ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.43.1
तत्रोपविष्टं राजानमुपासन्ते विचक्षणाः ।
कथानां बहुरूपाणां हास्यकाराः समन्ततः ॥ ७.४३.१ ॥
ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਹਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚਤੁਰ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਸਨ।
7.43.2
विजयो मधुमत्तश्च काश्यपो मङ्गलः कुटः ।
सुराजः कालियो भद्रो दन्तवक्रः सुमागधः ॥ ७.४३.२ ॥
ਵਿਜਯ, ਮਧੁਮੱਤ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਮੰਗਲ, ਕੁਟ, ਸੁਰਾਜ, ਕਾਲਿਯ, ਭਦ੍ਰ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਅਤੇ ਸੁਮਾਗਧ।
7.43.3
एते कथा बहुविधाः परिहाससमन्विताः ।
कथयन्ति स्म संहृष्टा राघवस्य महात्मनः ॥ ७.४३.३ ॥
ਇਹ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।
7.43.4
ततः कथायां कस्याञ्चिद्राघवः समभाषत ।
काः कथा नगरे भद्र वर्तन्ते विषयेषु च ॥ ७.४३.४ ॥
ਤਦ ਕਿਸੇ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਦ੍ਰ, ਨਗਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?"
7.43.5
मामाश्रितानि कान्याहुः पौरजानपदा जनाः ।
किं च सीतां समाश्रित्य भरतं किं च लक्ष्मणम् ॥ ७.४३.५ ॥
ਨਗਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਸੀਤਾ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਬਾਰੇ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹਨ?
7.43.6
किं नु शत्रुघ्नमुद्दिश्य कैकयीं किं नु मातरम् ।
वक्तव्यतां च राजानो वरे राज्ये व्रजन्ति च ॥ ७.४३.६ ॥
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਬਾਰੇ ਕੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮਾਤਾ ਕੈਕੇਈ ਬਾਰੇ ਕੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਕੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
7.43.7
एवमुक्ते तु रामेण भद्रः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।
स्थिताः कथा शुभाः राजन्वर्तन्ते पुरवासिनाम् ॥ ७.४३.७ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਭਦ੍ਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਗੱਲਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
7.43.8
अमुं तु विजयं सौम्य दशग्रीववधार्जितम् ।
भूयिष्ठं स्वपुरे पौरैः कथ्यन्ते पुरुषर्षभ ॥ ७.४३.८ ॥
ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਉਸ ਜਿੱਤ ਦੀ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ, ਨਗਰਵਾਸੀ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
7.43.9
एवमुक्तस्तु भद्रेण राघवो वाक्यमब्रवीत् ।
कथयस्व यथातत्त्वं सर्वं निरवशेषतः ॥ ७.४३.९ ॥
ਭਦ੍ਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਉਵੇਂ, ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਦੱਸੋ।
7.43.10
शुभाशुभानि वाक्यानि यान्याहुः पुरवासिनः ।
श्रुत्वेदानीं शुभं कुर्यां नकुर्यामशुभानि च ॥ ७.४३.१० ॥
ਨਗਰਵਾਸੀ ਜੋ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਗੱਲਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।
7.43.11
कथयस्व च विस्रब्धो निर्भयं विगतज्वरः ।
कथयन्ति यथा पौराः पापा जनपदेषु च ॥ ७.४३.११ ॥
ਬੇਖੌਫ਼, ਬਿਨਾਂ ਫ਼ਿਕਰ ਦੇ, ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਦੱਸ; ਨਗਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
7.43.12
राघवेणैवमुक्तस्तु भद्रः सुरुचिरं वचः ।
प्रत्युवाच महाबाहुं प्राञ्जलिः सुसमाहितः ॥ ७.४३.१२ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਭਦ੍ਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
7.43.13
शृणु राजन्यथा पौराः कथयन्ति शुभाशुभम् ।
चत्वरापणरथ्यासु वनेषूपवनेषु च ॥ ७.४३.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਚੌਕਾਂ, ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਬਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੁਣੋ।
7.43.14
दुष्करं कृतवान्रामः समुद्रे सेतुबन्धनम् ।
अश्रुतं पूर्वकैः कैश्चिद्देवैरपि सदानवैः ॥ ७.४३.१४ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
7.43.15
रावणश्च दुराधर्षो हतः सबलवाहनः ।
वानराश्च वशं नीता ऋक्षाश्च सह राक्षसैः ॥ ७.४३.१५ ॥
ਦੁਰਧਰਸ਼ ਰਾਵਣ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਰਿੱਛ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ।
7.43.16
हत्वा च रावणं सङ्ख्ये सीतामाहृत्य राघवः ।
अमर्षं पृष्ठतः कृत्वा स्ववेश्म पुनरानयत् ॥ ७.४३.१६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਰੋਸ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਆਂਦਾ।
7.43.17
कीदृशं हृदये तस्य सीतासम्भोगजं सुखम् ।
अङ्कमारोप्य तु पुरा रावणेन बलाद्धृताम् ॥ ७.४३.१७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਜ਼ੋਰੋ-ਜ਼ੋਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਈ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੁਖ ਉਪਜਿਆ ਹੋਵੇਗਾ?
7.43.18
लङ्कामपि पुरा नीतामशोकवनिकां गताम् ।
रक्षसां वशमापन्नां कथं रामो न कुत्सते ॥ ७.४३.१८ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਕਾ ਲਿਜਾਈ ਗਈ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੋਸਦੇ?
7.43.19
अस्माकमपि दारेषु सहनीयं भविष्यति ।
यथा हि कुरुते राजा प्रजा तमनुवर्तते ॥ ७.४३.१९ ॥
ਸਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਇਹ ਸਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਜਾ ਉਸੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
7.43.20
एवं बहुविधा वाचो वदन्ति पुरवासिनः ।
नगरेषु च सर्वेषु राजञ्जनपदेषु च ॥ ७.४३.२० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਵਾਸੀ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਸਾਰੇ ਨਗਰਾਂ ਅਤੇ ਜਨਪਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
7.43.21
तस्यैवं भाषितं श्रुत्वा राघवः परमार्तवत् ।
उवाच सुहृदः सर्वान्कथमेतद्ब्रवीथ माम् ॥ ७.४३.२१ ॥
ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਘਵ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ—ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ?
7.43.22
सर्वे तु शिरसा भूमावभिवाद्य प्रणम्य च ।
प्रत्यूचू राघवं दीनमेवमेतन्न संशयः ॥ ७.४३.२२ ॥
ਸਭ ਨੇ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਦੀਨ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ—ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
7.43.23
श्रुत्वा तु वाक्यं काकुत्स्थः सर्वेषां समुदीरितम् ।
विसर्जयामास तदा वयस्याञ्छत्रुसूदनः ॥ ७.४३.२३ ॥
ਸਭ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਦੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।