ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.53.1
लक्ष्मणस्य तु तद्वाक्यं निशम्य परमाद्भुतम् ।
सुप्रीतश्चाभवद्रामो वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.५३.१ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਉਸ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
7.53.2
दुर्लभस्त्वीदृशो बन्धुरस्मिन्काले विशेषतः ।
यादृशस्त्वं महाबुद्धेर्मम सौम्य मनो ऽनुगः ॥ ७.५३.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੌਮਯ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਬੰਧੂ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੈਂ।
7.53.3
यच्च मे हृदये किञ्चिद्वर्तते शुभलक्षण ।
तन्निशामय च श्रुत्वा कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.५३.३ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਭਲੱਛਣ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਉਹ ਸੁਣ; ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ।
7.53.4
चत्वारो दिवसाः सौम्य कार्यं पौरजनस्य वै ।
अकुर्वाणस्य सौमित्रे तन्मे मर्माणि कृन्तति ॥ ७.५३.४ ॥
ਹੇ ਸੌਮਯ, ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਮਰਮ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।
7.53.5
आहूयन्तां प्रकृतयः पुरोधा मन्त्रिणस्तथा ।
कार्यार्थिनश्च पुरुषाः स्त्रियश्च पुरुषर्षभ ॥ ७.५३.५ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ, ਪਰਜਾ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ।
7.53.6
पौरकार्याणि यो राजा न करोति दिने दिने ।
संवृते नरके घोरे पतितो नात्र संशयः ॥ ७.५३.६ ॥
ਜੋ ਰਾਜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
7.53.7
श्रूयते हि पुरा राजा नृगो नाम महायशाः ।
बभूव पृथिवीपालो ब्रह्मण्यः सत्यवाक् शुचिः ॥ ७.५३.७ ॥
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਰਿਗ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸੇਵਕ, ਸੱਚਬੋਲਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
7.53.8
स कदाचिद्गवां कोटीः सवत्साः स्वर्णभूषिताः ।
नृदेवो भूमिदेवेभ्यः पुष्करेषु ददौ नृपः ॥ ७.५३.८ ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਕਰੋੜਾਂ ਗਾਵਾਂ ਭੂਦੇਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ।
7.53.9
ततः सङ्गाद्गता धेनुः सवत्सा स्पर्शिता ऽनघ ।
ब्राह्मणस्याहिताग्नेश्च दरिद्रस्योञ्छवर्तिनः ॥ ७.५३.९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਗਾਂ ਵੱਛੇ ਸਮੇਤ, ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਉੰਛਵ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੂਹਿਆ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।
7.53.10
स नष्टां गां क्षुधार्तो वै अन्विषंस्तत्र तत्र च ।
नापश्यत्सर्वराज्येषु संवत्सरगणान्बहून् ॥ ७.५३.१० ॥
ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁਆਚੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਲੱਭਿਆ; ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਦਿਸੀ।
7.53.11
ततः कनखलं गत्वा जीर्णवत्सां निरामयाम् ।
ददर्श गां स्वकां धेनुं ब्राह्मणस्य निवेशने ॥ ७.५३.११ ॥
ਫਿਰ ਕਨਖਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸਦਾ ਵੱਛਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸੀ।
7.53.12
अथ तां नामधेयेन स्वकेनोवाच स द्विजः ।
आगच्छ शबलेत्येवं सा तु शुश्राव गौः स्वरम् ॥ ७.५३.१२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿੱਤੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ: "ਆ ਸ਼ਬਲੇ!" ਅਤੇ ਗਾਂ ਨੇ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ।
7.53.13
तस्य तं स्वरमाज्ञाय क्षुधार्तस्य द्विजस्य वै ।
अन्वगात्पृष्ठतः सा गौर्गच्छन्तं पावकोपमम् ॥ ७.५३.१३ ॥
ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੁਰਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਗਾਂ ਤੁਰ ਪਈ।
7.53.14
यो ऽपि पालयते विप्रः सो ऽपि गामन्वगाद्द्रुतम् ।
गत्वा तमृषिमाचष्ट मम गौरिति सत्वरम् ॥ ७.५३.१४ ॥
ਜਿਹੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਗਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਗਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ; ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਫੌਰਨ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਗਾਂ ਮੇਰੀ ਹੈ।"
7.53.15
स्पर्शिता राजसिंहेन मम दत्ता नृगेण ह ।
तयोर्ब्राह्मणयोर्वादो महानासीद्विपश्चितोः ॥ ७.५३.१५ ॥
"ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘ ਨ੍ਰਿਗ ਨੇ ਛੂਹ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ"; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.53.16
विवदन्तौ ततो ऽन्योन्यं दातारमभिजग्मतुः ।
तौ राजभवनद्वारि न प्राप्तौ नृगशासनम् ॥ ७.५३.१६ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਫਿਰ ਦਾਨੀ ਕੋਲ ਗਏ; ਪਰ ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨ੍ਰਿਗ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
7.53.17
अहोरात्राण्यनेकानि वसन्तौ क्रोधमीयतुः ।
ऊचतुश्च महात्मानौ तावुभौ द्विजसत्तमौ ॥
क्रुद्धौ परमसम्प्राप्तौ वाक्यं घोराभिसंहितम् ॥ ७.५३.१७ ॥
ਉੱਥੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦਿਨ-ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ; ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.53.18
अर्थिनां कार्यसिद्ध्यर्थं यस्मात्त्वं नैषि दर्शनम् ।
अदृश्यः सर्वभूतानां कृकलासो भविष्यसि ॥ ७.५३.१८ ॥
"ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗਿਰਗਿਟ ਬਣੇਂਗਾ।"
7.53.19
बहुवर्षसहस्राणि बहुवर्षशतानि च ।
श्वभ्रे ऽस्मिन् कृकलासो वै दीर्घकालं वसिष्यसि ॥ ७.५३.१९ ॥
ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਕਈ ਸੌ ਸਾਲ, ਇਸ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਗਿਰਗਿਟ ਬਣ ਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹੇਂਗਾ।
7.53.20
उत्पत्स्यते हि लोके ऽस्मिन्यदूनां कीर्तिवर्धनः ।
वासुदेव इति ख्यातो विष्णुः पुरुषविग्रहः ॥ ७.५३.२० ॥
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪੁਰਸ਼ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ।
7.53.21
स ते मोक्षयिता राजंस्तस्माच्छापाद्भविष्यसि ।
कृता च तेन कालेन निष्कृतिस्ते भविष्यति ॥ ७.५३.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇਗਾ; ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।
7.53.22
भारावतरणार्थं हि नरनारायणावुभौ ।
उत्पत्स्येते महावीर्यौ कलौ युग उपस्थिते ॥ ७.५३.२२ ॥
ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਉਤਾਰਨ ਲਈ, ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ।
7.53.23
एवं तौ शापमुत्सृज्य ब्राह्मणौ विगतज्वरौ ।
तां गां हि दुर्बलां वृद्धां ददतुर्ब्राह्मणाय वै ॥ ७.५३.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਰਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਬੁੱਢੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
7.53.24
एवं स राजा तं शापमुपभुङ्क्ते सुदारुणम् ॥ ७.५३.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਸਰਾਪ ਨੂੰ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
7.53.25
कार्यार्थिनां विमर्दो हि राज्ञां दोषाय कल्पते ।
तच्छीघ्रं दर्शनं मह्यमभिवर्तन्तु कार्यिणः ॥ ७.५३.२५ ॥
ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਾਰਜ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਛੇਤੀ ਮੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਣ।
7.53.26
सुकृतस्य हि कार्यस्य फलं नापैति पार्थिवः ।
तस्माद्गच्छ प्रतीक्षस्व सौमित्रे कार्यवाञ्जनः ॥ ७.५३.२६ ॥
ਚੰਗੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਫਲ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਜਾਓ, ਉਡੀਕ ਕਰੋ; ਕਾਰਜ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਵੇਗਾ।