపలికి ప్రవేశించాడు. ఓ రామా, అడ్డగించినప్పటికీ ఆ రాక్షసుడు ఆగలేదు.
7.14.27
ततस्तोरणमुत्पाट्य तेन यक्षेण ताडितः ।
रुधिरं प्रस्रवन्भाति शैलो धातुस्रवैरिव ॥ ७.१४.२७ ॥
అప్పుడు అతడు తోరణాన్ని పెకలించాడు; ఆ యక్షుడు దానితోనే అతడిని కొట్టాడు. రక్తం కారుతూ అతడు ధాతు ప్రవాహాలతో ప్రవహించే పర్వతంలా మెరిశాడు.
7.14.28
स शैलशिखराभेण तोरणेन समाहतः ।
जगाम न क्षतिं वीरो वरदानात्स्वयम्भुवः ॥ ७.१४.२८ ॥
పర్వత శిఖరంలా ఉన్న ఆ తోరణంతో బలంగా కొట్టబడినా, ఆ వీరుడు స్వయంభువు (బ్రహ్మ) వరం వల్ల ఏ హాని పొందలేదు.
7.14.29
तेनैव तोरणेनाथ यक्षस्तेनाभिताडितः ।
नादृश्यत तदा यक्षो भस्मीकृततनुस्तदा ॥ ७.१४.२९ ॥
అప్పుడు అదే తోరణంతో అతడు ఆ యక్షుడిని తిరిగి కొట్టాడు. అప్పుడు యక్షుడి శరీరం భస్మమై కనిపించలేదు.
7.14.30
ततः प्रदुद्रुवुः सर्वे दृष्ट्वा रक्षःपराक्रमम् ।
ततो नदीर्गुहाश्चैव विविशुर्भयपीडिताः ।
त्यक्तप्रहरणाः श्रान्ता विवर्णवदनास्तदा ॥ ७.१४.३० ॥
అప్పుడు రాక్షసుడి పరాక్రమాన్ని చూసి వారంతా పారిపోయారు. భయంతో పీడితులై, ఆయుధాలు విడిచి, అలసి, వివర్ణమైన ముఖాలతో నదులలోకి, గుహలలోకి ప్రవేశించారు.