वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.36.1
ततः पितामहं दृष्ट्वा वायुः पुत्रवधार्दितः ।
शिशुकं तं समादाय उत्तस्थौ धातुरग्रतः ॥ ७.३६.१ ॥
तेव्हा पुत्रवधाने पीडित झालेल्या वायूने पितामहांना पाहिले आणि त्या बालकाला घेऊन धात्याच्या समोर उभा राहिला.
7.36.2
चलकुण्डलमौलिस्रक्तपनीयविभूषणः ।
पादयोर्न्यपतद्वायुस्तिस्रोपस्थाय वेधसे ॥ ७.३६.२ ॥
डोलणारी कुंडले, मुकुट, माळा आणि सोन्याची आभूषणे धारण केलेला वायू निर्मात्याजवळ जाऊन त्याच्या चरणी पडला.
7.36.3
तं तु वेदविदा तेन लम्बाभरणशोभिना ।
वायुमुत्थाप्य हस्तेन शिशुं तं परिमृष्टवान् ॥ ७.३६.३ ॥
पण वेदज्ञ अशा त्याने, लोंबणाऱ्या अलंकारांनी शोभणाऱ्या वायूला उठवून हाताने त्या बालकाला कुरवाळले.
7.36.4
स्पृष्टमात्रस्ततः सो ऽथ सलीलं पद्मयोनिना ।
जलसिक्तं यथा सस्यं पुनर्जीवितमाप्तवान् ॥ ७.३६.४ ॥
स्पर्श होताच तो, पद्मयोनी ब्रह्मदेवाच्या लीलामय स्पर्शाने, पाण्याने शिंपडलेल्या पिकाप्रमाणे पुन्हा जीवन पावला.
7.36.5
प्राणवन्तमिमं दृष्ट्वा प्राणो गन्धवहो मुदा ।
चचार सर्वभूतेषु सन्निरुद्धं यथा पुरा ॥ ७.३६.५ ॥
याला जिवंत पाहून सुगंध वाहणारा प्राणवायू आनंदाने पूर्वीप्रमाणे, पूर्वी रोखलेला, सर्व प्राण्यांत पुन्हा संचार करू लागला.
7.36.6
मरुद्रोधाद्विनिर्मुक्तास्ताः प्रजा मुदिता ऽभवन् ।
शीतदाहविनिर्मुक्ताः पद्मिन्य इव साम्बुजाः ॥ ७.३६.६ ॥
वायूच्या अडथळ्यातून मुक्त झालेली ती प्रजा आनंदित झाली, जसे थंडी व उष्णतेपासून मुक्त झालेली कमळांनी भरलेली सरोवरे आनंदतात.
7.36.7
ततस्त्रियुग्मस्त्रिककुत्ऺित्रधामा त्रिदशार्चितः ।
उवाच देवता ब्रह्मा मारुतप्रियकाम्यया ॥ ७.३६.७ ॥
तेव्हा तीन युगांचा स्वामी, त्रिलोकाधिपती, तिन्ही आश्रयस्थानांचा धनी, तीस देवांनी पूजिलेला ब्रह्मदेव मारुताला (वायूला) संतुष्ट करण्याच्या इच्छेने देवांना म्हणाला.
7.36.8
भो महेन्द्रेशवरुणप्रजेश्वरधनेश्वराः ।
जानतामपि वः सर्वं वक्ष्यामि श्रूयतां हितम् ॥ ७.३६.८ ॥
हे महेंद्रा, ईशा, वरुणा, प्रजापती व धनेश्वरा! तुम्हाला सर्व काही माहीत असले तरी मी तुम्हाला हितकारक गोष्ट सांगतो; ऐका.
7.36.9
अनेन शिशुना कार्यं कर्तव्यं वो भविष्यति ।
तद्वदध्वं वरान्सर्वे मारुतस्यास्य तुष्टये ॥ ७.३६.९ ॥
या बालकाकडून तुम्हाला एक कार्य करावे लागेल; म्हणून तुम्ही सर्वांनी या मारुताच्या संतोषासाठी वर द्यावेत.
7.36.10
ततः सहस्रनयनः प्रीतियुक्तः शुभाननः ।
कुशेशयमयीं मालामुत्क्षिप्येदं वचो ऽब्रवीत् ॥ ७.३६.१० ॥
तेव्हा सहस्रनेत्र इंद्र प्रसन्न होऊन, प्रसन्न मुखाने कमळांची माळ उंचावून असे बोलला.
7.36.11
मत्करोत्सृष्टवज्रेण हनुरस्य यथा हतः ।
नाम्ना वै कपिशार्दूलो भविता हनुमानिति ॥ ७.३६.११ ॥
माझ्या हातातून फेकलेल्या वज्राने याची हनुवटी आहत झाली; वानरश्रेष्ठ हा 'हनुमान' नावाने प्रसिद्ध होईल.
7.36.12
अहमस्य प्रदास्यामि परमं वरमद्भुतम् ।
इतः प्रभृति वज्रस्य ममावध्यो भविष्यति ॥ ७.३६.१२ ॥
मी याला परम अद्भुत वर देईन; आजपासून माझ्या वज्राने हा अवध्य राहील.
7.36.13
मार्तण्डस्त्वब्रवीत्तत्र भगवांस्तिमिरापहः ।
तेजसो ऽस्य मदीयस्य ददामि शतिकां कलाम् ॥ ७.३६.१३ ॥
तेथे अंधार दूर करणारे भगवान मार्तंड म्हणाले, "माझ्या तेजाचा शंभरावा भाग मी याला देईन."
7.36.14
यदा तु शास्त्राण्यध्येतुं शक्तिरस्य भविष्यति ।
तदास्य शास्त्रं दास्यामि येन वाग्ग्मी भविष्यति ॥ ७.३६.१४ ॥
याच्यात शास्त्रे अभ्यासण्याची शक्ती येईल तेव्हा, ज्याने हा वाग्मी होईल ते शास्त्र मी याला देईन.
7.36.15
नचास्य भविता कश्चित्सदृशः शास्त्रदर्शने ।
वरुणश्च वरं प्रादान्नास्य मृत्युर्भविष्यति ।
वर्षायुतशतेनापि मत्पाशादुदकादपि ॥ ७.३६.१५ ॥
शास्त्रदर्शनात याच्यासारखा कोणी होणार नाही. वरुणानेही वर दिला: माझ्या पाशाने किंवा पाण्याने याचा मृत्यू होणार नाही, शेकडो हजारो वर्षे उलटली तरीही.
7.36.16
यमो दण्डादवध्यत्वमरोगत्वं च नित्यशः ।
वरं ददामि सन्तुष्ट अविषादं च संयुगे ॥ ७.३६.१६ ॥
यम म्हणाला, "संतुष्ट होऊन मी तुला वर देतो: माझ्या दंडाने तुझा वध होणार नाही, तू नेहमी निरोगी राहशील आणि युद्धात तुला खेद होणार नाही."
7.36.17
गदेयं मामिका नैनं संयुगेषु वधिष्यति ।
इत्येवं वरदः प्राह तदा ह्येकाक्षिपिङ्गलः ॥ ७.३६.१७ ॥
"माझी ही गदा युद्धात याला मारणार नाही" — असे वरदाता, एकाक्ष पिंगल तेव्हा म्हणाला.
7.36.18
मत्तो मदायुधानां च न वध्यो ऽयं भविष्यति ।
इत्येवं शङ्करेणापि दत्तो ऽस्य परमो वरः ॥ ७.३६.१८ ॥
"माझ्याकडून आणि माझ्या मदोन्मत्त शस्त्रांकडूनही हा मारला जाणार नाही" — असा शंकरानेही याला परम वर दिला.
7.36.19
सर्वेषां ब्रह्मदण्डानामवध्यो ऽयं भविष्यति ।
दीर्घायुश्च महात्मा च इति ब्रह्माब्रवीद्वचः ॥ ७.३६.१९ ॥
हा सर्व ब्रह्मदंडांपासून अवध्य राहील, दीर्घायुषी आणि महात्मा होईल, असे ब्रह्मदेव बोलले.
7.36.20
विश्वकर्मा च दृष्ट्वैनं बालसूर्योपमं शिशुम् ।
शिल्पिनां प्रवरः प्रादाद्वरमस्य महामतिः ॥ ७.३६.२० ॥
बालसूर्यासारख्या या बालकाला पाहून शिल्पकारांत श्रेष्ठ, महामती विश्वकर्म्याने याला वर दिला.
7.36.21
मत्कृतानि च शस्त्राणि यानि दिव्यानि संयुगे ।
तैरवध्यत्वमापन्नश्चिरजीवी भविष्यति ॥ ७.३६.२१ ॥
माझ्याद्वारे निर्मित जी दिव्य शस्त्रे युद्धात आहेत, त्यांच्याकडूनही अवध्यत्व मिळवून हा चिरंजीव होईल.
7.36.22
ततः सुराणां तु वरैर्दृष्ट्वा ह्येनमलङ्कृतम् ।
चतुर्मुखस्तुष्टमना वायुमाह जगद्गुरुः ॥ ७.३६.२२ ॥
देवांच्या वरांनी अलंकृत झालेल्या याला पाहून चतुर्मुख, प्रसन्न मनाचे जगद्गुरु ब्रह्मदेव वायूला म्हणाले.
7.36.23
अमित्राणां भयकरो मित्राणामभयङ्करः ।
अजेयो भविता पुत्रस्तव मारुत मारुतिः ॥ ७.३६.२३ ॥
शत्रूंना भयंकर आणि मित्रांना अभय देणारा, अजेय असा तुझा पुत्र होईल, हे मारुता — मारुती.
7.36.24
कामरूपः कामचारी कामगः प्लवतां वरः ।
भवत्यव्याहतगतिः कीर्तिमांश्च भविष्यति ॥ ७.३६.२४ ॥
इच्छेप्रमाणे रूप धारण करणारा, इच्छेप्रमाणे विहार करणारा, इच्छेप्रमाणे गमन करणारा, उड्या मारणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ होईल; त्याची गती अबाधित राहील आणि तो कीर्तिमान होईल.
7.36.25
रावणोत्सादनार्थानि रामप्रियकरणि च ।
रोमहर्षकराण्येष कर्ता कर्माणि संयुगे ॥ ७.३६.२५ ॥
रावणाच्या नाशासाठी आणि रामाला प्रिय, रोमांच उभे करणारी कर्मे हा युद्धात करील.
7.36.26
एवमुक्त्वा तमामन्त्र्य मारुतं त्वमरैः सह ।
यथागतं ययुः सर्वे पितामहपुरोगमाः ॥ ७.३६.२६ ॥
असे बोलून, वायुदेवाचा निरोप घेऊन, देवांसह ब्रह्मदेवांना पुढे करून सर्व जण आले त्याच मार्गाने परत गेले.
7.36.27
सो ऽपि गन्धवहः पुत्रं प्रगृह्य गृहमानयत् ।
अञ्जनायास्तमाचख्यौ वरदत्तं विनिर्गतः ॥ ७.३६.२७ ॥
तो वायुदेवही पुत्राला उचलून घरी घेऊन आला; वराने मिळालेल्या त्याची माहिती अंजनेला सांगून तो बाहेर गेला.
7.36.28
प्राप्य राम वरानेष वरदानसमन्वितः ।
बलेनात्मनि संस्थेन सो ऽपूर्यत यथा ऽर्णवः ॥ ७.३६.२८ ॥
हे राम, वरदान प्राप्त करून, वरदानाने युक्त असलेला हा, आपल्यात स्थिर बलाने समुद्रासारखा भरून गेला.
7.36.29
तरसा पूर्यमाणो ऽपि तदा वानरपुङ्गवः ।
आश्रमेषु महर्षीणामपराध्यति निर्भयः ॥ ७.३६.२९ ॥
तेव्हा तो वानरश्रेष्ठ बलाने भरलेला असूनही निर्भयपणे महर्षींच्या आश्रमांत अपराध करू लागला.
7.36.30
स्रुग्भाण्डान्यग्निहोत्रं च वल्कलाजिनसञ्चयान् ।
भग्नविच्छिन्नविध्वस्तान्संशान्तानां करोत्ययम् ॥ ७.३६.३० ॥
स्रुक्पात्रे, अग्निहोत्र, वल्कले आणि मृगचर्मांचे ढिगारे फोडून, तुकडे करून, विध्वंस करून हा शांत तपस्व्यांचे नुकसान करतो.
7.36.31
एवंविधानि कर्माणि प्रावर्तत महाबलः ।
सर्वेषां ब्रह्मदण्डानामवध्यः शम्भुना कृतः ॥ ७.३६.३१ ॥
महाबली असे कर्म करीत राहिला. शंभू (शिव) यांनी त्याला सर्व ब्रह्मदंडांपासून अवध्य केले होते.
7.36.32
जानन्त ऋषयस्तं वै सहन्ते तस्य शक्तितः ॥ ७.३६.३२ ॥
ऋषी त्याला ओळखत होते, म्हणून त्याच्या सामर्थ्यामुळे ते त्याला सहन करीत.
7.36.33
यथा केसरिणा त्वेष वायुना सो ऽञ्जनासुतः ।
प्रतिषिद्धो ऽपि मर्यादां लङ्घयत्येव वानरः ॥ ७.३६.३३ ॥
केसरी व वायू यांचा पुत्र अंजनासुत अडविला गेला तरी मर्यादा ओलांडतो, तसाच तो वानरही अडविला गेला तरी मर्यादा ओलांडतो.
7.36.34
ततो महर्षयः क्रुद्धा भृग्वङ्गिरसवंशजाः ।
शेपुरेनं रघुश्रेष्ठ नातिक्रुद्धातिमन्यवः ॥ ७.३६.३४ ॥
तेव्हा भृगु व अंगिरस वंशातील महर्षी क्रुद्ध झाले. हे रघुश्रेष्ठा, त्यांनी अति क्रोध न करता त्याला शाप दिला.
7.36.35
बाधसे यत्समाश्रित्य बलमस्मान्प्लवङ्गम ।
तद्दीर्घकालं वेत्तासि नास्माकं शापमोहितः ।
यदा ते स्मार्यते कीर्तिस्तदा ते वर्धते बलम् ॥ ७.३६.३५ ॥
हे वानरा, ज्या बलाच्या आधारे तू आम्हांस त्रास देतोस, ते बल तू दीर्घकाळ जाणणार नाहीस; आमच्या शापाने तू मोहित राहशील. जेव्हा तुझी कीर्ती स्मरली जाईल, तेव्हा तुझे बल वाढेल.
7.36.36
ततस्स हृततेजौजा महर्षिवचनौजसा ।
एषोश्रमाणि तान्येव मृदुभावं गतो ऽचरत् ॥ ७.३६.३६ ॥
तेव्हा महर्षींच्या वचनाच्या सामर्थ्याने त्याचे तेज व ओज हरण झाले; ती कृत्ये सोडून तो सौम्य स्वभाव धारण करून वागू लागला.
7.36.37
अथर्क्षरजसो नाम वालिसुग्रीवयोः पिता ।
सर्ववानरराजा ऽ ऽसीत्तेजसा भास्करप्रभः ॥ ७.३६.३७ ॥
नंतर वाली आणि सुग्रीव यांचे पिता ऋक्षरजस नावाचे सर्व वानरांचे राजे होते; तेजाने ते सूर्याच्या प्रभेसारखे होते.
7.36.38
स तु राज्यं चिरं कृत्वा वानराणां हरीश्वरः ।
स च ऋक्षरजा नाम कालधर्मेण सङ्गतः ॥ ७.३६.३८ ॥
वानरांचे तो स्वामी दीर्घकाल राज्य करून, कालधर्मानुसार ऋक्षरजस मृत्यू पावले.
7.36.39
तस्मिन्नस्तमिते चाथ मन्त्रिभिर्मन्त्रकोविदैः ।
पित्र्ये पदे कृतो वाली सुग्रीवो वालिनः पदे ॥ ७.३६.३९ ॥
ते अस्तंगत झाल्यावर मंत्रणेत निपुण मंत्र्यांनी पित्याच्या पदावर वालीची आणि वालीच्या पदावर सुग्रीवाची नियुक्ती केली.
7.36.40
सुग्रीवेण समं त्वस्य अद्वैधं छिद्रवर्जितम् ।
आबाल्यं सख्यमभवदनिलस्याग्निना यथा ॥ ७.३६.४० ॥
सुग्रीवाशी त्याची मैत्री अद्वैत आणि निर्दोष होती; बालपणापासूनच ती वायू आणि अग्नी यांच्या मैत्रीसारखी होती.
7.36.41
एष शापवशादेव न वेद बलमात्मनः ।
वालिसुग्रीवयोर्वैरं यदा राम समुत्थितम् ॥ ७.३६.४१ ॥
शापामुळेच तो आपले बल जाणत नव्हता; हे राम, वाली आणि सुग्रीव यांच्यात वैर उत्पन्न झाले तेव्हा असे घडले.
7.36.42
न ह्येष राम सुग्रीवो भ्राम्यमाणो ऽपि वालिना ॥ ७.३६.४२ ॥
हे राम, वालीने पळविले जाऊन फिरत असतानाही हा सुग्रीव (त्याला तोंड देण्यास समर्थ नव्हता).
7.36.43
देव जानाति न ह्येष बलमात्मनि मारुतिः ।
ऋषिशापाहृतबलस्तदैष कपिसत्तमः ॥ ७.३६.४३ ॥
हे देवा, हा मारुती आपले बल जाणत नाही; ऋषींच्या शापाने तेव्हा त्याचे बल हरण झाले होते; हा श्रेष्ठ वानर तेव्हा तसाच होता.
7.36.44
सिंहः कुञ्जररुद्धो वा आस्थितः सहितो रणे ॥ ७.३६.४४ ॥
हत्तीने अडवलेल्या सिंहासारखा, किंवा रणात ठामपणे उभ्या राहिलेल्या सिंहासारखा.
7.36.45
पराक्रमोत्साहमतिप्रतापसौशील्यमाधुर्यनयानयैश्च ।
गाम्भीर्यचातुर्यसुवीर्यधैर्यैर्हनूमतः को ऽभ्यधिको ऽस्ति लोके ॥ ७.३६.४५ ॥
पराक्रम, उत्साह, बुद्धी, प्रताप, सौशील्य, माधुर्य, नीति-अनीती, गांभीर्य, चातुर्य, सुवीर्य व धैर्य यांत हनुमानापेक्षा अधिक जगात कोण आहे?
7.36.46
असौ पुनर्व्याकरणं ग्रहीष्यन्सूर्योन्मुखः प्रष्टुमना कपीन्द्रः ।
उद्यद्गिरेरस्तगिरिं जगाम ग्रन्थं महद्धारयनप्रमेयः ॥ ७.३६.४६ ॥
अप्रमेय असा तो कपीन्द्र पुन्हा व्याकरण ग्रहण करण्यास उत्सुक होऊन, सूर्याकडे तोंड करून, विचारण्याच्या मनाने, उदयगिरीवरून अस्तगिरीकडे गेला; महान ग्रंथ धारण करीत.
7.36.47
ससूत्रवृत्त्यर्थपदं महार्थं ससङ्ग्रहं साद्ध्यति वै कपीन्द्रः ।
नह्यस्य कश्चित्सदृशो ऽस्ति शास्त्रे वैशारदे च्छन्दगतौ तथैव ॥ ७.३६.४७ ॥
कपीन्द्र सूत्र, वृत्ती, अर्थ, पदांसह महान अर्थाचा संग्रह पूर्ण करतो; शास्त्रात, वैशारद्य ज्ञानात आणि छंदाच्या गतीतही त्याच्यासारखा कोणी नाही.
7.36.48
सर्वासु विद्यासु तपोविधाने प्रस्पर्धते ऽयो हि गुरुं सुराणाम् ।
सो ऽयं नवव्याकरणार्थवेत्ता ब्रह्मा भविष्यत्यपि ते प्रसादात् ॥ ७.३६.४८ ॥
सर्व विद्यांत आणि तपाच्या विधानात तो देवगुरूशीही स्पर्धा करतो; हा नवीन व्याकरणार्थाचा जाणता तुमच्या प्रसादाने ब्रह्माही होईल.
7.36.49
प्रवीविवक्षोरिव सागरस्य लोकान्दिधक्षोरिव पावकस्य
युगक्षये ह्येव यथान्तकस्य हनूमतः स्थास्यति कः पुरस्तात् ॥ ७.३६.४९ ॥
जगाला गिळू इच्छिणाऱ्या सागराप्रमाणे, जगाला जाळू इच्छिणाऱ्या अग्नीप्रमाणे, युगान्ती आलेल्या यमाप्रमाणे असलेल्या हनुमंतासमोर कोण उभा राहू शकेल?
7.36.50
एषेव चान्ये च महाकपीन्द्राः सुग्रीवमैन्दद्विविदाः सनीलाः ।
सतारतारेयनलाः सरम्भास्त्वत्कारणाद्राम सुरैर्हि सृष्टाः ॥ ७.३६.५० ॥
हे राम! हाच नव्हे, तर सुग्रीव, मैंद, द्विविद, नील, तार, तारेय, नल आदी इतर महान वानर-सेनापती, जे उत्साहाने भरलेले आहेत, तुझ्यासाठीच देवांनी निर्माण केले आहेत.
7.36.51
तदेत्कथितं सर्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
हनूमतो बालभावे कर्मैतत्कथितं मया ॥ ७.३६.५१ ॥
तू मला जे विचारलेस ते सर्व असे मी सांगितले. हनुमंताच्या बालपणातील हे कर्म मी तुला सांगितले.
7.36.52
श्रुत्वा ऽगस्त्यस्य कथितं रामः सौमित्रिरेव च ।
विस्मयं परमं जग्मुर्वानरा राक्षसैः सह ॥ ७.३६.५२ ॥
अगस्त्यांचे कथन ऐकून राम, सौमित्री (लक्ष्मण) आणि वानर व राक्षस यांना मोठे आश्चर्य वाटले.
7.36.53
अगस्त्यस्त्वब्रवीद्रामं सर्वमेतछ्रुतं त्वया ।
दृष्टः सम्भाषितश्चासि राम गच्छामहे वयम् ॥ ७.३६.५३ ॥
तेव्हा अगस्त्य रामाला म्हणाले — 'राम! हे सर्व तू ऐकलेस. तुला पाहिले गेले, तुझ्याशी संभाषणही झाले. आता आम्ही निघतो.'
7.36.54
श्रुत्वैतद्राघवो वाक्यमगस्त्यस्योग्रतेजसः ।
प्राञ्जलिः प्रणतश्चापि महर्षिमिदमब्रवीत् ॥ ७.३६.५४ ॥
उग्र तेजस्वी अगस्त्यांचे हे बोलणे ऐकून राघवाने (रामाने) हात जोडून, नमस्कार करून त्या महर्षींना असे म्हटले.
7.36.55
अद्य मे देवता हृष्टाः पितरः प्रपितामहाः ।
युष्माकं दर्शनादेव नित्यं तुष्टाः सबान्धवाः ॥ ७.३६.५५ ॥
आज माझे देव, पितर आणि प्रपितामह तुमच्या दर्शनानेच हर्षित झाले आहेत; बांधवांसह ते सदैव तृप्त आहेत.
7.36.56
विज्ञाप्यं तु ममैतद्धि यद्वदाम्यागतस्पृहः ।
तद्भवद्भिर्मम कृते कर्तव्यमनुकम्पया ॥ ७.३६.५६ ॥
मी जे इच्छेने आलो आहे ते हे माझे निवेदन मी सांगतो; करुणेने ते तुम्ही माझ्यासाठी अवश्य करावे.
7.36.57
पौरजानपदान्स्थाप्य स्वकार्येष्वहमागतः ।
क्रतूनेव करिष्यामि प्रभावाद्भवतां सताम् ॥ ७.३६.५७ ॥
नगरवासी आणि ग्रामवासी यांना आपापल्या कामात स्थापित करून मी आलो आहे; तुम्हा सत्पुरुषांच्या प्रभावाने मी यज्ञच करीन.
7.36.58
सदस्या मम यज्ञेषु भवन्तो नित्यमेव तत् ।
भविष्यथ महावीर्या ममानुग्रहकाङ्क्षिणः ॥ ७.३६.५८ ॥
माझ्या यज्ञांमध्ये तुम्ही नेहमीच सदस्य व्हाल; माझ्या अनुग्रहाची इच्छा धरणारे महापराक्रमी असाल.
7.36.59
अहं युष्मान्समाश्रित्य तपोनिर्धूतकल्मषान् ।
अनुग्रहीतः पितृभिर्भविष्यामि सुनिर्वृतः ॥ ७.३६.५९ ॥
तपश्चर्येने पापमुक्त झालेल्या तुम्हांस आश्रय घेऊन, पितरांच्या अनुग्रहाने मी उपकृत आणि अत्यंत संतुष्ट होईन.
7.36.60
तदागन्तव्यमनिशं भवद्भिरिह सङ्गतैः ।
अगस्त्याद्यास्तु तच्छ्रुत्वा ऋषयः संशितव्रताः ॥ ७.३६.६० ॥
म्हणून तुम्ही येथे एकत्र होऊन सतत यावे.” अगस्त्य आदी दृढव्रती ऋषी हे ऐकून—
7.36.61
एवमस्त्विति तं चोक्त्वा प्रयातुमुपचक्रमुः ॥ ७.३६.६१ ॥
"असेच होवो" असे त्यांना सांगून ते निघण्याच्या तयारीला लागले.
7.36.62
एवमुक्त्वा गताः सर्वे ऋषयस्ते यथागतम् ।
राघवश्च तमेवार्थं चिन्तयामास विस्मितः ॥ ७.३६.६२ ॥
असे सांगून ते सर्व ऋषी आले त्याच मार्गाने परत गेले. राघव आश्चर्यचकित होऊन त्याच विषयाचा विचार करू लागला.
7.36.63
ततो ऽस्तं भास्करे याते विसृज्य नृपवानरान् ।
सन्ध्यामुपास्य विधिवत्तदा नरवरोत्तमः ।
प्रवृत्तायां रजन्यां तु सो ऽन्तःपुरचरो ऽभवत् ॥ ७.३६.६३ ॥
नंतर सूर्य अस्तास गेल्यावर राजांना व वानरांना निरोप देऊन, नरश्रेष्ठाने यथाविधी संध्योपासना केली. रात्र सुरू झाल्यावर तो अंतःपुरात गेला.