Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.46

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.46.1

ततो रजन्यां व्युष्टायां लक्ष्मणो दीनचेतनः ।
सुमन्त्रमब्रवीद्वाक्यं मुखेन परिशुष्यता ॥ ७.४६.१ ॥

ଏହାପରେ ରାତି ପାହିଲେ, ଦୁଃଖିତ ମନର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୁଷ୍କ ମୁଖରେ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.46.2

सारथे तुरगाञ्छीघ्रं योजयस्व रथोत्तमे ।
स्वास्तीर्णं राजभवनात्सीतायाश्चासनं कुरु ॥ ७.४६.२ ॥

ସାରଥି! ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼; ରାଜଭବନରୁ ସୀତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଭାବେ ପତା ଯାଇଥିବା ଆସନ ଆଣ।

7.46.3

सीता हि राजवचनादाश्रमं पुण्यकर्मणाम् ।
मया नेया महर्षीणां श्रीघ्रमानीयतां रथः ॥ ७.४६.३ ॥

ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ନେବାକୁ ହେବ; ରଥ ଶୀଘ୍ର ଆଣାଯାଉ।

7.46.4

सुमन्त्रस्तु तथेत्युक्त्वा युक्तं परमवाजिभिः ।
रथं सुरुचिरप्रख्यं स्वास्तीर्णं सुखशय्यया ॥ ७.४६.४ ॥

ସୁମନ୍ତ୍ର 'ସେହିପରି' କହି ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା, ଅତି ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଥିବା, ସୁଖଶଯ୍ୟାରେ ଭଲ ଭାବେ ପତା ଯାଇଥିବା ରଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।

7.46.5

आनीयोवाच सौमित्रिं मित्राणां मानवर्धनम् ।
रथो ऽयं समनुप्राप्तो यत्कार्यं क्रियतां प्रभो ॥ ७.४६.५ ॥

ରଥ ଆଣି ସୁମନ୍ତ୍ର ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନ ବଢ଼ାଉଥିବା ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ! ଏହି ରଥ ଆସିଛି; ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ ଥାଏ କରନ୍ତୁ।'

7.46.6

एवमुक्तः सुमन्त्रेण राजवेश्मनि लक्ष्मणः ।
प्रविश्य सीतामासाद्य व्याजहार नरर्षभः ॥ ७.४६.६ ॥

ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ଏପରି କହିବାରେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାଜଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସୀତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ।

7.46.7

त्वया किलैष नृपतिर्वरं वै याचितः प्रभुः ।
नृपेण च प्रतिज्ञातमाज्ञप्तश्चाश्रमं प्रति ॥ ७.४६.७ ॥

ତୁମେ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ବର ମାଗିଥିଲ; ରାଜା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ଆଶ୍ରମ ଆଡ଼କୁ ଯିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।

7.46.8

गङ्गीतीरे मया देवि ऋषीणामाश्रमाञ्छुभान् ।
शीघ्रं गत्वा तु वैदेहि शासनात्पार्थिवस्य नः ।
अरण्ये मुनिभिर्जुष्टे अपनेया भविष्यसि ॥ ७.४६.८ ॥

ହେ ଦେବୀ, ଗଙ୍ଗାତୀରରେ ଋଷିମାନଙ୍କର ଶୁଭ ଆଶ୍ରମ ଅଛି। ହେ ବୈଦେହୀ, ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ସେବିତ ସେହି ଅରଣ୍ୟକୁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ ନେଇଯିବି।

7.46.9

एवमुक्ता तु वैदेही लक्ष्मणेन महात्मना ।
प्रहर्षमतुलं लेभे गमनं चाप्यरोचयत् ॥ ७.४६.९ ॥

ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏହିପରି କହିବାରୁ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଅତୁଳନୀୟ ଆନନ୍ଦ ହେଲା; ସେ ଯିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।

7.46.10

वासांसि च महार्हाणि रत्नानि विविधानि च ।
गृहीत्वा तानि वैदेही गमनायोपचक्रमे ॥ ७.४६.१० ॥

ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିବିଧ ରତ୍ନ ନେଇ ବୈଦେହୀ ଯିବାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କଲେ।

7.46.11

इमानि मुनिपत्नीनां दास्याम्याभरणान्हम् ।
वस्त्राणि च महार्हाणि धनानि विविधानि च ॥ ७.४६.११ ॥

ଏହି ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ମୁଁ ମୁନିପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଦେବି; ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିବିଧ ଧନ ମଧ୍ୟ ଦେବି।

7.46.12

सौमित्रिस्तु तथेत्युक्त्वा रथमारोप्य मैथिलीम् ।
प्रययौ शीघ्रतुरगै रामस्याज्ञामनुस्मरन् ॥ ७.४६.१२ ॥

ସୌମିତ୍ରି 'ଭଲ' ବୋଲି କହି ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇଲେ ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ସ୍ମରଣ କରି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ାସହ ଯାତ୍ରା କଲେ।

7.46.13

अब्रवीच्च तदा सीता लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम् ।
अशुभानि बहून्येव पश्यामि रघुनन्दन ॥ ७.४६.१३ ॥

ସେତେବେଳେ ସୀତା ଲକ୍ଷ୍ମୀବର୍ଧନ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ମୁଁ ଅନେକ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖୁଛି।

7.46.14

नयनं मे स्फुरत्यद्य गात्रोत्कम्पश्च जायते ।
हृदयं चैव सौमित्रे अस्वस्थमिव लक्षये ॥ ७.४६.१४ ॥

ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଆଜି ମୋ ଆଖି ଥରୁଛି, ଅଙ୍ଗ କମ୍ପୁଛି; ମୋ ହୃଦୟ ଅସୁସ୍ଥ ପରି ଲାଗୁଛି।

7.46.15

औत्सुक्यं परमं चापि अधृतिश्च परा मम ।
शून्यामेव च पश्यामि पृथिवीं पृथुलोचन ॥ ७.४६.१५ ॥

ମୋ ମନରେ ବଡ଼ ଉତ୍କଣ୍ଠା ଓ ତୀବ୍ର ଅଶାନ୍ତି ଅଛି; ହେ ବିଶାଳନୟନ, ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖୁଛି।

7.46.16

अपि स्वस्ति भवेत्तस्य भ्रातुस्ते भ्रातृवत्सल ।
श्वश्रूणां चैव मे वीर सर्वासामविशेषतः ॥ ७.४६.१६ ॥

ହେ ଭ୍ରାତୃବତ୍ସଳ, ତୁମ ଭାଇର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ; ହେ ବୀର, ମୋ ସମସ୍ତ ଶାଶୁଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଭେଦ ବିନା କଲ୍ୟାଣ ହେଉ।

7.46.17

पुरे जनपदे चैव कुशलं प्राणिनामपि ।
इत्यञ्जलिकृता सीता देवता अभ्ययाचत ॥ ७.४६.१७ ॥

ନଗର ଓ ଜନପଦରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମଧ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ହେଉ—ଏହିପରି ଅଞ୍ଜଳିବଦ୍ଧ ହୋଇ ସୀତା ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

7.46.18

लक्ष्मणो ऽर्थं ततः श्रुत्वा शिरसा वन्द्य मैथिलीम् ।
शिवमित्यब्रवीद्धृष्टो हृदयेन विशुष्यता ॥ ७.४६.१८ ॥

ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେହି କଥା ଶୁଣି, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ଶୁଖୁଥିବା ହୃଦୟରେ ମଧ୍ୟ ହର୍ଷିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ଶିବ ହେଉ।"

7.46.19

ततो वासमुपागम्य गोमतीतीर आश्रमे ।
प्रभाते पुनरुत्थाय सौमित्रिः सूतमब्रवीत् ॥ ७.४६.१९ ॥

ଗୋମତୀ ତୀରର ଆଶ୍ରମରେ ରାତି ରହି, ପ୍ରଭାତରେ ପୁଣି ଉଠି ସୌମିତ୍ରି ସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.46.20

योजयस्व रथं शीघ्रमद्य भागीरथीजलम् ।
शिरसा धारयिष्यामि त्र्यम्बकः पर्वते यथा ॥ ७.४६.२० ॥

ଶୀଘ୍ର ରଥ ଯୋଡ଼; ଆଜି ଭାଗୀରଥୀ ଜଳ ମୁଁ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରିବି, ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ ପର୍ବତରେ ଯେପରି କରିଥିଲେ।

7.46.21

सो ऽश्वान् रज्वाथ चतुरो रथे युङ्क्त्वा मनोजवान् ।
आरोहस्वेति वैदेहीं सूतः प्राञ्जलिरब्रवीत् ॥ ७.४६.२१ ॥

ସେ ମନ ପରି ଦ୍ରୁତ ଚାରି ଅଶ୍ୱ ରଥରେ ଯୋଡ଼ି, ଯୋଡ଼ହାତରେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆରୋହଣ କରନ୍ତୁ।"

7.46.22

सा तु सूतस्य वचनादारुरोह रथोत्तमम् ।
सीता सौमित्रिणा सार्धं सुमन्त्रेण च धीमता ॥ ७.४६.२२ ॥

ସାରଥିଙ୍କ କଥାରେ ସୀତା ସେହି ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ; ସୌମିତ୍ରି ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ସହିତ।

7.46.23

आससाद विशालाक्षी गङ्गां पापविनाशिनीम् ।
अथार्धदिवसं गत्वा भागीरथ्या जलाशयम् ॥ ७.४६.२३ ॥

ବିଶାଳନୟନା ସୀତା ପାପନାଶିନୀ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ନିକଟ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଅଧଦିନ ଚାଲି ଭାଗୀରଥୀ ଜଳାଶୟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

7.46.24

निरीक्ष्य लक्ष्मणो दीनः प्ररुरोद महास्वनः ॥ ७.४६.२४ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାହା ଦେଖି ଦୀନ ହୋଇ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦି ପକାଇଲେ।

7.46.25

सीता तु परमायत्ता दृष्ट्वा लक्ष्मणमातुरम् ।
उवाच वाक्यं धर्मज्ञा किमिदं रुद्यते त्वया ॥ ७.४६.२५ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ ଦେଖି ଧର୍ମଜ୍ଞା ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏମିତି କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?"

7.46.26

जाह्नवीतीरमासाद्य चिराभिलषितं मम ।
हर्षकाले किमर्थं मां विषादयसि लक्ष्मण ॥ ७.४६.२६ ॥

ବହୁକାଳରୁ ଇଚ୍ଛିତ ଗଙ୍ଗାତୀରରେ ପହଞ୍ଚି ଏହି ଆନନ୍ଦ ସମୟରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ କାହିଁକି ମୋତେ ଦୁଃଖୀ କରୁଛ?

7.46.27

नित्यं त्वं रामपार्श्वेषु वर्तसे पुरुषर्षभ ।
कच्चिद्विनाकृतस्तेन द्विरात्रं शोकमागतः ॥ ७.४६.२७ ॥

ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ସର୍ବଦା ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥାଅ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ କେବଳ ଦୁଇ ରାତି ହୋଇଛି, ସେଥିପାଇଁ କି ତୁମେ ଶୋକରେ ପଡ଼ିଛ?

7.46.28

ममापि दयितो रामो जीवितादपि लक्ष्मण ।
न चाहमेवं शोचामि मैवं त्वं बालिशो भव ॥ ७.४६.२८ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ରାମ ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣଠାରୁ ପ୍ରିୟ। ତଥାପି ମୁଁ ଏମିତି ଶୋକ କରୁନାହିଁ। ତୁମେ ଏମିତି ଶିଶୁ ପରି ହୁଅ ନାହିଁ।

7.46.29

तारयस्व च मां गङ्गां दर्शयस्व च तापसान् ।
ततो मुनिभ्यो दास्यामि वांसास्याभरणानि च ॥ ७.४६.२९ ॥

ମୋତେ ଗଙ୍ଗା ପାର କରାଅ ଏବଂ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରାଅ। ତା'ପରେ ମୁଁ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ଦେବି।

7.46.30

ततः कृत्वा महर्षीणां यथार्हमभिवादनम् ।
तत्र चैकां निशामुष्य यास्यामस्तां पुरीं पुनः ॥ ७.४६.३० ॥

ତା'ପରେ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ରାତି ରହି, ଆମେ ପୁନର୍ବାର ସେ ନଗରୀକୁ ଯିବା।

7.46.31

ममापि पद्मपत्राक्षं सिंहोरस्कं कृशोदरम् ।
त्वरते हि मनो द्रष्टुं रामं रमयतां वरम् ॥ ७.४६.३१ ॥

ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ା ପରି ଆଖି, ସିଂହ ପରି ଛାତି, ପତଳା କଟିଦେଶ ବିଶିଷ୍ଟ, ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମୋ ମନ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟଗ୍ର ହେଉଛି।

7.46.32

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रमृज्य नयने शुभे ।
नाविकानाह्वयामास लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ७.४६.३२ ॥

ତା'ର ସେହି କଥା ଶୁଣି, ନିଜ ସୁନ୍ଦର ଆଖି ପୋଛି, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।

7.46.33

इयं च सज्जा नौश्चेति दाशाः प्राञ्जलयो ऽब्रुवन् ॥ ७.४६.३३ ॥

"ଏ ନାବ ପ୍ରସ୍ତୁତ" ବୋଲି ନାବିକମାନେ ହାତଯୋଡ଼ି କହିଲେ।

7.46.34

तितीर्षुर्लक्ष्मणो गङ्गां शुभां नावमुपारुहत् ।
गङ्गां सन्तारयामास लक्ष्मणस्तां समाहितः ॥ ७.४६.३४ ॥

ଗଙ୍ଗା ପାର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେହି ଶୁଭ ନାବ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ; ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେହି ଗଙ୍ଗାକୁ ପାର କରାଇଲେ।