વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.49.1
सीतां तु रुदतीं दृष्ट्वा ते तत्र मुनिदारकाः ।
प्राद्रवन्यत्र भगवानास्ते वाल्मीकिरुग्रधीः ॥ ७.४९.१ ॥
રડતી સીતાને જોઈને તે મુનિકુમારો ત્યાંથી દોડ્યા, જ્યાં ઉગ્રબુદ્ધિ ભગવાન વાલ્મીકિ બેઠા હતા.
7.49.2
अभिवाद्य मुनेः पादौ मुनिपुत्रा महर्षये ।
सर्वं निवेदयामासुस्तस्यास्तु रुदितस्वनम् ॥ ७.४९.२ ॥
મુનિના ચરણોમાં પ્રણામ કરીને મુનિકુમારોએ તે મહર્ષિને બધું કહ્યું — તેના રુદનના અવાજ વિશે પણ.
7.49.3
अदृष्टपूर्वा भगवन्कस्याप्येषा महात्मनः ।
पत्नी श्रीरिव सम्मोहाद्विरौति विकृतानना ॥ ७.४९.३ ॥
હે ભગવન્, આને પહેલાં ક્યારેય જોઈ નથી; કોઈ મહાત્માની પત્ની છે, શ્રી જેવી; મોહથી વિકૃત મુખે તે વિલાપ કરે છે.
7.49.4
भगवन्साधु पश्य त्वं देवतामिव खाच्च्युताम् ।
नद्यास्तु तीरे भगवन्वरस्त्री कापि दुःखिता ॥ ७.४९.४ ॥
હે ભગવન્, આપ સારી રીતે જુઓ — આકાશમાંથી પડેલી દેવી જેવી; હે ભગવન્, નદીના કિનારે કોઈ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી દુઃખી છે.
7.49.5
दृष्टास्माभिः प्ररुदिता दृढं शोकपरायणा ।
अनर्हा दुःखशोकाभ्यामेकां दीनां ह्यनाथवत् ॥ ७.४९.५ ॥
અમે તેને જોઈ — અત્યંત રડતી, શોકમાં ડૂબેલી; દુઃખ-શોકને અયોગ્ય હોવા છતાં, એકલી, દીન, અનાથ જેવી.
7.49.6
न ह्येनां मानुषीं विद्मः सत्क्रिया ऽस्याः प्रयुज्यताम् ।
आश्रमस्याविदूरे च त्वामियं शरणं गता ॥ ७.४९.६ ॥
અમે આને માનવ સ્ત્રી માનતા નથી; તેનો સત્કાર કરવામાં આવે. આશ્રમની જ નજીક તે આપના શરણે આવી છે.
7.49.7
त्रातारमिच्छते साध्वी भगवंस्त्रातुमर्हसि ।
तेषां तु वचनं श्रुत्वा बुद्ध्या निश्चित्य धर्मवित् ।
तपसा लब्धचक्षुष्मान् प्राद्रवद्यत्र मैथिली ॥ ७.४९.७ ॥
સાધ્વી સીતા રક્ષક ઇચ્છે છે; હે ભગવન્, તમે તેમની રક્ષા કરવા યોગ્ય છો. તેમના શબ્દો સાંભળીને બુદ્ધિથી નિશ્ચય કરી, ધર્મજ્ઞ મુનિ, તપથી મળેલી દૃષ્ટિ સાથે, જ્યાં મૈથિલી હતી ત્યાં દોડ્યા.
7.49.8
तं प्रयान्तमभिप्रेत्य शिष्या ह्येनं महामतिम् ।
तं तु देशमभि प्रेत्य किञ्चित्पद्भ्यां महामतिः ॥ ७.४९.८ ॥
તે મહામતિને જતા જોઈને તેમના શિષ્યો પણ તેમની પાછળ ગયા. તે મહામતિ તે સ્થળ તરફ પગપાળા થોડે દૂર પહોંચ્યા.
7.49.9
अर्घ्यमादाय रुचिरं जाह्नवीतीरमागमत् ।
ददर्श राघवस्येष्टां सीतां पत्नीमनाथवत् ॥ ७.४९.९ ॥
સુંદર અર્ઘ્ય લઈને તેઓ ગંગાના કિનારે આવ્યા. રાઘવની પ્રિય પત્ની સીતાને તેમણે અનાથની જેમ જોયાં.
7.49.10
तां सीतां शोकभारार्तां वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवः ।
उवाच मधुरां वाणीं ह्लादयन्निव तेजसा ॥ ७.४९.१० ॥
શોકના ભારથી પીડિત તે સીતાને મુનિશ્રેષ્ઠ વાલ્મીકિએ મધુર વાણીમાં કહ્યું; જાણે પોતાના તેજથી તેમને આનંદિત કરતા હોય.
7.49.11
स्नुषा दशरथस्य त्वं रामस्य महिषी प्रिया ।
जनकस्य सुता राज्ञः स्वागतं ते पतिव्रते ॥ ७.४९.११ ॥
તું દશરથની પુત્રવધૂ, રામની પ્રિય મહિષી, રાજા જનકની પુત્રી છે. હે પતિવ્રતા, તારું સ્વાગત છે.
7.49.12
आयान्ती चासि विज्ञाता मया धर्मसमाधिना ।
कारणं चैव सर्वं मे हृदयेनोपलक्षितम् ॥ ७.४९.१२ ॥
તું આવતી હતી ત્યારે જ મેં મારી ધર્મસમાધિથી તને ઓળખી લીધી. આ બધાનું કારણ પણ મારા હૃદયે જાણી લીધું છે.
7.49.13
तव चैव महाभागे विदितं मम तत्त्वतः ।
सर्वं च विदितं मह्यं त्रैलोक्ये यद्धि वर्तते ॥ ७.४९.१३ ॥
હે મહાભાગે, તારું સર્વ કંઈ મને યથાર્થ રીતે જ્ઞાત છે; ત્રિલોકમાં જે કંઈ છે તે બધું મને જ્ઞાત છે.
7.49.14
अपापां वेद्मि सीते त्वां तपोलब्धेन चक्षुषा ।
विस्रब्धा भव वैदेहि साम्प्रतं मयि वर्तसे ॥ ७.४९.१४ ॥
હે સીતા, હું તને નિષ્પાપ જાણું છું; તપથી પ્રાપ્ત થયેલી દૃષ્ટિથી મેં તે જાણ્યું છે. હે વૈદેહી, હવે નિશ્ચિંત રહે; તું મારા આશ્રયમાં છે.
7.49.15
आश्रमस्याविदूरे मे तापस्यस्तपसि स्थिताः ।
तास्त्वां वत्से यथा वत्सं पालयिष्यन्ति नित्यशः ॥ ७.४९.१५ ॥
મારા આશ્રમની નજીક જ તપમાં સ્થિર થયેલી તાપસીઓ છે; હે વત્સ, ગાય જેમ વાછરડાનું રક્ષણ કરે તેમ તેઓ નિત્ય તારું રક્ષણ કરશે.
7.49.16
इदमर्ध्यं प्रतीच्छ त्वं विस्रब्धा विगतज्वरा ।
यथा स्वगृहमभ्येत्य विषादं चैव मा कृथाः ॥ ७.४९.१६ ॥
આ અર્ઘ્ય સ્વીકાર; નિશ્ચિંત અને ચિંતારહિત રહે; તારા ઘરે પહોંચીને પણ વિષાદ ન કરજે.
7.49.17
श्रुत्वा तु भाषितं सीता मुनेः परममद्भुतम् ।
शिरसा ऽ ऽवन्द्य चरणौ तथेत्याह कृताञ्जलिः ॥ ७.४९.१७ ॥
મુનિનાં તે પરમ અદ્ભુત વચનો સાંભળીને સીતાએ મસ્તક નમાવી તેમના ચરણોમાં વંદન કર્યા, અને હાથ જોડીને કહ્યું, "તેમ જ થાઓ."
7.49.18
तं प्रयान्तं मुनिं सीता प्राञ्जलिः पृष्ठतो ऽन्वगात् ॥ ७.४९.१८ ॥
તે મુનિ પ્રસ્થાન કરી રહ્યા ત્યારે સીતા હાથ જોડીને તેમની પાછળ ચાલી.
7.49.19
तं दृष्ट्वा मुनिमायान्तं वैदेह्या मुनिपत्नयः ।
उपाजग्मुर्मुदा युक्ता वचनं चेदमब्रुवन् ॥ ७.४९.१९ ॥
મુનિને આવતા જોઈને વૈદેહી સાથે મુનિપત્નીઓ આનંદથી નજીક આવી અને આ વચન બોલી.
7.49.20
स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ चिरस्यागमनं च ते ।
अभिवादयामस्त्वां सर्वा उच्यतां कि च कुर्महे ॥ ७.४९.२० ॥
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, તમારું સ્વાગત છે; લાંબા સમય પછી તમારું આગમન પણ શુભ છે. અમે સૌ તમને વંદન કરીએ છીએ; કહો, અમે શું કરીએ.
7.49.21
तासां तद्वचनं श्रुत्वा वाल्मीकिरिदमब्रवीत् ।
सीतेयं समनुप्राप्ता पत्नी रामस्य धीमतः ॥ ७.४९.२१ ॥
તેમનું તે વચન સાંભળીને વાલ્મીકિએ કહ્યું: "આ સીતા છે, બુદ્ધિમાન રામની પત્ની, અહીં આવી છે."
7.49.22
स्नुषा दशरथस्यैषा जनकस्य सुता सती ।
अपापा पतिना त्यक्ता परिपाल्या मया सदा ॥ ७.४९.२२ ॥
આ દશરથની પુત્રવધૂ છે, જનકની સતી પુત્રી છે; નિષ્પાપ છે, પતિ દ્વારા ત્યજાયેલી છે; મારે સદા તેનું રક્ષણ કરવું જોઈએ.
7.49.23
इमां भवन्त्यः पश्यन्तु स्नेहेन परमेण हि ।
गौरवान्मम वाक्याच्च पूज्या वो ऽस्तु विशेषतः ॥ ७.४९.२३ ॥
તમે સૌ તેને અત્યંત સ્નેહથી જુઓ; મારા પ્રત્યેના આદરથી અને મારા વચનથી, તેને વિશેષ રીતે પૂજનીય ગણો.
7.49.24
मुहुर्मुहुश्च वैदेहीं प्रणिधाय महायशाः ।
स्वमाश्रमं शिष्यवृतः पुनरायान्महातपाः ॥ ७.४९.२४ ॥
મહાયશસ્વી, મહાતપસ્વી મુનિ વૈદેહીને વારંવાર તેમના હાથમાં સોંપીને, શિષ્યોથી ઘેરાઈને પોતાના આશ્રમમાં પાછા ફર્યા.