వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.43.1
तत्रोपविष्टं राजानमुपासन्ते विचक्षणाः ।
कथानां बहुरूपाणां हास्यकाराः समन्ततः ॥ ७.४३.१ ॥
అక్కడ కూర్చున్న రాజును, చుట్టూ నుండి అనేక రకాల కథలతో నవ్వించే నేర్పరులు సేవించేవారు.
7.43.2
विजयो मधुमत्तश्च काश्यपो मङ्गलः कुटः ।
सुराजः कालियो भद्रो दन्तवक्रः सुमागधः ॥ ७.४३.२ ॥
విజయుడు, మధుమత్తుడు, కాశ్యపుడు, మంగళుడు, కుటుడు, సురాజుడు, కాలియుడు, భద్రుడు, దంతవక్రుడు, సుమాగధుడు.
7.43.3
एते कथा बहुविधाः परिहाससमन्विताः ।
कथयन्ति स्म संहृष्टा राघवस्य महात्मनः ॥ ७.४३.३ ॥
వీరందరూ హాస్యంతో నిండిన అనేక రకాల కథలను సంతోషంతో మహాత్ముడైన రాఘవునికి చెప్పేవారు.
7.43.4
ततः कथायां कस्याञ्चिद्राघवः समभाषत ।
काः कथा नगरे भद्र वर्तन्ते विषयेषु च ॥ ७.४३.४ ॥
అప్పుడు ఒక కథ మధ్యలో రాఘవుడు ఇలా అన్నాడు: "భద్రా, నగరంలో, ప్రాంతాలలో ఏ ఏ కథలు నడుస్తున్నాయి?"
7.43.5
मामाश्रितानि कान्याहुः पौरजानपदा जनाः ।
किं च सीतां समाश्रित्य भरतं किं च लक्ष्मणम् ॥ ७.४३.५ ॥
నగర, గ్రామీణ ప్రజలు నన్ను గురించి ఏమి చెబుతున్నారు? సీత గురించి, భరతుని గురించి, లక్ష్మణుని గురించి ఏమి చెబుతున్నారు?
7.43.6
किं नु शत्रुघ्नमुद्दिश्य कैकयीं किं नु मातरम् ।
वक्तव्यतां च राजानो वरे राज्ये व्रजन्ति च ॥ ७.४३.६ ॥
శత్రుఘ్నుని గురించి ఏమి చెబుతున్నారు? తల్లి కైకేయి గురించి ఏమి చెబుతున్నారు? రాజుల వరములు, రాజ్యము గురించి ఏమి చెబుతున్నారు?
7.43.7
एवमुक्ते तु रामेण भद्रः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।
स्थिताः कथा शुभाः राजन्वर्तन्ते पुरवासिनाम् ॥ ७.४३.७ ॥
రాముడు ఇలా అనగా భద్రుడు చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు: ఓ రాజా, పురవాసులలో శుభకరమైన మాటలు వ్యాపిస్తున్నాయి.
7.43.8
अमुं तु विजयं सौम्य दशग्रीववधार्जितम् ।
भूयिष्ठं स्वपुरे पौरैः कथ्यन्ते पुरुषर्षभ ॥ ७.४३.८ ॥
ఓ సౌమ్యా, దశగ్రీవుని వధ ద్వారా సాధించిన ఆ విజయాన్ని, ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, పౌరులు తమ నగరంలో ఎక్కువగా చెప్పుకుంటున్నారు.
7.43.9
एवमुक्तस्तु भद्रेण राघवो वाक्यमब्रवीत् ।
कथयस्व यथातत्त्वं सर्वं निरवशेषतः ॥ ७.४३.९ ॥
భద్రుడు ఇలా అనగా రాఘవుడు ఇలా అన్నాడు: ఉన్నది ఉన్నట్లుగా, ఏదీ విడువకుండా అంతా చెప్పు.
7.43.10
शुभाशुभानि वाक्यानि यान्याहुः पुरवासिनः ।
श्रुत्वेदानीं शुभं कुर्यां नकुर्यामशुभानि च ॥ ७.४३.१० ॥
పురవాసులు చెప్పే శుభ, అశుభ మాటలను ఇప్పుడు విని, నేను శుభాన్ని చేస్తాను, అశుభాన్ని చేయను.
7.43.11
कथयस्व च विस्रब्धो निर्भयं विगतज्वरः ।
कथयन्ति यथा पौराः पापा जनपदेषु च ॥ ७.४३.११ ॥
నిశ్చింతగా, భయం లేకుండా, ఆందోళన లేకుండా చెప్పు; పౌరులు, జనపదాలలోని పాపులు ఎలా చెప్పుకుంటున్నారో.
7.43.12
राघवेणैवमुक्तस्तु भद्रः सुरुचिरं वचः ।
प्रत्युवाच महाबाहुं प्राञ्जलिः सुसमाहितः ॥ ७.४३.१२ ॥
రాఘవుడు ఇలా అనగా భద్రుడు అత్యంత మధురమైన మాటలతో చేతులు జోడించి, పూర్తి ఏకాగ్రతతో ఆ మహాబాహువుకు సమాధానమిచ్చాడు.
7.43.13
शृणु राजन्यथा पौराः कथयन्ति शुभाशुभम् ।
चत्वरापणरथ्यासु वनेषूपवनेषु च ॥ ७.४३.१३ ॥
ఓ రాజా, నగరవాసులు కూడళ్లలో, అంగళ్లలో, వీధుల్లో, అడవుల్లో, తోటల్లో మంచి చెడుల గురించి ఎలా మాట్లాడుకుంటున్నారో వినండి.
7.43.14
दुष्करं कृतवान्रामः समुद्रे सेतुबन्धनम् ।
अश्रुतं पूर्वकैः कैश्चिद्देवैरपि सदानवैः ॥ ७.४३.१४ ॥
రాముడు సముద్రంపై సేతువు నిర్మించే కష్టమైన పనిని చేశాడు; పూర్వీకులు ఎన్నడూ వినని ఈ పనిని దానవులతో కూడిన దేవతలు కూడా చేయలేదు.
7.43.15
रावणश्च दुराधर्षो हतः सबलवाहनः ।
वानराश्च वशं नीता ऋक्षाश्च सह राक्षसैः ॥ ७.४३.१५ ॥
దుర్ధర్షుడైన రావణుడు తన సేనతో, వాహనాలతో సహా హతుడయ్యాడు; వానరులు, ఋక్షులు రాక్షసులతో సహా వశమయ్యారు.
7.43.16
हत्वा च रावणं सङ्ख्ये सीतामाहृत्य राघवः ।
अमर्षं पृष्ठतः कृत्वा स्ववेश्म पुनरानयत् ॥ ७.४३.१६ ॥
యుద్ధంలో రావణుని సంహరించి, సీతను తిరిగి తెచ్చి, రాఘవుడు కోపాన్ని వెనుకకు నెట్టి ఆమెను తన గృహానికి మళ్ళీ తీసుకువచ్చాడు.
7.43.17
कीदृशं हृदये तस्य सीतासम्भोगजं सुखम् ।
अङ्कमारोप्य तु पुरा रावणेन बलाद्धृताम् ॥ ७.४३.१७ ॥
పూర్వం రావణుడు బలాత్కారంగా ఒడిలో ఎత్తుకుపోయిన సీతతో కలయిక వలన అతని హృదయంలో ఎటువంటి సుఖం కలిగి ఉంటుంది?
7.43.18
लङ्कामपि पुरा नीतामशोकवनिकां गताम् ।
रक्षसां वशमापन्नां कथं रामो न कुत्सते ॥ ७.४३.१८ ॥
పూర్వం లంకకు తీసుకుపోబడి, అశోకవనంలో ఉండి, రాక్షసుల వశంలో పడిన సీతను రాముడు ఎందుకు నిందించడం లేదు?
7.43.19
अस्माकमपि दारेषु सहनीयं भविष्यति ।
यथा हि कुरुते राजा प्रजा तमनुवर्तते ॥ ७.४३.१९ ॥
మా భార్యల విషయంలో కూడా ఇది సహించవలసి ఉంటుంది. రాజు ఏది చేస్తాడో, ప్రజలు అదే అనుసరిస్తారు.
7.43.20
एवं बहुविधा वाचो वदन्ति पुरवासिनः ।
नगरेषु च सर्वेषु राजञ्जनपदेषु च ॥ ७.४३.२० ॥
ఈ విధంగా పురవాసులు అనేక రకాలుగా మాట్లాడుతున్నారు—అన్ని నగరాల్లోనూ, జనపదాల్లోనూ, ఓ రాజా.
7.43.21
तस्यैवं भाषितं श्रुत्वा राघवः परमार्तवत् ।
उवाच सुहृदः सर्वान्कथमेतद्ब्रवीथ माम् ॥ ७.४३.२१ ॥
అతని మాటలు విని రాఘవుడు ఎంతో బాధపడి, మిత్రులందరితో అన్నాడు—మీరు నాతో ఇలా ఎలా అంటున్నారు?
7.43.22
सर्वे तु शिरसा भूमावभिवाद्य प्रणम्य च ।
प्रत्यूचू राघवं दीनमेवमेतन्न संशयः ॥ ७.४३.२२ ॥
అందరూ తలలు నేలకు ఆనించి నమస్కరించి, వినయంగా రాఘవునితో ఇలా సమాధానమిచ్చారు—ఇది ఇలాగే ఉంది, సందేహం లేదు.
7.43.23
श्रुत्वा तु वाक्यं काकुत्स्थः सर्वेषां समुदीरितम् ।
विसर्जयामास तदा वयस्याञ्छत्रुसूदनः ॥ ७.४३.२३ ॥
అందరూ పలికిన మాటలు విని, అప్పుడు శత్రుసంహారకుడైన కాకుత్స్థుడు తన మిత్రులను పంపివేశాడు.