వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.50.1
दृष्ट्वा तु मैथिलीं सीतामाश्रमे सम्प्रवेशिताम् ।
सन्तापमगमद्घोरं लक्ष्मणो दीनचेतनः ॥ ७.५०.१ ॥
మిథిలా రాకుమారి సీతను ఆశ్రమంలో విడిచిపెట్టబడినట్లు చూసి, దీనమైన మనసుతో లక్ష్మణుడు తీవ్రమైన సంతాపంలో మునిగిపోయాడు.
7.50.2
अब्रवीच्च महातेजाः सुमन्त्रं मन्त्रसारथिम् ।
सीतासन्तापजं दुःखं पश्य रामस्य सारथे ॥ ७.५०.२ ॥
మహాతేజస్వి అయిన లక్ష్మణుడు మంత్రసారథి సుమంత్రునితో ఇలా అన్నాడు: "ఓ సారథీ, సీత సంతాపం వల్ల కలిగిన రాముని దుఃఖాన్ని చూడు."
7.50.3
ततो दुःखतरं किं नु राघवस्य भविष्यति ।
पत्नीं शुद्धसमाचारां विसृज्य जनकात्मजाम् ॥ ७.५०.३ ॥
శుద్ధమైన ప్రవర్తన గల భార్య, జనకుని కుమార్తె సీతను విడిచిపెట్టిన తర్వాత రాఘవునికి ఇంతకంటే దుఃఖకరమైనది ఏమి జరుగుతుంది?
7.50.4
व्यक्तं दैवादहं मन्ये राघवस्य विना भवम् ।
वैदेह्या सारथे नित्यं दैवं हि दुरतिक्रमम् ॥ ७.५०.४ ॥
సారథీ, సీత లేకుండా రాఘవుని ఉనికి దైవవశమని నేను భావిస్తున్నాను; దైవాన్ని ఎప్పుడూ అతిక్రమించలేము.
7.50.5
यो हि देवान्सगन्धर्वानसुरान्सह राक्षसैः ।
निहन्याद्राघवः क्रुद्धः स दैवमनुवर्तते ॥ ७.५०.५ ॥
కోపించినప్పుడు గంధర్వులతో సహా దేవతలను, రాక్షసులతో పాటు అసురులను సంహరించగల రాఘవుడు కూడా దైవాన్ని అనుసరిస్తాడు.
7.50.6
पुरा रामः पितुर्वाक्याद्दण्डके विजने वने ।
उषित्वा नव वर्षाणि पञ्च चैव महावने ॥ ७.५०.६ ॥
పూర్వం రాముడు తండ్రి మాట కోసం దండకారణ్యంలోని నిర్జనమైన అడవిలో, ఆ మహావనంలో తొమ్మిది సంవత్సరాలు, అయిదు సంవత్సరాలు నివసించాడు.
7.50.7
ततो दुःखतरं भूयः सीताया विप्रवासनम् ।
पौराणां वचनं श्रुत्वा नृशंसं प्रतिभाति मे ॥ ७.५०.७ ॥
తర్వాత సీత యొక్క బహిష్కరణ మరింత దుఃఖకరమైనది. పౌరుల మాటలు విని అది నాకు క్రూరంగా తోస్తోంది.
7.50.8
को नु धर्माश्रयः सूत कर्मण्यस्मिन्यशोहरे ।
मैथिलीं प्रतिसम्प्राप्तः पौरैर्हीनार्थवादिभिः ॥ ७.५०.८ ॥
ఓ సూతా, కీర్తిని నశింపజేసే ఈ కార్యంలో ధర్మాశ్రయుడు ఎవరు? అర్థరహిత మాటలు పలికే పౌరులచేత మైథిలిని చేరినవాడు ఎవరు?
7.50.9
एता वाचो बहुविधाः श्रुत्वा लक्ष्मणभाषिताः ।
सुमन्त्रः श्रद्धया प्राज्ञो वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.५०.९ ॥
లక్ష్మణుడు పలికిన ఈ అనేక విధాల మాటలు విని, జ్ఞానియైన సుమంత్రుడు శ్రద్ధతో ఈ మాట పలికాడు.
7.50.10
न सन्तापस्त्वया कार्यः सौमित्रे मैथिलीं प्रति ।
दृष्टमेतत्पुरा विप्रैः पितुस्ते लक्ष्मणाग्रतः ॥ ७.५०.१० ॥
ఓ సౌమిత్రీ, మైథిలిని గురించి నీవు బాధపడకూడదు. ఇది పూర్వమే నీ తండ్రి ఎదుట బ్రాహ్మణులు చూచారు.
7.50.11
भविष्यति दृढं रामो दुःखप्रायो ऽपि सौख्यभाक् ।
प्राप्स्यते च महाबाहुर्विप्रयोगं प्रियैर्ध्रुवम् ॥ ७.५०.११ ॥
రాముడు నిశ్చయంగా దుఃఖం నిండినవాడైనప్పటికీ సౌఖ్యాన్ని పొందుతాడు. మహాబాహువైన రాముడు ప్రియులనుండి వియోగాన్ని తప్పక పొందుతాడు.
7.50.12
त्वां चैव मैथिलीं चैव शत्रुघ्नभरतावुभौ ।
सन्त्यजिष्यति धर्मात्मा कालेन महता महान् ॥ ७.५०.१२ ॥
నిన్ను, మైథిలిని, శత్రుఘ్నుడు భరతుడు ఇద్దరినీ ఆ ధర్మాత్ముడైన మహానుభావుడు రాముడు కాలక్రమంలో తప్పక విడిచిపెడతాడు.
7.50.13
इदं त्वयि न वक्तव्यं सौमित्रे भरते ऽपि वा ।
राज्ञा वो व्याहृतं वाक्यं दुर्वासा यदुवाच ह ॥ ७.५०.१३ ॥
సౌమిత్రీ, ఈ మాటను నీకుగానీ, భరతునికిగానీ చెప్పకూడదు. రాజు మీతో అన్న మాట, దుర్వాసుడు చెప్పిన మాట ఇదే.
7.50.14
महाजनसमीपे च मम चैव नरर्षभ ।
ऋषिणा व्याहृतं वाक्यं वसिष्ठस्य च सन्निधौ ॥ ७.५०.१४ ॥
నరశ్రేష్ఠా, మహాజనుల సమక్షంలోనూ నా సమక్షంలోనూ, వసిష్ఠుని సన్నిధిలోనూ ఋషి చెప్పిన మాట ఇది.
7.50.15
ऋषेस्तु वचनं श्रुत्वा मामाह पुरुषर्षभः ।
सूत न क्वचिदेवं ते वक्तव्यं जनसन्निधौ ॥ ७.५०.१५ ॥
ఋషి మాటను విని ఆ పురుషశ్రేష్ఠుడు నాతో ఇలా అన్నాడు: 'సూతా, ప్రజల సమక్షంలో నువ్వు ఇలా ఎప్పుడూ చెప్పకూడదు.'
7.50.16
तस्याहं लोकपालस्य वाक्यं तत्सुसमाहितः ।
नैव जात्वनृतं कार्यमिति मे सौम्य दर्शनम् ॥ ७.५०.१६ ॥
ఆ లోకపాలకుని మాటను నేను ఎంతో శ్రద్ధగా విన్నాను. సౌమ్యా, అసత్యాన్ని ఎప్పుడూ చేయకూడదన్నదే నా నిశ్చయం.
7.50.17
सर्वथैव न वक्तव्यं मया सौम्य तवाग्रतः ।
यदि ते श्रवणे श्रद्धा श्रूयतां रघुनन्दन ॥ ७.५०.१७ ॥
సౌమ్యా, నీ ఎదుట ఈ మాటను నేను ఏ విధంగానూ చెప్పకూడదు. రఘునందనా, నీకు వినాలనే శ్రద్ధ ఉంటే విను.
7.50.18
यद्यप्यहं नरेन्द्रेण रहस्यं श्रावितः पुरा ।
तथाप्युदाहरिष्यामि दैवं हि दुरतिक्रमम् ॥ ७.५०.१८ ॥
ఇంతకు ముందు రాజు నాకు ఈ రహస్యాన్ని వినిపించినప్పటికీ, దైవం నిజంగా అతిక్రమించరానిది కాబట్టి నేను దీనిని చెబుతాను.
7.50.19
येनेदमीदृशं प्राप्तं दुःखं शोकसमन्वितम् ।
न त्वया भरते वाच्यं शत्रुघ्नस्यापि सन्निधौ ॥ ७.५०.१९ ॥
దీనివల్ల ఇంతటి శోకంతో కూడిన దుఃఖం కలిగిందో, ఆ విషయాన్ని నువ్వు భరతునితో చెప్పకూడదు; శత్రుఘ్నుడు సమీపంలో ఉన్నప్పుడు కూడా చెప్పకూడదు.
7.50.20
तच्छ्रुत्वा भाषितं तस्य गम्भीरार्थपदं महत् ।
तथ्यं ब्रूहीति सौमित्रिः सूतं वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ७.५०.२० ॥
అతని గంభీరమైన అర్థంతో కూడిన ఆ మహత్తరమైన మాటలు విని, సౌమిత్రి సారథితో ఇలా అన్నాడు: "సత్యాన్ని చెప్పు."