వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.19.1
अथ जित्वा मरुत्तं स प्रययौ राक्षसाधिपः ।
नगराणि नरेन्द्राणां युद्धकाङ्क्षी दशाननः ॥ ७.१९.१ ॥
మరుత్తుని జయించిన తరువాత రాక్షసాధిపతి యుద్ధకాంక్షతో రాజుల నగరాల వైపు వెళ్ళాడు, ఆ దశాననుడు.
7.19.2
समासाद्य तु राजेन्द्रान्महेन्द्रवरुणोपमान् ।
अब्रवीद्राक्षसेन्द्रस्तु युद्धं मे दीयतामिति ॥ ७.१९.२ ॥
మహేంద్రుడు, వరుణుడితో సమానులైన ఆ రాజశ్రేష్ఠుల వద్దకు చేరి రాక్షసేంద్రుడు ఇలా అన్నాడు, "నాకు యుద్ధం ఇవ్వండి."
7.19.3
निर्जिताः स्मेति वा ब्रूत एष मे हि सुनिश्चयः ।
अन्यथा कुर्वतामेवं मोक्षो नैवोपपद्यते ॥ ७.१९.३ ॥
"మేము ఓడిపోయామని చెప్పండి; ఇది నా దృఢ నిశ్చయం. లేకపోతే ఇలా చేసేవారికి విముక్తి లభించదు."
7.19.4
ततस्त्वभीरवः प्राज्ञाः पार्थिवा धर्मनिश्चयाः ।
मन्त्रयित्वा ततो ऽन्योन्यं राजानः सुमहाबलाः ।
निर्जिताः स्मेत्यभाषन्त ज्ञात्वा वरबलं रिपोः ॥ ७.१९.४ ॥
భయరహితులు, జ్ఞానులు, ధర్మనిశ్చయులు అయిన ఆ మహాబలవంతులైన రాజులు తమలో తాము ఆలోచించి, శత్రువు శ్రేష్ఠ బలాన్ని తెలుసుకుని, "మేము ఓడిపోయాము" అన్నారు.
7.19.5
दुष्यन्तः सुरथो गाधिर्गयो राजा पुरूरवाः ।
एते सर्वे ऽब्रुवंस्तात निर्जिताः स्मेति पार्थिवाः ॥ ७.१९.५ ॥
దుష్యంతుడు, సురథుడు, గాధి, గయ రాజు, పురూరవుడు—ఈ రాజులందరూ, "తాతా, మేము ఓడిపోయాము" అన్నారు.
7.19.6
अथायोध्यां समासाद्य रावणो राक्षसाधिपः ॥ ७.१९.६ ॥
ఆ తరువాత అయోధ్యను చేరిన రాక్షసాధిపతి రావణుడు...
7.19.7
सुगुप्तामनरण्येन शक्रेणेवामरावतीम् ।
स तं पुरुषशार्दूलं पुरन्दरसमं बले ॥ ७.१९.७ ॥
అనరణ్యుడు సురక్షితంగా కాపాడిన ఆ అయోధ్య, ఇంద్రుడు కాపాడే అమరావతిలా ఉండింది. ఆ రాజు మనుషులలో పులి వంటివాడు, బలంలో పురందరునితో సమానుడు.
7.19.8
प्राह राजानमासाद्य युद्धं देहीति रावणः ।
निर्जितो ऽस्मीति वा ब्रूहि त्वमेवं मम शासनम् ॥ ७.१९.८ ॥
రావణుడు రాజు దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా అన్నాడు: "యుద్ధం ఇవ్వు, లేదా 'నేను ఓడిపోయాను' అని చెప్పు. నా ఆజ్ఞను ఈ విధంగా పాటించు."
7.19.9
अयोध्याधिपतिस्तस्य श्रुत्वा पापात्मनो वचः ।
अनरण्यस्तु सङ्क्रुद्धो राक्षसेन्द्रमथाब्रवीत् ॥ ७.१९.९ ॥
అయోధ్యాధిపతి అనరణ్యుడు ఆ పాపాత్ముని మాటలు విని, కోపంతో రాక్షసేంద్రునితో ఇలా అన్నాడు.
7.19.10
दीयते द्वन्द्वयुद्धं ते राक्षसाधिपते मया ।
सन्तिष्ठ क्षिप्रमायत्तो भव चैवं भवाम्यहम् ॥ ७.१९.१० ॥
"రాక్షసాధిపతీ, నేను నీకు ద్వంద్వ యుద్ధం ఇస్తున్నాను. వెంటనే స్థిరంగా నిలబడు, సిద్ధంగా ఉండు — నేనూ అలాగే సిద్ధంగా ఉన్నాను."
7.19.11
अथ पूर्वं श्रुतार्थेन निर्जितं सुमहद्बलम् ।
निष्क्रामत्तन्नरेन्द्रस्य बलं रक्षोवधोद्यतम् ॥ ७.१९.११ ॥
అప్పుడు ముందే విషయం విన్నవారిచే ఓడించబడిన ఆ మహాసైన్యం — ఆ నరేంద్రుని సైన్యం రాక్షసులను వధించడానికి సిద్ధమై బయలుదేరింది.
7.19.12
नागानां दशसाहस्रं वाजिनां नियुतं तथा ।
रथानां बहुसाहस्रं पत्तीनां च नरोत्तम ॥ ७.१९.१२ ॥
ఏనుగులు పదివేలు, గుర్రాలు లక్ష, అలాగే రథాలు అనేక వేలు, కాలిబాట సైనికులు — ఓ నరోత్తమా!
7.19.13
महीं सञ्छाद्य निष्क्रान्तं सपदातिरथं रणे ।
ततः प्रवृत्तं सुमहद्युद्धं युद्धविशारद ॥ ७.१९.१३ ॥
భూమిని కప్పుతూ కాలిబంటులు, రథాలతో రణభూమిలోకి బయలుదేరారు; అప్పుడు యుద్ధనిపుణుడా, అత్యంత మహాయుద్ధం మొదలైంది.
7.19.14
अनरण्यस्य नृपते राक्षसेन्द्रस्य चाद्भुतम् ।
तद्रावणबलं प्राप्य बलं तस्य महीपतेः ॥ ७.१९.१४ ॥
అనరణ్య రాజుకు, రాక్షసేంద్రునికి మధ్య జరిగిన ఆ అద్భుత యుద్ధం; రావణుని సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్న ఆ రాజు సైన్యం…
7.19.15
प्राणश्यत तदा सर्वं हव्यं हुतमिवानले ।
युद्ध्वा च सुचिरं कालं कृत्वा विक्रममुत्तमम् ॥ ७.१९.१५ ॥
అప్పుడు అతని సైన్యమంతా అగ్నిలో వేసిన హవిస్సులా నశించిపోయింది; చాలాసేపు యుద్ధం చేసి ఉత్తమ పరాక్రమం చూపించి…
7.19.16
प्रज्वलन्तं तमासाद्य क्षिप्रमेवावशेषितम् ।
प्राविशत्सङ्कुलं तत्र शलभा इव पावकम् ।
नश्यति स्म बलं तत्र हव्यं हुतमिवानले ॥ ७.१९.१६ ॥
ప్రజ్వలిస్తున్న అతని వద్దకు చేరి, మిగిలిన సైన్యం వెంటనే అక్కడి గుంపులో అగ్నిలో పడే పురుగుల్లా ప్రవేశించింది; అక్కడ సైన్యం నశించింది, అగ్నిలో వేసిన హవిస్సులా.
7.19.17
सो ऽपश्यत्तन्नरेन्द्रस्तु नश्यमानं महाबलम् ।
महार्णवं समासाद्य वनापगशतं यथा ॥ ७.१९.१७ ॥
ఆ రాజు తన మహాసైన్యం నశించడాన్ని చూశాడు; వందల అడవి నదులు మహాసముద్రాన్ని చేరినట్లుగా.
7.19.18
ततः शक्रधनुःप्रख्यं धनुर्विस्फारयन्स्वयम् ।
आससाद नरेन्द्रस्तं रावणं क्रोधमूर्च्छितः ॥ ७.१९.१८ ॥
అప్పుడు ఇంద్రధనుస్సులా ఉన్న తన ధనువును స్వయంగా బాగా సాగదీస్తూ, కోపంతో మూర్ఛిల్లిన ఆ రాజు ఆ రావణుని ఎదుటికి వచ్చాడు.
7.19.19
अनरण्येन ते ऽमात्या मारीचशुकसारणाः ।
प्रहस्तसहिता भग्ना व्यद्रवन्त मृगा इव ॥ ७.१९.१९ ॥
అనరణ్యునిచే ఓడిపోయి, ఆ మంత్రులు మారీచ, శుక, సారణ, ప్రహస్తులతో కలిసి జింకల వలె చెల్లాచెదురుగా పారిపోయారు.
7.19.20
ततो बाणशतान्यष्टौ पातयामास मूर्धनि ।
तस्य राक्षसराजस्य इक्ष्वाकुकुलनन्दनः ॥ ७.१९.२० ॥
అప్పుడు ఇక్ష్వాకు వంశానికి ఆనందదాయకుడు ఆ రాక్షసరాజు తలపై ఎనిమిది వందల బాణాలను ప్రయోగించాడు.
7.19.21
तस्य बाणाः पतन्तस्ते चक्रिरे न क्षतं क्वचित् ।
वारिधारा इवाभ्रेभ्यः पतन्त्यो गिरिमूर्धनि ॥ ७.१९.२१ ॥
అతనిపై పడిన ఆ బాణాలు ఎక్కడా గాయం చేయలేకపోయాయి; మేఘాల నుండి పర్వతశిఖరంపై పడే నీటిధారల వలె.
7.19.22
ततो राक्षसराजेन क्रुद्धेन नृपतिस्तदा ।
तलेनाभिहतो मूर्ध्नि स रथान्निपपात ह ॥ ७.१९.२२ ॥
అప్పుడు కోపించిన రాక్షసరాజు ఆ రాజు తలపై అరచేతితో కొట్టాడు; అతడు రథం నుండి పడిపోయాడు.
7.19.23
स राजा पतितो भूमौ विह्वलाङ्गः प्रवेपितः ।
वज्रदग्ध इवारण्ये सालो निपतितो यथा ॥ ७.१९.२३ ॥
ఆ రాజు నేలపై పడిపోయాడు; అతని అవయవాలు నిస్సత్తువై వణికాయి — అడవిలో పిడుగుచే కాలిన సాల వృక్షం కూలినట్లు.
7.19.24
तं प्रहस्याब्रवीद्द्रक्ष इक्ष्वाकुं पृथिवीपतिम् ।
किमिदानीं फलं प्राप्तं त्वया मां प्रति युद्ध्यता ॥ ७.१९.२४ ॥
అతడిని చూసి నవ్వుతూ రాక్షసుడు ఇక్ష్వాకు వంశజుడైన భూపతితో అన్నాడు — "నాతో యుద్ధం చేసినందుకు ఇప్పుడు నీకు ఏ ఫలం లభించింది?"
7.19.25
त्रैलोक्ये नास्ति यो द्वन्द्वं मम दद्यान्नराधिप ।
शङ्के प्रसक्तो भोगेषु न शृणोषि बलं मम ॥ ७.१९.२५ ॥
ఓ నరాధిపా, మూడు లోకాలలోనూ నాతో ద్వంద్వ యుద్ధం చేయగలవాడు ఎవడూ లేడు. నీవు భోగాలలో మునిగి ఉన్నందున నా బలాన్ని వినలేదని అనుకుంటున్నాను.
7.19.26
तस्यैवं ब्रुवतो राजा मन्दासुर्वाक्यमब्रवीत् ।
किं शक्यमिह कर्तुं वै कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ७.१९.२६ ॥
అతడు ఇలా పలుకగా, మందమైన మనసుతో ఉన్న రాజు ఇలా అన్నాడు: ఇక్కడ చేయగలిగినదేముంది? కాలాన్ని ఎవరూ అతిక్రమించలేరు.
7.19.27
नह्यहं निर्जितो रक्षस्त्वया चात्मप्रशंसिना ।
कालेनैव विपन्नो ऽहं हेतुभूतस्तु मे भवान् ॥ ७.१९.२७ ॥
ఓ రాక్షసా, ఆత్మప్రశంస చేసుకునే నీచేత నేను జయించబడలేదు. కాలం వల్లనే నేను నశించాను; కానీ నీవే నాకు కారణమయ్యావు.
7.19.28
किं त्विदानीं मया शक्यं कर्तुं प्राणपरिक्षये ।
नह्यहं विमुखी रक्षो युध्यमानस्त्वया हतः ॥ ७.१९.२८ ॥
కానీ ఇప్పుడు ప్రాణాలు పోయే సమయంలో నేను ఏం చేయగలను? ఓ రాక్షసా, నేను యుద్ధానికి వెన్ను చూపలేదు; యుద్ధం చేస్తుండగానే నీచేత చంపబడ్డాను.
7.19.29
इक्ष्वाकुपरिभावित्वाद्वचो वक्ष्यामि राक्षस ।
यदि दत्तं यदि हुतं यदि मे सुकृतं तपः ॥
यदि गुप्ताः प्रजाः सम्यक्तदा सत्यं वचो ऽस्तु मे ॥ ७.१९.२९ ॥
ఓ రాక్షసా, ఇక్ష్వాకు వంశ సంస్కారాలతో పెరిగినవాడిని కనుక ఈ మాట చెబుతున్నాను: నేను దానం చేసినా, హోమం చేసినా, నా పుణ్యమూ తపస్సూ ఉన్నా, నా ప్రజలను సరిగా కాపాడినా, అప్పుడు నా ఈ మాట సత్యమగుగాక.
7.19.30
उत्पत्स्यते कुले ह्यस्मिन्निक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
रामो दाशरथिर्नाम यस्ते प्राणान्हरिष्यति ॥ ७.१९.३० ॥
మహాత్ములైన ఇక్ష్వాకుల ఈ వంశంలో దశరథుని కుమారుడు రాముడు అనే పేరుతో జన్మిస్తాడు; అతడు నీ ప్రాణాలను హరిస్తాడు.
7.19.31
ततो जलधरोदग्रस्ताडितो देवदुन्दुभिः ।
तस्मिन्नुदाहृते शापे पुष्पवृष्टिश्च खाच्च्युता ॥ ७.१९.३१ ॥
అప్పుడు మేఘంలా గంభీరంగా దేవదుందుభి మ్రోగింది. ఆ శాపం పలకబడినప్పుడు ఆకాశం నుండి పుష్పవృష్టి కురిసింది.
7.19.32
ततः स राजा राजेन्द्र गतः स्थानं त्रिविष्टपम् ।
स्वर्गते च नृपे तस्मिन्राक्षसः सो ऽपसर्पत ॥ ७.१९.३२ ॥
అప్పుడు రాజేంద్రా, ఆ రాజు త్రివిష్టపం అనే స్వర్గలోకానికి వెళ్ళాడు. ఆ రాజు స్వర్గానికి వెళ్ళగానే, ఆ రాక్షసుడు అక్కడ నుండి జారిపోయాడు.