वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.66.1
यामेव रात्रिं शत्रुघ्नः पर्णशालामुपाविशत् ।
तामेव रात्रिं सीतापि प्रसूता दारकद्वयम् ॥ ७.६६.१ ॥
ज्या रात्री शत्रुघ्न पर्णशालेत बसला, त्याच रात्री सीतेनेही दोन पुत्रांना जन्म दिला.
7.66.2
ततो ऽर्धरात्रसमये बालका मुनिदारकाः ।
वाल्मीकेः प्रियमाचख्युः सीतायाः प्रसवं शुभम् ॥ ७.६६.२ ॥
मग मध्यरात्री मुनिकुमारांनी वाल्मीकींना सीतेच्या शुभ प्रसूतीची आनंददायक वार्ता सांगितली.
7.66.3
भगवन्रामपत्नी सा प्रसूता दारकद्वयम् ।
ततो रक्षां महातेजः कुरु भूतविनाशिनीम् ॥ ७.६६.३ ॥
हे भगवन्, रामपत्नी सीतेने दोन पुत्रांना जन्म दिला आहे; म्हणून हे महातेजस्वी, भूतांचा नाश करणारे रक्षण करा.
7.66.4
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा महर्षिः समुपागमत् ।
बालचन्द्रप्रतीकाशौ देवपुत्रौ महौजसौ ॥ ७.६६.४ ॥
त्यांचे बोलणे ऐकून महर्षी तेथे आले; बालचंद्रासारखे तेजस्वी, महापराक्रमी दोन देवपुत्र त्यांनी पाहिले.
7.66.5
जगाम तत्र हृष्टात्मा ददर्श च कुमारकौ ।
भूतघ्नीं चाकरोत्ताभ्यां रक्षां रक्षोविनाशिनीम् ॥ ७.६६.५ ॥
आनंदित मनाने तेथे जाऊन त्यांनी दोन कुमार पाहिले, आणि त्यांच्यासाठी भूत व राक्षसांचा नाश करणारे रक्षण केले.
7.66.6
कुशमुष्टिमुपादाय लवं चैव तु स द्विजः ।
वाल्मीकिः प्रददौ ताभ्यां रक्षां भूतविनाशिनीम् ॥ ७.६६.६ ॥
कुशांची मूठ घेऊन त्या द्विज वाल्मीकींनी कुश आणि लव या दोघांना भूतांचा नाश करणारे रक्षण दिले.
7.66.7
यस्तयोः पूर्वजो जातः स कुशैर्मन्त्रसत्कृतैः ।
निर्मार्जनीयस्तु तदा कुश इत्यस्य नाम तत् ॥ ७.६६.७ ॥
त्या दोघांमध्ये जो ज्येष्ठ जन्मला, त्याला मंत्रांनी सन्मानित दर्भांनी शुद्ध करावे; तेव्हा त्याचे नाव 'कुश' ठेवले गेले.
7.66.8
यश्चावरो भवेत्ताभ्यां लवेन स समाहितः ।
निर्मार्जनीयो वृद्धाभिर्लव इत्येव नामतः ॥ ७.६६.८ ॥
त्या दोघांमध्ये जो धाकटा असेल, त्याला वृद्धांनी एकाग्र चित्ताने लव गवताने शुद्ध करावे; म्हणून त्याचे नाव 'लव' ठेवले गेले.
7.66.9
एवं कुशलवौ नाम्ना तावुभौ यमजातकौ ।
मत्कृताभ्यां च नामभ्यां ख्यातियुक्तौ भविष्यतः ॥ ७.६६.९ ॥
अशा प्रकारे कुश आणि लव या नावांनी ते दोघे जुळे; माझ्याने दिलेल्या या नावांनी ते प्रसिद्ध होतील.
7.66.10
तां रक्षां जगृहुस्ताश्च मुनिहस्तात्समाहिताः ।
अकुर्वंश्च ततो रक्षां तयोर्विगतकल्मषाः ॥ ७.६६.१० ॥
त्या स्त्रियांनी मुनींच्या हातातून ते रक्षण घेतले आणि एकाग्र चित्ताने, निष्कलंक होऊन त्या दोघांचे रक्षण केले.
7.66.11
तथा तां क्रियमाणां च वृद्धाभिर्जन्म नाम च ।
सङ्कीर्तनं च रामस्य सीतायाः प्रसवौ शुभौ ॥ ७.६६.११ ॥
वृद्धांकडून तो विधी असा चालू असताना; जन्म आणि नावे, आणि राम व सीता यांच्या त्या दोन शुभ जन्मांचे कीर्तन झाले.
7.66.12
अर्धरात्रे तु शत्रुघ्नः शुश्राव सुमहत्प्रियम् ।
पर्णशालां ततो गत्वा मातर्दिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥ ७.६६.१२ ॥
मध्यरात्री शत्रुघ्नाने अत्यंत प्रिय वार्ता ऐकली; मग पर्णकुटीत जाऊन तो म्हणाला, 'माते, सुदैवाने!'
7.66.13
तथा तस्य प्रहृष्टस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
व्यतीता वार्षिकी रात्रिः श्रावणी लघुविक्रमः ॥ ७.६६.१३ ॥
असा आनंदित झालेल्या महात्मा शत्रुघ्नाची, वेगवान पराक्रमी त्याची वर्षा ऋतूतील श्रावण रात्र संपली.
7.66.14
प्रभाते सुमहावीर्यः कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।
मुनिं प्राञ्जलिरामन्त्र्य ययौ पश्चान्मुखः पुनः ॥ ७.६६.१४ ॥
पहाटे अतिपराक्रमी त्याने पूर्वाह्नीची क्रिया करून, मुनींना हात जोडून निरोप घेतला आणि पुन्हा मागे वळून निघाला.
7.66.15
स गत्वा यमुनातीरं सप्तरात्रोषितः पथि ।
ऋषीणां पुण्यकीर्तीनामाश्रमे वासमभ्ययात् ॥ ७.६६.१५ ॥
तो यमुनेच्या तीरावर गेला, वाटेत सात रात्री राहून पुण्यकीर्ती ऋषींच्या आश्रमात वास्तव्यास आला.
7.66.16
स तत्र मुनिभिः सार्धं भार्गवप्रमुखैर्नृपः ।
कथाभिरभिरूपाभिर्वासं चक्रे महायशाः ॥ ७.६६.१६ ॥
तेथे त्या महायशस्वी राजाने भार्गवप्रमुख मुनींसह योग्य कथांमध्ये वास केला.
7.66.17
स काञ्चनाद्यैर्मुनिभिः समेतो रघुप्रवीरो रजनीं तदानीम् ।
कथाप्रकारैर्बहुभिर्महात्मा विरामयामास नरेन्द्रसूनुः ॥ ७.६६.१७ ॥
काञ्चन आदी मुनींसह असलेल्या रघुवंशातील श्रेष्ठ वीर, महात्मा राजपुत्राने त्या रात्री विविध प्रकारच्या कथांनी रात्र घालवली.