ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.49.1
सीतां तु रुदतीं दृष्ट्वा ते तत्र मुनिदारकाः ।
प्राद्रवन्यत्र भगवानास्ते वाल्मीकिरुग्रधीः ॥ ७.४९.१ ॥
ਰੋਂਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਮੁਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਉੱਥੋਂ ਦੌੜ ਪਏ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਬੈਠੇ ਸਨ।
7.49.2
अभिवाद्य मुनेः पादौ मुनिपुत्रा महर्षये ।
सर्वं निवेदयामासुस्तस्यास्तु रुदितस्वनम् ॥ ७.४९.२ ॥
ਮੁਨੀ ਦੇ ਚਰਨੀਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਮੁਨੀ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ — ਉਸਦੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਾਰੇ ਵੀ।
7.49.3
अदृष्टपूर्वा भगवन्कस्याप्येषा महात्मनः ।
पत्नी श्रीरिव सम्मोहाद्विरौति विकृतानना ॥ ७.४९.३ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਕਿਸੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਗੀ; ਮੋਹ ਨਾਲ ਵਿਗੜੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਕੁਰਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।
7.49.4
भगवन्साधु पश्य त्वं देवतामिव खाच्च्युताम् ।
नद्यास्तु तीरे भगवन्वरस्त्री कापि दुःखिता ॥ ७.४९.४ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੋ — ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨੋਂ ਡਿੱਗੀ ਦੇਵੀ; ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕੋਈ ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀ ਦੁੱਖੀ ਹੈ।
7.49.5
दृष्टास्माभिः प्ररुदिता दृढं शोकपरायणा ।
अनर्हा दुःखशोकाभ्यामेकां दीनां ह्यनाथवत् ॥ ७.४९.५ ॥
ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ — ਬਹੁਤ ਰੋਂਦੀ, ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ; ਦੁੱਖ-ਸ਼ੋਕ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਇਕੱਲੀ, ਦੀਨ, ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ।
7.49.6
न ह्येनां मानुषीं विद्मः सत्क्रिया ऽस्याः प्रयुज्यताम् ।
आश्रमस्याविदूरे च त्वामियं शरणं गता ॥ ७.४९.६ ॥
ਅਸੀਂ ਇਹਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਇਸਤਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ; ਇਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹੈ।
7.49.7
त्रातारमिच्छते साध्वी भगवंस्त्रातुमर्हसि ।
तेषां तु वचनं श्रुत्वा बुद्ध्या निश्चित्य धर्मवित् ।
तपसा लब्धचक्षुष्मान् प्राद्रवद्यत्र मैथिली ॥ ७.४९.७ ॥
ਸਾਧਵੀ ਸੀਤਾ ਇੱਕ ਰੱਖਿਅਕ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਜ੍ਞ ਮੁਨੀ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਹਿਤ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਥਿਲੀ ਸੀ ਉੱਥੇ ਦੌੜੇ।
7.49.8
तं प्रयान्तमभिप्रेत्य शिष्या ह्येनं महामतिम् ।
तं तु देशमभि प्रेत्य किञ्चित्पद्भ्यां महामतिः ॥ ७.४९.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਮਤਿ ਨੂੰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ। ਉਹ ਮਹਾਮਤਿ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਪੈਦਲ ਕੁਝ ਦੂਰ ਪਹੁੰਚੇ।
7.49.9
अर्घ्यमादाय रुचिरं जाह्नवीतीरमागमत् ।
ददर्श राघवस्येष्टां सीतां पत्नीमनाथवत् ॥ ७.४९.९ ॥
ਸੁੰਦਰ ਅਰਘ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆਏ। ਰਾਘਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ ਸੀ।
7.49.10
तां सीतां शोकभारार्तां वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवः ।
उवाच मधुरां वाणीं ह्लादयन्निव तेजसा ॥ ७.४९.१० ॥
ਸ਼ੋਕ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਣ।
7.49.11
स्नुषा दशरथस्य त्वं रामस्य महिषी प्रिया ।
जनकस्य सुता राज्ञः स्वागतं ते पतिव्रते ॥ ७.४९.११ ॥
ਤੂੰ ਦਸਰਥ ਦੀ ਨੂੰਹ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਹਾਰਾਣੀ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਤੇਰਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ।
7.49.12
आयान्ती चासि विज्ञाता मया धर्मसमाधिना ।
कारणं चैव सर्वं मे हृदयेनोपलक्षितम् ॥ ७.४९.१२ ॥
ਤੂੰ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧਰਮ-ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
7.49.13
तव चैव महाभागे विदितं मम तत्त्वतः ।
सर्वं च विदितं मह्यं त्रैलोक्ये यद्धि वर्तते ॥ ७.४९.१३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਤੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਹੈ; ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
7.49.14
अपापां वेद्मि सीते त्वां तपोलब्धेन चक्षुषा ।
विस्रब्धा भव वैदेहि साम्प्रतं मयि वर्तसे ॥ ७.४९.१४ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈਂ; ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹਿ; ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈਂ।
7.49.15
आश्रमस्याविदूरे मे तापस्यस्तपसि स्थिताः ।
तास्त्वां वत्से यथा वत्सं पालयिष्यन्ति नित्यशः ॥ ७.४९.१५ ॥
ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਤਪਸਵਣੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਬੱਚੀ, ਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਵੱਛੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਗੀਆਂ।
7.49.16
इदमर्ध्यं प्रतीच्छ त्वं विस्रब्धा विगतज्वरा ।
यथा स्वगृहमभ्येत्य विषादं चैव मा कृथाः ॥ ७.४९.१६ ॥
ਇਹ ਅਰਘ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ; ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿ; ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੀਂ।
7.49.17
श्रुत्वा तु भाषितं सीता मुनेः परममद्भुतम् ।
शिरसा ऽ ऽवन्द्य चरणौ तथेत्याह कृताञ्जलिः ॥ ७.४९.१७ ॥
ਮੁਨੀ ਦੇ ਉਸ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।"
7.49.18
तं प्रयान्तं मुनिं सीता प्राञ्जलिः पृष्ठतो ऽन्वगात् ॥ ७.४९.१८ ॥
ਉਹ ਮੁਨੀ ਤੁਰ ਪਏ ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਈ।
7.49.19
तं दृष्ट्वा मुनिमायान्तं वैदेह्या मुनिपत्नयः ।
उपाजग्मुर्मुदा युक्ता वचनं चेदमब्रुवन् ॥ ७.४९.१९ ॥
ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵੈਦੇਹੀ ਸਮੇਤ ਮੁਨੀ-ਪਤਨੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.49.20
स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ चिरस्यागमनं च ते ।
अभिवादयामस्त्वां सर्वा उच्यतां कि च कुर्महे ॥ ७.४९.२० ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ; ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡਾ ਆਉਣਾ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ; ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ।
7.49.21
तासां तद्वचनं श्रुत्वा वाल्मीकिरिदमब्रवीत् ।
सीतेयं समनुप्राप्ता पत्नी रामस्य धीमतः ॥ ७.४९.२१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੈ।"
7.49.22
स्नुषा दशरथस्यैषा जनकस्य सुता सती ।
अपापा पतिना त्यक्ता परिपाल्या मया सदा ॥ ७.४९.२२ ॥
ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਨੂੰਹ ਹੈ, ਜਨਕ ਦੀ ਸਤੀ ਧੀ ਹੈ; ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੀ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
7.49.23
इमां भवन्त्यः पश्यन्तु स्नेहेन परमेण हि ।
गौरवान्मम वाक्याच्च पूज्या वो ऽस्तु विशेषतः ॥ ७.४९.२३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵੇਖੋ; ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਜਯ ਸਮਝੋ।
7.49.24
मुहुर्मुहुश्च वैदेहीं प्रणिधाय महायशाः ।
स्वमाश्रमं शिष्यवृतः पुनरायान्महातपाः ॥ ७.४९.२४ ॥
ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਮੁਨੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।