Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.64

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.64.1

एवमुक्त्वा च काकुत्स्थं प्रशस्य च पुनः पुनः ।
पुनरेवापरं वाक्यमुवाच रघुनन्दनः ॥ ७.६४.१ ॥

ଏପରି କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ)ଙ୍କୁ କହି ଓ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶଂସା କରି, ରଘୁନନ୍ଦନ (ଭରତ) ପୁଣି ଆଉ ଏକ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.64.2

इमान्यश्वसहस्राणि चत्वारि पुरुषर्षभ ।
रथानां द्वे सहस्रे च गजानां शतमुत्तमम् ॥ ७.६४.२ ॥

ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଚାରି ହଜାର ଘୋଡ଼ା, ଦୁଇ ହଜାର ରଥ ଓ ଶହେ ଉତ୍ତମ ହାତୀ (ତୁମର)।

7.64.3

अन्तरा पणवीथ्यश्च नानापण्योपशोभिताः ।
अनुगच्छन्तु काकुत्स्थं तथैव नटनर्तकाः ॥ ७.६४.३ ॥

ମଧ୍ୟରେ ନାନା ପଣ୍ୟରେ ସଜ୍ଜିତ ବଜାର ରାସ୍ତା ରହୁ, ଏବଂ ସେହିପରି ନଟ ଓ ନର୍ତ୍ତକମାନେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ)ଙ୍କ ପଛେ ଚାଲନ୍ତୁ।

7.64.4

हिरण्यस्य सुवर्णस्य नियुतं पुरुषर्षभ ।
आदाय गच्छ शत्रुघ्न पर्याप्तधनवाहनः ॥ ७.६४.४ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ (ରାମ)ଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନିୟୁତ ସୁନା ନେଇ ଯାଅ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଧନ ଓ ଯାନବାହନ ସହିତ।

7.64.5

बलं च सुभृतं वीर हृष्टपुष्टमनुद्धतम् ।
सम्भाषासम्प्रदानेन रञ्जयस्व नगेत्तम ॥ ७.६४.५ ॥

ହେ ବୀର, ସୁପୋଷିତ, ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ ଓ ବିନମ୍ର ସେନାକୁ ମଧୁର ବାକ୍ୟ ଓ ଦାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର, ହେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ।

7.64.6

न ह्यर्थास्तत्र तिष्ठन्ति न दारा न च बान्धवाः ।
सुप्रीतो भृत्यवर्गश्च यत्र तिष्ठसि राघव ॥ ७.६४.६ ॥

ହେ ରାଘବ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ରହିଛ ସେଠାରେ ଧନ ରହେନାହିଁ, ପତ୍ନୀମାନେ ରହନ୍ତିନାହିଁ, ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ରହନ୍ତିନାହିଁ; ସେଠାରେ ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଭୃତ୍ୟବର୍ଗ ହିଁ ରହେ।

7.64.7

ततो हृष्टजनाकीर्णां प्रस्थाप्य महतीं चमूम् ।
एक एव धनुष्पाणिर्गच्छ त्वं मधुनो वनम् ॥ ७.६४.७ ॥

ତା'ପରେ ଆନନ୍ଦିତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ମହାନ ସେନାକୁ ପଠାଇ, ତୁମେ ଏକାକୀ ଧନୁ ହାତରେ ନେଇ ମଧୁର ବନକୁ ଯାଅ।

7.64.8

यथा त्वां न प्रजानाति गच्छन्तं युद्धकाङ्क्षिणम् ।
लवणस्तु मधोः पुत्रस्तथा गच्छेरशङ्कितम् ॥ ७.६४.८ ॥

ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଯାଉଥିବା ତୁମକୁ ମଧୁର ପୁତ୍ର ଲବଣ ଚିହ୍ନି ନ ପାରେ, ସେପରି ନିଃସନ୍ଦେହରେ ତୁମେ ଯାଅ।

7.64.9

न तस्य मूत्युरन्यो ऽस्ति कश्चिद्धि पुरुषर्षभ ।
दर्शनं यो ऽभिगच्छेत स वध्यो लवणेन हि ॥ ७.६४.९ ॥

ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ; ଯିଏ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିବ ସେ ଲବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ହେବ।

7.64.10

स हि ग्रीष्मो ऽपयाते तु वर्षारात्र उपागते ।
हन्यास्त्वं लवणं सौम्य सहि कालो ऽस्य दुर्मतेः ॥ ७.६४.१० ॥

ହେ ସୌମ୍ୟ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଗଲେ ବର୍ଷାର ରାତି ଆସିଲେ ତୁମେ ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବ; ସେହି ଦୁର୍ମତିର ସମୟ।

7.64.11

महर्षींस्तु पुरत्कृत्य प्रयान्तु तव सौनिकाः ।
यथा ग्रीष्मावशेषेण तरेयुर्जाह्नवीजलम् ॥ ७.६४.११ ॥

ମହର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ତୁମର ସୈନିକମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଗ୍ରୀଷ୍ମର ଅବଶିଷ୍ଟ ସମୟରେ ସେମାନେ ଜାହ୍ନବୀର ଜଳ ପାର ହୁଅନ୍ତି।

7.64.12

तत्र स्थाप्य बलं सर्वं नदीतीरे समाहितः ।
अग्रतो धनुषा सार्धं गच्छ त्वं लघुविक्रमः ॥ ७.६४.१२ ॥

ସେଠାରେ ନଦୀ କୂଳରେ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ହୋଇ, ଧନୁ ସହିତ ଆଗକୁ ତୁମେ ଯାଅ, ହେ କ୍ଷିପ୍ର ପରାକ୍ରମୀ।

7.64.13

एवमुक्तस्तु रामेण शत्रुघ्नस्तान्महाबलान् ।
सेनामुख्यान्समानीय ततो वाक्यमुवाच ह ॥ ७.६४.१३ ॥

ରାମ ଏପରି କହିବାରୁ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସେହି ମହାବଳୀ ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ଡାକି ତା'ପରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.64.14

एते वो गणिता वासा यत्र तत्र निवत्स्यथ ।
स्थातव्यं चाविरोधेन यथा बाधा न कस्यचित् ॥ ७.६४.१४ ॥

ଏଗୁଡ଼ିକ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିରୂପିତ ବାସସ୍ଥାନ; ତୁମେମାନେ ଯେଉଁଠି ରହିବ, କାହାରିକୁ ବାଧା ନ ହେଉ ଏପରି ବିରୋଧ ବିନା ରହିବା ଉଚିତ।

7.64.15

तथा तांस्तु समाज्ञाप्य प्रस्थाप्य च महद्बलम् ।
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीं चाभ्यवादयत् ॥ ७.६४.१५ ॥

ଏହିପରି ସେମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ଆଦେଶ ଦେଇ ସେହି ମହତ୍ ସେନାକୁ ପଠାଇ ସେ କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

7.64.16

रामं प्रदक्षिणीकृत्य शिरसा ऽभिप्रणम्य च ।
रामेण चाभ्यनुज्ञातः शत्रुघ्नः शत्रुतापनः ॥ ७.६४.१६ ॥

ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି, ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କରି, ରାମଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ଶତ୍ରୁତାପନ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ...

7.64.17

लक्ष्मणं भरतं चैव प्रणिपत्य कृताञ्जलिः ।
पुरोहितं वसिष्ठं च शत्रुघ्नः प्रयतात्मवान् ।
प्रदक्षिणमथो कृत्वा निर्जगाम महाबलः ॥ ७.६४.१७ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଭରତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହାତ ଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କରି, ପୁରୋହିତ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କରି, ସଂଯମୀ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ମହାବଳୀ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି ବାହାରିଲେ।

7.64.18

प्रस्थाप्य सेनामथ सो ऽग्रतस्तदा गजेन्द्रवाजिप्रवरौघसङ्कुलाम् ।
उपास मासं तु नरेन्द्रपार्श्वतस्त्वथ प्रयातो रघुवंशवर्धनः ॥ ७.६४.१८ ॥

ହାତୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱର ସମୂହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନାକୁ ଆଗରେ ପଠାଇ, ରଘୁବଂଶ ବର୍ଦ୍ଧନକାରୀ ସେ ରାଜାଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ମାସ ସେବା କରି ତା'ପରେ ବାହାରିଲେ।