వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.53.1
लक्ष्मणस्य तु तद्वाक्यं निशम्य परमाद्भुतम् ।
सुप्रीतश्चाभवद्रामो वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.५३.१ ॥
లక్ష్మణుని ఆ అత్యద్భుతమైన మాటలు విని రాముడు మిక్కిలి సంతోషించి ఈ మాట అన్నాడు.
7.53.2
दुर्लभस्त्वीदृशो बन्धुरस्मिन्काले विशेषतः ।
यादृशस्त्वं महाबुद्धेर्मम सौम्य मनो ऽनुगः ॥ ७.५३.२ ॥
ఓ మహాబుద్ధిమంతుడా, సౌమ్యా, ఈ కాలంలో ప్రత్యేకంగా నీలాంటి బంధువు దొరకడం దుర్లభం; నువ్వు నా మనస్సును అనుసరించేవాడివి.
7.53.3
यच्च मे हृदये किञ्चिद्वर्तते शुभलक्षण ।
तन्निशामय च श्रुत्वा कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.५३.३ ॥
ఓ శుభలక్షణా, నా హృదయంలో ఉన్నది విను; విని నా మాట చేయి.
7.53.4
चत्वारो दिवसाः सौम्य कार्यं पौरजनस्य वै ।
अकुर्वाणस्य सौमित्रे तन्मे मर्माणि कृन्तति ॥ ७.५३.४ ॥
ఓ సౌమ్యా, ఓ సౌమిత్రీ, నాలుగు రోజులుగా పౌరుల పని చేయలేదు; అది నా మర్మస్థానాలను కోస్తోంది.
7.53.5
आहूयन्तां प्रकृतयः पुरोधा मन्त्रिणस्तथा ।
कार्यार्थिनश्च पुरुषाः स्त्रियश्च पुरुषर्षभ ॥ ७.५३.५ ॥
ఓ పురుషర్షభా, ప్రజలు, పురోహితులు, మంత్రులు అలాగే పని కోసం వచ్చిన పురుషులు, స్త్రీలు పిలవబడాలి.
7.53.6
पौरकार्याणि यो राजा न करोति दिने दिने ।
संवृते नरके घोरे पतितो नात्र संशयः ॥ ७.५३.६ ॥
పౌరుల పనులను ఏ రాజు రోజురోజుకూ చేయడో, అతడు భయంకరమైన నరకంలో పడినవాడే; ఇందులో సందేహం లేదు.
7.53.7
श्रूयते हि पुरा राजा नृगो नाम महायशाः ।
बभूव पृथिवीपालो ब्रह्मण्यः सत्यवाक् शुचिः ॥ ७.५३.७ ॥
పూర్వకాలంలో నృగుడు అనే మహాయశస్వి రాజు ఉండేవాడని వినబడుతోంది. అతడు భూమిని పాలించినవాడు, బ్రాహ్మణులను గౌరవించేవాడు, సత్యవాది, పవిత్రుడు.
7.53.8
स कदाचिद्गवां कोटीः सवत्साः स्वर्णभूषिताः ।
नृदेवो भूमिदेवेभ्यः पुष्करेषु ददौ नृपः ॥ ७.५३.८ ॥
ఆ రాజు ఒకసారి పుష్కర తీర్థంలో, దూడలతో కూడిన బంగారు అలంకారాలు గల కోట్ల గోవులను భూదేవులైన బ్రాహ్మణులకు దానం చేశాడు.
7.53.9
ततः सङ्गाद्गता धेनुः सवत्सा स्पर्शिता ऽनघ ।
ब्राह्मणस्याहिताग्नेश्च दरिद्रस्योञ्छवर्तिनः ॥ ७.५३.९ ॥
తరువాత ఆ గోవు, దూడతో కలిసి, అగ్నిహోత్రం చేయని, దరిద్రుడైన, ఉంఛవృత్తితో జీవించే ఒక బ్రాహ్మణుని సంపర్కంలోకి వెళ్లి అతనిచే స్పృశింపబడింది. ఓ పాపరహితుడా.
7.53.10
स नष्टां गां क्षुधार्तो वै अन्विषंस्तत्र तत्र च ।
नापश्यत्सर्वराज्येषु संवत्सरगणान्बहून् ॥ ७.५३.१० ॥
ఆకలితో బాధపడిన ఆ రాజు తప్పిపోయిన గోవును ఇక్కడా అక్కడా వెతికాడు; అన్ని రాజ్యాలలో అనేక సంవత్సరాలు వెతికినా దానిని చూడలేకపోయాడు.
7.53.11
ततः कनखलं गत्वा जीर्णवत्सां निरामयाम् ।
ददर्श गां स्वकां धेनुं ब्राह्मणस्य निवेशने ॥ ७.५३.११ ॥
తరువాత కనఖలం వెళ్లి, బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో తన సొంత గోవును చూశాడు; దాని దూడ పెద్దదైంది, అది ఆరోగ్యంగా ఉంది.
7.53.12
अथ तां नामधेयेन स्वकेनोवाच स द्विजः ।
आगच्छ शबलेत्येवं सा तु शुश्राव गौः स्वरम् ॥ ७.५३.१२ ॥
అప్పుడు ఆ ద్విజుడు తన స్వంత పేరుతో ఆ గోవును పిలిచాడు: "శబలా, రా!" అని; ఆ గోవు ఆ స్వరాన్ని విన్నది.
7.53.13
तस्य तं स्वरमाज्ञाय क्षुधार्तस्य द्विजस्य वै ।
अन्वगात्पृष्ठतः सा गौर्गच्छन्तं पावकोपमम् ॥ ७.५३.१३ ॥
ఆకలితో బాధపడుతున్న ఆ బ్రాహ్మణుని ఆ స్వరాన్ని గుర్తించి, అగ్నితో సమానంగా నడుస్తున్న అతని వెనుక ఆ ఆవు అనుసరించింది.
7.53.14
यो ऽपि पालयते विप्रः सो ऽपि गामन्वगाद्द्रुतम् ।
गत्वा तमृषिमाचष्ट मम गौरिति सत्वरम् ॥ ७.५३.१४ ॥
ఆ ఆవును పోషిస్తున్న బ్రాహ్మణుడు కూడా వేగంగా ఆవును అనుసరించాడు; ఆ ఋషి వద్దకు వెళ్లి వెంటనే, "ఈ ఆవు నాది" అని చెప్పాడు.
7.53.15
स्पर्शिता राजसिंहेन मम दत्ता नृगेण ह ।
तयोर्ब्राह्मणयोर्वादो महानासीद्विपश्चितोः ॥ ७.५३.१५ ॥
"ఈ ఆవును రాజసింహుడైన నృగుడు తాకి నాకు దానంగా ఇచ్చాడు"; ఆ ఇద్దరు విద్వాంసుల మధ్య గొప్ప వివాదం తలెత్తింది.
7.53.16
विवदन्तौ ततो ऽन्योन्यं दातारमभिजग्मतुः ।
तौ राजभवनद्वारि न प्राप्तौ नृगशासनम् ॥ ७.५३.१६ ॥
ఒకరితో ఒకరు వాదించుకుంటూ ఆ ఇద్దరూ దాతను చేరుకోవడానికి వెళ్లారు; కానీ రాజభవన ద్వారం వద్ద వారికి నృగుని ఆజ్ఞ లభించలేదు.
7.53.17
अहोरात्राण्यनेकानि वसन्तौ क्रोधमीयतुः ।
ऊचतुश्च महात्मानौ तावुभौ द्विजसत्तमौ ॥
क्रुद्धौ परमसम्प्राप्तौ वाक्यं घोराभिसंहितम् ॥ ७.५३.१७ ॥
అనేక రోజులు రాత్రులు అక్కడే ఉండి ఆ ఇద్దరూ కోపంతో నిండిపోయారు; అప్పుడు ఆ మహాత్ములు, శ్రేష్ఠ ద్విజులు అత్యంత కోపంతో భయంకరమైన మాటలు పలికారు.
7.53.18
अर्थिनां कार्यसिद्ध्यर्थं यस्मात्त्वं नैषि दर्शनम् ।
अदृश्यः सर्वभूतानां कृकलासो भविष्यसि ॥ ७.५३.१८ ॥
"అర్థులు తమ కార్యం సిద్ధించుకోవడానికి నీవు దర్శనం ఇవ్వనందువల్ల, నీవు సర్వప్రాణులకు కనబడనివాడవై ఊసరవెల్లివి అవుతావు."
7.53.19
बहुवर्षसहस्राणि बहुवर्षशतानि च ।
श्वभ्रे ऽस्मिन् कृकलासो वै दीर्घकालं वसिष्यसि ॥ ७.५३.१९ ॥
అనేక వేల సంవత్సరాలు, అనేక వందల సంవత్సరాలు, ఈ గొయ్యిలో నీవు ఊసరవెల్లిగా చాలా కాలం నివసిస్తావు.
7.53.20
उत्पत्स्यते हि लोके ऽस्मिन्यदूनां कीर्तिवर्धनः ।
वासुदेव इति ख्यातो विष्णुः पुरुषविग्रहः ॥ ७.५३.२० ॥
ఈ లోకంలో యాదవుల కీర్తిని పెంచే, వాసుదేవుడనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన, పురుష రూపం ధరించిన విష్ణువు జన్మిస్తాడు.
7.53.21
स ते मोक्षयिता राजंस्तस्माच्छापाद्भविष्यसि ।
कृता च तेन कालेन निष्कृतिस्ते भविष्यति ॥ ७.५३.२१ ॥
ఓ రాజా, అతడు నిన్ను ఈ శాపం నుండి విముక్తుని చేస్తాడు; కాలక్రమంలో అతని ద్వారా నీకు ప్రాయశ్చిత్తం కూడా జరుగుతుంది.
7.53.22
भारावतरणार्थं हि नरनारायणावुभौ ।
उत्पत्स्येते महावीर्यौ कलौ युग उपस्थिते ॥ ७.५३.२२ ॥
భూభారాన్ని తగ్గించడానికి, కలియుగం సమీపించినప్పుడు మహా పరాక్రమవంతులైన నరుడు, నారాయణుడు ఇద్దరూ జన్మిస్తారు.
7.53.23
एवं तौ शापमुत्सृज्य ब्राह्मणौ विगतज्वरौ ।
तां गां हि दुर्बलां वृद्धां ददतुर्ब्राह्मणाय वै ॥ ७.५३.२३ ॥
ఈ విధంగా ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు శాపాన్ని విడిచి, కోపం లేనివారై, ఆ బలహీనమైన, ముసలి ఆవును ఒక బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చారు.
7.53.24
एवं स राजा तं शापमुपभुङ्क्ते सुदारुणम् ॥ ७.५३.२४ ॥
ఈ విధంగా ఆ రాజు ఆ అతి భయంకరమైన శాపాన్ని అనుభవిస్తున్నాడు.
7.53.25
कार्यार्थिनां विमर्दो हि राज्ञां दोषाय कल्पते ।
तच्छीघ्रं दर्शनं मह्यमभिवर्तन्तु कार्यिणः ॥ ७.५३.२५ ॥
కార్యార్థుల తొక్కిడి రాజులకు దోషాన్ని కలిగిస్తుంది. కావున కార్యముగలవారు త్వరగా నన్ను దర్శించుటకు ముందుకు రావలెను.
7.53.26
सुकृतस्य हि कार्यस्य फलं नापैति पार्थिवः ।
तस्माद्गच्छ प्रतीक्षस्व सौमित्रे कार्यवाञ्जनः ॥ ७.५३.२६ ॥
మంచి కార్యం యొక్క ఫలాన్ని రాజు జారవిడుచుకోడు. కావున సౌమిత్రీ, వెళ్ళు, వేచి ఉండు; కార్యముగల వ్యక్తి వస్తాడు.