વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.43.1
तत्रोपविष्टं राजानमुपासन्ते विचक्षणाः ।
कथानां बहुरूपाणां हास्यकाराः समन्ततः ॥ ७.४३.१ ॥
ત્યાં બેઠેલા રાજાની, ચારે બાજુથી અનેક પ્રકારની કથાઓથી હસાવનારા ચતુર લોકો સેવા કરતા.
7.43.2
विजयो मधुमत्तश्च काश्यपो मङ्गलः कुटः ।
सुराजः कालियो भद्रो दन्तवक्रः सुमागधः ॥ ७.४३.२ ॥
વિજય, મધુમત્ત, કાશ્યપ, મંગલ, કુટ, સુરાજ, કાલિય, ભદ્ર, દંતવક્ર અને સુમાગધ.
7.43.3
एते कथा बहुविधाः परिहाससमन्विताः ।
कथयन्ति स्म संहृष्टा राघवस्य महात्मनः ॥ ७.४३.३ ॥
તેઓ હાસ્યથી ભરેલી અનેક પ્રકારની કથાઓ આનંદથી મહાત્મા રાઘવને કહેતા.
7.43.4
ततः कथायां कस्याञ्चिद्राघवः समभाषत ।
काः कथा नगरे भद्र वर्तन्ते विषयेषु च ॥ ७.४३.४ ॥
ત્યારે કોઈ કથાની વચ્ચે રાઘવે કહ્યું, "ભદ્ર, નગરમાં અને પ્રદેશોમાં કઈ કઈ કથાઓ ચાલે છે?"
7.43.5
मामाश्रितानि कान्याहुः पौरजानपदा जनाः ।
किं च सीतां समाश्रित्य भरतं किं च लक्ष्मणम् ॥ ७.४३.५ ॥
નગર અને ગ્રામજનો મારા વિશે શું કહે છે? સીતા, ભરત અને લક્ષ્મણ વિશે શું કહે છે?
7.43.6
किं नु शत्रुघ्नमुद्दिश्य कैकयीं किं नु मातरम् ।
वक्तव्यतां च राजानो वरे राज्ये व्रजन्ति च ॥ ७.४३.६ ॥
શત્રુઘ્ન વિશે શું કહેવાય છે? માતા કૈકેયી વિશે શું કહેવાય છે? રાજાઓના વર અને રાજ્ય વિશે શું કહેવાય છે?
7.43.7
एवमुक्ते तु रामेण भद्रः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।
स्थिताः कथा शुभाः राजन्वर्तन्ते पुरवासिनाम् ॥ ७.४३.७ ॥
રામે આમ કહ્યા પછી ભદ્રે હાથ જોડીને કહ્યું: હે રાજન્, નગરવાસીઓમાં શુભ વાતો ચાલી રહી છે.
7.43.8
अमुं तु विजयं सौम्य दशग्रीववधार्जितम् ।
भूयिष्ठं स्वपुरे पौरैः कथ्यन्ते पुरुषर्षभ ॥ ७.४३.८ ॥
હે સૌમ્ય, દશગ્રીવના વધથી મેળવેલા તે વિજયની, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, નગરજનો પોતાના નગરમાં ઘણી ચર્ચા કરે છે.
7.43.9
एवमुक्तस्तु भद्रेण राघवो वाक्यमब्रवीत् ।
कथयस्व यथातत्त्वं सर्वं निरवशेषतः ॥ ७.४३.९ ॥
ભદ્રે આમ કહ્યા પછી રાઘવે આ વચનો કહ્યાં: જેમ છે તેમ, કંઈ પણ છોડ્યા વિના બધું કહે.
7.43.10
शुभाशुभानि वाक्यानि यान्याहुः पुरवासिनः ।
श्रुत्वेदानीं शुभं कुर्यां नकुर्यामशुभानि च ॥ ७.४३.१० ॥
નગરજનો જે શુભ-અશુભ વાતો કહે છે, તે હવે સાંભળીને હું શુભ કરીશ, અશુભ નહીં કરું.
7.43.11
कथयस्व च विस्रब्धो निर्भयं विगतज्वरः ।
कथयन्ति यथा पौराः पापा जनपदेषु च ॥ ७.४३.११ ॥
નિર્ભયપણે, ચિંતા વિના, વિશ્વાસથી કહે; નગરજનો અને ગ્રામ્ય પ્રદેશોમાં પાપીઓ જેમ કહે છે તેમ.
7.43.12
राघवेणैवमुक्तस्तु भद्रः सुरुचिरं वचः ।
प्रत्युवाच महाबाहुं प्राञ्जलिः सुसमाहितः ॥ ७.४३.१२ ॥
રાઘવે આમ કહ્યા પછી ભદ્રે અત્યંત મધુર વચનોથી, હાથ જોડીને, એકાગ્રતાથી તે મહાબાહુને ઉત્તર આપ્યો.
7.43.13
शृणु राजन्यथा पौराः कथयन्ति शुभाशुभम् ।
चत्वरापणरथ्यासु वनेषूपवनेषु च ॥ ७.४३.१३ ॥
હે રાજન, નગરજનો ચોરાહા, બજારો, માર્ગો, વનો અને ઉપવનોમાં શુભ-અશુભ વિશે કેવું બોલે છે તે સાંભળો.
7.43.14
दुष्करं कृतवान्रामः समुद्रे सेतुबन्धनम् ।
अश्रुतं पूर्वकैः कैश्चिद्देवैरपि सदानवैः ॥ ७.४३.१४ ॥
રામે સમુદ્ર પર સેતુ બાંધવાનું દુષ્કર કાર્ય કર્યું છે, જે પૂર્વજોએ ક્યારેય સાંભળ્યું નહોતું અને દાનવો સહિત દેવોએ પણ કર્યું નહોતું.
7.43.15
रावणश्च दुराधर्षो हतः सबलवाहनः ।
वानराश्च वशं नीता ऋक्षाश्च सह राक्षसैः ॥ ७.४३.१५ ॥
દુર્ધર્ષ રાવણ સેના અને વાહનો સહિત હણાયો; વાનરો અને ઋક્ષો રાક્ષસો સહિત વશ કરાયા.
7.43.16
हत्वा च रावणं सङ्ख्ये सीतामाहृत्य राघवः ।
अमर्षं पृष्ठतः कृत्वा स्ववेश्म पुनरानयत् ॥ ७.४३.१६ ॥
યુદ્ધમાં રાવણને હણીને, સીતાને પાછી લાવીને, રાઘવે રોષ પાછળ મૂકીને તેમને ફરીથી પોતાના ઘરે લાવ્યા.
7.43.17
कीदृशं हृदये तस्य सीतासम्भोगजं सुखम् ।
अङ्कमारोप्य तु पुरा रावणेन बलाद्धृताम् ॥ ७.४३.१७ ॥
પૂર્વે રાવણે બળપૂર્વક ખોળામાં ઉપાડીને લઈ ગયેલી સીતાના સહવાસથી તેના હૃદયમાં કેવું સુખ ઉત્પન્ન થયું હશે?
7.43.18
लङ्कामपि पुरा नीतामशोकवनिकां गताम् ।
रक्षसां वशमापन्नां कथं रामो न कुत्सते ॥ ७.४३.१८ ॥
પૂર્વે લંકામાં લઈ જવાયેલી, અશોકવનમાં રહેલી અને રાક્ષસોના વશમાં પડેલી સીતાની રામ કેમ નિંદા નથી કરતા?
7.43.19
अस्माकमपि दारेषु सहनीयं भविष्यति ।
यथा हि कुरुते राजा प्रजा तमनुवर्तते ॥ ७.४३.१९ ॥
અમારી પત્નીઓ વિષે પણ આ સહન કરવું પડશે. રાજા જે કરે છે, પ્રજા તેનું જ અનુસરણ કરે છે.
7.43.20
एवं बहुविधा वाचो वदन्ति पुरवासिनः ।
नगरेषु च सर्वेषु राजञ्जनपदेषु च ॥ ७.४३.२० ॥
આ રીતે નગરવાસીઓ અનેક પ્રકારની વાતો કરે છે—સર્વ નગરોમાં અને જનપદોમાં પણ, હે રાજન્.
7.43.21
तस्यैवं भाषितं श्रुत्वा राघवः परमार्तवत् ।
उवाच सुहृदः सर्वान्कथमेतद्ब्रवीथ माम् ॥ ७.४३.२१ ॥
તેમના આવા વચનો સાંભળીને રાઘવ અત્યંત વ્યથિત થયા અને સર્વ મિત્રોને કહ્યું—તમે મને આ કેમ કહો છો?
7.43.22
सर्वे तु शिरसा भूमावभिवाद्य प्रणम्य च ।
प्रत्यूचू राघवं दीनमेवमेतन्न संशयः ॥ ७.४३.२२ ॥
સૌએ માથું ભૂમિ પર નમાવીને વંદન અને પ્રણામ કરીને દીન રાઘવને ઉત્તર આપ્યો—આ આમ જ છે, એમાં સંશય નથી.
7.43.23
श्रुत्वा तु वाक्यं काकुत्स्थः सर्वेषां समुदीरितम् ।
विसर्जयामास तदा वयस्याञ्छत्रुसूदनः ॥ ७.४३.२३ ॥
સર્વેનાં વચનો સાંભળીને, ત્યારે શત્રુસૂદન કાકુત્સ્થે પોતાના મિત્રોને વિદાય આપી.