Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.56

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.56.1

रामस्य भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परवीरहा ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं दीप्ततेजसम् ॥ ७.५६.१ ॥

ରାମଙ୍କର ବଚନ ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଦୀପ୍ତତେଜା ରାଘବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.56.2

निक्षिप्तदेहौ काकुत्स्य कथं तौ द्विजपार्थिवौ ।
पुनर्देहेन संयोगं जग्मतुर्देवसम्मतौ ॥ ७.५६.२ ॥

ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ! ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ସେଇ ଦୁଇଜଣ — ଦ୍ୱିଜ ଓ ରାଜା, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ — ପୁଣି ଦେହ ସହିତ କିପରି ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ?

7.56.3

लक्ष्मणेनैवमुक्तस्तु रामश्चेक्ष्वाकुनन्दनः ।
प्रत्युवाच महातेजा लक्ष्मणं पुरुषर्षभः ॥ ७.५६.३ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏପରି କହିବାରୁ, ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ମହାତେଜା, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

7.56.4

तौ परस्परशापेन देहावुत्सृज्य धार्मिकौ ।
अभूतां नृपविप्रर्षी वायुभूतौ तपोधनौ ॥ ७.५६.४ ॥

ପରସ୍ପରର ଅଭିଶାପରେ ସେଇ ଦୁଇ ଧାର୍ମିକ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ରାଜା ଓ ବିପ୍ରର୍ଷି, ତପୋଧନ, ବାୟୁରୂପ ହୋଇଗଲେ।

7.56.5

अशरीरः शरीरस्य कृते ऽन्यस्य महामुनिः ।
वसिष्ठः सुमहातेजा जगाम पितुरन्तिकम् ॥ ७.५६.५ ॥

ଦେହହୀନ ମହାମୁନି ବଶିଷ୍ଠ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ, ଅନ୍ୟର ଦେହ ପାଇଁ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

7.56.6

सो ऽभिवाद्य ततः पादौ देवदेवस्य धर्मवित् ।
पितामहमथोवाच वायुभूत इदं वचः ॥ ७.५६.६ ॥

ଧର୍ମଜ୍ଞ ସେ ଦେବଦେବଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ତା'ପରେ ବାୟୁରୂପ ହୋଇ ପିତାମହଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.56.7

भगवन्निमिशापेन विदेहत्वमुपागमम् ।
लोकनाथ महादेव अण्डजो ऽपि त्वमब्जजः ॥ ७.५६.७ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ନିମିଙ୍କ ଶାପରେ ମୁଁ ଦେହହୀନ ହୋଇଛି। ହେ ଲୋକନାଥ ମହାଦେବ, ତୁମେ ଅଣ୍ଡଜ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପଦ୍ମଜ।

7.56.8

सर्वेषां देहहीनानां महद्दुःखं भविष्यति ।
लुप्यन्ते सर्वकार्यणि हीनदेहस्य वै प्रभो ।
देहस्यान्यस्य सद्भावे प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ७.५६.८ ॥

ଦେହହୀନ ସମସ୍ତଙ୍କର ମହା ଦୁଃଖ ହେବ। ହେ ପ୍ରଭୋ, ଦେହହୀନର ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଲୁପ୍ତ ହୁଏ। ଅନ୍ୟ ଦେହ ସଦ୍ଭାବରେ ମୋ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ।

7.56.9

तमुवाच ततो ब्रह्मा स्वयम्भूरमितप्रभः ।
मित्रावरुणजं तेज प्रविश त्वं महायशः ॥ ७.५६.९ ॥

ତା'ପରେ ଅମିତପ୍ରଭ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ, ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ଠାରୁ ଜାତ ତେଜରେ ତୁମେ ପ୍ରବେଶ କର।

7.56.10

अयोनिजस्त्वं भविता तत्रापि द्विजसत्तम ।
धर्मेण महता युक्तः पुनरेष्यसि मे वशम् ॥ ७.५६.१० ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅଯୋନିଜ ହେବ। ମହାଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ମୋ ବଶରେ ଆସିବ।

7.56.11

एवमुक्तस्तु देवेन चाभिवाद्य प्रदक्षिणम् ।
कृत्वा पितामहं तूर्णं प्रययौ वरुणालयम् ॥ ७.५६.११ ॥

ଦେବତା ଏମିତି କହିବାରୁ ସେ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ବରୁଣାଳୟକୁ ଗଲେ।

7.56.12

तमेव कालं मित्रो ऽपि वरुणत्वमकारयत् ।
क्षीरोदेन सहोपेतः पूज्यमानः सुरोत्तमैः ॥ ७.५६.१२ ॥

ସେହି ସମୟରେ ମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ବରୁଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। କ୍ଷୀରସାଗର ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ସେ ବରୁଣ ପଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

7.56.13

एतस्मिन्नेव काले तु उर्वशी परमाप्सराः ।
यदृच्छया तमुद्देशमाययौ सखिभिर्वृता ॥ ७.५६.१३ ॥

ସେହି ସମୟରେ ପରମା ଅପ୍ସରା ଊର୍ବଶୀ ସଖୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଘେରା ହୋଇ ଆକସ୍ମିକ ଭାବେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ।

7.56.14

तां दृष्ट्वा रूपसम्पन्नां क्रीडन्तीं वरुणालये ।
आविशत्परमो हर्षो वरुणं चोर्वशीकृते ॥ ७.५६.१४ ॥

ବରୁଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଖେଳୁଥିବା ସେହି ରୂପବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଊର୍ବଶୀ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କ ମନରେ ପରମ ହର୍ଷ ପ୍ରବେଶ କଲା।

7.56.15

स तां पद्मपलाशाक्षीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ।
वरुणो वरयामास मैथुनायाप्सरोवराम् ॥ ७.५६.१५ ॥

ବରୁଣ ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ନୟନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପ୍ସରାଙ୍କୁ ମିଳନ ପାଇଁ ବରଣ କଲେ।

7.56.16

प्रत्युवाच ततः सा तु वरुणं प्राञ्जलिः स्थिता ।
मित्रेणाहं वृता साक्षात्पूर्वमेव सुरेश्वर ॥ ७.५६.१६ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଯୋଡ଼ହାତରେ ଠିଆ ହୋଇ ବରୁଣଙ୍କୁ କହିଲେ— "ହେ ସୁରେଶ୍ବର, ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ମିତ୍ର ମୋତେ ସାକ୍ଷାତ୍ ବରଣ କରିଛନ୍ତି।"

7.56.17

वरुणस्त्वब्रवीद्वाक्यं कन्दर्पशरपीडितः ।
इदं तेजः समुत्स्रक्ष्ये कुम्भे ऽस्मिन्देवनिर्मिते ॥ ७.५६.१७ ॥

ତେବେ କନ୍ଦର୍ପଙ୍କ ଶରରେ ପୀଡ଼ିତ ବରୁଣ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ— "ଦେବନିର୍ମିତ ଏହି କୁମ୍ଭରେ ମୁଁ ଏହି ତେଜ ଛାଡ଼ିବି।"

7.56.18

एवमुत्सृज्य सुश्रोणि त्वय्यहं वरवर्णिनि ।
कृतकामो भविष्यामि यदि नेच्छसि सङ्गमम् ॥ ७.५६.१८ ॥

"ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର୍ଣ୍ଣା! ଏହିପରି ତୁମ ଭିତରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି, ଯଦି ତୁମେ ମିଳନ ନ ଚାହଁ, ମୁଁ କୃତକାମ ହେବି।"

7.56.19

तस्य तल्लोकपालस्य वरुणस्य सुभाषितम् ।
उर्वशी परमप्रीता श्रुत्वा वाक्यमुवाच ह ॥ ७.५६.१९ ॥

ଲୋକପାଳ ବରୁଣଙ୍କର ସେହି ସୁଭାଷିତ ଶୁଣି ଉର୍ବଶୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଏହା କହିଲେ।

7.56.20

काममेतद्भवत्वेवं हृदयं मे त्वयि स्थितम् ।
भावश्चाप्यधिकस्तुभ्यं देहो मित्रस्य तु प्रभो ॥ ७.५६.२० ॥

ଠିକ୍ ଅଛି, ଏପରି ହେଉ। ମୋ ହୃଦୟ ତୁମ୍ଭଠାରେ ସ୍ଥିର ଅଛି, ଏବଂ ତୁମ୍ଭ ପ୍ରତି ମୋର ସ୍ନେହ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ; କିନ୍ତୁ ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଦେହ ତ ମିତ୍ରଙ୍କର।

7.56.21

उर्वश्या एवमुक्तस्तु रेतस्तन्महदद्भुतम् ।
ज्वलदग्निशिखाप्रख्यं तस्मिन्कुम्भे ह्यपासृजत् ॥ ७.५६.२१ ॥

ଉର୍ବଶୀ ଏପରି କହିବାରୁ ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ସଦୃଶ ସେହି ମହାନ୍ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରେତସ୍ ସେହି କୁମ୍ଭରେ ହିଁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.56.22

उर्वशी त्वगमत्तत्र मित्रो वै यत्र देवता ।
तां तु मित्रः सुसङ्क्रम्य उर्वशीमिदमब्रवीत् ॥ ७.५६.२२ ॥

ଉର୍ବଶୀ ସେଠାକୁ ଗଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ମିତ୍ର ଥିଲେ। ତା'ପରେ ମିତ୍ର ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।

7.56.23

मया निमन्त्रिता पूर्वं कस्मात्त्वमवसर्जिता ।
पतिमन्यं वृतवती तस्मात्त्वं दुष्टचारिणी ॥ ७.५६.२३ ॥

ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ତୁମକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲି; ତେବେ ତୁମକୁ କାହିଁକି ବିଦାୟ ଦିଆଗଲା? ତୁମେ ଅନ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ବରଣ କରିଛ; ତେଣୁ ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟାଚାରିଣୀ।

7.56.24

अनेन दुष्कृतेन त्वं मत्क्रोधकलुषीकृता ।
मनुष्यलोकमास्थाय कञ्चित्कालं निवत्स्यसि ॥ ७.५६.२४ ॥

ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଯୋଗୁଁ, ମୋ କ୍ରୋଧରେ କଳୁଷିତ ହୋଇ, ତୁମେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ବାସ କରିବ।

7.56.25

बुधस्य पुत्रो राजर्षिः काशीराजः पुरूरवाः ।
तमद्य गच्छ दुर्बुद्धे स ते भर्ता भविष्यति ॥ ७.५६.२५ ॥

ବୁଧଙ୍କ ପୁତ୍ର, ରାଜର୍ଷି କାଶୀରାଜ ପୁରୂରବା। ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ଏବେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ସେ ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ।

7.56.26

ततः सा शापदोषेण पुरूरवसमभ्यगात् ।
प्रतियाते पुरूरवं बुधस्यात्मजमौरसम् ॥ ७.५६.२६ ॥

ତା'ପରେ ଶାପର ଦୋଷରୁ ସେ ପୁରୂରବାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା; ବୁଧଙ୍କ ନିଜ ପୁତ୍ର ପୁରୂରବା ଫେରିଯିବା ପରେ।

7.56.27

तस्य जज्ञे ततः श्रीमानायुः पुत्रो महाबलः ।
नहुषो यस्य पुत्रस्तु बभूवेन्द्रसमद्युतिः ॥ ७.५६.२७ ॥

ତାଙ୍କଠାରୁ ପରେ ଶ୍ରୀମାନ୍, ମହାବଳୀ ଆୟୁ ନାମକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ଯାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ନହୁଷ।

7.56.28

वज्रमुत्सृज्य वृत्राय भ्रान्ते ऽथ त्रिदिवेश्वरे ।
शतं वर्षसहस्राणि येनेन्द्रत्वं प्रशासितम् ॥ ७.५६.२८ ॥

ବୃତ୍ର ବିରୁଦ୍ଧରେ ବଜ୍ର ଛାଡ଼ି ତ୍ରିଦିବେଶ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ର ଭ୍ରାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ଯିଏ ଶହେ ହଜାର ବର୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ଶାସନ କଲେ।

7.56.29

सा तेन शापेन जगाम भूमिं तदोर्वशी चारुदती सुनेत्रा ।
बहूनि वर्षाण्यवसच्च सुभ्रूः शापक्षयादिन्द्रसदो ययौ च ॥ ७.५६.२९ ॥

ସେହି ଶାପରେ ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ ଓ ସୁନ୍ଦର ନୟନବିଶିଷ୍ଟା ଊର୍ବଶୀ ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀକୁ ଗଲା; ସୁନ୍ଦର ଭ୍ରୂ ଥିବା ସେ ବହୁ ବର୍ଷ ସେଠି ରହିଲା, ଏବଂ ଶାପ ସରିଲେ ଇନ୍ଦ୍ରସଭାକୁ ଫେରିଗଲା।