ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 7.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.63.1
एवमुक्तस्तु रामेण परां व्रीडामुपागमत् ।
शत्रुघ्नो वीर्यसम्पन्नो मन्दं मन्दमुवाच ह ॥ ७.६३.१ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಬಹಳ ನಾಚಿಕೆಗೊಂಡು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
7.63.2
अधर्मं विद्म काकुत्स्थ ह्यस्मिन्नर्थे नरेश्वर ।
कथं तिष्ठत्सु ज्येष्ठेषु कनीयानभिषिच्यते ॥ ७.६३.२ ॥
ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಓ ನರೇಶ್ವರ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅಧರ್ಮವೆಂದು ಬಲ್ಲೆವು. ಹಿರಿಯರು ಇರುವಾಗ ಕಿರಿಯನು ಹೇಗೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ?
7.63.3
अवश्यं करणीयं च शासनं पुरुषर्षभ ।
तव चैव महाभाग शासनं दुरतिक्रमम् ॥ ७.६३.३ ॥
ಓ ಪುರುಷರ್ಷಭ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರುವುದು ಕಷ್ಟ.
7.63.4
त्वत्तो मया श्रुतं वीर श्रुतिभ्यश्च मया श्रुतम् ।
नोत्तरं हि मया वाच्यं मध्यमे प्रतिजानति ॥ ७.६३.४ ॥
ಓ ವೀರ, ನಿನ್ನಿಂದಲೂ ಶ್ರುತಿಗಳಿಂದಲೂ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಮಧ್ಯಮನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿರುವಾಗ ನಾನು ಉತ್ತರ ನೀಡಬಾರದು.
7.63.5
व्याहृतं दुर्वचो घोरं हन्तास्मि लवणं मृधे ।
तस्यैवं मे दुरुक्तस्य दुर्गतिः पुरुषर्षभ ॥ ७.६३.५ ॥
ನಾನು ಭಯಂಕರವಾದ ದುರ್ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಅಯ್ಯೋ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲವಣನನ್ನು ನಾನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಓ ಪುರುಷರ್ಷಭ, ಹೀಗೆ ನನ್ನ ದುರ್ವಚನದಿಂದ ನನಗೆ ದುರ್ಗತಿ ಬರುತ್ತದೆ.
7.63.6
उत्तरं नहि वक्तव्यं ज्येष्ठेनाभिहिते पुनः ।
अधर्मसहितं चैव परलोकविवर्जितम् ॥ ७.६३.६ ॥
ಹಿರಿಯನು ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಬಾರದು; ಅದು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ವರ್ಜ್ಯವಾಗಿದೆ.
7.63.7
सो ऽहं द्वितीयं काकुत्स्थ न वक्ष्यामि तवोत्तरम् ।
मा द्वितीयेन दण्डो वै निपतेन्मयि मानद ॥ ७.६३.७ ॥
ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ನಾನು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ ನಿಮಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಮಾನದನೇ, ಎರಡನೆಯದರಿಂದ ದಂಡ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬೀಳದಿರಲಿ.
7.63.8
कामकारो ह्यहं राजंस्तवास्मि पुरुषर्षभ ।
अधर्मं जहि काकुत्स्थ मत्कृते रघुनन्दन ॥ ७.६३.८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞಾಧೀನನು; ಓ ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ. ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಓ ರಘುನಂದನ, ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು.
7.63.9
एवमुक्ते तु शूरेण शत्रुघ्नेन महात्मना ।
उवाच रामः संहृष्टो भरतं लक्ष्मणं तथा ॥ ७.६३.९ ॥
ಶೂರನೂ ಮಹಾತ್ಮನೂ ಆದ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ರಾಮನು ಭರತ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.
7.63.10
सम्भारानभिषेकस्य आनयध्वं समाहिताः ।
अद्यैव पुरुषव्याघ्रमभिषेक्ष्यामि राघवम् ॥ ७.६३.१० ॥
ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ತನ್ನಿರಿ. ಇಂದೇ ನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಘವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವೆನು.
7.63.11
पुरोहितं च काकुत्स्थं नैगमानृत्विजस्तथा ।
मन्त्रिणश्चैव तान्सर्वानानयध्वं ममाज्ञया ॥ ७.६३.११ ॥
ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಪುರೋಹಿತರನ್ನು, ಪೌರರನ್ನು, ಋತ್ವಿಜರನ್ನು, ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕರೆತನ್ನಿರಿ.
7.63.12
राज्ञः शासनमाज्ञाय तथा ऽकुर्वन्महारथाः ।
अभिषेकसमारम्भं पुरस्कृत्य पुरोधसम् ।
प्रविष्टा राजभवनं राजानो ब्राह्मणास्तथा ॥ ७.६३.१२ ॥
ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಮಹಾರಥರು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದರು. ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಅಭಿಷೇಕದ ಆರಂಭವನ್ನು ಮಾಡಿ, ರಾಜರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಾಜಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
7.63.13
तथो ऽभिषेको ववृधे शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
सम्प्रहर्षकरः श्रीमान्राघवस्य पुरस्य च ॥ ७.६३.१३ ॥
ಹೀಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಶತ್ರುಘ್ನನ ಅಭಿಷೇಕವು ನೆರವೇರಿತು; ಅದು ರಾಘವನಿಗೂ ನಗರಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದಿತು.
7.63.14
अभिषिक्तस्तु शत्रुघ्नो बभौ चादित्यसन्निभः ।
अभिषिक्तः पुरा स्कन्दः सेन्द्रैरिव मरुद्गणैः ॥ ७.६३.१४ ॥
ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆದನು; ಹಿಂದೆ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದ ಸ್ಕಂದನಂತೆ.
7.63.15
अभिषिक्ते तु शत्रुघ्ने रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
पौराः प्रमुदिताश्चासन्ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ॥ ७.६३.१५ ॥
ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಿ ರಾಮನು ಶತ್ರುಘ್ನನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದಾಗ, ಪೌರರು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು; ಬಹುಶ್ರುತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಸಂತೋಷಿಸಿದರು.
7.63.16
कौसल्या च सुमित्रा च मङ्गलं केकयी तथा ।
चक्रुस्ता राजभवने याश्चान्या राजयोषितः ॥ ७.६३.१६ ॥
ಕೌಸಲ್ಯೆ, ಸುಮಿತ್ರೆ, ಕೈಕೇಯಿ ಮತ್ತು ರಾಜಭವನದ ಇತರ ರಾಜಸ್ತ್ರೀಯರು ರಾಜಭವನದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
7.63.17
ऋषयश्च महात्मानो यमुनातीरवासिनः ।
हतं लवणमाशंसुः शत्रुघ्नस्याभिषेचनात् ॥ ७.६३.१७ ॥
ಯಮುನಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳು ಶತ್ರುಘ್ನನ ಅಭಿಷೇಕದಿಂದ ಲವಣನ ವಧೆಯಾಗುವುದೆಂದು ಆಶಿಸಿದರು.
7.63.18
ततो ऽभिषिक्तं शत्रुघ्नमङ्कमारोप्य राघवः ।
उवाच मधुरां वाणीं तेजस्तस्याभिपूरयन् ॥ ७.६३.१८ ॥
ನಂತರ ರಾಘವನು ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದ ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ, ಅವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತ ಮಧುರ ವಾಣಿಯಿಂದ ನುಡಿದನು.
7.63.19
अयं शरस्त्वमोघस्ते दिव्यः परपुरञ्जयः ।
अनेन लवणं सौम्य हन्ता ऽसि रघुनन्दन ॥ ७.६३.१९ ॥
ಈ ಬಾಣ ನಿನಗೆ ತಪ್ಪದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಬಾಣ. ಸೌಮ್ಯನೇ, ರಘುನಂದನನೇ, ಇದರಿಂದಲೇ ನೀನು ಲವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆ.
7.63.20
सृष्टः शरो ऽयं काकुत्स्थ यदा शेते महार्णवे ॥ ७.६३.२० ॥
ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನೇ, ಈ ಬಾಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು, ಅದು ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ.
7.63.21
स्वयम्भूरजितो देवो यन्नापश्यन्सुरासुराः ।
अदृश्यः सर्वभूतानां तेनायं तु शरोत्तमः ॥ ७.६३.२१ ॥
ಸ್ವಯಂಭು, ಅಜಿತ ದೇವನು ಕಾಣದ, ಸರ್ವ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯವಾದ ಕಾರಣ ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣ.
7.63.22
सृष्टः क्रोधाभिभूतेन विनाशार्थं दुरात्मनोः ।
मधुकैटभयोर्वीर विघाते वर्तमानयोः ।
स्रष्टुकामेन लोकांस्त्रींस्तौ चानेन हतौ युधि ॥ ७.६३.२२ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಆ ದುರಾತ್ಮರಾದ ಮಧು-ಕೈಟಭರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ವೀರನೇ, ಅವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬಯಸಿದವನು ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಇದರಿಂದಲೇ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದರು.
7.63.23
तौ हत्वा जनभोगार्थं कैटभं तु मधुं तथा ।
अनेन शरमुख्येन ततो लोकांश्चकार सः ॥ ७.६३.२३ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರಾದ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಜೀವಿಗಳ ಸುಖಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ, ಈ ಮುಖ್ಯ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನು ನಂತರ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
7.63.24
नायं मया शरः पूर्वं रावणस्य वधार्थिना ।
मुक्तः शत्रुघ्न भूतानां महांस्त्रासो भवेदिति ॥ ७.६३.२४ ॥
ಶತ್ರುಘ್ನನೇ, ಹಿಂದೆ ರಾವಣನನ್ನು ವಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದಾಗಲೂ ನಾನು ಈ ಬಾಣವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಿಲ್ಲ; ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮಹಾ ಭಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದೆಂದು.
7.63.25
यच्च तस्य महच्छूलं त्र्यम्बकेण महात्मना ।
दत्तं शत्रुविनाशाय मधोरायुधमुत्तमम् ॥ ७.६३.२५ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ) ಶತ್ರುನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ, ಮಧುವಿನ ಆ ಮಹಾ ಶೂಲವು ಉತ್ತಮ ಆಯುಧವಾಗಿತ್ತು.
7.63.26
स तं निक्षिप्य भवने पूज्यमान पुनः पुनः ।
दिशः सर्वाः समासाद्य प्राप्नोत्याहारमुत्तमम् ॥ ७.६३.२६ ॥
ಅವನು ಅದನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಪದೇ ಪದೇ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
7.63.27
यदा तु युद्धमाकाङ्क्षन् कश्चिदेनं समाह्वयेत् ।
तदा शूलं गहीत्वा तं भस्म रक्षः करोति हि ॥ ७.६३.२७ ॥
ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನನ್ನು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದರೆ, ಆಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನನ್ನು ಭಸ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
7.63.28
स त्वं पुरुषशार्दूल तमायुधविनाकृतम् ।
अप्रविष्टं पुरं पूर्वं द्वारि तिष्ठ धृतायुधः ॥ ७.६३.२८ ॥
ಓ ಪುರುಷಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಆಯುಧರಹಿತನಾಗಿ ಇನ್ನೂ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದ ಅವನ ಮುಂದೆ, ನೀನು ಆಯುಧ ಹಿಡಿದು ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲು.
7.63.29
अप्रविष्टं च भवनं युद्धाय पुरुषर्षभ ।
आह्वयेथा महाबाहो ततो हन्तासि राक्षसम् ॥ ७.६३.२९ ॥
ಓ ಪುರುಷರ್ಷಭನೇ, ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದ ಅವನನ್ನು ನೀನು ಸವಾಲು ಹಾಕು; ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಆಗ ನೀನು ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವೆ.
7.63.30
अन्यथा क्रियमाणे तु अवध्यः स भविष्यति ।
यदि त्वेवं कृते वीर विनाशमुपयास्यति ॥ ७.६३.३० ॥
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ವಧಿಸಲಾಗದವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಓ ವೀರನೇ, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ವಿನಾಶ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
7.63.31
एतत्ते सर्वमाख्यातं शूलस्य च विपर्ययः ।
श्रीमतः शितिकण्ठस्य कृत्यं हि दुरतिक्रमम् ॥ ७.६३.३१ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ — ಶೂಲದ ಫಲ ತಿರುಗಿಬಿಡುವುದು; ಶ್ರೀಮಂತ ನೀಲಕಂಠನ (ಶಿವನ) ಕಾರ್ಯವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲಾಗದುದು.