รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 7.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.53.1
लक्ष्मणस्य तु तद्वाक्यं निशम्य परमाद्भुतम् ।
सुप्रीतश्चाभवद्रामो वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.५३.१ ॥
เมื่อพระรามได้ฟังถ้อยคำอันน่าอัศจรรย์ยิ่งของพระลักษมณ์ ก็ทรงพอพระทัยยิ่งนัก และตรัสถ้อยคำเหล่านี้
7.53.2
दुर्लभस्त्वीदृशो बन्धुरस्मिन्काले विशेषतः ।
यादृशस्त्वं महाबुद्धेर्मम सौम्य मनो ऽनुगः ॥ ७.५३.२ ॥
ดูก่อนผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่และผู้อ่อนโยน ญาติเช่นเจ้าหาได้ยาก โดยเฉพาะในเวลานี้ เจ้าคล้อยตามความปรารถนาในใจของเรา
7.53.3
यच्च मे हृदये किञ्चिद्वर्तते शुभलक्षण ।
तन्निशामय च श्रुत्वा कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.५३.३ ॥
ดูก่อนผู้มีลักษณะอันเป็นมงคล สิ่งใดที่อยู่ในใจของเรา จงฟังสิ่งนั้น และเมื่อได้ฟังแล้ว ก็จงทำตามคำของเรา
7.53.4
चत्वारो दिवसाः सौम्य कार्यं पौरजनस्य वै ।
अकुर्वाणस्य सौमित्रे तन्मे मर्माणि कृन्तति ॥ ७.५३.४ ॥
ดูก่อนผู้อ่อนโยน ดูก่อนโอรสของพระสุมิตรา กิจของประชาชนในนครถูกละเลยมาสี่วันแล้ว สิ่งนั้นกัดกินอวัยวะสำคัญของเราอยู่
7.53.5
आहूयन्तां प्रकृतयः पुरोधा मन्त्रिणस्तथा ।
कार्यार्थिनश्च पुरुषाः स्त्रियश्च पुरुषर्षभ ॥ ७.५३.५ ॥
ดูก่อนผู้เป็นวัวในหมู่มนุษย์ ขอให้เรียกประชาชน ปุโรหิต และอำมาตย์มาประชุม พร้อมทั้งบุรุษและสตรีที่มีธุระมาขอให้จัดการ
7.53.6
पौरकार्याणि यो राजा न करोति दिने दिने ।
संवृते नरके घोरे पतितो नात्र संशयः ॥ ७.५३.६ ॥
พระราชาองค์ใดไม่จัดการกิจของประชาชนในนครวันแล้ววันเล่า ย่อมตกลงสู่นรกอันน่าสะพรึงกลัวที่ปิดมิด ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
7.53.7
श्रूयते हि पुरा राजा नृगो नाम महायशाः ।
बभूव पृथिवीपालो ब्रह्मण्यः सत्यवाक् शुचिः ॥ ७.५३.७ ॥
มีเรื่องเล่าว่าในกาลก่อนมีพระราชาพระองค์หนึ่งพระนามว่านฤค ทรงมีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ทรงเป็นผู้พิทักษ์แผ่นดิน ทรงเคารพพราหมณ์ ทรงสัตย์ และทรงบริสุทธิ์
7.53.8
स कदाचिद्गवां कोटीः सवत्साः स्वर्णभूषिताः ।
नृदेवो भूमिदेवेभ्यः पुष्करेषु ददौ नृपः ॥ ७.५३.८ ॥
วันหนึ่งพระราชาพระองค์นั้น ซึ่งเป็นเทพในหมู่มนุษย์ ได้ทรงถวายโคนับสิบล้านตัวพร้อมลูกโค ประดับด้วยทองคำ แก่พราหมณ์ซึ่งเป็นเทพแห่งแผ่นดิน ณ ปุษกร
7.53.9
ततः सङ्गाद्गता धेनुः सवत्सा स्पर्शिता ऽनघ ।
ब्राह्मणस्याहिताग्नेश्च दरिद्रस्योञ्छवर्तिनः ॥ ७.५३.९ ॥
ต่อมา โคตัวนั้นพร้อมลูกโคได้พลัดเข้าไปถูกต้องพราหมณ์ผู้ยากจนคนหนึ่ง ผู้เลี้ยงชีพด้วยการเก็บเกี่ยวของที่ตกหล่น และมิได้ดูแลไฟบูชา ดูก่อนผู้ปราศจากบาป
7.53.10
स नष्टां गां क्षुधार्तो वै अन्विषंस्तत्र तत्र च ।
नापश्यत्सर्वराज्येषु संवत्सरगणान्बहून् ॥ ७.५३.१० ॥
พระราชานั้นเกิดความหิวโหย จึงทรงเที่ยวตามหาโคที่หายไปทั่วทุกแห่ง แต่ตลอดทุกแคว้นตลอดช่วงปีจำนวนมาก ก็ไม่ทรงพบโคนั้นเลย
7.53.11
ततः कनखलं गत्वा जीर्णवत्सां निरामयाम् ।
ददर्श गां स्वकां धेनुं ब्राह्मणस्य निवेशने ॥ ७.५३.११ ॥
ต่อมา พระองค์เสด็จไปยังกนขละ และทรงเห็นโคของพระองค์เอง ซึ่งลูกโคแก่แล้วและมีร่างกายแข็งแรงไม่มีโรค อยู่ในบ้านของพราหมณ์คนหนึ่ง
7.53.12
अथ तां नामधेयेन स्वकेनोवाच स द्विजः ।
आगच्छ शबलेत्येवं सा तु शुश्राव गौः स्वरम् ॥ ७.५३.१२ ॥
ครั้นนั้น พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งเรียกโคด้วยชื่อของมันเองว่า มาเถิด ศพลา โคนั้นได้ยินเสียงเช่นนั้น
7.53.13
तस्य तं स्वरमाज्ञाय क्षुधार्तस्य द्विजस्य वै ।
अन्वगात्पृष्ठतः सा गौर्गच्छन्तं पावकोपमम् ॥ ७.५३.१३ ॥
เมื่อโคจำเสียงของพราหมณ์ผู้หิวโหยได้แล้ว มันก็เดินตามข้างหลังเขา ซึ่งเดินไปดุจไฟ
7.53.14
यो ऽपि पालयते विप्रः सो ऽपि गामन्वगाद्द्रुतम् ।
गत्वा तमृषिमाचष्ट मम गौरिति सत्वरम् ॥ ७.५३.१४ ॥
ฝ่ายพราหมณ์ผู้เลี้ยงดูโคนั้น ก็รีบตามโคไปเช่นกัน ครั้นไปถึงฤๅษีนั้นแล้ว ก็รีบกล่าวทันทีว่า โคนี้เป็นของข้า
7.53.15
स्पर्शिता राजसिंहेन मम दत्ता नृगेण ह ।
तयोर्ब्राह्मणयोर्वादो महानासीद्विपश्चितोः ॥ ७.५३.१५ ॥
โคนี้พระนฤคผู้เป็นราชสีห์ในหมู่กษัตริย์ได้ถูกต้องแล้ว และได้ถวายแก่ข้าเป็นทาน ระหว่างพราหมณ์ทั้งสองผู้มีปัญญานั้นได้เกิดการโต้เถียงอันใหญ่หลวง
7.53.16
विवदन्तौ ततो ऽन्योन्यं दातारमभिजग्मतुः ।
तौ राजभवनद्वारि न प्राप्तौ नृगशासनम् ॥ ७.५३.१६ ॥
ทั้งสองจึงโต้เถียงกันไปหาผู้ให้ทาน แต่เมื่อมาถึงประตูพระราชวัง ก็ไม่ได้รับคำสั่งจากพระนฤคให้เข้าเฝ้า
7.53.17
अहोरात्राण्यनेकानि वसन्तौ क्रोधमीयतुः ।
ऊचतुश्च महात्मानौ तावुभौ द्विजसत्तमौ ॥
क्रुद्धौ परमसम्प्राप्तौ वाक्यं घोराभिसंहितम् ॥ ७.५३.१७ ॥
ทั้งสองพักอยู่นานหลายวันหลายคืน จนเกิดความโกรธ แล้วพราหมณ์ผู้ยิ่งใหญ่และประเสริฐทั้งสองนั้น ผู้มีจิตใจโกรธจัดเหลือประมาณ ก็กล่าวถ้อยคำอันน่าสะพรึงกลัว
7.53.18
अर्थिनां कार्यसिद्ध्यर्थं यस्मात्त्वं नैषि दर्शनम् ।
अदृश्यः सर्वभूतानां कृकलासो भविष्यसि ॥ ७.५३.१८ ॥
เพราะท่านไม่ปรากฏต่อหน้าผู้ที่มาขอให้จัดการธุระของตน ท่านจงกลายเป็นตัวกิ้งก่า ที่ไม่ปรากฏแก่สรรพสัตว์ทั้งปวง
7.53.19
बहुवर्षसहस्राणि बहुवर्षशतानि च ।
श्वभ्रे ऽस्मिन् कृकलासो वै दीर्घकालं वसिष्यसि ॥ ७.५३.१९ ॥
หลายพันปีและหลายร้อยปี ท่านจะอาศัยอยู่ในหลุมนี้ในฐานะกิ้งก่า เป็นเวลายาวนานเป็นแน่
7.53.20
उत्पत्स्यते हि लोके ऽस्मिन्यदूनां कीर्तिवर्धनः ।
वासुदेव इति ख्यातो विष्णुः पुरुषविग्रहः ॥ ७.५३.२० ॥
ในโลกนี้จะมีพระวิษณุเกิดขึ้น ผู้เพิ่มพูนเกียรติยศแห่งชาวยาทพ ทรงเป็นที่รู้จักในนามวาสุเทพ ทรงรับรูปร่างเป็นมนุษย์
7.53.21
स ते मोक्षयिता राजंस्तस्माच्छापाद्भविष्यसि ।
कृता च तेन कालेन निष्कृतिस्ते भविष्यति ॥ ७.५३.२१ ॥
ท่านผู้ทรงแผ่นดิน พระองค์นั้นจะทรงปลดปล่อยท่าน เพราะเหตุนั้นท่านจะพ้นจากคำสาปนั้น และในเวลาอันควร การชดใช้ของท่านจะสำเร็จด้วยพระองค์นั้น
7.53.22
भारावतरणार्थं हि नरनारायणावुभौ ।
उत्पत्स्येते महावीर्यौ कलौ युग उपस्थिते ॥ ७.५३.२२ ॥
แท้จริงเพื่อบรรเทาภาระของแผ่นดิน เมื่อยุคกลียุคมาถึง นระและนารายณะทั้งสองผู้มีพลังยิ่งใหญ่จะบังเกิดขึ้น
7.53.23
एवं तौ शापमुत्सृज्य ब्राह्मणौ विगतज्वरौ ।
तां गां हि दुर्बलां वृद्धां ददतुर्ब्राह्मणाय वै ॥ ७.५३.२३ ॥
พราหมณ์ทั้งสองจึงถอนคำสาป ปลดเปลื้องความโกรธแล้ว และได้มอบโคแก่และอ่อนแรงตัวนั้นให้แก่พราหมณ์คนหนึ่ง
7.53.24
एवं स राजा तं शापमुपभुङ्क्ते सुदारुणम् ॥ ७.५३.२४ ॥
กษัตริย์พระองค์นั้นจึงต้องรับคำสาปอันร้ายแรงยิ่งนั้น
7.53.25
कार्यार्थिनां विमर्दो हि राज्ञां दोषाय कल्पते ।
तच्छीघ्रं दर्शनं मह्यमभिवर्तन्तु कार्यिणः ॥ ७.५३.२५ ॥
แท้จริงสำหรับกษัตริย์ การที่ผู้มีกิจธุระมาแออัดกันนั้นย่อมกลายเป็นเหตุแห่งความผิด เพราะฉะนั้นขอให้ผู้มีกิจธุระรีบเข้ามาเฝ้าข้าพเจ้าโดยเร็ว
7.53.26
सुकृतस्य हि कार्यस्य फलं नापैति पार्थिवः ।
तस्माद्गच्छ प्रतीक्षस्व सौमित्रे कार्यवाञ्जनः ॥ ७.५३.२६ ॥
แท้จริงกษัตริย์ไม่ปล่อยให้ผลแห่งกิจที่ทำดีแล้วหลุดลอยไป เพราะฉะนั้น โอ้โสมิตราเอ๋ย จงไปรอคอยเถิด ผู้มีกิจธุระจะมาเอง