వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.36.1
ततः पितामहं दृष्ट्वा वायुः पुत्रवधार्दितः ।
शिशुकं तं समादाय उत्तस्थौ धातुरग्रतः ॥ ७.३६.१ ॥
అప్పుడు కుమారుని మరణంతో పీడితుడైన వాయువు పితామహుడిని చూసి, ఆ శిశువును తీసుకొని ధాత ఎదుట లేచి నిలిచాడు.
7.36.2
चलकुण्डलमौलिस्रक्तपनीयविभूषणः ।
पादयोर्न्यपतद्वायुस्तिस्रोपस्थाय वेधसे ॥ ७.३६.२ ॥
కదులుతున్న కుండలాలు, కిరీటం, మాల, బంగారు ఆభరణాలు ధరించిన వాయువు సృష్టికర్త వద్దకు చేరి ఆయన పాదాలపై పడ్డాడు.
7.36.3
तं तु वेदविदा तेन लम्बाभरणशोभिना ।
वायुमुत्थाप्य हस्तेन शिशुं तं परिमृष्टवान् ॥ ७.३६.३ ॥
కానీ వేదజ్ఞుడైన ఆయన, వేలాడే ఆభరణాలతో ప్రకాశించే వాయువును లేవనెత్తి, తన చేతితో ఆ శిశువును నిమిరాడు.
7.36.4
स्पृष्टमात्रस्ततः सो ऽथ सलीलं पद्मयोनिना ।
जलसिक्तं यथा सस्यं पुनर्जीवितमाप्तवान् ॥ ७.३६.४ ॥
తాకిన వెంటనే ఆయన, పద్మయోని యొక్క లీలాస్పర్శతో, నీటితో తడిసిన పైరు మళ్లీ జీవం పొందినట్లు తిరిగి జీవం పొందాడు.
7.36.5
प्राणवन्तमिमं दृष्ट्वा प्राणो गन्धवहो मुदा ।
चचार सर्वभूतेषु सन्निरुद्धं यथा पुरा ॥ ७.३६.५ ॥
ఇతడు ప్రాణంతో ఉండటం చూసి, సుగంధాన్ని మోసే ప్రాణవాయువు సంతోషంతో మునుపటిలా, అంతకుముందు నిరోధించబడినట్లుగా, సమస్త ప్రాణులలో సంచరించాడు.
7.36.6
मरुद्रोधाद्विनिर्मुक्तास्ताः प्रजा मुदिता ऽभवन् ।
शीतदाहविनिर्मुक्ताः पद्मिन्य इव साम्बुजाः ॥ ७.३६.६ ॥
గాలి అడ్డంకి నుండి విముక్తులైన ఆ ప్రజలు సంతోషించారు; చలి, వేడి నుండి విముక్తమైన పద్మాలతో కూడిన సరస్సుల వలె.
7.36.7
ततस्त्रियुग्मस्त्रिककुत्ऺित्रधामा त्रिदशार्चितः ।
उवाच देवता ब्रह्मा मारुतप्रियकाम्यया ॥ ७.३६.७ ॥
అప్పుడు మూడు యుగాలకు అధిపతి, త్రిలోకాధిపతి, మూడు నివాసాలు కలవాడు, ముప్పై దేవతలచే పూజింపబడువాడు అయిన బ్రహ్మ, మారుతుని (వాయువును) సంతోషపెట్టాలనే కోరికతో దేవతలతో ఇలా అన్నాడు.
7.36.8
भो महेन्द्रेशवरुणप्रजेश्वरधनेश्वराः ।
जानतामपि वः सर्वं वक्ष्यामि श्रूयतां हितम् ॥ ७.३६.८ ॥
ఓ మహేంద్ర, ఈశ, వరుణ, ప్రజాపతి, ధనేశ్వరులారా! మీకు అంతా తెలిసినప్పటికీ, నేను మీకు హితకరమైన విషయం చెబుతాను; వినండి.
7.36.9
अनेन शिशुना कार्यं कर्तव्यं वो भविष्यति ।
तद्वदध्वं वरान्सर्वे मारुतस्यास्य तुष्टये ॥ ७.३६.९ ॥
ఈ శిశువు ద్వారా మీకు ఒక కార్యం నెరవేరవలసి ఉంది; కాబట్టి మీరంతా ఈ మారుతుని సంతోషం కోసం వరాలు ఇవ్వండి.
7.36.10
ततः सहस्रनयनः प्रीतियुक्तः शुभाननः ।
कुशेशयमयीं मालामुत्क्षिप्येदं वचो ऽब्रवीत् ॥ ७.३६.१० ॥
అప్పుడు వేయి కన్నులుగల ఇంద్రుడు ప్రీతితో, ప్రసన్నమైన ముఖంతో, కమలాల మాలను పైకెత్తి ఇలా పలికాడు.
7.36.11
मत्करोत्सृष्टवज्रेण हनुरस्य यथा हतः ।
नाम्ना वै कपिशार्दूलो भविता हनुमानिति ॥ ७.३६.११ ॥
నా చేతి నుండి విసిరిన వజ్రాయుధంతో ఇతని దవడ దెబ్బతింది; వానరశ్రేష్ఠుడైన ఇతడు 'హనుమంతుడు' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతాడు.
7.36.12
अहमस्य प्रदास्यामि परमं वरमद्भुतम् ।
इतः प्रभृति वज्रस्य ममावध्यो भविष्यति ॥ ७.३६.१२ ॥
నేను ఇతనికి అత్యుత్తమమైన, అద్భుతమైన వరాన్ని ఇస్తాను; ఇక నుండి నా వజ్రాయుధంతో ఇతడు వధింపబడనివాడు అవుతాడు.
7.36.13
मार्तण्डस्त्वब्रवीत्तत्र भगवांस्तिमिरापहः ।
तेजसो ऽस्य मदीयस्य ददामि शतिकां कलाम् ॥ ७.३६.१३ ॥
అక్కడ చీకటిని పోగొట్టే భగవంతుడైన మార్తాండుడు ఇలా అన్నాడు: "నా తేజస్సులో నూరవ భాగాన్ని ఇతనికి ఇస్తాను."
7.36.14
यदा तु शास्त्राण्यध्येतुं शक्तिरस्य भविष्यति ।
तदास्य शास्त्रं दास्यामि येन वाग्ग्मी भविष्यति ॥ ७.३६.१४ ॥
ఇతనికి శాస్త్రాలు చదివే శక్తి కలిగినప్పుడు, ఇతడు వాక్చతురుడు అయ్యేలా ఆ శాస్త్రాన్ని నేను ఇస్తాను.
7.36.15
नचास्य भविता कश्चित्सदृशः शास्त्रदर्शने ।
वरुणश्च वरं प्रादान्नास्य मृत्युर्भविष्यति ।
वर्षायुतशतेनापि मत्पाशादुदकादपि ॥ ७.३६.१५ ॥
శాస్త్రదర్శనంలో ఇతనితో సమానుడెవ్వడూ ఉండడు. వరుణుడూ వరం ఇచ్చాడు: నా పాశంవల్లా, నీటివల్లా ఇతనికి మరణం రాదు, వందల వేల సంవత్సరాలైనా సరే.
7.36.16
यमो दण्डादवध्यत्वमरोगत्वं च नित्यशः ।
वरं ददामि सन्तुष्ट अविषादं च संयुगे ॥ ७.३६.१६ ॥
యముడు ఇచ్చిన వరం: "సంతోషంతో నీకు వరం ఇస్తున్నాను: నా దండంతో నీకు వధ ఉండదు, ఎప్పుడూ రోగం ఉండదు, యుద్ధంలో విషాదం ఉండదు."
7.36.17
गदेयं मामिका नैनं संयुगेषु वधिष्यति ।
इत्येवं वरदः प्राह तदा ह्येकाक्षिपिङ्गलः ॥ ७.३६.१७ ॥
"నా ఈ గద యుద్ధాల్లో ఇతన్ని చంపదు" — ఇలా వరాలిచ్చే ఒంటికన్ను పింగళుడు అప్పుడు అన్నాడు.
7.36.18
मत्तो मदायुधानां च न वध्यो ऽयं भविष्यति ।
इत्येवं शङ्करेणापि दत्तो ऽस्य परमो वरः ॥ ७.३६.१८ ॥
"నా చేతనూ, మదించిన నా ఆయుధాల చేతనూ ఇతడు చంపబడడు" — ఇలా శంకరుడు కూడా ఇతనికి పరమ వరం ఇచ్చాడు.
7.36.19
सर्वेषां ब्रह्मदण्डानामवध्यो ऽयं भविष्यति ।
दीर्घायुश्च महात्मा च इति ब्रह्माब्रवीद्वचः ॥ ७.३६.१९ ॥
ఇతడు అన్ని బ్రహ్మదండాల చేతా వధ్యుడు కాకుండా ఉంటాడు, దీర్ఘాయుష్కుడు, మహాత్ముడు అవుతాడు అని బ్రహ్మ ఈ మాటలు పలికాడు.
7.36.20
विश्वकर्मा च दृष्ट्वैनं बालसूर्योपमं शिशुम् ।
शिल्पिनां प्रवरः प्रादाद्वरमस्य महामतिः ॥ ७.३६.२० ॥
బాలసూర్యునిలా ఉన్న ఈ శిశువును చూసి, శిల్పులలో శ్రేష్ఠుడు మహామతి అయిన విశ్వకర్మ ఇతనికి వరం ఇచ్చాడు.
7.36.21
मत्कृतानि च शस्त्राणि यानि दिव्यानि संयुगे ।
तैरवध्यत्वमापन्नश्चिरजीवी भविष्यति ॥ ७.३६.२१ ॥
యుద్ధంలో నేను నిర్మించిన దివ్య శస్త్రాలచేత కూడా అవధ్యత్వం పొంది, ఇతడు చిరజీవి అవుతాడు.
7.36.22
ततः सुराणां तु वरैर्दृष्ट्वा ह्येनमलङ्कृतम् ।
चतुर्मुखस्तुष्टमना वायुमाह जगद्गुरुः ॥ ७.३६.२२ ॥
అప్పుడు దేవతల వరాలతో అలంకృతుడైన ఇతనిని చూసి, చతుర్ముఖుడు, సంతుష్టమనస్కుడు, జగద్గురువు అయిన బ్రహ్మ వాయువుతో ఇలా అన్నాడు.
7.36.23
अमित्राणां भयकरो मित्राणामभयङ्करः ।
अजेयो भविता पुत्रस्तव मारुत मारुतिः ॥ ७.३६.२३ ॥
శత్రువులకు భయంకరుడు, మిత్రులకు అభయం ఇచ్చేవాడు, అజేయుడు అయిన నీ కుమారుడు అవుతాడు, ఓ మారుతా — మారుతి.
7.36.24
कामरूपः कामचारी कामगः प्लवतां वरः ।
भवत्यव्याहतगतिः कीर्तिमांश्च भविष्यति ॥ ७.३६.२४ ॥
ఇష్టమైన రూపం ధరించేవాడు, ఇష్టానుసారం సంచరించేవాడు, ఇష్టమైన చోటికి వెళ్లేవాడు, దూకేవారిలో శ్రేష్ఠుడు అవుతాడు; అతని గతి అడ్డు లేకుండా ఉంటుంది, అతడు కీర్తిమంతుడు అవుతాడు.
7.36.25
रावणोत्सादनार्थानि रामप्रियकरणि च ।
रोमहर्षकराण्येष कर्ता कर्माणि संयुगे ॥ ७.३६.२५ ॥
రావణుని నాశనానికి, రాముని ప్రియమైన, రోమాంచం కలిగించే కర్మలను ఇతడు యుద్ధంలో చేస్తాడు.
7.36.26
एवमुक्त्वा तमामन्त्र्य मारुतं त्वमरैः सह ।
यथागतं ययुः सर्वे पितामहपुरोगमाः ॥ ७.३६.२६ ॥
ఇలా చెప్పి, వాయుదేవుని వీడ్కొని, దేవతలతో కలిసి బ్రహ్మను ముందుంచుకొని అందరూ వచ్చిన దారినే వెళ్లిపోయారు.
7.36.27
सो ऽपि गन्धवहः पुत्रं प्रगृह्य गृहमानयत् ।
अञ्जनायास्तमाचख्यौ वरदत्तं विनिर्गतः ॥ ७.३६.२७ ॥
ఆ వాయుదేవుడు కూడా కుమారుని తీసుకొని ఇంటికి తెచ్చాడు; వరంగా లభించిన అతని గురించి అంజనకు తెలిపి బయటకు వెళ్లిపోయాడు.
7.36.28
प्राप्य राम वरानेष वरदानसमन्वितः ।
बलेनात्मनि संस्थेन सो ऽपूर्यत यथा ऽर्णवः ॥ ७.३६.२८ ॥
రామా, వరాలను పొంది, వరదానంతో కూడిన ఇతడు, తనలో స్థిరమైన బలంతో సముద్రంలా నిండిపోయాడు.
7.36.29
तरसा पूर्यमाणो ऽपि तदा वानरपुङ्गवः ।
आश्रमेषु महर्षीणामपराध्यति निर्भयः ॥ ७.३६.२९ ॥
అప్పుడు ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు బలంతో నిండిపోయినప్పటికీ, భయం లేకుండా మహర్షుల ఆశ్రమాలలో అపరాధాలు చేయసాగాడు.
7.36.30
स्रुग्भाण्डान्यग्निहोत्रं च वल्कलाजिनसञ्चयान् ।
भग्नविच्छिन्नविध्वस्तान्संशान्तानां करोत्ययम् ॥ ७.३६.३० ॥
స్రుక్కు పాత్రలు, అగ్నిహోత్రం, వల్కలాలు మరియు మృగచర్మాల కుప్పలను విరగ్గొట్టి, ముక్కలు చేసి, ధ్వంసం చేసి శాంతులైన తపస్వులకు ఇతడు హాని కలిగిస్తాడు.
7.36.31
एवंविधानि कर्माणि प्रावर्तत महाबलः ।
सर्वेषां ब्रह्मदण्डानामवध्यः शम्भुना कृतः ॥ ७.३६.३१ ॥
మహాబలుడు ఇటువంటి కార్యాలనే కొనసాగించాడు. శంభుడు (శివుడు) అతన్ని బ్రహ్మదండములచే అవధ్యునిగా చేశాడు.
7.36.32
जानन्त ऋषयस्तं वै सहन्ते तस्य शक्तितः ॥ ७.३६.३२ ॥
ఋషులు అతన్ని తెలిసినవారు; అతని శక్తి కారణంగా అతన్ని సహించారు.
7.36.33
यथा केसरिणा त्वेष वायुना सो ऽञ्जनासुतः ।
प्रतिषिद्धो ऽपि मर्यादां लङ्घयत्येव वानरः ॥ ७.३६.३३ ॥
కేసరి, వాయువు కుమారుడైన అంజనాసుతుడు నిరోధించినా మర్యాదను అతిక్రమించినట్లే, ఆ వానరుడు కూడా నిరోధించినా హద్దు దాటుతాడు.
7.36.34
ततो महर्षयः क्रुद्धा भृग्वङ्गिरसवंशजाः ।
शेपुरेनं रघुश्रेष्ठ नातिक्रुद्धातिमन्यवः ॥ ७.३६.३४ ॥
అప్పుడు భృగు, అంగిరస వంశాలలో జన్మించిన మహర్షులు కోపించారు. ఓ రఘుశ్రేష్ఠా, వారు అతి కోపము, అతి ఆగ్రహము లేకుండానే అతన్ని శపించారు.
7.36.35
बाधसे यत्समाश्रित्य बलमस्मान्प्लवङ्गम ।
तद्दीर्घकालं वेत्तासि नास्माकं शापमोहितः ।
यदा ते स्मार्यते कीर्तिस्तदा ते वर्धते बलम् ॥ ७.३६.३५ ॥
ఓ వానరా, ఏ బలాన్ని ఆశ్రయించి మమ్మల్ని బాధిస్తున్నావో, ఆ బలాన్ని నువ్వు చాలాకాలం తెలుసుకోలేవు; మా శాపముచే మోహితుడవై ఉంటావు. నీ కీర్తి స్మరింపబడినప్పుడు నీ బలం పెరుగుతుంది.
7.36.36
ततस्स हृततेजौजा महर्षिवचनौजसा ।
एषोश्रमाणि तान्येव मृदुभावं गतो ऽचरत् ॥ ७.३६.३६ ॥
అప్పుడు మహర్షుల వాక్యబలముచే అతని తేజస్సు, ఓజస్సు హరించబడ్డాయి; ఆ ప్రయత్నాలనే విడిచి, మృదుస్వభావాన్ని పొంది ప్రవర్తించాడు.
7.36.37
अथर्क्षरजसो नाम वालिसुग्रीवयोः पिता ।
सर्ववानरराजा ऽ ऽसीत्तेजसा भास्करप्रभः ॥ ७.३६.३७ ॥
అప్పుడు వాలి, సుగ్రీవుల తండ్రి ఋక్షరజసుడు అనే పేరు గలవాడు సమస్త వానరులకు రాజుగా ఉండెను; తేజస్సులో అతడు సూర్యుని కాంతితో సమానుడు.
7.36.38
स तु राज्यं चिरं कृत्वा वानराणां हरीश्वरः ।
स च ऋक्षरजा नाम कालधर्मेण सङ्गतः ॥ ७.३६.३८ ॥
ఆ వానరుల ప్రభువు దీర్ఘకాలం రాజ్యం చేసి, ఆ ఋక్షరజుడు కాలధర్మానికి లోనయ్యెను.
7.36.39
तस्मिन्नस्तमिते चाथ मन्त्रिभिर्मन्त्रकोविदैः ।
पित्र्ये पदे कृतो वाली सुग्रीवो वालिनः पदे ॥ ७.३६.३९ ॥
ఆయన అస్తమించిన తరువాత, మంత్రాంగంలో నిపుణులైన మంత్రులు తండ్రి స్థానంలో వాలిని, వాలి స్థానంలో సుగ్రీవుని నియమించిరి.
7.36.40
सुग्रीवेण समं त्वस्य अद्वैधं छिद्रवर्जितम् ।
आबाल्यं सख्यमभवदनिलस्याग्निना यथा ॥ ७.३६.४० ॥
సుగ్రీవునితో అతనికి ద్వైతం లేని, దోషరహితమైన స్నేహం ఉండెను; బాల్యం నుండే అది వాయువు, అగ్నిల స్నేహంలా ఉండెను.
7.36.41
एष शापवशादेव न वेद बलमात्मनः ।
वालिसुग्रीवयोर्वैरं यदा राम समुत्थितम् ॥ ७.३६.४१ ॥
ఇతడు శాప వశం వల్లనే తన బలాన్ని తెలుసుకోలేకపోయాడు; రామా, వాలి, సుగ్రీవుల మధ్య వైరం తలెత్తినప్పుడు ఇలా జరిగెను.
7.36.42
न ह्येष राम सुग्रीवो भ्राम्यमाणो ऽपि वालिना ॥ ७.३६.४२ ॥
రామా, వాలిచే తరిమివేయబడి తిరుగుతున్నప్పుడు కూడా ఈ సుగ్రీవుడు (అతనిని ఎదుర్కొనలేకపోయెను).
7.36.43
देव जानाति न ह्येष बलमात्मनि मारुतिः ।
ऋषिशापाहृतबलस्तदैष कपिसत्तमः ॥ ७.३६.४३ ॥
దేవా, ఈ మారుతి తన బలాన్ని తెలుసుకోలేదు; ఋషి శాపంవల్ల అప్పుడు అతని బలం హరించబడింది; ఈ కపిశ్రేష్ఠుడు అప్పుడు అలాగే ఉన్నాడు.
7.36.44
सिंहः कुञ्जररुद्धो वा आस्थितः सहितो रणे ॥ ७.३६.४४ ॥
ఏనుగుచే అడ్డగింపబడిన సింహంలా, లేదా యుద్ధంలో స్థిరంగా నిలిచిన సింహంలా.
7.36.45
पराक्रमोत्साहमतिप्रतापसौशील्यमाधुर्यनयानयैश्च ।
गाम्भीर्यचातुर्यसुवीर्यधैर्यैर्हनूमतः को ऽभ्यधिको ऽस्ति लोके ॥ ७.३६.४५ ॥
పరాక్రమం, ఉత్సాహం, బుద్ధి, తేజస్సు, సౌశీల్యం, మాధుర్యం, నీతి-అనీతి, గాంభీర్యం, చాతుర్యం, సువీర్యం, ధైర్యం — వీటిలో హనుమంతుడికంటే అధికుడు లోకంలో ఎవరున్నారు?
7.36.46
असौ पुनर्व्याकरणं ग्रहीष्यन्सूर्योन्मुखः प्रष्टुमना कपीन्द्रः ।
उद्यद्गिरेरस्तगिरिं जगाम ग्रन्थं महद्धारयनप्रमेयः ॥ ७.३६.४६ ॥
అప్రమేయుడైన ఆ కపీంద్రుడు మళ్ళీ వ్యాకరణాన్ని స్వీకరించాలనే ఇచ్ఛతో, సూర్యాభిముఖుడై, ప్రశ్నించే మనసుతో, ఉదయగిరి నుండి అస్తగిరికి వెళ్ళాడు; గొప్ప గ్రంథాన్ని ధరించి.
7.36.47
ससूत्रवृत्त्यर्थपदं महार्थं ससङ्ग्रहं साद्ध्यति वै कपीन्द्रः ।
नह्यस्य कश्चित्सदृशो ऽस्ति शास्त्रे वैशारदे च्छन्दगतौ तथैव ॥ ७.३६.४७ ॥
కపీంద్రుడు సూత్రం, వృత్తి, అర్థం, పదాలతో కూడిన మహార్థ సంగ్రహాన్ని సాధిస్తాడు; శాస్త్రంలో, విశారద జ్ఞానంలో, ఛందోగతిలో కూడా అతనితో సమానుడు ఎవడూ లేడు.
7.36.48
सर्वासु विद्यासु तपोविधाने प्रस्पर्धते ऽयो हि गुरुं सुराणाम् ।
सो ऽयं नवव्याकरणार्थवेत्ता ब्रह्मा भविष्यत्यपि ते प्रसादात् ॥ ७.३६.४८ ॥
అన్ని విద్యలలోనూ, తపోవిధానంలోనూ అతడు దేవగురువుతో కూడా పోటీపడతాడు; ఈ నూతన వ్యాకరణార్థ వేత్త నీ అనుగ్రహంవల్ల బ్రహ్మ కూడా అవుతాడు.
7.36.49
प्रवीविवक्षोरिव सागरस्य लोकान्दिधक्षोरिव पावकस्य
युगक्षये ह्येव यथान्तकस्य हनूमतः स्थास्यति कः पुरस्तात् ॥ ७.३६.४९ ॥
లోకాలను మింగ తలపెట్టిన సముద్రంలా, లోకాలను దహింప తలపెట్టిన అగ్నిలా, యుగాంతంలో వచ్చే యముడిలా ఉన్న హనుమంతుని ఎదుట ఎవరు నిలబడగలరు?
7.36.50
एषेव चान्ये च महाकपीन्द्राः सुग्रीवमैन्दद्विविदाः सनीलाः ।
सतारतारेयनलाः सरम्भास्त्वत्कारणाद्राम सुरैर्हि सृष्टाः ॥ ७.३६.५० ॥
రామా! ఇతడే కాదు, ఇతర మహా వానర ప్రధానులు — సుగ్రీవుడు, మైందుడు, ద్వివిదుడు, నీలుడు, తారుడు, తారేయుడు, నలుడు — ఉత్సాహంతో నిండినవారు కూడా నీ కారణంగానే దేవతలచే సృష్టించబడ్డారు.
7.36.51
तदेत्कथितं सर्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
हनूमतो बालभावे कर्मैतत्कथितं मया ॥ ७.३६.५१ ॥
నీవు నన్ను అడిగినదంతా ఇలా చెప్పాను. హనుమంతుని బాల్యంలో జరిగిన ఈ కార్యాన్ని నేను నీకు చెప్పాను.
7.36.52
श्रुत्वा ऽगस्त्यस्य कथितं रामः सौमित्रिरेव च ।
विस्मयं परमं जग्मुर्वानरा राक्षसैः सह ॥ ७.३६.५२ ॥
అగస్త్యుని మాటలు విని రాముడు, సౌమిత్రి, వానరులు, రాక్షసులతో కలిసి అత్యంత విస్మయం చెందారు.
7.36.53
अगस्त्यस्त्वब्रवीद्रामं सर्वमेतछ्रुतं त्वया ।
दृष्टः सम्भाषितश्चासि राम गच्छामहे वयम् ॥ ७.३६.५३ ॥
అప్పుడు అగస్త్యుడు రాముడితో ఇలా అన్నాడు — 'రామా! ఇవన్నీ నీవు విన్నావు. నీవు దర్శించబడ్డావు, నీతో సంభాషించబడ్డావు కూడా. ఇక మేము వెళ్తాము.'
7.36.54
श्रुत्वैतद्राघवो वाक्यमगस्त्यस्योग्रतेजसः ।
प्राञ्जलिः प्रणतश्चापि महर्षिमिदमब्रवीत् ॥ ७.३६.५४ ॥
ఉగ్రతేజస్వి అయిన అగస్త్యుని ఈ మాటలు విని రాఘవుడు చేతులు జోడించి, నమస్కరించి ఆ మహర్షితో ఇలా అన్నాడు.
7.36.55
अद्य मे देवता हृष्टाः पितरः प्रपितामहाः ।
युष्माकं दर्शनादेव नित्यं तुष्टाः सबान्धवाः ॥ ७.३६.५५ ॥
ఈ రోజు నా దేవతలు, పితృదేవతలు, ప్రపితామహులు మీ దర్శనం వల్లనే సంతోషించారు; బంధువులతో కలిసి నిత్యం తృప్తి చెందారు.
7.36.56
विज्ञाप्यं तु ममैतद्धि यद्वदाम्यागतस्पृहः ।
तद्भवद्भिर्मम कृते कर्तव्यमनुकम्पया ॥ ७.३६.५६ ॥
నేను కోరి వచ్చిన నా ఈ విన్నపాన్ని మీకు చెబుతున్నాను; దయతో అది మీరు నా కోసం చేయాలి.
7.36.57
पौरजानपदान्स्थाप्य स्वकार्येष्वहमागतः ।
क्रतूनेव करिष्यामि प्रभावाद्भवतां सताम् ॥ ७.३६.५७ ॥
పౌరులను, గ్రామీణులను వారివారి పనులలో నిలిపి నేను వచ్చాను; మీ సత్పురుషుల ప్రభావంతో నేను యజ్ఞాలనే చేస్తాను.
7.36.58
सदस्या मम यज्ञेषु भवन्तो नित्यमेव तत् ।
भविष्यथ महावीर्या ममानुग्रहकाङ्क्षिणः ॥ ७.३६.५८ ॥
నా యజ్ఞాలలో మీరు ఎల్లప్పుడూ సభ్యులుగా ఉంటారు; నా అనుగ్రహాన్ని కోరుకునే మహావీర్యులుగా ఉంటారు.
7.36.59
अहं युष्मान्समाश्रित्य तपोनिर्धूतकल्मषान् ।
अनुग्रहीतः पितृभिर्भविष्यामि सुनिर्वृतः ॥ ७.३६.५९ ॥
తపస్సుచే పాపాలు తొలగిన మిమ్మల్ని ఆశ్రయించి, పితృదేవతల అనుగ్రహం పొంది నేను అత్యంత సంతృప్తి చెందుతాను.
7.36.60
तदागन्तव्यमनिशं भवद्भिरिह सङ्गतैः ।
अगस्त्याद्यास्तु तच्छ्रुत्वा ऋषयः संशितव्रताः ॥ ७.३६.६० ॥
కావున మీరు ఇక్కడ కలిసి ఎడతెగకుండా రావాలి.
7.36.61
एवमस्त्विति तं चोक्त्वा प्रयातुमुपचक्रमुः ॥ ७.३६.६१ ॥
"అలాగే కానివ్వండి" అని అతనితో చెప్పి వారు వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యారు.
7.36.62
एवमुक्त्वा गताः सर्वे ऋषयस्ते यथागतम् ।
राघवश्च तमेवार्थं चिन्तयामास विस्मितः ॥ ७.३६.६२ ॥
ఇలా చెప్పి ఆ ఋషులందరూ వచ్చిన దారినే వెళ్లిపోయారు. రాఘవుడు ఆశ్చర్యపడి అదే విషయాన్ని ఆలోచించసాగాడు.
7.36.63
ततो ऽस्तं भास्करे याते विसृज्य नृपवानरान् ।
सन्ध्यामुपास्य विधिवत्तदा नरवरोत्तमः ।
प्रवृत्तायां रजन्यां तु सो ऽन्तःपुरचरो ऽभवत् ॥ ७.३६.६३ ॥
తరువాత సూర్యుడు అస్తమించగా, రాజులను, వానరులను పంపివేసి, నరశ్రేష్ఠుడు విధిప్రకారం సంధ్యావందనం చేశాడు. రాత్రి ప్రారంభమయ్యాక అతడు అంతఃపురంలోకి వెళ్లాడు.