ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.50.1
दृष्ट्वा तु मैथिलीं सीतामाश्रमे सम्प्रवेशिताम् ।
सन्तापमगमद्घोरं लक्ष्मणो दीनचेतनः ॥ ७.५०.१ ॥
ମିଥିଲାର ରାଜକୁମାରୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରେ ଛାଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ଦୀନଚିତ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଘୋର ସନ୍ତାପ ହେଲା।
7.50.2
अब्रवीच्च महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रसारथिम् ।
सीतासन्तापजं दुःखं पश्य रामस्य सारथे ॥ ७.५०.२ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମନ୍ତ୍ରସାରଥି ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ସାରଥି, ସୀତାଙ୍କ ସନ୍ତାପରୁ ଜାତ ରାମଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖ।"
7.50.3
ततो दुःखतरं किं नु राघवस्य भविष्यति ।
पत्नीं शुद्धसमाचारां विसृज्य जनकात्मजाम् ॥ ७.५०.३ ॥
ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣ ଥିବା ପତ୍ନୀ, ଜନକତନୟା ସୀତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲା ପରେ ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଆଉ କ'ଣ ହେବ?
7.50.4
व्यक्तं दैवादहं मन्ये राघवस्य विना भवम् ।
वैदेह्या सारथे नित्यं दैवं हि दुरतिक्रमम् ॥ ७.५०.४ ॥
ହେ ସାରଥି, ମୁଁ ଭାବେ ସୀତାଙ୍କ ବିନା ରାଘବଙ୍କ ଜୀବନ ଦୈବର ପ୍ରଭାବରେ; ଦୈବକୁ କେବେ ବି ଅତିକ୍ରମ କରାଯାଇ ନ ପାରେ।
7.50.5
यो हि देवान्सगन्धर्वानसुरान्सह राक्षसैः ।
निहन्याद्राघवः क्रुद्धः स दैवमनुवर्तते ॥ ७.५०.५ ॥
ଯେ ରାଘବ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଗନ୍ଧର୍ବ ସହିତ ଦେବତା ଓ ରାକ୍ଷସ ସହିତ ଅସୁରଙ୍କୁ ସଂହାର କରିପାରନ୍ତି, ସେ ମଧ୍ୟ ଦୈବର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
7.50.6
पुरा रामः पितुर्वाक्याद्दण्डके विजने वने ।
उषित्वा नव वर्षाणि पञ्च चैव महावने ॥ ७.५०.६ ॥
ପୂର୍ବେ ରାମ ପିତାଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡକର ନିର୍ଜନ ବନରେ ଏବଂ ସେହି ମହାବନରେ ନଅ ବର୍ଷ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବାସ କରିଥିଲେ।
7.50.7
ततो दुःखतरं भूयः सीताया विप्रवासनम् ।
पौराणां वचनं श्रुत्वा नृशंसं प्रतिभाति मे ॥ ७.५०.७ ॥
ତା'ପରେ ସୀତାଙ୍କର ନିର୍ବାସନ ଆହୁରି ଦୁଃଖଦାୟକ ଥିଲା। ନଗରବାସୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମୋତେ ତାହା ନିଷ୍ଠୁର ମନେ ହେଉଛି।
7.50.8
को नु धर्माश्रयः सूत कर्मण्यस्मिन्यशोहरे ।
मैथिलीं प्रतिसम्प्राप्तः पौरैर्हीनार्थवादिभिः ॥ ७.५०.८ ॥
ହେ ସୂତ, ଯଶହାନିକର ଏହି କର୍ମରେ ଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ କିଏ? ନିରର୍ଥକ କଥା କହୁଥିବା ନଗରବାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ କିଏ ପହଞ୍ଚିଲା?
7.50.9
एता वाचो बहुविधाः श्रुत्वा लक्ष्मणभाषिताः ।
सुमन्त्रः श्रद्धया प्राज्ञो वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.५०.९ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କଥିତ ଏହି ବହୁବିଧ କଥା ଶୁଣି ପ୍ରାଜ୍ଞ ସୁମନ୍ତ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.50.10
न सन्तापस्त्वया कार्यः सौमित्रे मैथिलीं प्रति ।
दृष्टमेतत्पुरा विप्रैः पितुस्ते लक्ष्मणाग्रतः ॥ ७.५०.१० ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ମୈଥିଲୀ ବିଷୟରେ ତୁମେ ସନ୍ତାପ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେଖିଥିଲେ।
7.50.11
भविष्यति दृढं रामो दुःखप्रायो ऽपि सौख्यभाक् ।
प्राप्स्यते च महाबाहुर्विप्रयोगं प्रियैर्ध्रुवम् ॥ ७.५०.११ ॥
ରାମ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଃଖବହୁଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସୁଖର ଭାଗୀ ହେବେ। ମହାବାହୁ ରାମ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛେଦ ପାଇବେ।
7.50.12
त्वां चैव मैथिलीं चैव शत्रुघ्नभरतावुभौ ।
सन्त्यजिष्यति धर्मात्मा कालेन महता महान् ॥ ७.५०.१२ ॥
ତୁମକୁ, ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଭରତ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ମହାନ ରାମ ସମୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।
7.50.13
इदं त्वयि न वक्तव्यं सौमित्रे भरते ऽपि वा ।
राज्ञा वो व्याहृतं वाक्यं दुर्वासा यदुवाच ह ॥ ७.५०.१३ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଏହି କଥା ତୁମକୁ କିମ୍ବା ଭରତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରାଜା ତୁମମାନଙ୍କୁ ଯାହା କହିଥିଲେ ଏବଂ ଦୁର୍ବାସା ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେହି କଥା ଏହି।
7.50.14
महाजनसमीपे च मम चैव नरर्षभ ।
ऋषिणा व्याहृतं वाक्यं वसिष्ठस्य च सन्निधौ ॥ ७.५०.१४ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାଜନଙ୍କ ସମୀପରେ, ମୋ ସମୀପରେ ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ଋଷି ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେହି କଥା ଏହି।
7.50.15
ऋषेस्तु वचनं श्रुत्वा मामाह पुरुषर्षभः ।
सूत न क्वचिदेवं ते वक्तव्यं जनसन्निधौ ॥ ७.५०.१५ ॥
ଋଷିଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋତେ କହିଲେ, 'ହେ ସୂତ, ଲୋକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମେ କେବେ ଏପରି କହିବ ନାହିଁ।'
7.50.16
तस्याहं लोकपालस्य वाक्यं तत्सुसमाहितः ।
नैव जात्वनृतं कार्यमिति मे सौम्य दर्शनम् ॥ ७.५०.१६ ॥
ସେହି ଲୋକପାଳଙ୍କ ବଚନ ମୁଁ ଅତି ଏକାଗ୍ରତାରେ ଶୁଣିଥିଲି। ହେ ସୌମ୍ୟ, ମିଛ କେବେ ହେଲେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହା ମୋ ମତ।
7.50.17
सर्वथैव न वक्तव्यं मया सौम्य तवाग्रतः ।
यदि ते श्रवणे श्रद्धा श्रूयतां रघुनन्दन ॥ ७.५०.१७ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି କଥା ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଯଦି ତୁମର ଶୁଣିବାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥାଏ ତେବେ ଶୁଣ।
7.50.18
यद्यप्यहं नरेन्द्रेण रहस्यं श्रावितः पुरा ।
तथाप्युदाहरिष्यामि दैवं हि दुरतिक्रमम् ॥ ७.५०.१८ ॥
ପୂର୍ବରୁ ରାଜା ମୋତେ ଏହି ରହସ୍ୟ ଶୁଣାଇଥିଲେ ସତ, ତଥାପି ମୁଁ ଏହା କହିବି, କାରଣ ଦୈବ ପ୍ରକୃତରେ ଅତିକ୍ରମ କରାଯାଇ ନ ପାରେ।
7.50.19
येनेदमीदृशं प्राप्तं दुःखं शोकसमन्वितम् ।
न त्वया भरते वाच्यं शत्रुघ्नस्यापि सन्निधौ ॥ ७.५०.१९ ॥
ଯାହା ଯୋଗୁଁ ଏଭଳି ଶୋକସହିତ ଦୁଃଖ ଘଟିଲା, ତାହା ତୁମେ ଭରତଙ୍କୁ କହିବ ନାହିଁ; ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ କହିବ ନାହିଁ।
7.50.20
तच्छ्रुत्वा भाषितं तस्य गम्भीरार्थपदं महत् ।
तथ्यं ब्रूहीति सौमित्रिः सूतं वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ७.५०.२० ॥
ତାଙ୍କର ଗମ୍ଭୀର ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ ସେହି ମହତ୍ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସୌମିତ୍ରି ସାରଥିଙ୍କୁ କହିଲେ: "ସତ୍ୟ କୁହ।"