Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.43

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.43.1

तत्रोपविष्टं राजानमुपासन्ते विचक्षणाः ।
कथानां बहुरूपाणां हास्यकाराः समन्ततः ॥ ७.४३.१ ॥

ସେଠାରେ ବସିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଚାରିପଟରୁ ବହୁରୂପୀ କଥାରେ ହସାଉଥିବା ଚତୁର ଲୋକେ ସେବା କରୁଥିଲେ।

7.43.2

विजयो मधुमत्तश्च काश्यपो मङ्गलः कुटः ।
सुराजः कालियो भद्रो दन्तवक्रः सुमागधः ॥ ७.४३.२ ॥

ବିଜୟ, ମଧୁମତ୍ତ, କାଶ୍ୟପ, ମଙ୍ଗଳ, କୁଟ, ସୁରାଜ, କାଳିୟ, ଭଦ୍ର, ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ସୁମାଗଧ।

7.43.3

एते कथा बहुविधाः परिहाससमन्विताः ।
कथयन्ति स्म संहृष्टा राघवस्य महात्मनः ॥ ७.४३.३ ॥

ଏମାନେ ପରିହାସପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁବିଧ କଥା ଆନନ୍ଦରେ ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ।

7.43.4

ततः कथायां कस्याञ्चिद्राघवः समभाषत ।
काः कथा नगरे भद्र वर्तन्ते विषयेषु च ॥ ७.४३.४ ॥

ତେବେ କୌଣସି କଥା ମଧ୍ୟରେ ରାଘବ କହିଲେ, "ଭଦ୍ର, ନଗର ଓ ପ୍ରଦେଶରେ କେଉଁ କଥା ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି?"

7.43.5

मामाश्रितानि कान्याहुः पौरजानपदा जनाः ।
किं च सीतां समाश्रित्य भरतं किं च लक्ष्मणम् ॥ ७.४३.५ ॥

ନଗର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ଲୋକେ ମୋ ବିଷୟରେ କଣ କହୁଛନ୍ତି? ସୀତା, ଭରତ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବିଷୟରେ କଣ କହୁଛନ୍ତି?

7.43.6

किं नु शत्रुघ्नमुद्दिश्य कैकयीं किं नु मातरम् ।
वक्तव्यतां च राजानो वरे राज्ये व्रजन्ति च ॥ ७.४३.६ ॥

ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ବିଷୟରେ କଣ କୁହାଯାଏ? ମାତା କୈକେୟୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କଣ କୁହାଯାଏ? ରାଜାଙ୍କ ବର ଓ ରାଜ୍ୟ ବିଷୟରେ କଣ କୁହାଯାଏ?

7.43.7

एवमुक्ते तु रामेण भद्रः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।
स्थिताः कथा शुभाः राजन्वर्तन्ते पुरवासिनाम् ॥ ७.४३.७ ॥

ରାମ ଏହିପରି କହିବାରୁ ଭଦ୍ର ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ: ହେ ରାଜନ, ନଗରବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ କଥା ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି।

7.43.8

अमुं तु विजयं सौम्य दशग्रीववधार्जितम् ।
भूयिष्ठं स्वपुरे पौरैः कथ्यन्ते पुरुषर्षभ ॥ ७.४३.८ ॥

ହେ ସୌମ୍ୟ, ଦଶଗ୍ରୀବ ବଧରେ ଅର୍ଜିତ ସେହି ବିଜୟ ବିଷୟରେ, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ନଗରବାସୀମାନେ ନିଜ ନଗରରେ ବହୁତ କହୁଛନ୍ତି।

7.43.9

एवमुक्तस्तु भद्रेण राघवो वाक्यमब्रवीत् ।
कथयस्व यथातत्त्वं सर्वं निरवशेषतः ॥ ७.४३.९ ॥

ଭଦ୍ରଙ୍କ ଏହିପରି କହିବାରୁ ରାଘବ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ଯାହା ଯେମିତି ଅଛି, କିଛି ନ ଛାଡ଼ି ସବୁ କୁହ।

7.43.10

शुभाशुभानि वाक्यानि यान्याहुः पुरवासिनः ।
श्रुत्वेदानीं शुभं कुर्यां नकुर्यामशुभानि च ॥ ७.४३.१० ॥

ନଗରବାସୀମାନେ ଯେଉଁ ଶୁଭ-ଅଶୁଭ କଥା କହନ୍ତି, ତାହା ଏବେ ଶୁଣି ମୁଁ ଶୁଭ କରିବି, ଅଶୁଭ କରିବି ନାହିଁ।

7.43.11

कथयस्व च विस्रब्धो निर्भयं विगतज्वरः ।
कथयन्ति यथा पौराः पापा जनपदेषु च ॥ ७.४३.११ ॥

ନିର୍ଭୟରେ, ଚିନ୍ତାହୀନ ଭାବେ, ବିଶ୍ୱାସରେ କୁହ; ନଗରବାସୀ ଓ ଜନପଦରେ ପାପୀମାନେ ଯେମିତି କହନ୍ତି।

7.43.12

राघवेणैवमुक्तस्तु भद्रः सुरुचिरं वचः ।
प्रत्युवाच महाबाहुं प्राञ्जलिः सुसमाहितः ॥ ७.४३.१२ ॥

ରାଘବଙ୍କ ଏହିପରି କହିବାରୁ ଭଦ୍ର ଅତି ମଧୁର ବାକ୍ୟରେ, ହାତ ଯୋଡ଼ି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଗ୍ରତାରେ ସେହି ମହାବାହୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

7.43.13

शृणु राजन्यथा पौराः कथयन्ति शुभाशुभम् ।
चत्वरापणरथ्यासु वनेषूपवनेषु च ॥ ७.४३.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ନଗରବାସୀମାନେ ଚଉରାସ୍ତା, ବଜାର, ରାସ୍ତା, ବନ ଓ ଉପବନରେ ଶୁଭାଶୁଭ ବିଷୟରେ କ'ଣ କହନ୍ତି ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ।

7.43.14

दुष्करं कृतवान्रामः समुद्रे सेतुबन्धनम् ।
अश्रुतं पूर्वकैः कैश्चिद्देवैरपि सदानवैः ॥ ७.४३.१४ ॥

ରାମ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ବାନ୍ଧିବାର ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ପୂର୍ବଜମାନେ କେବେ ଶୁଣି ନ ଥିଲେ ଏବଂ ଦାନବ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କରି ନ ଥିଲେ।

7.43.15

रावणश्च दुराधर्षो हतः सबलवाहनः ।
वानराश्च वशं नीता ऋक्षाश्च सह राक्षसैः ॥ ७.४३.१५ ॥

ଦୁର୍ଧର୍ଷ ରାବଣ ସୈନ୍ୟ ଓ ବାହନ ସହିତ ନିହତ ହେଲେ; ବାନର ଓ ଋକ୍ଷମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ବଶରେ ଆଣି ହେଲେ।

7.43.16

हत्वा च रावणं सङ्ख्ये सीतामाहृत्य राघवः ।
अमर्षं पृष्ठतः कृत्वा स्ववेश्म पुनरानयत् ॥ ७.४३.१६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣି, ରାଘବ କ୍ରୋଧକୁ ପଛରେ ରଖି ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ନିଜ ଗୃହକୁ ଆଣିଲେ।

7.43.17

कीदृशं हृदये तस्य सीतासम्भोगजं सुखम् ।
अङ्कमारोप्य तु पुरा रावणेन बलाद्धृताम् ॥ ७.४३.१७ ॥

ପୂର୍ବେ ରାବଣ ବଳପୂର୍ବକ କୋଳରେ ଉଠାଇ ନେଇଥିବା ସୀତାଙ୍କ ସହବାସରୁ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ସୁଖ ଉପଜିଥିଲା?

7.43.18

लङ्कामपि पुरा नीतामशोकवनिकां गताम् ।
रक्षसां वशमापन्नां कथं रामो न कुत्सते ॥ ७.४३.१८ ॥

ପୂର୍ବେ ଲଙ୍କାକୁ ନିଆଯାଇଥିବା, ଅଶୋକବନରେ ରହିଥିବା ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ରାମ କାହିଁକି ନିନ୍ଦା କରୁନାହାଁନ୍ତି?

7.43.19

अस्माकमपि दारेषु सहनीयं भविष्यति ।
यथा हि कुरुते राजा प्रजा तमनुवर्तते ॥ ७.४३.१९ ॥

ଆମ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସହିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ରାଜା ଯାହା କରନ୍ତି, ପ୍ରଜା ସେଥିକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।

7.43.20

एवं बहुविधा वाचो वदन्ति पुरवासिनः ।
नगरेषु च सर्वेषु राजञ्जनपदेषु च ॥ ७.४३.२० ॥

ଏହିପରି ପୁରବାସୀମାନେ ନାନା ପ୍ରକାରେ କଥା କହନ୍ତି—ସମସ୍ତ ନଗର ଓ ଜନପଦରେ, ହେ ରାଜନ୍।

7.43.21

तस्यैवं भाषितं श्रुत्वा राघवः परमार्तवत् ।
उवाच सुहृदः सर्वान्कथमेतद्ब्रवीथ माम् ॥ ७.४३.२१ ॥

ତାଙ୍କର ଏପରି କଥା ଶୁଣି ରାଘବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—ଆପଣମାନେ ମୋତେ ଏହା କେମିତି କହୁଛନ୍ତି?

7.43.22

सर्वे तु शिरसा भूमावभिवाद्य प्रणम्य च ।
प्रत्यूचू राघवं दीनमेवमेतन्न संशयः ॥ ७.४३.२२ ॥

ସମସ୍ତେ ମସ୍ତକ ଭୂମିରେ ଠେକାଇ ପ୍ରଣାମ ଓ ନମସ୍କାର କରି ଦୀନ ରାଘବଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—ଏହା ଏପରି ହିଁ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

7.43.23

श्रुत्वा तु वाक्यं काकुत्स्थः सर्वेषां समुदीरितम् ।
विसर्जयामास तदा वयस्याञ्छत्रुसूदनः ॥ ७.४३.२३ ॥

ସମସ୍ତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁସୂଦନ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ନିଜ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।