વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.59.1
श्रुत्वा तूशनसं क्रुद्धं तदा ऽ ऽर्तो नहुषात्मजः ।
जरां परमिकां प्राप्य यदुं वचनमब्रवीत् ॥ ७.५९.१ ॥
ઉશનસ (શુક્ર) ક્રોધિત થયા એ સાંભળીને ત્યારે પીડિત નહુષપુત્ર (યયાતિ) અતિશય જરા પામીને યદુને આ વચન બોલ્યો.
7.59.2
यदो त्वमसि धर्मज्ञो मदर्थं प्रतिगृह्यताम् ।
जरां परमिकां पुत्र भोगै रंस्ये महायशः ॥ ७.५९.२ ॥
હે યદુ, તું ધર્મજ્ઞ છે; મારા માટે આ અતિશય જરા સ્વીકાર. હે પુત્ર, હે મહાયશસ્વી, હું ભોગોથી રમીશ.
7.59.3
न तावत्कृतकृत्यो ऽस्मि विषयेषु नरर्षभ ।
अनुभूय तदा कामं ततः प्राप्स्याम्यहं जराम् ॥ ७.५९.३ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠ, વિષયોમાં હું હજી કૃતકૃત્ય થયો નથી. ત્યારે કામનો અનુભવ કરીને પછી હું જરા પામીશ.
7.59.4
यदुस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच नरर्षभम् ।
पुत्रस्ते दयितः पूरुः प्रतिगृह्णातु वै जराम् ॥ ७.५९.४ ॥
યદુએ એ વચન સાંભળીને તે નરશ્રેષ્ઠને ઉત્તર આપ્યો: તારો પ્રિય પુત્ર પૂરુ આ જરા સ્વીકારે.
7.59.5
बहिष्कृतो ऽहमर्थेषु सन्निकर्षाच्च पार्थिव ।
प्रतिगृह्णातु वै राजन्
क सहाश्नाति भोजनम् ॥ ७.५९.५ ॥
હે રાજન, હું તારી સંપત્તિ અને સાન્નિધ્યમાંથી બહિષ્કૃત છું. હે રાજન, તે જ આ સ્વીકારે — તેની સાથે કોણ ભોજન કરશે?
7.59.6
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा पूरुमथाब्रवीत् ।
इयं जरा महाबाहो मदर्थं प्रतिगृह्यताम् ॥ ७.५९.६ ॥
તેનાં એ વચન સાંભળીને રાજાએ પૂરુને કહ્યું: હે મહાબાહુ, આ જરા મારા માટે સ્વીકાર.
7.59.7
नाहुषेणैवमुक्तस्तु पूरुः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।
धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि शासने ऽस्मि तव स्थितः ॥ ७.५९.७ ॥
નહુષપુત્રે એમ કહ્યું ત્યારે પૂરુએ હાથ જોડીને કહ્યું, "હું ધન્ય છું, મારા પર કૃપા થઈ; હું આપની આજ્ઞામાં સ્થિત છું."
7.59.8
पूरोर्वचनमाज्ञाय नाहुषः परया मुदा ।
प्रहर्षमतुलं लेभे जरां सङ्क्रामयच्च ताम् ॥ ७.५९.८ ॥
પૂરુનાં વચન જાણીને નહુષપુત્રને અત્યંત આનંદથી અપાર હર્ષ થયો, અને તેણે તે જરા તેને સંક્રમિત કરી.
7.59.9
ततः स राजा तरुणः प्राप्य यज्ञान्सहस्रशः ।
बहुवर्षसहस्राणि पालयामास मेदिनीम् ॥ ७.५९.९ ॥
પછી તે યુવાન રાજાએ હજારો યજ્ઞો કરીને ઘણાં હજાર વર્ષો સુધી પૃથ્વીનું પાલન કર્યું.
7.59.10
अथ दीर्घस्य कालस्य राजा पूरुमथाब्रवीत् ।
आनयस्व जरां पुत्र न्यासं निर्यातयस्व मे ॥ ७.५९.१० ॥
લાંબો સમય વીત્યા પછી રાજાએ પૂરુને કહ્યું, "પુત્ર, જરા પાછી લાવ; મારી થાપણ મને પાછી આપ."
7.59.11
न्यासभूता मया पुत्र त्वयि सङ्क्रामिता जरा ।
तस्मात्प्रतिग्रहीष्यामि तां जरां मा व्यथां कृथाः ॥ ७.५९.११ ॥
હે પુત્ર, થાપણ તરીકે મારી જરા તારામાં સંક્રમિત થઈ હતી. તેથી હું તે જરા પાછી લઈશ; તું દુઃખી ન થા.
7.59.12
प्रीतश्चास्मि महाबाहो शासनस्य प्रतिग्रहात् ।
त्वां चाहमभिषेक्ष्यामि प्रीतियुक्तो नराधिपम् ॥ ७.५९.१२ ॥
હે મહાબાહુ, તારી આજ્ઞા સ્વીકારવાથી હું પ્રસન્ન છું. પ્રેમથી ભરાઈને હું તને નરાધિપ તરીકે અભિષેક કરીશ.
7.59.13
एवमुक्त्वा सुतं पूरुं ययातिर्नहुषात्मजः ।
देवयानीसुतं क्रुद्धो राजा वाक्यमुवाच ह ॥ ७.५९.१३ ॥
આમ કહીને નહુષના પુત્ર રાજા યયાતિએ ક્રોધે ભરાઈ દેવયાનીના પુત્રને આ વચન કહ્યું.
7.59.14
राक्षसस्त्वं मया जातः पुत्ररूपो दुरासदः ।
प्रतिहंसि ममाज्ञां यत् प्रजार्थे विफलो भव ॥ ७.५९.१४ ॥
તું મારાથી પુત્રરૂપે જન્મેલો રાક્ષસ છે, પાસે જવું કઠિન છે. તું મારી આજ્ઞાનો અનાદર કરે છે, તેથી સંતાન માટે નિષ્ફળ થા.
7.59.15
पितरं गुरुभूतं मां यस्मात्त्वमवमन्यसे ।
राक्षसान्यातुधानांस्त्वं जनयिष्यसि दारुणान् ॥ ७.५९.१५ ॥
પિતા અને ગુરુરૂપ મારું તું અપમાન કરે છે, તેથી તું ભયંકર રાક્ષસો અને યાતુધાનોને જન્મ આપીશ.
7.59.16
न तु सोमकुलोत्पन्ने वंशे स्थास्यति दुर्मतेः ।
वंशो ऽपि भवतस्तुल्यो दुर्विनीतो भविष्यति ॥ ७.५९.१६ ॥
પણ તે દુર્બુદ્ધિનો વંશ સોમકુલમાં જન્મેલા આ વંશમાં ટકશે નહીં; તેનો વંશ પણ તારી જેમ ઉદ્ધત થશે.
7.59.17
तमेवमुक्त्वा राजर्षिः पूरुं राज्यविवर्धनम् ।
अभिषेकेण सम्पूज्य आश्रमं प्रविवेश ह ॥ ७.५९.१७ ॥
તે રાજર્ષિએ આમ કહીને, રાજ્યને વધારનાર પૂરુનો અભિષેક કરીને સન્માન કર્યું અને આશ્રમમાં પ્રવેશ્યા.
7.59.18
ततः कालेन महता दिष्टान्तमुपजग्मिवान् ।
त्रिदिवं सङ्गतो राजा ययातिर्नहुषात्मजः ॥ ७.५९.१८ ॥
પછી ઘણા સમય બાદ, નિયતિએ નક્કી કરેલા અંતને પામીને, નહુષના પુત્ર રાજા યયાતિ સ્વર્ગે પહોંચ્યા.
7.59.19
पूरुश्चकार तद्राज्यं धर्मेण महता वृतः ।
प्रतिष्ठाने पुरवरे काशिराज्ये महायशाः ॥ ७.५९.१९ ॥
મહાધર્મથી યુક્ત મહાયશસ્વી પૂરુએ તે રાજ્ય ચલાવ્યું; શ્રેષ્ઠ નગરી પ્રતિષ્ઠાનમાં, કાશી રાજ્યમાં.
7.59.20
यदुस्तु जनयामास यातुधानान्सहस्रशः ।
पुरे क्रौञ्चवने दुर्गे राजवंशबहिष्कृतः ॥ ७.५९.२० ॥
યદુએ રાજવંશમાંથી બહિષ્કૃત થયેલા હજારો યાતુધાનોને ક્રૌંચવનના દુર્ગ નગરમાં ઉત્પન્ન કર્યા.
7.59.21
एष तूशनसा मुक्तः शापोत्सर्गो ययातिना ।
धारितः क्षत्रधर्मेण यन्निमिश्च न चक्षमे ॥ ७.५९.२१ ॥
ઉશનસે મૂકેલો આ શાપ ક્ષત્રધર્મથી યયાતિએ ધારણ કર્યો; નિમિ તે સહી શક્યા નહીં.
7.59.22
एतत्ते सर्वमाख्यातं दर्शनं सर्वकारिणाम् ।
अनुवर्तामहे सौम्य दोषो न स्याद्यथा नृगे ॥ ७.५९.२२ ॥
હે સૌમ્ય, સર્વકર્મીઓના દર્શન વિશે આ બધું મેં તને કહ્યું; નૃગની જેમ દોષ ન થાય માટે આપણે અનુસરીએ.
7.59.23
अरुणकिरणरक्ता दिग्बभौ चैव पूर्वा कुसुमरसविमुक्तं वस्त्रमाकुण्ठितेव ॥ ७.५९.२३ ॥
અરુણના કિરણોથી લાલ થયેલી પૂર્વ દિશા ફૂલના રસથી છૂટેલા વસ્ત્ર જેવી ચમકી.