Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.42

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.42.1

स विसृज्य ततो रामः पुष्पकं हेमभूषितम् ।
प्रविवेश महाबाहुरशोकवनिकां तदा ॥ ७.४२.१ ॥

ମହାବାହୁ ରାମ ସେତେବେଳେ ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଅଶୋକବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

7.42.2

चन्दनागुरुचूतैश्च तुङ्गकालेयकैरपि ।
देवदारुवनैश्चापि समन्तादुपशोभिताम् ॥ ७.४२.२ ॥

ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, ଆମ୍ବ, ଉଚ୍ଚ କାଳେୟକ ଓ ଦେବଦାରୁ ବନରେ ଏହା ଚାରିପଟେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।

7.42.3

चम्पकाशोकपुन्नागमधूकपनसासनैः ।
शोभितां पारिजातैश्च विधूमज्वलनप्रभैः ॥ ७.४२.३ ॥

ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ, ମଧୂକ, ପଣସ, ଆସନ ବୃକ୍ଷ ଓ ଧୂଆଁ ବିହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତ ପାରିଜାତରେ ଏହା ଶୋଭିତ ଥିଲା।

7.42.4

लोध्रनीपार्जुनैर्नागैः सप्तपर्णातिमुक्तकैः ।
मन्दारकदलीगुल्मलताजालसमावृताम् ॥ ७.४२.४ ॥

ଲୋଧ୍ର, ନୀପ, ଅର୍ଜୁନ, ନାଗ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଅତିମୁକ୍ତକ ଓ ମନ୍ଦାର, କଦଳୀ, ଗୁଳ୍ମ ଓ ଲତାଜାଳରେ ଏହା ଆବୃତ ଥିଲା।

7.42.5

प्रियङ्गुभिः कदम्बैश्च तथा च वकुलैरपि ।
जम्बूभिर्दाडिमैश्चैव कोविदारैश्च शोभिताम् ॥ ७.४२.५ ॥

ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, କଦମ୍ବ, ବକୁଳ, ଜାମୁ, ଡାଳିମ୍ବ ଓ କୋବିଦାର ବୃକ୍ଷରେ ଏହା ଶୋଭିତ ଥିଲା।

7.42.6

सर्वदा कुसुमै रम्यैः फलवद्भिर्मनोरमैः ।
दिव्यगन्धरसोपेतैस्तरुणाङ्कुरपल्लवैः ॥ ७.४२.६ ॥

ଏହା ସର୍ବଦା ସୁନ୍ଦର, ଫଳଯୁକ୍ତ, ମନୋହର, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ରସଯୁକ୍ତ ଫୁଲ ଏବଂ କୋମଳ କୁଞ୍ଜ ଓ ପଲ୍ଲବରେ ଭରପୂର ଥିଲା।

7.42.7

तथैव तरुभिर्दिव्यैः शिल्पिभिः परिकल्पितैः ।
चारुपल्लवपुष्पाढ्यैर्मत्तभ्रमरसङ्कुलैः ॥ ७.४२.७ ॥

ସେହିପରି ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷସମୂହ ଥିଲେ; ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଜ୍ଜିତ ପରି, ସୁନ୍ଦର ପଲ୍ଲବ ଓ ପୁଷ୍ପରେ ସମୃଦ୍ଧ, ମତ୍ତ ଭ୍ରମରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

7.42.8

कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च नानावर्णैश्च पक्षिभिः ।
शोभितां शतशश्चित्रां चूतवृक्षावतंसकैः ॥ ७.४२.८ ॥

କୋକିଳ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଓ ନାନା ବର୍ଣ୍ଣର ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶହ ଶହ ପ୍ରକାରରେ ଶୋଭିତ, ଆମ୍ବ ଗଛକୁ ଅଳଙ୍କାର ରୂପେ ଧାରଣ କରି ବିଚିତ୍ର ଥିଲା।

7.42.9

शातकुम्भनिभाः केचित्केचिदग्निशिखोपमाः ।
नीलाञ्जननिभाश्चान्ये भान्ति तत्रत्यपादपाः ॥ ७.४२.९ ॥

ସେଠାର କେତେକ ବୃକ୍ଷ ସୁନା ପରି, କେତେକ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ନୀଳ ଅଞ୍ଜନ ପରି ଚମକୁଥିଲେ।

7.42.10

सुरभीणि च पुष्पाणि माल्यानि विविधानि च ।
दीर्घिका विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा ॥ ७.४२.१० ॥

ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ ଓ ନାନାବିଧ ମାଳା ଥିଲା; ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଦୀର୍ଘିକା ଉତ୍ତମ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

7.42.11

माणिक्यकृतसोपानाः स्फाटिकान्तरकुट्टिमाः ।
फुल्लपद्मोत्पलवनाश्चक्रवाकोपशोभिताः ॥ ७.४२.११ ॥

ସେମାନଙ୍କ ସୋପାନ ମାଣିକ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ; ଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଫଟିକ ଖଚିତ; ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳର ବନ ଥିଲା; ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

7.42.12

दात्यूहशुकसङ्घुष्टा हंससारसनादिताः ।
तरुभिः पुष्पवद्भिश्च तीरजैरुपशोभिताः ॥ ७.४२.१२ ॥

ଦାତ୍ୟୂହ ଓ ଶୁକର ସ୍ୱରରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ, ହଂସ ଓ ସାରସର ନାଦରେ ନିନାଦିତ, ତୀରରେ ଜାତ ପୁଷ୍ପିତ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।

7.42.13

प्राकारैर्विविधाकारैः शोभिताश्च शिलातलैः ।
तत्रैव च वनोद्देशे वैडूर्यमणिसन्निभैः ॥ ७.४२.१३ ॥

ବିବିଧ ଆକାରର ପ୍ରାକାର ଓ ଶିଳାତଳରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ସେଠାରେ ହିଁ ବନପ୍ରଦେଶରେ ବୈଡ଼ୂର୍ଯ୍ୟ ମଣି ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।

7.42.14

शाद्वलैः परमोपेतां पुष्पितद्रुमकाननाम् ।
तत्र सङ्घर्षजातानां वृक्षाणां पुष्पशालिनाम् ॥ ७.४२.१४ ॥

ସବୁଜ ତୃଣଭୂମିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ, ପୁଷ୍ପିତ ବୃକ୍ଷର ବନ ଥିବା; ସେଠାରେ ଘର୍ଷଣରୁ ଜାତ, ପୁଷ୍ପସମୃଦ୍ଧ ବୃକ୍ଷ।

7.42.15

प्रस्तराः पुष्पशबला नभस्तारागणैरिव ।
नन्दनं हि यथेन्द्रस्य ब्राह्मं चैत्ररथं यथा ।
तथाभूतं हि रामस्य काननं सन्निवेशनम् ॥ ७.४२.१५ ॥

ପୁଷ୍ପରେ ଚିତ୍ରିତ ପ୍ରସ୍ତର, ନକ୍ଷତ୍ରଗଣସହ ଆକାଶ ପରି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନନ୍ଦନ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବନ, ଚୈତ୍ରରଥ ପରି — ସେହିପରି ରାମଙ୍କ ଏହି ବନ-ନିବାସ।

7.42.16

बह्वासनगृहोपेतां लतागृहसमावृताम् ।
अशोकवनिकां स्फीतां प्रविश्य रघुनन्दनः ॥ ७.४२.१६ ॥

ବହୁ ଆସନ ଓ ଗୃହରେ ଯୁକ୍ତ, ଲତାମଣ୍ଡପରେ ଘେରା ସମୃଦ୍ଧ ଅଶୋକ-ବାଟିକାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ରଘୁନନ୍ଦନ (ରାମ)।

7.42.17

आसने च शुभाकारे पुष्पप्रकरभूषिते ।
कुशास्तरणसंस्तीर्णे रामः सन्निषसाद ह ॥ ७.४२.१७ ॥

ଶୁଭ ଆକାରର, ପୁଷ୍ପରାଶିରେ ସଜ୍ଜିତ, କୁଶ ଆସ୍ତରଣ ବିଛାଯାଇଥିବା ଆସନରେ ରାମ ବସିଲେ।

7.42.18

सीतामादायं हस्तेन मधुमैरेयकं शुचि ।
पाययामास काकुत्स्थः शचीमिव पुरन्दरः ॥ ७.४२.१८ ॥

ସୀତାଙ୍କୁ ହାତରେ ଧରି ଶୁଦ୍ଧ ମହୁ ଓ ମୈରେୟକ (ମଦ) ପିଆଇଲେ; ଯେପରି ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଶଚୀଙ୍କୁ ପିଆନ୍ତି, ସେପରି କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ)।

7.42.19

मांसानि च समृष्टानि फलानि विविधानि च ।
रामस्याभ्यवहारार्थं किङ्करास्तूर्णमाहरन् ॥ ७.४२.१९ ॥

ରାମଙ୍କ ଭୋଜନ ପାଇଁ ସେବକମାନେ ଶୀଘ୍ର ସୁସଜ୍ଜିତ ମାଂସ ଓ ନାନା ପ୍ରକାରର ଫଳ ଆଣିଲେ।

7.42.20

उपानृत्यंश्च राजानं नृत्यगीतविशारदाः ।
बालाश्च रूपवत्यश्च स्त्रियः पानवशानुगाः ॥ ७.४२.२० ॥

ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ନିପୁଣ ଯୁବକ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀମାନେ, ମଦ୍ୟପାନର ବଶରେ, ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନାଚିଲେ।

7.42.21

मनोभिरामा रामास्ता रामो रमयतां वरः ।
रमयामास धर्मात्मा नित्यं परमभूषितः ॥ ७.४२.२१ ॥

ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ସେହି ନାରୀମାନେ ଥିଲେ; ଆନନ୍ଦଦାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ସଦା ପରମ ଅଳଙ୍କୃତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ।

7.42.22

स तया सीतया सार्धमासीनो विरराज ह ।
अरुन्धत्या सहासीनो वसिष्ठ इव तेजसा ॥ ७.४२.२२ ॥

ସେ ସୀତା ସହ ବସି ଅରୁନ୍ଧତୀ ସହ ବସିଥିବା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପରି ତେଜରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।

7.42.23

एवं रामो मुदा युक्तः सीतां सुरसुतोपमाम् ।
रमयामास वैदेहीमहन्यहनि देववत् ॥ ७.४२.२३ ॥

ଏହିପରି ଆନନ୍ଦରେ ଯୁକ୍ତ ରାମ, ଦେବକନ୍ୟା ସମାନ ସୀତା, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦିନକୁ ଦିନ ଦେବତା ପରି ଆନନ୍ଦିତ କରିଥିଲେ।

7.42.24

तथा तयोर्विहरतोः सीताराघवयोश्चिरम् ।
अत्यक्रामच्छुभः कालः शैशिरो भोगदः सदा ॥ ७.४२.२४ ॥

ଏହିପରି ସୀତା ଓ ରାଘବ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବିହାର କରୁଥିବାବେଳେ, ସଦା ଭୋଗ ଦେଉଥିବା ଶୁଭ ଶିଶିର ଋତୁ ଅତିବାହିତ ହେଲା।

7.42.25

दशवर्षसहस्राणि गतानि सुमहात्मनोः ।
प्राप्तयोर्विविधान्भोगानतीतः शिशिरागमः ॥ ७.४२.२५ ॥

ମହାତ୍ମା ରାମ ଓ ସୀତା ବିବିଧ ସୁଖ ଭୋଗ କରୁଥିବା ବେଳେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ବିତିଗଲା; ଶିଶିର ଋତୁ ଆସିଲା।

7.42.26

पूर्वाह्णे धर्मकार्याणि कृत्वा धर्मेण धर्मवित् ।
शेषं दिवसभागार्धमन्तःपुरगतो ऽभवत् ॥ ७.४२.२६ ॥

ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାମ ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଧାର୍ମିକ କର୍ମ ସମାପ୍ତ କରି ଦିନର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅର୍ଦ୍ଧଭାଗ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବିତାଇଲେ।

7.42.27

सीतापि देवकार्याणि कृत्वा पौर्वाह्णिकानि वै ।
श्वश्रूणामकरोत्पूजां सर्वासामविशेषतः ॥ ७.४२.२७ ॥

ସୀତା ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବାହ୍ନର ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସାରି ସମସ୍ତ ଶାଶୁଙ୍କୁ ଭେଦଭାବ ବିନା ପୂଜା କଲେ।

7.42.28

अभ्यगच्छत्ततो रामं विचित्राभरणाम्बरा ।
त्रिविष्टपे सहस्राक्षमुपविष्टं यथा शची ॥ ७.४२.२८ ॥

ତା'ପରେ ବିଚିତ୍ର ଅଳଙ୍କାର ଓ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ସୀତା ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ବସିଥିବା ବେଳେ ଶଚୀ ଯେପରି ଯାଆନ୍ତି।

7.42.29

दृष्ट्वा तु राघवः पत्नीं कल्याणेन समन्विताम् ।
प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ॥ ७.४२.२९ ॥

ରାଘବ କଲ୍ୟାଣମୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତୁଳନୀୟ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ ଓ କହିଲେ, "ସାଧୁ, ସାଧୁ!"

7.42.30

अब्रवीच्च वरारोहां सीतां सुरसुतोपमाम् ।
अपत्यलाभो वैदेहि त्वयि मे समुपस्थितः ॥ ७.४२.३० ॥

ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ଦେବକନ୍ୟା ସଦୃଶ ସୀତାଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ: "ହେ ବୈଦେହୀ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋର ସନ୍ତାନଲାଭ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।"

7.42.31

किमिच्छसि वरारोहे कामः किं क्रियतां तव ॥ ७.४२.३१ ॥

ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶା, ତୁମେ କ'ଣ ଚାହୁଁଛ? ତୁମ ଇଚ୍ଛା କ'ଣ, ତାହା ପୂରଣ ହେଉ?

7.42.32

स्मितं कृत्वा तु वैदेही रामं वाक्यमथाब्रवीत् ।
तपोवनानि पुण्यानि द्रष्टुमिच्छामि राघव ॥ ७.४२.३२ ॥

ସୀତା ହସି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ରାଘବ! ମୁଁ ପବିତ୍ର ତପୋବନ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

7.42.33

गङ्गातीरोपविष्टानामृषीणामुग्रतेजसाम् ।
फलमूलाशिनां देव पादमूलेषु वर्तितुम् ॥ ७.४२.३३ ॥

ହେ ଦେବ! ଗଙ୍ଗାତଟରେ ବସିଥିବା, ଫଳମୂଳ ଖାଉଥିବା, ଉଗ୍ରତେଜ ଋଷିମାନଙ୍କ ଚରଣତଳେ ରହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

7.42.34

एष मे परमः कामो यन्मूलफलभोजिनाम् ।
अप्येकरात्रं काकुत्स्थ निवसेयं तपोवने ॥ ७.४२.३४ ॥

ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ! ଫଳମୂଳ ଖାଉଥିବା ତପସ୍ବୀଙ୍କ ସହ ତପୋବନରେ ଗୋଟିଏ ରାତି ରହିବା, ଏହା ମୋ ପରମ ଇଚ୍ଛା।

7.42.35

तथेति च प्रतिज्ञातं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
विस्रब्धा भव वैदेहि श्वो गमिष्यस्यसंशयम् ॥ ७.४२.३५ ॥

'ଠିକ୍ ଅଛି' କହି ଅନାୟାସ କର୍ମୀ ରାମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ। ହେ ବୈଦେହୀ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରୁହ; କାଲି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଯିବ।

7.42.36

एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो मैथिलीं जनकात्मजाम् ।
मध्यकक्षान्तरं रामो निर्जगाम सुहृद्वृतः ॥ ७.४२.३६ ॥

ଏହା କହି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ଜନକ-କନ୍ୟା ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ମଧ୍ୟ କକ୍ଷରୁ ବାହାରି ଗଲେ।