వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.46.1
ततो रजन्यां व्युष्टायां लक्ष्मणो दीनचेतनः ।
सुमन्त्रमब्रवीद्वाक्यं मुखेन परिशुष्यता ॥ ७.४६.१ ॥
అప్పుడు రాత్రి గడిచి తెల్లవారినప్పుడు, దుఃఖిత హృదయుడైన లక్ష్మణుడు ఎండిపోయిన ముఖంతో సుమంత్రునితో ఈ మాటలు పలికెను.
7.46.2
सारथे तुरगाञ्छीघ्रं योजयस्व रथोत्तमे ।
स्वास्तीर्णं राजभवनात्सीतायाश्चासनं कुरु ॥ ७.४६.२ ॥
సారథీ! త్వరగా ఉత్తమ రథానికి గుర్రాలను కట్టు; రాజభవనం నుండి సీతకు చక్కగా పరచిన ఆసనాన్ని సిద్ధం చెయ్యి.
7.46.3
सीता हि राजवचनादाश्रमं पुण्यकर्मणाम् ।
मया नेया महर्षीणां श्रीघ्रमानीयतां रथः ॥ ७.४६.३ ॥
రాజాజ్ఞ ప్రకారం సీతను పుణ్యకర్ములైన మహర్షుల ఆశ్రమానికి నేను తీసుకువెళ్లాలి; రథాన్ని త్వరగా తీసుకురండి.
7.46.4
सुमन्त्रस्तु तथेत्युक्त्वा युक्तं परमवाजिभिः ।
रथं सुरुचिरप्रख्यं स्वास्तीर्णं सुखशय्यया ॥ ७.४६.४ ॥
సుమంత్రుడు 'అలాగే' అని చెప్పి, ఉత్తమ గుర్రాలతో కట్టబడిన, అతి సుందరమైన, సుఖశయ్యతో చక్కగా పరచిన రథాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
7.46.5
आनीयोवाच सौमित्रिं मित्राणां मानवर्धनम् ।
रथो ऽयं समनुप्राप्तो यत्कार्यं क्रियतां प्रभो ॥ ७.४६.५ ॥
రథాన్ని తీసుకువచ్చి సుమంత్రుడు మిత్రుల గౌరవాన్ని పెంచే సౌమిత్రితో ఇలా అన్నాడు: 'ప్రభూ! ఈ రథం వచ్చింది; చేయవలసిన కార్యాన్ని చేయండి.'
7.46.6
एवमुक्तः सुमन्त्रेण राजवेश्मनि लक्ष्मणः ।
प्रविश्य सीतामासाद्य व्याजहार नरर्षभः ॥ ७.४६.६ ॥
సుమంత్రుడు ఇలా చెప్పగా, నరశ్రేష్ఠుడైన లక్ష్మణుడు రాజభవనంలో ప్రవేశించి సీత వద్దకు చేరి మాట్లాడెను.
7.46.7
त्वया किलैष नृपतिर्वरं वै याचितः प्रभुः ।
नृपेण च प्रतिज्ञातमाज्ञप्तश्चाश्रमं प्रति ॥ ७.४६.७ ॥
నీవు రాజును ఒక వరం కోరావు; రాజు ప్రతిజ్ఞ చేసి ఆశ్రమానికి వెళ్లమని ఆజ్ఞాపించాడు.
7.46.8
गङ्गीतीरे मया देवि ऋषीणामाश्रमाञ्छुभान् ।
शीघ्रं गत्वा तु वैदेहि शासनात्पार्थिवस्य नः ।
अरण्ये मुनिभिर्जुष्टे अपनेया भविष्यसि ॥ ७.४६.८ ॥
దేవీ, గంగా తీరంలో ఋషుల శుభకరమైన ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి. వైదేహీ, రాజు ఆజ్ఞ ప్రకారం, ఋషులు సేవించే ఆ అరణ్యానికి నిన్ను త్వరగా తీసుకువెళ్తాను.
7.46.9
एवमुक्ता तु वैदेही लक्ष्मणेन महात्मना ।
प्रहर्षमतुलं लेभे गमनं चाप्यरोचयत् ॥ ७.४६.९ ॥
మహాత్ముడైన లక్ష్మణుడు ఇలా చెప్పగానే వైదేహికి అపారమైన ఆనందం కలిగింది; ఆమె వెళ్లడానికి కూడా అంగీకరించింది.
7.46.10
वासांसि च महार्हाणि रत्नानि विविधानि च ।
गृहीत्वा तानि वैदेही गमनायोपचक्रमे ॥ ७.४६.१० ॥
అత్యంత విలువైన వస్త్రాలను, రకరకాల రత్నాలను తీసుకొని వైదేహి ప్రయాణానికి సిద్ధమైంది.
7.46.11
इमानि मुनिपत्नीनां दास्याम्याभरणान्हम् ।
वस्त्राणि च महार्हाणि धनानि विविधानि च ॥ ७.४६.११ ॥
ఈ ఆభరణాలను ముని పత్నులకు ఇస్తాను; అత్యంత విలువైన వస్త్రాలను, రకరకాల ధనాన్ని కూడా ఇస్తాను.
7.46.12
सौमित्रिस्तु तथेत्युक्त्वा रथमारोप्य मैथिलीम् ।
प्रययौ शीघ्रतुरगै रामस्याज्ञामनुस्मरन् ॥ ७.४६.१२ ॥
సౌమిత్రి 'అలాగే' అని చెప్పి, మైథిలిని రథంపై ఎక్కించి, రాముని ఆజ్ఞను స్మరిస్తూ వేగమైన గుర్రాలతో బయలుదేరాడు.
7.46.13
अब्रवीच्च तदा सीता लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम् ।
अशुभानि बहून्येव पश्यामि रघुनन्दन ॥ ७.४६.१३ ॥
అప్పుడు సీత లక్ష్మివర్ధనుడైన లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నది: ఓ రఘునందనా, నేను అనేక అశుభ లక్షణాలను చూస్తున్నాను.
7.46.14
नयनं मे स्फुरत्यद्य गात्रोत्कम्पश्च जायते ।
हृदयं चैव सौमित्रे अस्वस्थमिव लक्षये ॥ ७.४६.१४ ॥
ఓ సౌమిత్రీ, ఈ రోజు నా కన్ను అదురుతోంది, అవయవాలు వణుకుతున్నాయి; నా హృదయం అస్వస్థంగా ఉన్నట్లు అనిపిస్తోంది.
7.46.15
औत्सुक्यं परमं चापि अधृतिश्च परा मम ।
शून्यामेव च पश्यामि पृथिवीं पृथुलोचन ॥ ७.४६.१५ ॥
నాకు గొప్ప ఆతురత, తీవ్రమైన అశాంతి ఉన్నాయి; ఓ విశాలనేత్రుడా, భూమి కూడా శూన్యంగానే కనిపిస్తోంది.
7.46.16
अपि स्वस्ति भवेत्तस्य भ्रातुस्ते भ्रातृवत्सल ।
श्वश्रूणां चैव मे वीर सर्वासामविशेषतः ॥ ७.४६.१६ ॥
ఓ సోదరప్రేమికుడా, నీ సోదరునికి శుభం కలుగుగాక; ఓ వీరా, నా అత్తలందరికీ భేదం లేకుండా శుభం కలుగుగాక.
7.46.17
पुरे जनपदे चैव कुशलं प्राणिनामपि ।
इत्यञ्जलिकृता सीता देवता अभ्ययाचत ॥ ७.४६.१७ ॥
నగరంలో, గ్రామాలలో, ప్రాణులందరికీ కూడా శుభం కలుగుగాక అని చేతులు జోడించి సీత దేవతలను ప్రార్థించింది.
7.46.18
लक्ष्मणो ऽर्थं ततः श्रुत्वा शिरसा वन्द्य मैथिलीम् ।
शिवमित्यब्रवीद्धृष्टो हृदयेन विशुष्यता ॥ ७.४६.१८ ॥
అప్పుడు లక్ష్మణుడు ఆ మాటలు విని, మైథిలికి శిరసా వంగి నమస్కరించి, ఎండిపోతున్న హృదయంతోనే సంతోషంగా "శివమ్ కలుగుగాక" అన్నాడు.
7.46.19
ततो वासमुपागम्य गोमतीतीर आश्रमे ।
प्रभाते पुनरुत्थाय सौमित्रिः सूतमब्रवीत् ॥ ७.४६.१९ ॥
అక్కడ గోమతీ తీరంలోని ఆశ్రమంలో రాత్రి విశ్రమించి, తెల్లవారగా మళ్ళీ లేచి సౌమిత్రి సారథితో అన్నాడు.
7.46.20
योजयस्व रथं शीघ्रमद्य भागीरथीजलम् ।
शिरसा धारयिष्यामि त्र्यम्बकः पर्वते यथा ॥ ७.४६.२० ॥
ఇప్పుడే వేగంగా రథాన్ని కట్టు; ఈ రోజు భాగీరథీ జలాన్ని నేను తలపై ధరిస్తాను, త్ర్యంబకుడు పర్వతంపై ధరించినట్లు.
7.46.21
सो ऽश्वान् रज्वाथ चतुरो रथे युङ्क्त्वा मनोजवान् ।
आरोहस्वेति वैदेहीं सूतः प्राञ्जलिरब्रवीत् ॥ ७.४६.२१ ॥
అతడు మనసంత వేగంగల నాలుగు గుర్రాలను రథానికి కట్టి, చేతులు జోడించి వైదేహితో "ఎక్కండి" అని సారథి అన్నాడు.
7.46.22
सा तु सूतस्य वचनादारुरोह रथोत्तमम् ।
सीता सौमित्रिणा सार्धं सुमन्त्रेण च धीमता ॥ ७.४६.२२ ॥
సారథి మాట ప్రకారం సీత ఆ ఉత్తమ రథాన్ని ఎక్కింది; సౌమిత్రితో, ధీమంతుడైన సుమంత్రునితో కలిసి.
7.46.23
आससाद विशालाक्षी गङ्गां पापविनाशिनीम् ।
अथार्धदिवसं गत्वा भागीरथ्या जलाशयम् ॥ ७.४६.२३ ॥
విశాల నేత్రి పాపాలను నాశనం చేసే గంగను చేరింది. అర్ధదినం ప్రయాణించి భాగీరథీ జలాశయాన్ని చేరుకున్నారు.
7.46.24
निरीक्ष्य लक्ष्मणो दीनः प्ररुरोद महास्वनः ॥ ७.४६.२४ ॥
లక్ష్మణుడు దానిని చూసి దీనుడై గట్టిగా ఏడ్చాడు.
7.46.25
सीता तु परमायत्ता दृष्ट्वा लक्ष्मणमातुरम् ।
उवाच वाक्यं धर्मज्ञा किमिदं रुद्यते त्वया ॥ ७.४६.२५ ॥
లక్ష్మణుడు దుఃఖితుడై ఉండటం చూసి, ధర్మజ్ఞురాలైన సీత అత్యంత ఆందోళనతో ఇలా అన్నది: "నువ్వు ఎందుకు ఇలా ఏడుస్తున్నావు?"
7.46.26
जाह्नवीतीरमासाद्य चिराभिलषितं मम ।
हर्षकाले किमर्थं मां विषादयसि लक्ष्मण ॥ ७.४६.२६ ॥
చాలా కాలంగా నేను కోరుకున్న గంగా తీరానికి చేరిన ఈ ఆనంద సమయంలో, లక్ష్మణా, ఎందుకు నన్ను దుఃఖపెడుతున్నావు?
7.46.27
नित्यं त्वं रामपार्श्वेषु वर्तसे पुरुषर्षभ ।
कच्चिद्विनाकृतस्तेन द्विरात्रं शोकमागतः ॥ ७.४६.२७ ॥
పురుషశ్రేష్ఠా, నువ్వు ఎల్లప్పుడూ రాముని పక్కనే ఉంటావు. ఆయనకు దూరమై రెండు రాత్రులు మాత్రమే అయినందుకు నువ్వు శోకంలో పడ్డావా?
7.46.28
ममापि दयितो रामो जीवितादपि लक्ष्मण ।
न चाहमेवं शोचामि मैवं त्वं बालिशो भव ॥ ७.४६.२८ ॥
లక్ష్మణా, రాముడు నాకు కూడా ప్రాణం కంటే ప్రియుడు. అయినా నేను ఇలా శోకించను. నువ్వు ఇలా బాలుడిలా ప్రవర్తించకు.
7.46.29
तारयस्व च मां गङ्गां दर्शयस्व च तापसान् ।
ततो मुनिभ्यो दास्यामि वांसास्याभरणानि च ॥ ७.४६.२९ ॥
నన్ను గంగను దాటించు, తపస్వులను నాకు చూపించు. అప్పుడు మునులకు వస్త్రాలు, ఆభరణాలు ఇస్తాను.
7.46.30
ततः कृत्वा महर्षीणां यथार्हमभिवादनम् ।
तत्र चैकां निशामुष्य यास्यामस्तां पुरीं पुनः ॥ ७.४६.३० ॥
అప్పుడు మహర్షులకు తగిన రీతిలో నమస్కరించి, అక్కడ ఒక రాత్రి గడిపి, మళ్ళీ ఆ నగరానికి తిరిగి వెళ్తాము.
7.46.31
ममापि पद्मपत्राक्षं सिंहोरस्कं कृशोदरम् ।
त्वरते हि मनो द्रष्टुं रामं रमयतां वरम् ॥ ७.४६.३१ ॥
కమలదళాల వంటి కన్నులు, సింహం వంటి ఛాతీ, సన్నని నడుము కలవాడు, ఆనందింపజేసేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన రాముని చూడాలని నా మనసు కూడా త్వరపడుతోంది.
7.46.32
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रमृज्य नयने शुभे ।
नाविकानाह्वयामास लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ७.४६.३२ ॥
ఆమె ఆ మాటలు విని, అందమైన కన్నులను తుడుచుకుని, శత్రు వీరులను సంహరించే లక్ష్మణుడు నావికులను పిలిచాడు.
7.46.33
इयं च सज्जा नौश्चेति दाशाः प्राञ्जलयो ऽब्रुवन् ॥ ७.४६.३३ ॥
"ఈ నావ సిద్ధంగా ఉంది" అని నావికులు అంజలి ఘటించి అన్నారు.
7.46.34
तितीर्षुर्लक्ष्मणो गङ्गां शुभां नावमुपारुहत् ।
गङ्गां सन्तारयामास लक्ष्मणस्तां समाहितः ॥ ७.४६.३४ ॥
గంగను దాటాలనుకున్న లక్ష్మణుడు ఆ శుభకరమైన నావ ఎక్కాడు; ఏకాగ్రచిత్తుడైన లక్ష్మణుడు ఆ గంగను దాటించాడు.